春秋左傳
春秋左傳
** 3 莊公
A3.1《莊公元年經》
A3.1.1元年春,
王正月。
A3.1.2三月,
夫人孫于齊。
A3.1.3夏,
單伯送王姬。
A3.1.4秋,
築王姬之館于外。
A3.1.5冬十月乙亥,
陳侯林卒。
A3.1.6王使榮叔來錫桓公命。
A3.1.7王姬歸于齊。
A3.1.8齊師遷紀郱、
鄑、郚。
B3.1《莊公元年傳》
B3.1.1元年春,
不稱即位,
文姜出故也。
# src: ZUO Zhuang 1.2 (693 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 157; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 111; tr. Legge 73
# dating: 8120
B3.1.2三月,
夫人孫于齊。
不稱姜氏,
絕不為親,
禮也。
# src: ZUO Zhuang 1.3 (693 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 157; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 111; tr. Legge 73
# dating: 8120
B3.1.3秋,
築王姬之館于外。
為外,
禮也。
# src: ZUO Zhuang 2.1 (692 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 159; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112
# dating: 8120
A3.2《莊公二年經》
A3.2.1二年春,
王二月,
葬陳莊公。
A3.2.2夏,
公子慶父帥師伐於餘丘。
A3.2.3秋七月,
齊王姬卒。
A3.2.4冬十有二月,
夫人姜氏會齊侯于禚。
A3.2.5乙酉,
宋公馮卒。
B3.2《莊公二年傳》
B3.2.1二年冬,
夫人姜氏會齊侯于禚。
書
姦也。
# src: ZUO Zhuang 3.1 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 160; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112
# dating: 8120
A3.3《莊公三年經》
A3.3.1三年春,
王正月,
溺會齊師伐衛。
A3.3.2夏四月,
葬宋莊公。
A3.3.3五月,
葬桓王。
A3.3.4秋,
紀季以酅入于齊。
A3.3.5冬,
公次于滑。
B3.3《莊公三年傳》
B3.3.1三年春,
溺會齊師伐衛,
疾之也。
# src: ZUO Zhuang 3.2 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 161; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112
# dating: 8120
B3.3.2夏五月,
葬桓王,
緩也。
# src: ZUO Zhuang 3.3 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 161; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112; tr. Legge 75
# dating: 8120
B3.3.3秋,
紀季以酅入于齊,
紀於是乎始判。
# src: ZUO Zhuang 3.4 (691 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 161; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 112; tr. Legge 76
# dating: 8120
B3.3.4冬,
公次于滑,
將會鄭伯,
謀紀故也。
鄭伯辭以難。
凡師,
一宿為舍,
再宿為信,
過信為次。
# src: ZUO Zhuang 4.1.1 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 163; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77
# dating: 8120
A3.4《莊公四年經》
A3.4.1四年春,
王二月,
夫人姜氏享齊侯于祝丘。
A3.4.2三月,
紀伯姬卒。
A3.4.3夏,
齊侯、
陳侯、
鄭伯遇于垂。
A3.4.4紀侯大去其國。
A3.4.5六月乙丑,
齊侯葬紀伯姬。
A3.4.6秋七月。
A3.4.7冬,
公及齊人狩于禚。
B3.4《莊公四年傳》
B3.4.1四年春,
王正月,
楚武王荊尸,
授師孑焉,
以伐隨。
將齊,
入告夫人鄧曼曰:
「余心蕩。」
# src: ZUO Zhuang 4.1.2 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 163; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77
# dating: 8120
鄧曼歎曰:
「王祿盡矣。
盈而蕩,
天之道也。
# src: ZUO Zhuang 4.1.3 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 164; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77
# dating: 8120
先君其知之矣,
故臨武事,
將發大命,
而蕩王心焉。
若師徒無虧,
王薨於行,
國之福也。」
王遂行,
卒於樠木之下。
# src: ZUO Zhuang 4.1.4 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 164; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77
# dating: 8120
令尹鬭祁、莫敖屈重
除道、梁溠,
營軍臨隨,
隨人懼,
行成。
# src: ZUO Zhuang 4.1.5 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 164; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77
# dating: 8120
莫敖以王命入
盟隨侯,
且請為會於漢汭,
而還。
濟漢
而後發喪。
# src: ZUO Zhuang 4.2 (690 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 165; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 113; tr. Legge 77
# dating: 8120
B3.4.2紀侯不能下齊,
以與紀季。
夏,
紀侯大去其國,
違齊難也。
# src: ZUO Zhuang 5.1 (689 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 166; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115
# dating: 8120
A3.5《莊公五年經》
A3.5.1五年春,
王正月。
A3.5.2夏,
夫人姜氏如齊師。
A3.5.3秋,
郳犁來來朝。
A3.5.4冬,
公會齊人、
宋人、
陳人、
蔡人伐衛。
B3.5《莊公五年傳》
B3.5.1五年秋,
郳犁來來朝。
名,
未王命也。
# src: ZUO Zhuang 5.2 (689 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 166; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115
# dating: 8120
B3.5.2冬,
伐衛,
納惠公也。
# src: ZUO Zhuang 6.1.1 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 167; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79
# dating: 8120
A3.6《莊公六年經》
A3.6.1六年春,
王正月,
王人子突救衛。
A3.6.2夏六月,
衛侯朔入于衛。
A3.6.3秋,
公至自伐衛。
A3.6.4螟。
A3.6.5冬,
齊人來歸衛俘。
B3.6《莊公六年傳》
B3.6.1六年春,
王人救衛。
# src: ZUO Zhuang 6.1.2 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 168; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79
# dating: 8120
夏,
衛侯入,
放公子黔牟于周,
放甯跪于秦,
殺左公子洩、
右公子職,
乃即位。
# src: ZUO Zhuang 6.1.3 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 168; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79
# dating: 8120
君子以二公子之立黔牟為不度矣。
夫能固位者,
必度於本末,
而後立衷焉。
不知其本,
不謀;
# src: ZUO Zhuang 6.1.4 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115; tr. Legge 79
# dating: 8120
知本之不枝,
弗強。
《詩》云:
『「本枝百世。」
# src: ZUO Zhuang 6.2 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 115
# dating: 8120
B3.6.2冬,
齊人來歸衛寶,
文姜請之也。
# src: ZUO Zhuang 6.3.1(688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79
# dating: 8120
B3.6.3楚文王伐申。
過鄧。
鄧祁侯曰:
「吾甥也。」
止而享之。
騅甥、聃甥、養甥
請殺楚子。
鄧侯弗許。
# src: ZUO Zhuang 6.3.2 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 169; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79
# dating: 8120
三甥曰:
「亡鄧國者,
必此人也。
若不早圖,
後君噬齊。
其及圖之乎!
