春秋左傳

春秋左傳

KR1e0001_tls_003-1a

** 3 莊公

A3.1《莊公元年經》

KR1e0001_tls_003-2a

A3.1.1元年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-3a

A3.1.2三月,

夫人孫于齊。

KR1e0001_tls_003-4a

A3.1.3夏,

單伯送王姬。

KR1e0001_tls_003-5a

A3.1.4秋,

築王姬之館于外。

KR1e0001_tls_003-6a

A3.1.5冬十月乙亥,

陳侯林卒。

KR1e0001_tls_003-7a

A3.1.6王使榮叔來錫桓公命。

KR1e0001_tls_003-8a

A3.1.7王姬歸于齊。

KR1e0001_tls_003-9a

A3.1.8齊師遷紀郱、

鄑、郚。

KR1e0001_tls_003-10a

B3.1《莊公元年傳》

KR1e0001_tls_003-11a

B3.1.1元年春,

不稱即位,

文姜出故也。

KR1e0001_tls_003-12a

# src: ZUO Zhuang 1.2 (693 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 157; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 111; tr. Legge 73

# dating: 8120

B3.1.2三月,

夫人孫于齊。

不稱姜氏,

絕不為親,

禮也。

KR1e0001_tls_003-13a

# src: ZUO Zhuang 1.3 (693 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 157; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 111; tr. Legge 73

# dating: 8120

B3.1.3秋,

築王姬之館于外。

為外,

禮也。

KR1e0001_tls_003-14a

# src: ZUO Zhuang 2.1 (692 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 159; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112

# dating: 8120

A3.2《莊公二年經》

KR1e0001_tls_003-15a

A3.2.1二年春,

王二月,

葬陳莊公。

KR1e0001_tls_003-16a

A3.2.2夏,

公子慶父帥師伐於餘丘。

KR1e0001_tls_003-17a

A3.2.3秋七月,

齊王姬卒。

KR1e0001_tls_003-18a

A3.2.4冬十有二月,

夫人姜氏會齊侯于禚。

KR1e0001_tls_003-19a

A3.2.5乙酉,

宋公馮卒。

KR1e0001_tls_003-20a

B3.2《莊公二年傳》

KR1e0001_tls_003-21a

B3.2.1二年冬,

夫人姜氏會齊侯于禚。

姦也。

KR1e0001_tls_003-22a

# src: ZUO Zhuang 3.1 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 160; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112

# dating: 8120

A3.3《莊公三年經》

KR1e0001_tls_003-23a

A3.3.1三年春,

王正月,

溺會齊師伐衛。

KR1e0001_tls_003-24a

A3.3.2夏四月,

葬宋莊公。

KR1e0001_tls_003-25a

A3.3.3五月,

葬桓王。

KR1e0001_tls_003-26a

A3.3.4秋,

紀季以酅入于齊。

KR1e0001_tls_003-27a

A3.3.5冬,

公次于滑。

KR1e0001_tls_003-28a

B3.3《莊公三年傳》

KR1e0001_tls_003-29a

B3.3.1三年春,

溺會齊師伐衛,

疾之也。

KR1e0001_tls_003-30a

# src: ZUO Zhuang 3.2 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 161; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112

# dating: 8120

B3.3.2夏五月,

葬桓王,

緩也。

KR1e0001_tls_003-31a

# src: ZUO Zhuang 3.3 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 161; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112; tr. Legge 75

# dating: 8120

B3.3.3秋,

紀季以酅入于齊,

紀於是乎始判。

KR1e0001_tls_003-32a

# src: ZUO Zhuang 3.4 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 161; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112; tr. Legge 76

# dating: 8120

B3.3.4冬,

公次于滑,

將會鄭伯,

謀紀故也。

鄭伯辭以難。

KR1e0001_tls_003-33a

凡師,

一宿為舍,

再宿為信,

過信為次。

KR1e0001_tls_003-34a

# src: ZUO Zhuang 4.1.1 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 163; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77

# dating: 8120

A3.4《莊公四年經》

KR1e0001_tls_003-35a

A3.4.1四年春,

王二月,

夫人姜氏享齊侯于祝丘。

KR1e0001_tls_003-36a

A3.4.2三月,

紀伯姬卒。

KR1e0001_tls_003-37a

A3.4.3夏,

齊侯、

陳侯、

鄭伯遇于垂。

KR1e0001_tls_003-38a

A3.4.4紀侯大去其國。

KR1e0001_tls_003-39a

A3.4.5六月乙丑,

齊侯葬紀伯姬。

KR1e0001_tls_003-40a

A3.4.6秋七月。

KR1e0001_tls_003-41a

A3.4.7冬,

公及齊人狩于禚。

KR1e0001_tls_003-42a

B3.4《莊公四年傳》

KR1e0001_tls_003-43a

B3.4.1四年春,

王正月,

楚武王荊尸,

授師孑焉,

以伐隨。

將齊,

入告夫人鄧曼曰:

「余心蕩。」

# src: ZUO Zhuang 4.1.2 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 163; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77

# dating: 8120

鄧曼歎曰:

「王祿盡矣。

盈而蕩,

天之道也。

# src: ZUO Zhuang 4.1.3 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 164; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77

# dating: 8120

先君其知之矣,

故臨武事,

將發大命,

而蕩王心焉。

若師徒無虧,

王薨於行,

國之福也。」

王遂行,

卒於樠木之下。

# src: ZUO Zhuang 4.1.4 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 164; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77

# dating: 8120

令尹鬭祁、莫敖屈重

除道、梁溠,

營軍臨隨,

隨人懼,

行成。

# src: ZUO Zhuang 4.1.5 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 164; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77

# dating: 8120

莫敖以王命入

盟隨侯,

且請為會於漢汭,

而還。

濟漢

而後發喪。

KR1e0001_tls_003-44a

# src: ZUO Zhuang 4.2 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 165; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77

# dating: 8120

B3.4.2紀侯不能下齊,

以與紀季。

夏,

紀侯大去其國,

違齊難也。

KR1e0001_tls_003-45a

# src: ZUO Zhuang 5.1 (689 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 166; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115

# dating: 8120

A3.5《莊公五年經》

KR1e0001_tls_003-46a

A3.5.1五年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-47a

A3.5.2夏,

夫人姜氏如齊師。

KR1e0001_tls_003-48a

A3.5.3秋,

郳犁來來朝。

KR1e0001_tls_003-49a

A3.5.4冬,

公會齊人、

宋人、

陳人、

蔡人伐衛。

KR1e0001_tls_003-50a

B3.5《莊公五年傳》

KR1e0001_tls_003-51a

B3.5.1五年秋,

郳犁來來朝。

名,

未王命也。

KR1e0001_tls_003-52a

# src: ZUO Zhuang 5.2 (689 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 166; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115

# dating: 8120

B3.5.2冬,

伐衛,

納惠公也。

KR1e0001_tls_003-53a

# src: ZUO Zhuang 6.1.1 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 167; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79

# dating: 8120

A3.6《莊公六年經》

KR1e0001_tls_003-54a

A3.6.1六年春,

王正月,

王人子突救衛。

KR1e0001_tls_003-55a

A3.6.2夏六月,

衛侯朔入于衛。

KR1e0001_tls_003-56a

A3.6.3秋,

公至自伐衛。

KR1e0001_tls_003-57a

A3.6.4螟。

KR1e0001_tls_003-58a

A3.6.5冬,

齊人來歸衛俘。

KR1e0001_tls_003-59a

B3.6《莊公六年傳》

KR1e0001_tls_003-60a

B3.6.1六年春,

王人救衛。

KR1e0001_tls_003-61a

# src: ZUO Zhuang 6.1.2 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 168; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79

# dating: 8120

夏,

衛侯入,

放公子黔牟于周,

放甯跪于秦,

殺左公子洩、

右公子職,

乃即位。

KR1e0001_tls_003-62a

# src: ZUO Zhuang 6.1.3 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 168; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79

# dating: 8120

君子以二公子之立黔牟為不度矣。

夫能固位者,

必度於本末,

而後立衷焉。

不知其本,

不謀;

# src: ZUO Zhuang 6.1.4 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79

# dating: 8120

知本之不枝,

弗強。

《詩》云:

『「本枝百世。」

KR1e0001_tls_003-63a

# src: ZUO Zhuang 6.2 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115

# dating: 8120

B3.6.2冬,

齊人來歸衛寶,

文姜請之也。

KR1e0001_tls_003-64a

# src: ZUO Zhuang 6.3.1(688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79

# dating: 8120

B3.6.3楚文王伐申。

過鄧。

鄧祁侯曰:

「吾甥也。」

止而享之。

騅甥、聃甥、養甥

請殺楚子。

鄧侯弗許。

# src: ZUO Zhuang 6.3.2 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79

# dating: 8120

三甥曰:

「亡鄧國者,

必此人也。

若不早圖,

後君噬齊。

其及圖之乎!