圖之,
此為時矣。」
# src: ZUO Zhuang 6.3.3 (688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 170; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79
# dating: 8120
鄧侯曰:
「人將不食吾餘。」
對曰:
「若不從三臣,
抑社稷實不血食,
而君焉取餘?」
弗從。
還年,
楚子伐鄧。
# src: ZUO Zhuang 6.3.4(688 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 170; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 116; tr. Legge 79
# dating: 8120
十六年,
楚復伐鄧,
滅之。
# src: ZUO Zhuang 7.1 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 171; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118
# dating: 8120
A3.7《莊公七年經》
A3.7.1七年春,
夫人姜氏會齊侯于防。
A3.7.2夏四月辛卯,
夜,恆星不見。
夜中,
星隕如雨。
A3.7.3秋,
大水。
A3.7.4無麥、
苗。
A3.7.5冬,
夫人姜氏會齊侯于穀。
B3.7《莊公七年傳》
B3.7.1七年春,
文姜會齊侯于防,
齊志也。
# src: ZUO Zhuang 7.2 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 171; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge 80
# dating: 8120
B3.7.2夏,
恆星不見,
夜明也。
星隕如雨,
與雨偕也。
# src: ZUO Zhuang 7.3 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 171; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge 80
# dating: 8120
B3.7.3秋,
無麥、
苗,
不害嘉穀也。
# src: ZUO Zhuang 8.1 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 173; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge i1
# dating: 8120
A3.8《莊公八年經》
A3.8.1八年春,
王正月,
師次于郎,
以俟陳人、
蔡人。
A3.8.2甲午,
治兵。
A3.8.3夏,
師及齊師圍郕。
郕降于齊師。
A3.8.4秋,
師還。
A3.8.5冬十有一月癸未,
齊無知弒其君諸兒。
B3.8《莊公八年傳》
B3.8.1八年春,
治兵于廟,
禮也。
# src: ZUO Zhuang 8.2.1 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 173; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge i2
# dating: 8120
B3.8.2夏,
師及齊師圍郕。
郕降于齊師。
仲慶父請伐齊師。
公曰:
「不可。
我實不德,
齊師何罪?
罪我之由。
# src: ZUO Zhuang 8.2.2 (687 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 174; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 118; tr. Legge i2
# dating: 8120
《夏書》曰:
『『皋陶邁種德,
德,
乃降。』
姑務脩德
以待時乎!」
秋,
師還。
君子是以善魯莊公。
# src: ZUO Zhuang 8.3.1 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 174; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 119; tr. Watson 1989:18;; revised tr. CH
# dating: 8120
B3.8.3齊侯使連稱、
管至父戍葵丘,
瓜時而往,
曰:
「及瓜而代。」
期戍,
公問不至。
請代,
弗許。
故謀作亂。
# src: ZUO Zhuang 8.3.2(686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 174; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 119; tr. Watson 1989: 18; revised tr. CH
# dating: 8120
僖公之母弟曰夷仲年,
生公孫無知,
有寵於僖公,
衣服禮秩如適。
襄公絀之。
二人因之以作亂。
# src: ZUO Zhuang 8.3.3 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 119; tr. Watson 1989: 18; revised tr. CH
# dating: 8120
連稱有從妹在公宮,
無寵,
使間公。
曰:
「捷,
吾以女為夫人。」
# src: ZUO Zhuang 8.3.4 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; tr. Watson 1989: 19; revised tr. CH
# dating: 8120
冬十二月,
齊侯游于姑棼,
遂田于貝丘。
見大豕。
從者曰:
「公子彭生也。」
# src: ZUO Zhuang 8.3.5 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; tr. Watson 1989: 19; revised tr. CH
# dating: 8120
公怒,
曰:
「彭生敢見!」
射之。
豕人立而啼。
公懼,
隊于車。
傷足,
喪屨。
# src: ZUO Zhuang 8.3.6 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH
# dating: 8120
反,誅屨於侍人費。
弗得,
鞭之,
見血。
走出,
遇賊于門。
劫而束之。
費曰:
「我奚御哉?」
袒而示之背。
信之。
# src: ZUO Zhuang 8.3.7 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 175; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH
# dating: 8120
費請先入。
伏公而出,
鬭,
死于門中。
石之紛如死于階下。
遂入,
殺孟陽于床。
# src: ZUO Zhuang 8.3.8(686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 176; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH
# dating: 8120
曰:
「非君也,
不類。」
見公之足于戶下,
遂弒之,
而立無知。
# src: ZUO Zhuang 8.3.9 (686 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 176; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 120; Watson 1989: 19; revised tr. CH
# dating: 8120
初,
襄公立,
無常。
鮑叔牙曰:
「君使民慢,
亂將作矣。」
奉公子小白出奔莒。
亂作,
管夷吾、召忽奉公子糾來奔。
# src: ZUO Zhuang 9.1 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Watson 1989:20; revised tr. CH
# dating: 8120
B3.8.4初,
公孫無知虐于雍廩。
A3.9《莊公九年經》
A3.9.1九年春,
齊人殺無知。
A3.9.2公及齊大夫盟于蔇。
A3.9.3夏,
公伐齊,
納子糾。
齊小白入于齊。
A3.9.4秋七月丁酉,
葬齊襄公。
A3.9.5八月庚申,
及齊師戰于乾時,
我師敗績。
A3.9.6九月,
齊人取子糾殺之。
A3.9.7冬,
浚洙。
B3.9《莊公九年傳》
B3.9.1九年春,
雍廩殺無知。
# src: ZUO Zhuang 9.2 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123
# dating: 8120
B3.9.2公及齊大夫盟于蔇,