圖之,

此為時矣。」

# src: ZUO Zhuang 6.3.3 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 170; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79

# dating: 8120

鄧侯曰:

「人將不食吾餘。」

對曰:

「若不從三臣,

抑社稷實不血食,

而君焉取餘?」

弗從。

還年,

楚子伐鄧。

# src: ZUO Zhuang 6.3.4(688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 170; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79

# dating: 8120

十六年,

楚復伐鄧,

滅之。

KR1e0001_tls_003-65a

# src: ZUO Zhuang 7.1 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 171; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118

# dating: 8120

A3.7《莊公七年經》

KR1e0001_tls_003-66a

A3.7.1七年春,

夫人姜氏會齊侯于防。

KR1e0001_tls_003-67a

A3.7.2夏四月辛卯,

夜,恆星不見。

夜中,

星隕如雨。

KR1e0001_tls_003-68a

A3.7.3秋,

大水。

KR1e0001_tls_003-69a

A3.7.4無麥、

苗。

KR1e0001_tls_003-70a

A3.7.5冬,

夫人姜氏會齊侯于穀。

KR1e0001_tls_003-71a

B3.7《莊公七年傳》

KR1e0001_tls_003-72a

B3.7.1七年春,

文姜會齊侯于防,

齊志也。

KR1e0001_tls_003-73a

# src: ZUO Zhuang 7.2 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 171; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge 80

# dating: 8120

B3.7.2夏,

恆星不見,

夜明也。

星隕如雨,

與雨偕也。

KR1e0001_tls_003-74a

# src: ZUO Zhuang 7.3 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 171; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge 80

# dating: 8120

B3.7.3秋,

無麥、

苗,

不害嘉穀也。

KR1e0001_tls_003-75a

# src: ZUO Zhuang 8.1 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 173; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge i1

# dating: 8120

A3.8《莊公八年經》

KR1e0001_tls_003-76a

A3.8.1八年春,

王正月,

師次于郎,

以俟陳人、

蔡人。

KR1e0001_tls_003-77a

A3.8.2甲午,

治兵。

KR1e0001_tls_003-78a

A3.8.3夏,

師及齊師圍郕。

郕降于齊師。

KR1e0001_tls_003-79a

A3.8.4秋,

師還。

KR1e0001_tls_003-80a

A3.8.5冬十有一月癸未,

齊無知弒其君諸兒。

KR1e0001_tls_003-81a

B3.8《莊公八年傳》

KR1e0001_tls_003-82a

B3.8.1八年春,

治兵于廟,

禮也。

KR1e0001_tls_003-83a

# src: ZUO Zhuang 8.2.1 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 173; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge i2

# dating: 8120

B3.8.2夏,

師及齊師圍郕。

郕降于齊師。

仲慶父請伐齊師。

公曰:

「不可。

我實不德,

齊師何罪?

罪我之由。

# src: ZUO Zhuang 8.2.2 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 174; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge i2

# dating: 8120

《夏書》曰:

『『皋陶邁種德,

德,

乃降。』

姑務脩德

以待時乎!」

KR1e0001_tls_003-84a

秋,

師還。

君子是以善魯莊公。

KR1e0001_tls_003-85a

# src: ZUO Zhuang 8.3.1 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 174; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 119; tr. Watson 1989:18;; revised tr. CH

# dating: 8120

B3.8.3齊侯使連稱、

管至父戍葵丘,

瓜時而往,

曰:

「及瓜而代。」

期戍,

公問不至。

請代,

弗許。

故謀作亂。

KR1e0001_tls_003-86a

# src: ZUO Zhuang 8.3.2(686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 174; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 119; tr. Watson 1989: 18; revised tr. CH

# dating: 8120

僖公之母弟曰夷仲年,

生公孫無知,

有寵於僖公,

衣服禮秩如適。

襄公絀之。

二人因之以作亂。

KR1e0001_tls_003-87a

# src: ZUO Zhuang 8.3.3 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 119; tr. Watson 1989: 18; revised tr. CH

# dating: 8120

連稱有從妹在公宮,

無寵,

使間公。

曰:

「捷,

吾以女為夫人。」

KR1e0001_tls_003-88a

# src: ZUO Zhuang 8.3.4 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; tr. Watson 1989: 19; revised tr. CH

# dating: 8120

冬十二月,

齊侯游于姑棼,

遂田于貝丘。

見大豕。

從者曰:

「公子彭生也。」

# src: ZUO Zhuang 8.3.5 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; tr. Watson 1989: 19; revised tr. CH

# dating: 8120

公怒,

曰:

「彭生敢見!」

射之。

豕人立而啼。

公懼,

隊于車。

傷足,

喪屨。

# src: ZUO Zhuang 8.3.6 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH

# dating: 8120

反,誅屨於侍人費。

弗得,

鞭之,

見血。

走出,

遇賊于門。

劫而束之。

費曰:

「我奚御哉?」

袒而示之背。

信之。

# src: ZUO Zhuang 8.3.7 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH

# dating: 8120

費請先入。

伏公而出,

鬭,

死于門中。

石之紛如死于階下。

遂入,

殺孟陽于床。

# src: ZUO Zhuang 8.3.8(686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 176; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「非君也,

不類。」

見公之足于戶下,

遂弒之,

而立無知。

KR1e0001_tls_003-89a

# src: ZUO Zhuang 8.3.9 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 176; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH

# dating: 8120

初,

襄公立,

無常。

鮑叔牙曰:

「君使民慢,

亂將作矣。」

奉公子小白出奔莒。

亂作,

管夷吾、召忽奉公子糾來奔。

KR1e0001_tls_003-90a

# src: ZUO Zhuang 9.1 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Watson 1989:20; revised tr. CH

# dating: 8120

B3.8.4初,

公孫無知虐于雍廩。

KR1e0001_tls_003-91a

A3.9《莊公九年經》

KR1e0001_tls_003-92a

A3.9.1九年春,

齊人殺無知。

KR1e0001_tls_003-93a

A3.9.2公及齊大夫盟于蔇。

KR1e0001_tls_003-94a

A3.9.3夏,

公伐齊,

納子糾。

齊小白入于齊。

KR1e0001_tls_003-95a

A3.9.4秋七月丁酉,

葬齊襄公。

KR1e0001_tls_003-96a

A3.9.5八月庚申,

及齊師戰于乾時,

我師敗績。

KR1e0001_tls_003-97a

A3.9.6九月,

齊人取子糾殺之。

KR1e0001_tls_003-98a

A3.9.7冬,

浚洙。

KR1e0001_tls_003-99a

B3.9《莊公九年傳》

KR1e0001_tls_003-100a

B3.9.1九年春,

雍廩殺無知。

KR1e0001_tls_003-101a

# src: ZUO Zhuang 9.2 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123

# dating: 8120

B3.9.2公及齊大夫盟于蔇,

齊無君也。

KR1e0001_tls_003-102a

# src: ZUO Zhuang 9.3 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4

# dating: 8120

B3.9.3夏,

公伐齊,

納子糾。

桓公自莒先入。

KR1e0001_tls_003-103a

# src: ZUO Zhuang 9.4 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4

# dating: 8120

B3.9.4秋,

師及齊師戰于乾時,

我師敗績。

公喪戎路,

傳乘而歸。

秦子、梁子以公旗

辟于下道,

是以皆止。

KR1e0001_tls_003-104a

# src: ZUO Zhuang 9.5.1(685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 180; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4

# dating: 8120

B3.9.5鮑叔帥師來言曰:

「子糾,

親也,

請君討之。

管、召,讎也,

請受而甘心焉。」

乃殺子糾于生竇。

召忽死之。

管仲請囚,

鮑叔受之,

及堂阜而稅之。

# src: ZUO Zhuang 9.5.2 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 180; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4

# dating: 8120

歸而以告曰:

「管夷吾治於高傒,

使相可也。」

公從之。

KR1e0001_tls_003-105a

# src: ZUO Zhuang 10.1.1(6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

A3.10《莊公十年經》

KR1e0001_tls_003-106a

A3.10.1十年春,

王正月,

公敗齊師于長勺。

KR1e0001_tls_003-107a

A3.10.2二月,

公侵宋。

KR1e0001_tls_003-108a

A3.10.3三月,

宋人遷宿。

KR1e0001_tls_003-109a

A3.10.4夏六月,

齊師、

宋師次于郎。

公敗宋師于乘丘。

KR1e0001_tls_003-110a

A3.10.5秋九月,

荊敗蔡師于莘,

以蔡侯獻舞歸。

KR1e0001_tls_003-111a

A3.10.6冬十月,

齊師滅譚。

譚子奔莒。

KR1e0001_tls_003-112a

B3.10《莊公十年傳》

KR1e0001_tls_003-113a

B3.10.1十年春,

齊師伐我。

公將戰。

曹劌請見。

其鄉人曰:

「肉食者謀之,

又何間焉?」

劌曰:

「肉食者鄙,

未能遠謀。」

# src: ZUO Zhuang 10.1.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

乃入見,

問何以戰。

公曰:

「衣食所安,

弗敢專也,

必以分人。」

# src: ZUO Zhuang 10.1.3(6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

對曰:

「小惠未徧,

民弗從也。」

公曰:

「犧牲、玉帛,

弗敢加也。

必以信。」

# src: ZUO Zhuang 10.1.4 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

對曰:

「小信未孚,

神弗福也。」

公曰:

「小大之獄,

雖不能察,

必以情。」

對曰:

「忠之屬也,

可以一戰。

戰,

則請從。」

KR1e0001_tls_003-114a

# src: ZUO Zhuang 10.1.5 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

公與之乘。

戰于長勺。

公將鼓之。

劌曰:

「未可。」

齊人三鼓。

劌曰:

「可矣!」

# src: ZUO Zhuang 10.1.6 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

齊師敗績。

公將馳之。

劌曰:

「未可。」

下,

視其轍,

登軾而望之,

曰:

「可矣!」

遂逐齊師。

KR1e0001_tls_003-115a

既克,

公問其故。

# src: ZUO Zhuang 10.1.7 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86

# dating: 8120

對曰:

「夫戰,勇氣也。

一鼓作氣,

再而衰,

三而竭。

彼竭我盈,

故克之。

夫大國,

難測也,

懼有伏焉。

吾視其轍亂,

望其旗靡,

故逐之。」

KR1e0001_tls_003-116a

# src: ZUO Zhuang 10.2.1(6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 86

# dating: 8120

B3.10.2夏六月,

齊師、宋師次于郎。

公子偃曰:

「宋師不整,

可敗也。

宋敗,

齊必還。

請擊之。」

# src: ZUO Zhuang 10.2.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 86

# dating: 8120

公弗許。

自雩門竊出,

蒙皋比而先犯之。

公從之,

大敗宋師于乘丘。

齊師乃還。

KR1e0001_tls_003-117a

# src: ZUO Zhuang 10.3.1 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87

# dating: 8120

B3.10.3蔡哀侯娶于陳,

息侯亦娶焉。

息媯將歸,

過蔡。

蔡侯曰:

「吾姨也。」

止而見之,

弗賓。

# src: ZUO Zhuang 10.3.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87

# dating: 8120

息侯聞之,

怒,

使謂楚文王曰:

「伐我,

吾求救於蔡而伐之。」

楚子從之。

秋九月,

楚敗蔡師于莘,

以蔡侯獻舞歸。

KR1e0001_tls_003-118a

# src: ZUO Zhuang 10.4.1 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87

# dating: 8120

B3.10.4齊侯之出也,

過譚,

譚不禮焉。

及其入也,

諸侯皆賀,

譚又不至。

# src: ZUO Zhuang 10.4.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 185; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87

# dating: 8120

冬,

齊師滅譚,

譚無禮也。

譚子奔莒,

同盟故也。

KR1e0001_tls_003-119a

# src: ZUO Zhuang 11.1.1 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 186; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

A3.11《莊公十一年經》

KR1e0001_tls_003-120a

A3.11.1十有一年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-121a

A3.11.2夏五月,

戊寅,

公敗宋師于鄑。

KR1e0001_tls_003-122a

A3.11.3秋,

宋大水。

KR1e0001_tls_003-123a

A3.11.4冬,

王姬歸于齊。

KR1e0001_tls_003-124a

B3.11《莊公十一年傳》

KR1e0001_tls_003-125a

B3.11.1十一年夏,

宋為乘丘之役故,

侵我。

公禦之。

宋師未陳而薄之,

敗諸鄑。

KR1e0001_tls_003-126a

# src: ZUO Zhuang 11.1.2 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 186; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

凡師,

敵未陳曰

「敗某師,

皆陳曰戰,

大崩曰敗績。

得儁曰克,

# src: ZUO Zhuang 11.1.3 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 187; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

覆而敗之曰取某師,

京師敗曰

「王師敗績于某。

KR1e0001_tls_003-127a

# src: ZUO Zhuang 11.2.1 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 187; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

B3.11.2秋,

宋大水。

公使弔焉,

曰:

「天作淫雨,

害於粢盛,

若之何不弔?」

# src: ZUO Zhuang 11.2.2 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 187; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

對曰:

「孤實不敬,

天降之災,

又以為君憂,

拜命之辱。」

KR1e0001_tls_003-128a

# src: ZUO Zhuang 11.2.3 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 188; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

臧文仲曰:

「宋其興乎!

禹、湯罪己,

其興也悖焉。

桀、紂罪人,

其亡也忽焉。

且列國有凶,

稱孤,

禮也。

言懼而名禮,

其庶乎!」

# src: ZUO Zhuang 11.2.4 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 188; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88

# dating: 8120

既而聞之曰:

「公子御說之辭也。」

臧孫達曰:

「是宜為君,

有恤民之心。」

KR1e0001_tls_003-129a

# src: ZUO Zhuang 11.3 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 189; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129

# dating: 8120

B3.11.3冬,

齊侯來逆共姬。

KR1e0001_tls_003-130a

# src: ZUO Zhuang 11.4 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 189; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 131; tr. Legge 88

# dating: 8120

B3.11.4乘丘之役,

公以金僕姑射南宮長萬,

公右歂孫生搏之。

宋人請之。

宋公靳之,

曰:

「始吾敬子;

今子,

魯囚也,

吾弗敬子矣。」

病之。

KR1e0001_tls_003-131a

# src: ZUO Zhuang 12.1.1 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 191; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89

# dating: 8120

A3.12《莊公十二年經》

KR1e0001_tls_003-132a

A3.12.1十有二年春,

王三月,

紀叔姬歸于酅。

KR1e0001_tls_003-133a

A3.12.2夏四月。

KR1e0001_tls_003-134a

A3.12.3秋八月甲午,

宋萬弒其君捷及其大夫仇牧。

KR1e0001_tls_003-135a

A3.12.4冬十月,

宋萬出奔陳。

KR1e0001_tls_003-136a

B3.12《莊公十二年傳》

KR1e0001_tls_003-137a

B3.12.1十二年秋,

宋萬弒閔公于蒙澤。

遇仇牧于門,

批而殺之。

遇大宰督于東宮之西,

又殺之。

# src: ZUO Zhuang 12.1.2 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 191; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89

# dating: 8120

立子游。

群公子奔蕭,

公子御說奔亳,

南宮牛、

猛獲帥師圍亳。

KR1e0001_tls_003-138a

# src: ZUO Zhuang 12.1.3 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 191; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89

# dating: 8120

冬十月,

蕭叔大心及戴、武、宣、穆、莊之族

以曹師伐之。

# src: ZUO Zhuang 12.1.4 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 192; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89

# dating: 8120

殺南宮牛于師,

殺子游于宋,

立桓公。

猛獲奔衛。

南宮萬奔陳,

以乘車輦其母,

一日而至。

KR1e0001_tls_003-139a

# src: ZUO Zhuang 12.1.5 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 192; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89

# dating: 8120

宋人請猛獲于衛。

衛人欲勿與。

石祁子曰:

「不可。

天下之惡一也,

惡於宋而保於我,

保之何補?

得一夫而失一國,

與惡而棄好,

非謀也。」

# src: ZUO Zhuang 12.1.6 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 192; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89

# dating: 8120

衛人歸之。

亦請南宮萬于陳

以賂。

陳人使婦人飲之酒,

而以犀革裹之。

比及宋,

手足皆見。

宋人皆醢之。

KR1e0001_tls_003-140a

# src: ZUO Zhuang 13.1 (6i1 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 194; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 134; tr. Legge 90

# dating: 8120

A3.13《莊公十三年經》

KR1e0001_tls_003-141a

A3.13.1十有三年春,

齊侯、

宋人、

陳人、

蔡人、

邾人會于北杏。

KR1e0001_tls_003-142a

A3.13.2夏六月,

齊人滅遂。

KR1e0001_tls_003-143a

A3.13.3秋七月。

KR1e0001_tls_003-144a

A3.13.4冬,

公會齊侯盟于柯。

KR1e0001_tls_003-145a

B3.13《莊公十三年傳》

KR1e0001_tls_003-146a

B3.13.1十三年春,

會于北杏,

以平宋亂。

遂人不至。

夏,

齊人滅遂而戍之。

KR1e0001_tls_003-147a

# src: ZUO Zhuang 13.2 (6i1 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 194; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 134; tr. Legge 90

# dating: 8120

B3.13.2冬,

盟于柯,

始及齊平也。

KR1e0001_tls_003-148a

# src: ZUO Zhuang 13.3 (6i1 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 195; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 134; tr. Legge 91

# dating: 8120

B3.13.3宋人背北杏之會。

KR1e0001_tls_003-149a

# src: ZUO Zhuang 14.1 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 196; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

A3.14《莊公十四年經》

KR1e0001_tls_003-150a

A3.14.1十有四年春,

齊人、

陳人、

曹人伐宋。

KR1e0001_tls_003-151a

A3.14.2夏,

單伯會伐宋。

KR1e0001_tls_003-152a

A3.14.3秋七月,

荊入蔡。

KR1e0001_tls_003-153a

A3.14.4冬,

單伯會齊侯、

宋公、

衛侯、

鄭伯于鄄。

KR1e0001_tls_003-154a

B3.14《莊公十四年傳》

KR1e0001_tls_003-155a

B3.14.1十四年春,

諸侯伐宋。

齊請師于周。

夏,

單伯會之。

取成于宋而還。

KR1e0001_tls_003-156a

# src: ZUO Zhuang 14.2.1 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 196; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

B3.14.2鄭厲公自櫟侵鄭,

及大陵,

獲傅瑕。

傅瑕曰:

「苟舍我,

吾請納君。」

與之盟而赦之。

# src: ZUO Zhuang 14.2.2 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 196; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

六月甲子,

傅瑕殺鄭子及其二子,

而納厲公。

KR1e0001_tls_003-157a

初,

內蛇與外蛇鬭於鄭南門中,

內蛇死。

六年而厲公入。

公聞之,

問於申繻曰:

「猶有妖乎?」

# src: ZUO Zhuang 14.2.3(680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

對曰:

「人之所忌,

其氣燄以取之。

妖由人興也。

人無釁焉,

妖不自作。

人棄常,

則妖興,

故有妖。」

KR1e0001_tls_003-158a

# src: ZUO Zhuang 14.2.4 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

厲公入,

遂殺傅瑕。

使謂原繁曰:

「傅瑕貳,

周有常刑,

既伏其罪矣。

納我而無二心者,

吾皆許之上大夫之事,

吾願與伯父圖之。

# src: ZUO Zhuang 14.2.5 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

且寡人出,

伯父無裏言。

入,

又不念寡人,

寡人憾焉。」

# src: ZUO Zhuang 14.2.6 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

對曰:

「先君桓公命我先人典司宗祏。

社稷有主,

而外其心,

其何貳如之?

# src: ZUO Zhuang 14.2.7 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 198; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

苟主社稷,

國內之民,

其誰不為臣?

臣無二心,

天之制也。

子儀在位,

十四年矣;

而謀召君者,

庸非二乎?

# src: ZUO Zhuang 14.2.8 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 198; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92

# dating: 8120

莊公之子猶有八人,

若皆以官爵行賂勸貳

而可以濟事,

君其若之何?

臣聞命矣。」

乃縊而死。

KR1e0001_tls_003-159a

# src: ZUO Zhuang 14.3.1 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 198; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 137; tr. Legge 92

# dating: 8120

B3.14.3蔡哀侯為莘故,

繩息媯以語楚子。

楚子如息,

以食入享,

遂滅息。

以息媯歸,

生堵敖及成王焉。

未言。

# src: ZUO Zhuang 14.3.2 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 137; tr. Legge 93

# dating: 8120

楚子問之。

對曰:

「吾一婦人,

而事二夫,

縱弗能死,

其又奚言?」

# src: ZUO Zhuang 14.3.3 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 137; tr. Legge 93

# dating: 8120

楚子以蔡侯滅息,

遂伐蔡。

秋七月,

楚入蔡。

KR1e0001_tls_003-160a

# src: ZUO Zhuang 14.3.4 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 138; tr. Legge 93

# dating: 8120

君子曰:

「《商書》所謂

『『惡之易也,

如火之燎于原,

不可鄉邇,

其猶可撲滅』

者,

其如蔡哀侯乎!」

KR1e0001_tls_003-161a

# src: ZUO Zhuang 14.4 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 138; tr. Legge 93

# dating: 8120

B3.14.4冬,

會于鄄,

宋服故也。

KR1e0001_tls_003-162a

# src: ZUO Zhuang 15.1 (679 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 200; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 93

# dating: 8120

A3.15《莊公十五年經》

KR1e0001_tls_003-163a

A3.15.1十有五年春,

齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯會于鄄。

KR1e0001_tls_003-164a

A3.15.2夏,

夫人姜氏如齊。

KR1e0001_tls_003-165a

A3.15.3秋,

宋人、

齊人、

邾人伐郳。

KR1e0001_tls_003-166a

A3.15.4鄭人侵宋。

KR1e0001_tls_003-167a

A3.15.5冬十月。

KR1e0001_tls_003-168a

B3.15《莊公十五年傳》

KR1e0001_tls_003-169a

B3.15.1十五年春,

復會焉,

齊始霸也。

KR1e0001_tls_003-170a

# src: ZUO Zhuang 15.2 (679 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 94

# dating: 8120

B3.15.2秋,

諸侯為宋伐郳。

鄭人間之而侵宋。

KR1e0001_tls_003-171a

# src: ZUO Zhuang 16.1 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95

# dating: 8120

A3.16《莊公十六年經》

KR1e0001_tls_003-172a

A3.16.1十有六年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-173a

A3.16.2夏,

宋人、

齊人、

衛人伐鄭。

KR1e0001_tls_003-174a

A3.16.3秋,

荊伐鄭。

KR1e0001_tls_003-175a

A3.16.4冬十有二月,

會齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯、

許男、

滑伯、

滕子同盟于幽。

KR1e0001_tls_003-176a

A3.16.5邾子克卒。

KR1e0001_tls_003-177a

B3.16《莊公十六年傳》

KR1e0001_tls_003-178a

B3.16.1十六年夏,

諸侯伐鄭,

宋故也。

KR1e0001_tls_003-179a

# src: ZUO Zhuang 16.2 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95

# dating: 8120

B3.16.2鄭伯自櫟入,

緩告于楚。

秋,

楚伐鄭,

及櫟,

為不禮故也。

KR1e0001_tls_003-180a

# src: ZUO Zhuang 16.3.1 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95

# dating: 8120

B3.16.3鄭伯治與於雍糾之亂者,

九月,

殺公子閼,

刖強鉏。

# src: ZUO Zhuang 16.3.2 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95

# dating: 8120

公父定叔出奔衛。

三年而復之,

曰:

「不可使共叔無後於鄭。」

使以十月入,

曰:

「良月也,

就盈數焉。」

KR1e0001_tls_003-181a

君子謂強鉏

不能衛其足。

KR1e0001_tls_003-182a

# src: ZUO Zhuang 16.4 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140

# dating: 8120

B3.16.4冬,

同盟于幽,

鄭成也。

KR1e0001_tls_003-183a

# src: ZUO Zhuang 16.5 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140; tr. Legge 95

# dating: 8120

B3.16.5王使虢公命曲沃伯

以一軍為晉侯。

KR1e0001_tls_003-184a

# src: ZUO Zhuang 16.6.1 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140; tr. Legge 95

# dating: 8120

B3.16.6初,

晉武公伐夷,

執夷詭諸。

蒍國請而免之。

既而弗報,

故子國作亂,

謂晉人曰:

「與我伐夷而取其地。」

# src: ZUO Zhuang 16.6.2 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140; tr. Legge 95

# dating: 8120

遂以晉師伐夷,

殺夷詭諸。

周公忌父出奔虢。

惠王立而復之。

KR1e0001_tls_003-185a

# src: ZUO Zhuang 17.1 (677 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 141; tr. Legge 96

# dating: 8120

A3.17《莊公十七年經》

KR1e0001_tls_003-186a

A3.17.1十有七年春,

齊人執鄭詹。

KR1e0001_tls_003-187a

A3.17.2夏,

齊人殲于遂。

KR1e0001_tls_003-188a

A3.17.3秋,

鄭詹自齊逃來。

KR1e0001_tls_003-189a

A3.17.4冬,

多麋。

KR1e0001_tls_003-190a

B3.17《莊公十七年傳》

KR1e0001_tls_003-191a

B3.17.1十七年春,

齊人執鄭詹,

鄭不朝也。

KR1e0001_tls_003-192a

# src: ZUO Zhuang 17.2 (677 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 141; tr. Legge 96

# dating: 8120

B3.17.2夏,

遂因氏、

頜氏、

工婁氏、

須遂氏饗齊戍,

醉而殺之,

齊人殲焉。

KR1e0001_tls_003-193a

# src: ZUO Zhuang 18.1 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 206; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142; tr. Legge 97