齊無君也。
# src: ZUO Zhuang 9.3 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4
# dating: 8120
B3.9.3夏,
公伐齊,
納子糾。
桓公自莒先入。
# src: ZUO Zhuang 9.4 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 179; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4
# dating: 8120
B3.9.4秋,
師及齊師戰于乾時,
我師敗績。
公喪戎路,
傳乘而歸。
秦子、梁子以公旗
辟于下道,
是以皆止。
# src: ZUO Zhuang 9.5.1(685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 180; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4
# dating: 8120
B3.9.5鮑叔帥師來言曰:
「子糾,
親也,
請君討之。
管、召,讎也,
請受而甘心焉。」
乃殺子糾于生竇。
召忽死之。
管仲請囚,
鮑叔受之,
及堂阜而稅之。
# src: ZUO Zhuang 9.5.2 (685 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 180; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 123; tr. Legge i4
# dating: 8120
歸而以告曰:
「管夷吾治於高傒,
使相可也。」
公從之。
# src: ZUO Zhuang 10.1.1(6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
A3.10《莊公十年經》
A3.10.1十年春,
王正月,
公敗齊師于長勺。
A3.10.2二月,
公侵宋。
A3.10.3三月,
宋人遷宿。
A3.10.4夏六月,
齊師、
宋師次于郎。
公敗宋師于乘丘。
A3.10.5秋九月,
荊敗蔡師于莘,
以蔡侯獻舞歸。
A3.10.6冬十月,
齊師滅譚。
譚子奔莒。
B3.10《莊公十年傳》
B3.10.1十年春,
齊師伐我。
公將戰。
曹劌請見。
其鄉人曰:
「肉食者謀之,
又何間焉?」
劌曰:
「肉食者鄙,
未能遠謀。」
# src: ZUO Zhuang 10.1.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
乃入見,
問何以戰。
公曰:
「衣食所安,
弗敢專也,
必以分人。」
# src: ZUO Zhuang 10.1.3(6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
對曰:
「小惠未徧,
民弗從也。」
公曰:
「犧牲、玉帛,
弗敢加也。
必以信。」
# src: ZUO Zhuang 10.1.4 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
對曰:
「小信未孚,
神弗福也。」
公曰:
「小大之獄,
雖不能察,
必以情。」
對曰:
「忠之屬也,
可以一戰。
戰,
則請從。」
# src: ZUO Zhuang 10.1.5 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
公與之乘。
戰于長勺。
公將鼓之。
劌曰:
「未可。」
齊人三鼓。
劌曰:
「可矣!」
# src: ZUO Zhuang 10.1.6 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
齊師敗績。
公將馳之。
劌曰:
「未可。」
下,
視其轍,
登軾而望之,
曰:
「可矣!」
遂逐齊師。
既克,
公問其故。
# src: ZUO Zhuang 10.1.7 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 125; tr. Legge 86
# dating: 8120
對曰:
「夫戰,勇氣也。
一鼓作氣,
再而衰,
三而竭。
彼竭我盈,
故克之。
夫大國,
難測也,
懼有伏焉。
吾視其轍亂,
望其旗靡,
故逐之。」
# src: ZUO Zhuang 10.2.1(6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 86
# dating: 8120
B3.10.2夏六月,
齊師、宋師次于郎。
公子偃曰:
「宋師不整,
可敗也。
宋敗,
齊必還。
請擊之。」
# src: ZUO Zhuang 10.2.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 86
# dating: 8120
公弗許。
自雩門竊出,
蒙皋比而先犯之。
公從之,
大敗宋師于乘丘。
齊師乃還。
# src: ZUO Zhuang 10.3.1 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87
# dating: 8120
B3.10.3蔡哀侯娶于陳,
息侯亦娶焉。
息媯將歸,
過蔡。
蔡侯曰:
「吾姨也。」
止而見之,
弗賓。
# src: ZUO Zhuang 10.3.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87
# dating: 8120
息侯聞之,
怒,
使謂楚文王曰:
「伐我,
吾求救於蔡而伐之。」
楚子從之。
秋九月,
楚敗蔡師于莘,
以蔡侯獻舞歸。
# src: ZUO Zhuang 10.4.1 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 1i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87
# dating: 8120
B3.10.4齊侯之出也,
過譚,
譚不禮焉。
及其入也,
諸侯皆賀,
譚又不至。
# src: ZUO Zhuang 10.4.2 (6i4 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 185; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 128; tr. Legge 87
# dating: 8120
冬,
齊師滅譚,
譚無禮也。
譚子奔莒,
同盟故也。
# src: ZUO Zhuang 11.1.1 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 186; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
A3.11《莊公十一年經》
A3.11.1十有一年春,
王正月。
A3.11.2夏五月,
戊寅,
公敗宋師于鄑。
A3.11.3秋,
宋大水。
A3.11.4冬,
王姬歸于齊。
B3.11《莊公十一年傳》
B3.11.1十一年夏,
宋為乘丘之役故,
侵我。
公禦之。
宋師未陳而薄之,
敗諸鄑。
# src: ZUO Zhuang 11.1.2 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 186; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
凡師,
敵未陳曰
「敗某師,
皆陳曰戰,
大崩曰敗績。
得儁曰克,
# src: ZUO Zhuang 11.1.3 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 187; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
覆而敗之曰取某師,
京師敗曰
「王師敗績于某。
# src: ZUO Zhuang 11.2.1 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 187; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
B3.11.2秋,
宋大水。
公使弔焉,
曰:
「天作淫雨,
害於粢盛,
若之何不弔?」
# src: ZUO Zhuang 11.2.2 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 187; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
對曰:
「孤實不敬,
天降之災,
又以為君憂,
拜命之辱。」
# src: ZUO Zhuang 11.2.3 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 188; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
臧文仲曰:
「宋其興乎!