# dating: 8120

A3.18《莊公十八年經》

KR1e0001_tls_003-194a

A3.18.1十有八年春,

王三月,

日有食之。

KR1e0001_tls_003-195a

A3.18.2夏,

公追戎于濟西。

KR1e0001_tls_003-196a

A3.18.3秋,

有蜮。

KR1e0001_tls_003-197a

A3.18.4冬十月。

KR1e0001_tls_003-198a

B3.18《莊公十八年傳》

KR1e0001_tls_003-199a

B3.18.1十八年春,

虢公、

晉侯朝王。

王饗醴,

命之宥。

皆賜玉五瑴,

馬四匹,

非禮也。

王命諸侯,

名位不同,

禮亦異數,

不以禮假人。

KR1e0001_tls_003-200a

# src: ZUO Zhuang 18.2 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142; tr. Legge 97

# dating: 8120

B3.18.2虢公、晉侯、鄭伯

使原莊公逆王后于陳。

陳媯歸于京師,

實惠后。

KR1e0001_tls_003-201a

# src: ZUO Zhuang 18.3 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142

# dating: 8120

B3.18.3夏,

公追戎于濟西。

不言其來,

諱之也。

KR1e0001_tls_003-202a

# src: ZUO Zhuang 18.4 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142

# dating: 8120

B3.18.4秋,

有蜮,

為災也。

KR1e0001_tls_003-203a

# src: ZUO Zhuang 18.5.1 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 143; tr. Legge 97

# dating: 8120

B3.18.5初,

楚武王克權,

使鬭緡尹之,

以叛,

圍而殺之。

遷權於那處,

使閻敖尹之。

KR1e0001_tls_003-204a

# src: ZUO Zhuang 18.5.2 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 209; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 143; tr. Legge 97

# dating: 8120

及文王即位,

與巴人伐申,

而驚其師。

巴人叛楚而伐那處,

取之,

遂門于楚。

閻敖游涌而逸。

楚子殺之。

其族為亂。

冬,

巴人因之以伐楚。

KR1e0001_tls_003-205a

# src: ZUO Zhuang 19.1.1 (675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 98

# dating: 8120

A3.19《莊公十九年經》

KR1e0001_tls_003-206a

A3.19.1十有九年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-207a

A3.19.2夏四月。

KR1e0001_tls_003-208a

A3.19.3秋,

公子結媵陳人之婦于鄄,

遂及齊侯、

宋公盟。

KR1e0001_tls_003-209a

A3.19.4夫人姜氏如莒。

KR1e0001_tls_003-210a

A3.19.5冬,

齊人、

宋人、

陳人伐我西鄙。

KR1e0001_tls_003-211a

B3.19《莊公十九年傳》

KR1e0001_tls_003-212a

B3.19.1十九年春,

楚子禦之,

大敗於津。

還,

鬻拳弗納,

遂伐黃。

敗黃師于踖陵。

# src: ZUO Zhuang 19.1.2(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 98

# dating: 8120

還,

及湫,

有疾。

夏六月庚申,

卒。

鬻拳葬諸夕室。

亦自殺也,

而葬於絰皇。

KR1e0001_tls_003-213a

# src: ZUO Zhuang 19.1.3(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 98

# dating: 8120

初,

鬻拳強諫楚子。

楚子弗從。

臨之以兵,

懼而從之。

鬻拳曰:

「吾懼君以兵,

罪莫大焉。」

遂自刖也。

# src: ZUO Zhuang 19.1 4(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 99

# dating: 8120

楚人以為大閽,

謂之大伯。

使其後掌之。

KR1e0001_tls_003-214a

君子曰:

「鬻拳可謂愛君矣:

諫以自納於刑,

刑猶不忘納君於善。」

KR1e0001_tls_003-215a

# src: ZUO Zhuang 19.2.1 (675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 145; tr. Legge 99

# dating: 8120

B3.19.2初,

王姚嬖于莊王,

生子穨。

子穨有寵,

蒍國為之師。

及惠王即位,

取蒍國之圃以為囿。

# src: ZUO Zhuang 19.2.2(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 145; tr. Legge 99

# dating: 8120

邊伯之宮近於王宮,

王取之。

王奪子禽祝跪與詹父田,

而收膳夫之秩,

故蒍國、邊伯、石速、詹父、子禽祝跪作亂,

因蘇氏。

# src: ZUO Zhuang 19.2.3(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 213; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 145; tr. Legge 99

# dating: 8120

秋,

五大夫奉子穨以伐王,

不克,

出奔溫。

蘇子奉子穨以奔衛。

衛師、

燕師伐周。

冬,

立子穨。

KR1e0001_tls_003-216a

# src: ZUO Zhuang 20.1.1 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100

# dating: 8120

A3.20《莊公二十年經》

KR1e0001_tls_003-217a

A3.20.1二十年春,

王二月,

夫人姜氏如莒。

KR1e0001_tls_003-218a

A3.20.2夏,

齊大災。

KR1e0001_tls_003-219a

A3.20.3秋七月。

KR1e0001_tls_003-220a

A3.20.4冬,

齊人伐戎。

KR1e0001_tls_003-221a

B3.20《莊公二十年傳》

KR1e0001_tls_003-222a

B3.20.1二十年春,

鄭伯和王室,

不克。

執燕仲父。

夏,

鄭伯遂以王歸。

王處于櫟。

# src: ZUO Zhuang 20.1.2 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100

# dating: 8120

秋,

王及鄭伯入于鄔。

遂入成周,

取其寶器而還。

KR1e0001_tls_003-223a

冬,

王子穨享五大夫,

樂及徧舞。

# src: ZUO Zhuang 20.1.3 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100

# dating: 8120

鄭伯聞之,

見虢叔曰:

「寡人聞之:

哀樂失時,

殃咎必至。

今王子穨歌舞不倦,

樂禍也

夫。

司寇行戮,

君為之不舉,

而況敢樂禍乎?

# src: ZUO Zhuang 20.1.4 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100

# dating: 8120

奸王之位,

禍孰大焉?

臨禍忘憂,

憂必及之。

盍納王乎!」

虢公曰:

「寡人之願也。」

KR1e0001_tls_003-224a

# src: ZUO Zhuang 21.1.1 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 216; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101

# dating: 8120

A3.21《莊公二十一年經》

KR1e0001_tls_003-225a

A3.21.1二十有一年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-226a

A3.21.2夏五月辛酉,

鄭伯突卒。

KR1e0001_tls_003-227a

A3.21.3秋七月戊戌,

夫人姜氏薨。

KR1e0001_tls_003-228a

A3.21.4冬十有二月,

葬鄭厲公。

KR1e0001_tls_003-229a

B3.21《莊公二十一年傳》

KR1e0001_tls_003-230a

B3.21.1二十一年春,

胥命于弭。

夏,

同伐王城。

鄭伯將王自圉門入。

虢叔自北門入。

殺王子穨及五大夫。

KR1e0001_tls_003-231a

# src: ZUO Zhuang 21.1.2 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101

# dating: 8120

鄭伯享王于闕西辟,

樂備。

王與之武公之略,

自虎牢以東。

原伯曰:

「鄭伯效尤,

其亦將有咎。」

# src: ZUO Zhuang 21.1.3 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101

# dating: 8120

五月,

鄭厲公卒。

KR1e0001_tls_003-232a

王巡虢守,

# src: ZUO Zhuang 21.1.4 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101

# dating: 8120

虢公為王宮于玤,

王與之酒泉。

KR1e0001_tls_003-233a

# src: ZUO Zhuang 21.1.5 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101

# dating: 8120

鄭伯之享王也,

王以后之鞶鑑予之。

虢公請器,

王予之爵。

鄭伯由是始惡於王。

KR1e0001_tls_003-234a

冬,

王歸自虢。

KR1e0001_tls_003-235a

# src: ZUO Zhuang 22.1.1 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103

# dating: 8120

A3.22《莊公二十二年經》

KR1e0001_tls_003-236a

A3.22.1二十有二年春,

王正月,

肆大眚。

KR1e0001_tls_003-237a

A3.22.2癸丑,

葬我小君文姜。

KR1e0001_tls_003-238a

A3.22.3陳人殺其公子御寇。

KR1e0001_tls_003-239a

A3.22.4夏五月。

KR1e0001_tls_003-240a

A3.22.5秋七月丙申,

及齊高傒盟于防。

KR1e0001_tls_003-241a

A3.22.6冬,

公如齊納幣。

KR1e0001_tls_003-242a

B3.22《莊公二十二年傳》

KR1e0001_tls_003-243a

B3.22.1二十二年春,

陳人殺其大子御寇。

陳公子完與顓孫奔齊。

顓孫自齊來奔。

KR1e0001_tls_003-244a

# src: ZUO Zhuang 22.1.2 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103

# dating: 8120

齊侯使敬仲為卿。

辭曰:

「羇旅之臣幸若獲宥,

及於寬政,

赦其不閑於教訓,

而免於罪戾,

弛於負擔,

君之惠也。

# src: ZUO Zhuang 22.1.3 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103

# dating: 8120

所獲多矣,

敢辱高位

以速官謗?