禹、湯罪己,
其興也悖焉。
桀、紂罪人,
其亡也忽焉。
且列國有凶,
稱孤,
禮也。
言懼而名禮,
其庶乎!」
# src: ZUO Zhuang 11.2.4 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 188; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129; tr. Legge 88
# dating: 8120
既而聞之曰:
「公子御說之辭也。」
臧孫達曰:
「是宜為君,
有恤民之心。」
# src: ZUO Zhuang 11.3 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 189; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 129
# dating: 8120
B3.11.3冬,
齊侯來逆共姬。
# src: ZUO Zhuang 11.4 (6i3 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 189; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 131; tr. Legge 88
# dating: 8120
B3.11.4乘丘之役,
公以金僕姑射南宮長萬,
公右歂孫生搏之。
宋人請之。
宋公靳之,
曰:
「始吾敬子;
今子,
魯囚也,
吾弗敬子矣。」
病之。
# src: ZUO Zhuang 12.1.1 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 191; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89
# dating: 8120
A3.12《莊公十二年經》
A3.12.1十有二年春,
王三月,
紀叔姬歸于酅。
A3.12.2夏四月。
A3.12.3秋八月甲午,
宋萬弒其君捷及其大夫仇牧。
A3.12.4冬十月,
宋萬出奔陳。
B3.12《莊公十二年傳》
B3.12.1十二年秋,
宋萬弒閔公于蒙澤。
遇仇牧于門,
批而殺之。
遇大宰督于東宮之西,
又殺之。
# src: ZUO Zhuang 12.1.2 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 191; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89
# dating: 8120
立子游。
群公子奔蕭,
公子御說奔亳,
南宮牛、
猛獲帥師圍亳。
# src: ZUO Zhuang 12.1.3 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 191; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89
# dating: 8120
冬十月,
蕭叔大心及戴、武、宣、穆、莊之族
以曹師伐之。
# src: ZUO Zhuang 12.1.4 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 192; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89
# dating: 8120
殺南宮牛于師,
殺子游于宋,
立桓公。
猛獲奔衛。
南宮萬奔陳,
以乘車輦其母,
一日而至。
# src: ZUO Zhuang 12.1.5 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 192; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89
# dating: 8120
宋人請猛獲于衛。
衛人欲勿與。
石祁子曰:
「不可。
天下之惡一也,
惡於宋而保於我,
保之何補?
得一夫而失一國,
與惡而棄好,
非謀也。」
# src: ZUO Zhuang 12.1.6 (6i2 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 192; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 132; tr. Legge 89
# dating: 8120
衛人歸之。
亦請南宮萬于陳
以賂。
陳人使婦人飲之酒,
而以犀革裹之。
比及宋,
手足皆見。
宋人皆醢之。
# src: ZUO Zhuang 13.1 (6i1 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 194; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 134; tr. Legge 90
# dating: 8120
A3.13《莊公十三年經》
A3.13.1十有三年春,
齊侯、
宋人、
陳人、
蔡人、
邾人會于北杏。
A3.13.2夏六月,
齊人滅遂。
A3.13.3秋七月。
A3.13.4冬,
公會齊侯盟于柯。
B3.13《莊公十三年傳》
B3.13.1十三年春,
會于北杏,
以平宋亂。
遂人不至。
夏,
齊人滅遂而戍之。
# src: ZUO Zhuang 13.2 (6i1 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 194; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 134; tr. Legge 90
# dating: 8120
B3.13.2冬,
盟于柯,
始及齊平也。
# src: ZUO Zhuang 13.3 (6i1 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 195; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 134; tr. Legge 91
# dating: 8120
B3.13.3宋人背北杏之會。
# src: ZUO Zhuang 14.1 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 196; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
A3.14《莊公十四年經》
A3.14.1十有四年春,
齊人、
陳人、
曹人伐宋。
A3.14.2夏,
單伯會伐宋。
A3.14.3秋七月,
荊入蔡。
A3.14.4冬,
單伯會齊侯、
宋公、
衛侯、
鄭伯于鄄。
B3.14《莊公十四年傳》
B3.14.1十四年春,
諸侯伐宋。
齊請師于周。
夏,
單伯會之。
取成于宋而還。
# src: ZUO Zhuang 14.2.1 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 196; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
B3.14.2鄭厲公自櫟侵鄭,
及大陵,
獲傅瑕。
傅瑕曰:
「苟舍我,
吾請納君。」
與之盟而赦之。
# src: ZUO Zhuang 14.2.2 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 196; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
六月甲子,
傅瑕殺鄭子及其二子,
而納厲公。
初,
內蛇與外蛇鬭於鄭南門中,
內蛇死。
六年而厲公入。
公聞之,
問於申繻曰:
「猶有妖乎?」
# src: ZUO Zhuang 14.2.3(680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
對曰:
「人之所忌,
其氣燄以取之。
妖由人興也。
人無釁焉,
妖不自作。
人棄常,
則妖興,
故有妖。」
# src: ZUO Zhuang 14.2.4 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
厲公入,
遂殺傅瑕。
使謂原繁曰:
「傅瑕貳,
周有常刑,
既伏其罪矣。
納我而無二心者,
吾皆許之上大夫之事,
吾願與伯父圖之。
# src: ZUO Zhuang 14.2.5 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
且寡人出,
伯父無裏言。
入,
又不念寡人,
寡人憾焉。」
# src: ZUO Zhuang 14.2.6 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 197; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
對曰:
「先君桓公命我先人典司宗祏。
社稷有主,
而外其心,
其何貳如之?
# src: ZUO Zhuang 14.2.7 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 198; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
苟主社稷,
國內之民,
其誰不為臣?
臣無二心,
天之制也。
子儀在位,
十四年矣;
而謀召君者,
庸非二乎?
# src: ZUO Zhuang 14.2.8 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 198; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 135; tr. Legge 92
# dating: 8120
莊公之子猶有八人,
若皆以官爵行賂勸貳
而可以濟事,
君其若之何?
臣聞命矣。」
乃縊而死。
# src: ZUO Zhuang 14.3.1 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 198; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 137; tr. Legge 92
# dating: 8120
B3.14.3蔡哀侯為莘故,
繩息媯以語楚子。
楚子如息,
以食入享,
遂滅息。
以息媯歸,
生堵敖及成王焉。
未言。
# src: ZUO Zhuang 14.3.2 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 137; tr. Legge 93
# dating: 8120
楚子問之。
對曰:
「吾一婦人,
而事二夫,
縱弗能死,
其又奚言?」
# src: ZUO Zhuang 14.3.3 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 137; tr. Legge 93
# dating: 8120
楚子以蔡侯滅息,
遂伐蔡。
秋七月,
楚入蔡。
# src: ZUO Zhuang 14.3.4 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 138; tr. Legge 93
# dating: 8120
君子曰:
「《商書》所謂
『『惡之易也,
如火之燎于原,
不可鄉邇,
其猶可撲滅』
者,
其如蔡哀侯乎!」
# src: ZUO Zhuang 14.4 (680 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 199; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 138; tr. Legge 93
# dating: 8120
B3.14.4冬,
會于鄄,
宋服故也。
# src: ZUO Zhuang 15.1 (679 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 200; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 93
# dating: 8120
A3.15《莊公十五年經》
A3.15.1十有五年春,
齊侯、
宋公、
陳侯、
衛侯、
鄭伯會于鄄。
A3.15.2夏,
夫人姜氏如齊。
A3.15.3秋,
宋人、
齊人、
邾人伐郳。
A3.15.4鄭人侵宋。
A3.15.5冬十月。
B3.15《莊公十五年傳》
B3.15.1十五年春,
復會焉,
齊始霸也。
# src: ZUO Zhuang 15.2 (679 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 94
# dating: 8120
B3.15.2秋,
諸侯為宋伐郳。
鄭人間之而侵宋。
# src: ZUO Zhuang 16.1 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95
# dating: 8120
A3.16《莊公十六年經》
A3.16.1十有六年春,
王正月。
A3.16.2夏,
宋人、
齊人、
衛人伐鄭。
A3.16.3秋,
荊伐鄭。
A3.16.4冬十有二月,
會齊侯、
宋公、
陳侯、
衛侯、
鄭伯、
許男、
滑伯、
滕子同盟于幽。
A3.16.5邾子克卒。
B3.16《莊公十六年傳》
B3.16.1十六年夏,
諸侯伐鄭,
宋故也。
# src: ZUO Zhuang 16.2 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95
# dating: 8120
B3.16.2鄭伯自櫟入,
緩告于楚。
秋,
楚伐鄭,
及櫟,
為不禮故也。
# src: ZUO Zhuang 16.3.1 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95
# dating: 8120
B3.16.3鄭伯治與於雍糾之亂者,
九月,
殺公子閼,
刖強鉏。
# src: ZUO Zhuang 16.3.2 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 139; tr. Legge 95
# dating: 8120
公父定叔出奔衛。
三年而復之,
曰:
「不可使共叔無後於鄭。」
使以十月入,
曰:
「良月也,
就盈數焉。」
君子謂強鉏
不能衛其足。
# src: ZUO Zhuang 16.4 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140
# dating: 8120
B3.16.4冬,
同盟于幽,
鄭成也。
# src: ZUO Zhuang 16.5 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140; tr. Legge 95
# dating: 8120
B3.16.5王使虢公命曲沃伯
以一軍為晉侯。
# src: ZUO Zhuang 16.6.1 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140; tr. Legge 95
# dating: 8120
B3.16.6初,
晉武公伐夷,
執夷詭諸。
蒍國請而免之。
既而弗報,
故子國作亂,
謂晉人曰:
「與我伐夷而取其地。」
# src: ZUO Zhuang 16.6.2 (678 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 140; tr. Legge 95
# dating: 8120
遂以晉師伐夷,
殺夷詭諸。
周公忌父出奔虢。
惠王立而復之。
# src: ZUO Zhuang 17.1 (677 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 141; tr. Legge 96
# dating: 8120
A3.17《莊公十七年經》
A3.17.1十有七年春,
齊人執鄭詹。
A3.17.2夏,
齊人殲于遂。
A3.17.3秋,
鄭詹自齊逃來。
A3.17.4冬,
多麋。
B3.17《莊公十七年傳》
B3.17.1十七年春,
齊人執鄭詹,
鄭不朝也。
# src: ZUO Zhuang 17.2 (677 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 141; tr. Legge 96
# dating: 8120
B3.17.2夏,
遂因氏、
頜氏、
工婁氏、
須遂氏饗齊戍,
醉而殺之,
齊人殲焉。
# src: ZUO Zhuang 18.1 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 206; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142; tr. Legge 97
# dating: 8120
A3.18《莊公十八年經》
A3.18.1十有八年春,
王三月,
日有食之。
A3.18.2夏,
公追戎于濟西。
A3.18.3秋,
有蜮。
A3.18.4冬十月。
B3.18《莊公十八年傳》
B3.18.1十八年春,
虢公、
晉侯朝王。
王饗醴,
命之宥。
皆賜玉五瑴,
馬四匹,
非禮也。
王命諸侯,
名位不同,
禮亦異數,
不以禮假人。
# src: ZUO Zhuang 18.2 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142; tr. Legge 97
# dating: 8120
B3.18.2虢公、晉侯、鄭伯
使原莊公逆王后于陳。
陳媯歸于京師,
實惠后。
# src: ZUO Zhuang 18.3 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142
# dating: 8120
B3.18.3夏,
公追戎于濟西。
不言其來,
諱之也。
# src: ZUO Zhuang 18.4 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 142
# dating: 8120
B3.18.4秋,
有蜮,
為災也。
# src: ZUO Zhuang 18.5.1 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 143; tr. Legge 97
# dating: 8120
B3.18.5初,
楚武王克權,
使鬭緡尹之,
以叛,
圍而殺之。
遷權於那處,
使閻敖尹之。
# src: ZUO Zhuang 18.5.2 (676 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 209; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 143; tr. Legge 97
# dating: 8120
及文王即位,
與巴人伐申,
而驚其師。
巴人叛楚而伐那處,
取之,
遂門于楚。
閻敖游涌而逸。
楚子殺之。
其族為亂。
冬,
巴人因之以伐楚。
# src: ZUO Zhuang 19.1.1 (675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 98
# dating: 8120
A3.19《莊公十九年經》
A3.19.1十有九年春,
王正月。
A3.19.2夏四月。
A3.19.3秋,
公子結媵陳人之婦于鄄,
遂及齊侯、
宋公盟。
A3.19.4夫人姜氏如莒。
A3.19.5冬,
齊人、
宋人、
陳人伐我西鄙。
B3.19《莊公十九年傳》
B3.19.1十九年春,
楚子禦之,
大敗於津。
還,
鬻拳弗納,
遂伐黃。
敗黃師于踖陵。
# src: ZUO Zhuang 19.1.2(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 98
# dating: 8120
還,
及湫,
有疾。
夏六月庚申,
卒。
鬻拳葬諸夕室。
亦自殺也,
而葬於絰皇。
# src: ZUO Zhuang 19.1.3(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 98
# dating: 8120
初,
鬻拳強諫楚子。
楚子弗從。
臨之以兵,
懼而從之。
鬻拳曰:
「吾懼君以兵,
罪莫大焉。」
遂自刖也。
# src: ZUO Zhuang 19.1 4(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 144; tr. Legge 99
# dating: 8120
楚人以為大閽,
謂之大伯。
使其後掌之。
君子曰:
「鬻拳可謂愛君矣:
諫以自納於刑,
刑猶不忘納君於善。」
# src: ZUO Zhuang 19.2.1 (675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 145; tr. Legge 99
# dating: 8120
B3.19.2初,
王姚嬖于莊王,
生子穨。
子穨有寵,
蒍國為之師。
及惠王即位,
取蒍國之圃以為囿。
# src: ZUO Zhuang 19.2.2(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 145; tr. Legge 99
# dating: 8120
邊伯之宮近於王宮,
王取之。
王奪子禽祝跪與詹父田,
而收膳夫之秩,
故蒍國、邊伯、石速、詹父、子禽祝跪作亂,
因蘇氏。
# src: ZUO Zhuang 19.2.3(675 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 213; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 145; tr. Legge 99
# dating: 8120
秋,
五大夫奉子穨以伐王,
不克,
出奔溫。
蘇子奉子穨以奔衛。
衛師、
燕師伐周。
冬,
立子穨。
# src: ZUO Zhuang 20.1.1 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100
# dating: 8120
A3.20《莊公二十年經》
A3.20.1二十年春,
王二月,
夫人姜氏如莒。
A3.20.2夏,
齊大災。
A3.20.3秋七月。
A3.20.4冬,
齊人伐戎。
B3.20《莊公二十年傳》
B3.20.1二十年春,
鄭伯和王室,
不克。
執燕仲父。
夏,
鄭伯遂以王歸。
王處于櫟。
# src: ZUO Zhuang 20.1.2 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100
# dating: 8120
秋,
王及鄭伯入于鄔。
遂入成周,
取其寶器而還。
冬,
王子穨享五大夫,
樂及徧舞。
# src: ZUO Zhuang 20.1.3 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100
# dating: 8120
鄭伯聞之,
見虢叔曰:
「寡人聞之:
哀樂失時,
殃咎必至。
今王子穨歌舞不倦,
樂禍也
夫。
司寇行戮,
君為之不舉,
而況敢樂禍乎?