請以死告。

《詩》云:

『翹翹車乘,

招我以弓。

豈不欲往?

畏我友朋。』」

使為工正。

KR1e0001_tls_003-245a

# src: ZUO Zhuang 22.1.4 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103

# dating: 8120

飲桓公酒,

樂。

公曰:

「以火繼之。」

辭曰:

「臣卜其晝,

未卜其夜,

不敢。」

# src: ZUO Zhuang 22.1.5 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103

# dating: 8120

君子曰:

「酒以成禮,

不繼以淫,

義也;

以君成禮,

弗納於淫,

仁也。」

KR1e0001_tls_003-246a

# src: ZUO Zhuang 22.1.6 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103

# dating: 8120

初,

懿氏卜妻敬仲。

其妻占之,

曰:

# src: ZUO Zhuang 22.1.7 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103

# dating: 8120

「吉。

是謂

『鳳皇于飛,

和鳴鏘鏘。

有媯之後,

將育于姜。

五世其昌,

並于正卿。

八世之後,

莫之與京。』」

KR1e0001_tls_003-247a

# src: ZUO Zhuang 22.1.8 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103

# dating: 8120

陳厲公,

蔡出也,

故蔡人殺五父

而立之。

生敬仲。

其少也,

周史有以《周易》見陳侯者,

# src: ZUO Zhuang 22.1.9 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103

# dating: 8120

陳侯使筮之,

遇《觀》䷓之《否》

䷋,

曰:

「是謂

『觀國之光,

利用賓于王』。

# src: ZUO Zhuang 22.1.10 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103

# dating: 8120

此其代陳有國乎?

不在此,

其在異國;

非此其身,

在其子孫。

# src: ZUO Zhuang 22.1.11 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103

# dating: 8120

光、

遠而自他有耀者也。

《坤》,

土也;

《巽》,

風也;

《乾》,

天也;

風為天;於土上,

山也。

# src: ZUO Zhuang 22.1.12 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103

# dating: 8120

有山之材,

而照之以天光,

於是乎居土上,

故曰

『觀國之光,

利用賓于王』。

# src: ZUO Zhuang 22.1.13 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103

# dating: 8120

庭實旅百,

奉之以玉帛,

天地之美具焉,

故曰

『利用賓于王』。

猶有觀焉,

故曰其在後乎!

風行而著於土,

故曰其在異國乎!

# src: ZUO Zhuang 22.1.14 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103

# dating: 8120

若在異國,

必姜姓也。

姜、

大嶽之後也。

山嶽則配天。

物莫能兩大。

陳衰,

此其昌乎!」

KR1e0001_tls_003-248a

# src: ZUO Zhuang 22.1.15 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103

# dating: 8120

及陳之初亡也,

陳桓子始大於齊;

其後亡也,

成子得政。

KR1e0001_tls_003-249a

# src: ZUO Zhuang 23.1.1 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 154; tr. Legge 105

# dating: 8120

A3.23《莊公二十三年經》

KR1e0001_tls_003-250a

A3.23.1二十有三年春,

公至自齊。

KR1e0001_tls_003-251a

A3.23.2祭叔來聘。

KR1e0001_tls_003-252a

A3.23.3夏,

公如齊觀社。

KR1e0001_tls_003-253a

A3.23.4公至自齊。

KR1e0001_tls_003-254a

A3.23.5荊人來聘。

KR1e0001_tls_003-255a

A3.23.6公及齊侯遇于穀。

KR1e0001_tls_003-256a

A3.23.7蕭叔朝公。

KR1e0001_tls_003-257a

A3.23.8秋,

丹桓宮楹。

KR1e0001_tls_003-258a

A3.23.9冬十有一月,

曹伯射姑卒。

KR1e0001_tls_003-259a

A3.23.10十有二月甲寅,

公會齊侯盟于扈。

KR1e0001_tls_003-260a

B3.23《莊公二十三年傳》

KR1e0001_tls_003-261a

B3.23.1二十三年夏,

公如齊觀社,

非禮也。

曹劌諫曰:

「不可。

夫禮、

所以整民也。

故會

以訓上下之則,

制財用之節;

# src: ZUO Zhuang 23.1.2 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 154; tr. Legge 105

# dating: 8120

朝以正班爵之義,

帥長幼之序;

征伐以討其不然。

諸侯有王,

王有巡守,

以大習之。

非是,

君不舉矣。

君舉必書,

書而不法,

後嗣何觀?」

KR1e0001_tls_003-262a

# src: ZUO Zhuang 23.2.1 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 226; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 154; tr. Legge 105-106

# dating: 8120

B3.23.2晉桓、莊之族偪,

獻公患之。

# src: ZUO Zhuang 23.2.2 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 227; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 155; tr. Legge 106

# dating: 8120

士蒍曰:

「去富子,

則群公子可謀也已。」

公曰:

「爾試其事。」

士蒍與群公子謀,

譖富子而去之。

KR1e0001_tls_003-263a

# src: ZUO Zhuang 23.3 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 227; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 106

# dating: 8120

B3.23.3秋,

丹桓宮之楹。

KR1e0001_tls_003-264a

# src: ZUO Zhuang 24.1 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 229; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107

# dating: 8120

A3.24《莊公二十四年經》

KR1e0001_tls_003-265a

A3.24.1二十有四年春,

王三月,

刻桓宮桷。

KR1e0001_tls_003-266a

A3.24.2葬曹莊公。

KR1e0001_tls_003-267a

A3.24.3夏,

公如齊逆女。

KR1e0001_tls_003-268a

A3.24.4秋,

公至自齊。

KR1e0001_tls_003-269a

A3.24.5八月丁丑,

夫人姜氏入。

KR1e0001_tls_003-270a

A3.24.6戊寅,

大夫宗婦覿,

用幣。

KR1e0001_tls_003-271a

A3.24.7大水。

KR1e0001_tls_003-272a

A3.24.8冬,

戎侵曹。

KR1e0001_tls_003-273a

A3.24.9曹羈出奔陳。

KR1e0001_tls_003-274a

A3.24.10赤歸于曹。

KR1e0001_tls_003-275a

A3.24.11郭公。

KR1e0001_tls_003-276a

B3.24《莊公二十四年傳》

KR1e0001_tls_003-277a

B3.24.1二十四年春,

刻其桷,

皆非禮也。

御孫諫曰:

「臣聞之:

『儉、

德之共也,

侈、

惡之大也。』

先君有共德,

而君納諸大惡,

無乃不可乎?」

KR1e0001_tls_003-278a

# src: ZUO Zhuang 24.2.1(670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 229; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107

# dating: 8120

B3.24.2秋,

哀姜至,

公使宗婦覿,

用幣,

非禮也。

# src: ZUO Zhuang 24.2.2 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 230; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107

# dating: 8120

御孫曰:

「男贄,

大者玉帛,

小者禽鳥,

以章物也。

# src: ZUO Zhuang 24.2.3 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 230; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107

# dating: 8120

女贄,

不過榛、栗、棗、脩,

以告虔也。

今男女同贄,

是無別也。

男女之別,

國之大節也;

而由夫人亂之,

無乃不可乎?」

KR1e0001_tls_003-279a

# src: ZUO Zhuang 24.3 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 230; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 108

# dating: 8120

B3.24.3晉士蒍又與群公子謀,

使殺游氏之二子。

士蒍告晉侯曰:

「可矣。

不過二年,

君必無患。」

KR1e0001_tls_003-280a

# src: ZUO Zhuang 25.1 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 231; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158; tr. Legge 109

# dating: 8120

A3.25《莊公二十五年經》

KR1e0001_tls_003-281a

A3.25.1二十有五年春,

陳侯使女叔來聘。

KR1e0001_tls_003-282a

A3.25.2夏五月癸丑,

衛侯朔卒。

KR1e0001_tls_003-283a

A3.25.3六月辛未,

朔,日有食之,

鼓、用牲于社。

KR1e0001_tls_003-284a

A3.25.4伯姬歸于杞。

KR1e0001_tls_003-285a

A3.25.5秋,

大水,

鼓、用牲于社、

于門。

KR1e0001_tls_003-286a

A3.25.6冬,

公子友如陳。

KR1e0001_tls_003-287a

B3.25《莊公二十五年傳》

KR1e0001_tls_003-288a

B3.25.1二十五年春,

陳女叔來聘,

始結陳好也。

嘉之,

故不名。

KR1e0001_tls_003-289a

# src: ZUO Zhuang 25.2 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 231; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158