# src: ZUO Zhuang 20.1.4 (674 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 147; tr. Legge 100
# dating: 8120
奸王之位,
禍孰大焉?
臨禍忘憂,
憂必及之。
盍納王乎!」
虢公曰:
「寡人之願也。」
# src: ZUO Zhuang 21.1.1 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 216; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101
# dating: 8120
A3.21《莊公二十一年經》
A3.21.1二十有一年春,
王正月。
A3.21.2夏五月辛酉,
鄭伯突卒。
A3.21.3秋七月戊戌,
夫人姜氏薨。
A3.21.4冬十有二月,
葬鄭厲公。
B3.21《莊公二十一年傳》
B3.21.1二十一年春,
胥命于弭。
夏,
同伐王城。
鄭伯將王自圉門入。
虢叔自北門入。
殺王子穨及五大夫。
# src: ZUO Zhuang 21.1.2 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101
# dating: 8120
鄭伯享王于闕西辟,
樂備。
王與之武公之略,
自虎牢以東。
原伯曰:
「鄭伯效尤,
其亦將有咎。」
# src: ZUO Zhuang 21.1.3 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101
# dating: 8120
五月,
鄭厲公卒。
王巡虢守,
# src: ZUO Zhuang 21.1.4 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101
# dating: 8120
虢公為王宮于玤,
王與之酒泉。
# src: ZUO Zhuang 21.1.5 (673 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 148; tr. Legge 101
# dating: 8120
鄭伯之享王也,
王以后之鞶鑑予之。
虢公請器,
王予之爵。
鄭伯由是始惡於王。
冬,
王歸自虢。
# src: ZUO Zhuang 22.1.1 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103
# dating: 8120
A3.22《莊公二十二年經》
A3.22.1二十有二年春,
王正月,
肆大眚。
A3.22.2癸丑,
葬我小君文姜。
A3.22.3陳人殺其公子御寇。
A3.22.4夏五月。
A3.22.5秋七月丙申,
及齊高傒盟于防。
A3.22.6冬,
公如齊納幣。
B3.22《莊公二十二年傳》
B3.22.1二十二年春,
陳人殺其大子御寇。
陳公子完與顓孫奔齊。
顓孫自齊來奔。
# src: ZUO Zhuang 22.1.2 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103
# dating: 8120
齊侯使敬仲為卿。
辭曰:
「羇旅之臣幸若獲宥,
及於寬政,
赦其不閑於教訓,
而免於罪戾,
弛於負擔,
君之惠也。
# src: ZUO Zhuang 22.1.3 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103
# dating: 8120
所獲多矣,
敢辱高位
以速官謗?
請以死告。
《詩》云:
『翹翹車乘,
招我以弓。
豈不欲往?
畏我友朋。』」
使為工正。
# src: ZUO Zhuang 22.1.4 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103
# dating: 8120
飲桓公酒,
樂。
公曰:
「以火繼之。」
辭曰:
「臣卜其晝,
未卜其夜,
不敢。」
# src: ZUO Zhuang 22.1.5 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 150; tr. Legge 103
# dating: 8120
君子曰:
「酒以成禮,
不繼以淫,
義也;
以君成禮,
弗納於淫,
仁也。」
# src: ZUO Zhuang 22.1.6 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103
# dating: 8120
初,
懿氏卜妻敬仲。
其妻占之,
曰:
# src: ZUO Zhuang 22.1.7 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103
# dating: 8120
「吉。
是謂
『鳳皇于飛,
和鳴鏘鏘。
有媯之後,
將育于姜。
五世其昌,
並于正卿。
八世之後,
莫之與京。』」
# src: ZUO Zhuang 22.1.8 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103
# dating: 8120
陳厲公,
蔡出也,
故蔡人殺五父
而立之。
生敬仲。
其少也,
周史有以《周易》見陳侯者,
# src: ZUO Zhuang 22.1.9 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103
# dating: 8120
陳侯使筮之,
遇《觀》䷓之《否》
䷋,
曰:
「是謂
『觀國之光,
利用賓于王』。
# src: ZUO Zhuang 22.1.10 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103
# dating: 8120
此其代陳有國乎?
不在此,
其在異國;
非此其身,
在其子孫。
# src: ZUO Zhuang 22.1.11 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103
# dating: 8120
光、
遠而自他有耀者也。
《坤》,
土也;
《巽》,
風也;
《乾》,
天也;
風為天;於土上,
山也。
# src: ZUO Zhuang 22.1.12 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 152; tr. Legge 103
# dating: 8120
有山之材,
而照之以天光,
於是乎居土上,
故曰
『觀國之光,
利用賓于王』。
# src: ZUO Zhuang 22.1.13 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103
# dating: 8120
庭實旅百,
奉之以玉帛,
天地之美具焉,
故曰
『利用賓于王』。
猶有觀焉,
故曰其在後乎!
風行而著於土,
故曰其在異國乎!
# src: ZUO Zhuang 22.1.14 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103
# dating: 8120
若在異國,
必姜姓也。
姜、
大嶽之後也。
山嶽則配天。
物莫能兩大。
陳衰,
此其昌乎!」
# src: ZUO Zhuang 22.1.15 (672 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 151; tr. Legge 103
# dating: 8120
及陳之初亡也,
陳桓子始大於齊;
其後亡也,
成子得政。
# src: ZUO Zhuang 23.1.1 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 154; tr. Legge 105
# dating: 8120
A3.23《莊公二十三年經》
A3.23.1二十有三年春,
公至自齊。
A3.23.2祭叔來聘。
A3.23.3夏,
公如齊觀社。
A3.23.4公至自齊。
A3.23.5荊人來聘。
A3.23.6公及齊侯遇于穀。
A3.23.7蕭叔朝公。
A3.23.8秋,
丹桓宮楹。
A3.23.9冬十有一月,
曹伯射姑卒。
A3.23.10十有二月甲寅,
公會齊侯盟于扈。
B3.23《莊公二十三年傳》
B3.23.1二十三年夏,
公如齊觀社,
非禮也。
曹劌諫曰:
「不可。
夫禮、
所以整民也。
故會
以訓上下之則,
制財用之節;
# src: ZUO Zhuang 23.1.2 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 154; tr. Legge 105
# dating: 8120
朝以正班爵之義,
帥長幼之序;
征伐以討其不然。
諸侯有王,
王有巡守,
以大習之。
非是,
君不舉矣。
君舉必書,
書而不法,
後嗣何觀?」
# src: ZUO Zhuang 23.2.1 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 226; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 154; tr. Legge 105-106
# dating: 8120
B3.23.2晉桓、莊之族偪,
獻公患之。
# src: ZUO Zhuang 23.2.2 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 227; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 155; tr. Legge 106
# dating: 8120
士蒍曰:
「去富子,
則群公子可謀也已。」
公曰:
「爾試其事。」
士蒍與群公子謀,
譖富子而去之。
# src: ZUO Zhuang 23.3 (671 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 227; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 106
# dating: 8120
B3.23.3秋,
丹桓宮之楹。
# src: ZUO Zhuang 24.1 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 229; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107
# dating: 8120
A3.24《莊公二十四年經》
A3.24.1二十有四年春,
王三月,
刻桓宮桷。
A3.24.2葬曹莊公。
A3.24.3夏,
公如齊逆女。
A3.24.4秋,
公至自齊。
A3.24.5八月丁丑,
夫人姜氏入。
A3.24.6戊寅,
大夫宗婦覿,
用幣。
A3.24.7大水。
A3.24.8冬,
戎侵曹。
A3.24.9曹羈出奔陳。
A3.24.10赤歸于曹。
A3.24.11郭公。
B3.24《莊公二十四年傳》
B3.24.1二十四年春,
刻其桷,
皆非禮也。
御孫諫曰:
「臣聞之:
『儉、
德之共也,
侈、
惡之大也。』
先君有共德,
而君納諸大惡,
無乃不可乎?」
# src: ZUO Zhuang 24.2.1(670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 229; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107
# dating: 8120
B3.24.2秋,
哀姜至,
公使宗婦覿,
用幣,
非禮也。
# src: ZUO Zhuang 24.2.2 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 230; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107
# dating: 8120
御孫曰:
「男贄,
大者玉帛,
小者禽鳥,
以章物也。
# src: ZUO Zhuang 24.2.3 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 230; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 107
# dating: 8120
女贄,
不過榛、栗、棗、脩,
以告虔也。
今男女同贄,
是無別也。
男女之別,
國之大節也;
而由夫人亂之,
無乃不可乎?」
# src: ZUO Zhuang 24.3 (670 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 230; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 156; tr. Legge 108
# dating: 8120
B3.24.3晉士蒍又與群公子謀,
使殺游氏之二子。
士蒍告晉侯曰:
「可矣。
不過二年,
君必無患。」
# src: ZUO Zhuang 25.1 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 231; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158; tr. Legge 109
# dating: 8120
A3.25《莊公二十五年經》
A3.25.1二十有五年春,
陳侯使女叔來聘。
A3.25.2夏五月癸丑,
衛侯朔卒。
A3.25.3六月辛未,
朔,日有食之,
鼓、用牲于社。
A3.25.4伯姬歸于杞。
A3.25.5秋,
大水,
鼓、用牲于社、
于門。
A3.25.6冬,
公子友如陳。
B3.25《莊公二十五年傳》
B3.25.1二十五年春,
陳女叔來聘,
始結陳好也。
嘉之,
故不名。
# src: ZUO Zhuang 25.2 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 231; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158
# dating: 8120
B3.25.2夏六月辛未
朔,
日有食之,
鼓、用牲于社,
非常也。
唯正月之朔,
慝未作,
日有食之,
於是乎用幣于社,
伐鼓于朝。
# src: ZUO Zhuang 25.3 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 232; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158; tr. Legge 109
# dating: 8120
B3.25.3秋,
大水,
鼓、用牲于社、
于門,
亦非常也。
凡天災,
有幣,
無牲。
非日、月之眚不鼓。
# src: ZUO Zhuang 25.4 (669 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 232; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 158; tr. Legge 110
# dating: 8120
B3.25.4晉士蒍使群公子盡殺游氏之族,
乃城聚而處之。
冬,
晉侯圍聚,
盡殺群公子。
# src: ZUO Zhuang 26.1 (668 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 234; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 159; tr. Legge 110
# dating: 8120
A3.26《莊公二十六年經》
A3.26.1二十有六年春,
公伐戎。
A3.26.2夏,
公至自伐戎。
A3.26.3曹殺其大夫。
A3.26.4秋,
公會宋人、
齊人伐徐。
A3.26.5冬十有二月癸亥朔,
日有食之。
B3.26《莊公二十六年傳》
B3.26.1二十六年春,
晉士蒍為大司空。
# src: ZUO Zhuang 26.2 (668 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 234; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 159; tr. Legge 110
# dating: 8120
B3.26.2夏,
士蒍城絳,
以深其宮。
# src: ZUO Zhuang 26.3 (668 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 234; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 159; tr. Legge 110
# dating: 8120
B3.26.3秋,
虢人侵晉。
冬,
虢人又侵晉。
# src: ZUO Zhuang 27.1 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 235; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
A3.27《莊公二十七年經》
A3.27.1二十有七年春,
公會杞伯姬于洮。
A3.27.2夏六月,
會齊侯、
宋公、
陳侯、
鄭伯,
同盟于幽。
A3.27.3秋,
公子友如陳,
葬原仲。
A3.27.4冬,
杞伯姬來。
A3.27.5莒慶來逆叔姬。
A3.27.6杞伯來朝。
A3.27.7公會齊侯于城濮。
B3.27《莊公二十七年傳》
B3.27.1二十七年春,
公會杞伯姬于洮,
非事也。
天子非展義不巡守,
諸侯非民事不舉,
卿非君命不越竟。
# src: ZUO Zhuang 27.2 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
B3.27.2夏,
同盟于幽,
陳、鄭服也。
# src: ZUO Zhuang 27.3 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
B3.27.3秋,
公子友如陳,
葬原仲,
非禮也。
原仲,
季友之舊也。
# src: ZUO Zhuang 27.4 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
B3.27.4冬,
杞伯姬來,
歸寧也。
凡諸侯之女,
歸寧曰來,
出曰來歸;
夫人歸寧曰如某,
出曰歸于某。
# src: ZUO Zhuang 27.5.1 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
B3.27.5晉侯將伐虢。
士蒍曰:
「不可。
虢公驕,
若驟得勝於我,
必棄其民。
無眾而後伐之,
欲禦我,
誰與?