# dating: 8120

B3.25.2夏六月辛未

朔,

日有食之,

鼓、用牲于社,

非常也。

唯正月之朔,

慝未作,

日有食之,

於是乎用幣于社,

伐鼓于朝。

KR1e0001_tls_003-290a

# src: ZUO Zhuang 25.3 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 232; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158; tr. Legge 109

# dating: 8120

B3.25.3秋,

大水,

鼓、用牲于社、

于門,

亦非常也。

凡天災,

有幣,

無牲。

非日、月之眚不鼓。

KR1e0001_tls_003-291a

# src: ZUO Zhuang 25.4 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 232; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158; tr. Legge 110

# dating: 8120

B3.25.4晉士蒍使群公子盡殺游氏之族,

乃城聚而處之。

KR1e0001_tls_003-292a

冬,

晉侯圍聚,

盡殺群公子。

KR1e0001_tls_003-293a

# src: ZUO Zhuang 26.1 (668 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 234; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 159; tr. Legge 110

# dating: 8120

A3.26《莊公二十六年經》

KR1e0001_tls_003-294a

A3.26.1二十有六年春,

公伐戎。

KR1e0001_tls_003-295a

A3.26.2夏,

公至自伐戎。

KR1e0001_tls_003-296a

A3.26.3曹殺其大夫。

KR1e0001_tls_003-297a

A3.26.4秋,

公會宋人、

齊人伐徐。

KR1e0001_tls_003-298a

A3.26.5冬十有二月癸亥朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_003-299a

B3.26《莊公二十六年傳》

KR1e0001_tls_003-300a

B3.26.1二十六年春,

晉士蒍為大司空。

KR1e0001_tls_003-301a

# src: ZUO Zhuang 26.2 (668 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 234; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 159; tr. Legge 110

# dating: 8120

B3.26.2夏,

士蒍城絳,

以深其宮。

KR1e0001_tls_003-302a

# src: ZUO Zhuang 26.3 (668 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 234; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 159; tr. Legge 110

# dating: 8120

B3.26.3秋,

虢人侵晉。

冬,

虢人又侵晉。

KR1e0001_tls_003-303a

# src: ZUO Zhuang 27.1 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 235; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

A3.27《莊公二十七年經》

KR1e0001_tls_003-304a

A3.27.1二十有七年春,

公會杞伯姬于洮。

KR1e0001_tls_003-305a

A3.27.2夏六月,

會齊侯、

宋公、

陳侯、

鄭伯,

同盟于幽。

KR1e0001_tls_003-306a

A3.27.3秋,

公子友如陳,

葬原仲。

KR1e0001_tls_003-307a

A3.27.4冬,

杞伯姬來。

KR1e0001_tls_003-308a

A3.27.5莒慶來逆叔姬。

KR1e0001_tls_003-309a

A3.27.6杞伯來朝。

KR1e0001_tls_003-310a

A3.27.7公會齊侯于城濮。

KR1e0001_tls_003-311a

B3.27《莊公二十七年傳》

KR1e0001_tls_003-312a

B3.27.1二十七年春,

公會杞伯姬于洮,

非事也。

天子非展義不巡守,

諸侯非民事不舉,

卿非君命不越竟。

KR1e0001_tls_003-313a

# src: ZUO Zhuang 27.2 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

B3.27.2夏,

同盟于幽,

陳、鄭服也。

KR1e0001_tls_003-314a

# src: ZUO Zhuang 27.3 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

B3.27.3秋,

公子友如陳,

葬原仲,

非禮也。

原仲,

季友之舊也。

KR1e0001_tls_003-315a

# src: ZUO Zhuang 27.4 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

B3.27.4冬,

杞伯姬來,

歸寧也。

凡諸侯之女,

歸寧曰來,

出曰來歸;

夫人歸寧曰如某,

出曰歸于某。

KR1e0001_tls_003-316a

# src: ZUO Zhuang 27.5.1 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

B3.27.5晉侯將伐虢。

士蒍曰:

「不可。

虢公驕,

若驟得勝於我,

必棄其民。

無眾而後伐之,

欲禦我,

誰與?

# src: ZUO Zhuang 27.5.2 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

夫禮、樂、慈、愛,

戰所畜也。

夫民

讓事、樂和、愛親、哀喪,

而後可用也。

虢弗畜也,

亟戰,

將饑。」

KR1e0001_tls_003-317a

# src: ZUO Zhuang 27.6 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 237; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112

# dating: 8120

B3.27.6王使召伯廖賜齊侯命,

且請伐衛,

以其立子穨也。

KR1e0001_tls_003-318a

# src: ZUO Zhuang 28.1 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 238; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Legge 114

# dating: 8120

A3.28《莊公二十八年經》

KR1e0001_tls_003-319a

A3.28.1二十有八年春,

王三月甲寅,

齊人伐衛。

衛人及齊人戰,

衛人敗績。

KR1e0001_tls_003-320a

A3.28.2夏四月丁未,

邾子瑣卒。

KR1e0001_tls_003-321a

A3.28.3秋,

荊伐鄭,

公會齊人、

宋人救鄭。

KR1e0001_tls_003-322a

A3.28.4冬,

築郿。

KR1e0001_tls_003-323a

A3.28.5大無麥、

禾,臧孫辰告糴于齊。

KR1e0001_tls_003-324a

B3.28《莊公二十八年傳》

KR1e0001_tls_003-325a

B3.28.1二十八年春,

齊侯伐衛,

戰,

敗衛師,

數之以王命,

取賂而還。

KR1e0001_tls_003-326a

# src: ZUO Zhuang 28.2.1 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 238; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:21; revised tr. CH

# dating: 8120

B3.28.2晉獻公娶于賈,

無子。

烝於齊姜,

生秦穆夫人及太子申生。

又娶二女於戎,

大戎狐姬生重耳,

小戎子生夷吾。

# src: ZUO Zhuang 28.2.2 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 239; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:21; revised tr. CH

# dating: 8120

晉伐驪戎,

驪戎男女以驪姬,

歸,

生奚齊,

其娣生卓子。

驪姬嬖,

欲立其子,

# src: ZUO Zhuang 28.2.3 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH

# dating: 8120

賂外嬖梁五與東關五,

使言於公曰:

「曲沃,

君之宗也;

蒲與二屈,

君之疆也;

不可以無主。

# src: ZUO Zhuang 28.2.4 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH

# dating: 8120

宗邑無主,

則民不威;

疆埸無主,

則啟戎心;

戎之生心,

民慢其政,

國之患也。

# src: ZUO Zhuang 28.2.5 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH

# dating: 8120

若使大子主曲沃,

而重耳、

夷吾主蒲與屈,

則可以威民而懼戎,

且旌君伐。」

# src: ZUO Zhuang 28.2.6 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH

# dating: 8120

使俱曰:

「狄之廣莫,

於晉為都。

晉之啟土,

不亦宜乎!」

晉侯說之。

# src: ZUO Zhuang 28.2.7 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH

# dating: 8120

夏,

使大子居曲沃,

重耳居蒲城,

夷吾居屈。

群公子皆鄙。

# src: ZUO Zhuang 28.2.8 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 241; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH

# dating: 8120

唯二姬之子

在絳。

二五卒與驪姬譖群公子

而立奚齊,

晉人謂之二五耦。

KR1e0001_tls_003-327a

B3.28.3楚令尹子元欲蠱文夫人,

為館於其宮側

而振萬焉。

# src: ZUO Zhuang 28.3.1 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 241; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115; tr. CH

# dating: 8120

夫人聞之,

泣曰:

「先君以是舞也,

習戎備也。

今令尹不尋諸仇讎,

而於未亡人之側,

不亦異乎!」

御人以告子元。

子元曰:

「婦人不忘襲讎,

我反忘之!」

KR1e0001_tls_003-328a

# src: ZUO Zhuang 28.3.2(666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 241; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115

# dating: 8120

秋,

子元以車六百乘伐鄭,

入于桔柣之門。

子元、鬭御彊、鬭梧、耿之不比為旆,

鬭班、王孫游、王孫喜殿。

# src: ZUO Zhuang 28.3.3 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115

# dating: 8120

眾車入自純門,

及逵市。

縣門不發。

楚言而出。

子元曰:

「鄭有人焉。」

# src: ZUO Zhuang 28.3.4. (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115

# dating: 8120

諸侯救鄭。

楚師夜遁。

鄭人將奔桐丘,

諜告曰:

「楚幕有烏。」

乃止。

KR1e0001_tls_003-329a

# src: ZUO Zhuang 28.4. (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165

# dating: 8120

B3.28.4冬,

饑,

臧孫辰告糴于齊,

禮也。

KR1e0001_tls_003-330a

# src: ZUO Zhuang 28.5 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115

# dating: 8120

B3.28.5築郿,

非都也。

凡邑,

有宗廟先君之主

曰都,

無曰邑。

邑曰築,

都曰城。

KR1e0001_tls_003-331a

# src: ZUO Zhuang 29.1 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116

# dating: 8120

A3.29《莊公二十九年經》

KR1e0001_tls_003-332a

A3.29.1二十有九年春,

新延廄。

KR1e0001_tls_003-333a

A3.29.2夏,

鄭人侵許。

KR1e0001_tls_003-334a

A3.29.3秋,

有蜚。

KR1e0001_tls_003-335a

A3.29.4冬十有二月,

紀叔姬卒。

KR1e0001_tls_003-336a

A3.29.5城諸及防。

KR1e0001_tls_003-337a

B3.29《莊公二十九年傳》

KR1e0001_tls_003-338a

B3.29.1二十九年春,

新作延廄,

不時也。

凡馬,

日中而出,

日中而入。

KR1e0001_tls_003-339a

# src: ZUO Zhuang 29.2 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116

# dating: 8120

B3.29.2夏,

鄭人侵許。

凡師,

有鍾鼓曰伐,

無曰侵,

輕曰襲。

KR1e0001_tls_003-340a

# src: ZUO Zhuang 29.3 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116

# dating: 8120

B3.29.3秋,

有蜚,

為災也。

凡物,

不為災,

不書。

KR1e0001_tls_003-341a

# src: ZUO Zhuang 29.4 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116

# dating: 8120

B3.29.4冬十二月,

城諸及防,

時也。

凡土功,

龍見而畢務,

戒事也;

火見

而致用,

水昏正而栽,

日至而畢。

KR1e0001_tls_003-342a

# src: ZUO Zhuang 29.5 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 245; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116

# dating: 8120

B3.29.5樊皮叛王。

KR1e0001_tls_003-343a

# src: ZUO Zhuang 30.1 (664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 117

# dating: 8120

A3.30《莊公三十年經》

KR1e0001_tls_003-344a

A3.30.1三十年春,

王正月。

KR1e0001_tls_003-345a

A3.30.2夏,

次于成。

KR1e0001_tls_003-346a

A3.30.3秋七月,

齊人降鄣。

KR1e0001_tls_003-347a

A3.30.4八月癸亥,

葬紀叔姬。

KR1e0001_tls_003-348a

A3.30.5九月庚午朔,

日有食之,

鼓、用牲于社。

KR1e0001_tls_003-349a

A3.30.6冬,

公及齊侯遇于魯濟。

KR1e0001_tls_003-350a

A3.30.7齊人伐山戎。

KR1e0001_tls_003-351a

B3.30《莊公三十年傳》

KR1e0001_tls_003-352a

B3.30.1三十年春,

王命虢公討樊皮。

夏四月丙辰,

虢公入樊,

執樊仲皮,

歸于京師。

KR1e0001_tls_003-353a

# src: ZUO Zhuang 30.2.1 (664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 117

# dating: 8120

B3.30.2楚公子元歸自伐鄭

而處王宮,

鬭射師諫,

則執而梏之。

# src: ZUO Zhuang 30.2.2(664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 118

# dating: 8120

秋,

申公鬭班殺子元。

鬭穀於菟為令尹,

自毀其家

以紓楚國之難。

KR1e0001_tls_003-354a

# src: ZUO Zhuang 30.3 (664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 118

# dating: 8120

B3.30.3冬,

遇于魯濟,

謀山戎也。

以其病燕故也。

KR1e0001_tls_003-355a

# src: ZUO Zhuang 31.1 (663 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 249; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 169; tr. Legge 119

# dating: 8120

A3.31《莊公三十一年經》

KR1e0001_tls_003-356a

A3.31.1三十有一年春,

築臺于郎。

KR1e0001_tls_003-357a

A3.31.2夏四月,

薛伯卒。

KR1e0001_tls_003-358a

A3.31.3築臺于薛。

KR1e0001_tls_003-359a

A3.31.4六月,

齊侯來獻戎捷。

KR1e0001_tls_003-360a

A3.31.5秋,

築臺于秦。

KR1e0001_tls_003-361a

A3.31.6冬,

不雨。

KR1e0001_tls_003-362a

B3.31《莊公三十一年傳》

KR1e0001_tls_003-363a

B3.31.1三十一年夏六月,

齊侯來獻戎捷,

非禮也。

凡諸侯有四夷之功,

則獻于王,

王以警于夷;

中國則否。

諸侯不相遺俘。

KR1e0001_tls_003-364a

# src: ZUO Zhuang 32.1 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

A3.32《莊公三十二年經》

KR1e0001_tls_003-365a

A3.32.1三十有二年春,

城小穀。

KR1e0001_tls_003-366a

A3.32.2夏,

宋公、

齊侯遇于梁丘。

KR1e0001_tls_003-367a

A3.32.3秋七月癸巳,

公子牙卒。

KR1e0001_tls_003-368a

A3.32.4八月癸亥,

公薨于路寢。

KR1e0001_tls_003-369a

A3.32.5冬十月己未,

子般卒。

KR1e0001_tls_003-370a

A3.32.6公子慶父如齊。

KR1e0001_tls_003-371a

A3.32.7狄伐邢。

KR1e0001_tls_003-372a

B3.32《莊公三十二年傳》

KR1e0001_tls_003-373a

B3.32.1三十二年春,

城小穀,

為管仲也。

KR1e0001_tls_003-374a

# src: ZUO Zhuang 32.2 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

B3.32.2齊侯為楚伐鄭之故,

請會于諸侯。

宋公請先見于齊侯。

夏,

遇于梁丘。

KR1e0001_tls_003-375a

# src: ZUO Zhuang 32.3.1 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

B3.32.3秋七月,

有神降于莘。

KR1e0001_tls_003-376a

惠王問諸內史過曰:

「是何故也?」

對曰:

「國之將興,

明神降之,

監其德也;

將亡,

神又降之,

觀其惡也。

# src: ZUO Zhuang 32.3.2 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

故有得神以興,

亦有以亡,

虞、夏、

商、周皆有之。」

# src: ZUO Zhuang 32.3.3 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

王曰:

「若之何?」

對曰:

「以其物享焉。

其至之日,

亦其物也。」

王從之。

內史過往,

# src: ZUO Zhuang 32.3.4 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

聞虢請命,

反曰:

「虢必亡矣。

虐而聽於神。」

KR1e0001_tls_003-377a

神居莘六月。

虢公使祝應、宗區、史嚚享焉。

神賜之土田。

# src: ZUO Zhuang 32.3.5 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120

# dating: 8120

史嚚曰:

「虢其亡乎!

吾聞之:

國將興,

聽於民;

將亡,

聽於神。

神、

聰明正直而壹者也,

依人而行。

虢多涼德,

其何土之能得?」

KR1e0001_tls_003-378a

# src: ZUO Zhuang 32.4.1(662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

B3.32.4初,

公築臺,

臨黨氏,

見孟任,

從之。

閟。

# src: ZUO Zhuang 32.4.2 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

而以夫人言

許之,

割臂盟公,

生子般焉。

雩,

講于梁氏,

女公子觀之。

# src: ZUO Zhuang 32.4.3 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

圉人犖自牆外

與之戲。

子般怒,

使鞭之。

公曰:

「不如殺之,

是不可鞭。

犖有力焉,

能投蓋于稷門。」

KR1e0001_tls_003-379a

# src: ZUO Zhuang 32.4.4 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

公疾,

問後於叔牙。

對曰:

「慶父材。」

問於季友。

對曰:

「臣以死奉般。」

# src: ZUO Zhuang 32.4.5 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

公曰:

「鄉者牙曰

『慶父材』。」

成季使以君命

命僖叔待于鍼巫氏,

使鍼季酖之。

曰:

# src: ZUO Zhuang 32.4.6 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

「飲此,

則有後於魯國;

不然,

死且無後。」

飲之,

歸,

及逵泉而卒。

立叔孫氏。

KR1e0001_tls_003-380a

# src: ZUO Zhuang 32.5 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121

# dating: 8120

B3.32.5八月癸亥,

公薨于路寢。

子般即位,

次于黨氏。

冬十月己未,

共仲

使圉人犖

賊子般于黨氏。

成季奔陳。立閔公。