# src: ZUO Zhuang 27.5.2 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 236; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
夫禮、樂、慈、愛,
戰所畜也。
夫民
讓事、樂和、愛親、哀喪,
而後可用也。
虢弗畜也,
亟戰,
將饑。」
# src: ZUO Zhuang 27.6 (667 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 237; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 160; tr. Legge 112
# dating: 8120
B3.27.6王使召伯廖賜齊侯命,
且請伐衛,
以其立子穨也。
# src: ZUO Zhuang 28.1 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 238; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Legge 114
# dating: 8120
A3.28《莊公二十八年經》
A3.28.1二十有八年春,
王三月甲寅,
齊人伐衛。
衛人及齊人戰,
衛人敗績。
A3.28.2夏四月丁未,
邾子瑣卒。
A3.28.3秋,
荊伐鄭,
公會齊人、
宋人救鄭。
A3.28.4冬,
築郿。
A3.28.5大無麥、
禾,臧孫辰告糴于齊。
B3.28《莊公二十八年傳》
B3.28.1二十八年春,
齊侯伐衛,
戰,
敗衛師,
數之以王命,
取賂而還。
# src: ZUO Zhuang 28.2.1 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 238; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:21; revised tr. CH
# dating: 8120
B3.28.2晉獻公娶于賈,
無子。
烝於齊姜,
生秦穆夫人及太子申生。
又娶二女於戎,
大戎狐姬生重耳,
小戎子生夷吾。
# src: ZUO Zhuang 28.2.2 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 239; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:21; revised tr. CH
# dating: 8120
晉伐驪戎,
驪戎男女以驪姬,
歸,
生奚齊,
其娣生卓子。
驪姬嬖,
欲立其子,
# src: ZUO Zhuang 28.2.3 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH
# dating: 8120
賂外嬖梁五與東關五,
使言於公曰:
「曲沃,
君之宗也;
蒲與二屈,
君之疆也;
不可以無主。
# src: ZUO Zhuang 28.2.4 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH
# dating: 8120
宗邑無主,
則民不威;
疆埸無主,
則啟戎心;
戎之生心,
民慢其政,
國之患也。
# src: ZUO Zhuang 28.2.5 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH
# dating: 8120
若使大子主曲沃,
而重耳、
夷吾主蒲與屈,
則可以威民而懼戎,
且旌君伐。」
# src: ZUO Zhuang 28.2.6 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH
# dating: 8120
使俱曰:
「狄之廣莫,
於晉為都。
晉之啟土,
不亦宜乎!」
晉侯說之。
# src: ZUO Zhuang 28.2.7 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 240; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH
# dating: 8120
夏,
使大子居曲沃,
重耳居蒲城,
夷吾居屈。
群公子皆鄙。
# src: ZUO Zhuang 28.2.8 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 241; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 162; tr. Watson 1989:22; revised tr. CH
# dating: 8120
唯二姬之子
在絳。
二五卒與驪姬譖群公子
而立奚齊,
晉人謂之二五耦。
B3.28.3楚令尹子元欲蠱文夫人,
為館於其宮側
而振萬焉。
# src: ZUO Zhuang 28.3.1 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 241; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115; tr. CH
# dating: 8120
夫人聞之,
泣曰:
「先君以是舞也,
習戎備也。
今令尹不尋諸仇讎,
而於未亡人之側,
不亦異乎!」
御人以告子元。
子元曰:
「婦人不忘襲讎,
我反忘之!」
# src: ZUO Zhuang 28.3.2(666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 241; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115
# dating: 8120
秋,
子元以車六百乘伐鄭,
入于桔柣之門。
子元、鬭御彊、鬭梧、耿之不比為旆,
鬭班、王孫游、王孫喜殿。
# src: ZUO Zhuang 28.3.3 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115
# dating: 8120
眾車入自純門,
及逵市。
縣門不發。
楚言而出。
子元曰:
「鄭有人焉。」
# src: ZUO Zhuang 28.3.4. (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115
# dating: 8120
諸侯救鄭。
楚師夜遁。
鄭人將奔桐丘,
諜告曰:
「楚幕有烏。」
乃止。
# src: ZUO Zhuang 28.4. (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165
# dating: 8120
B3.28.4冬,
饑,
臧孫辰告糴于齊,
禮也。
# src: ZUO Zhuang 28.5 (666 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 242; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 165; tr. Legge 115
# dating: 8120
B3.28.5築郿,
非都也。
凡邑,
有宗廟先君之主
曰都,
無曰邑。
邑曰築,
都曰城。
# src: ZUO Zhuang 29.1 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116
# dating: 8120
A3.29《莊公二十九年經》
A3.29.1二十有九年春,
新延廄。
A3.29.2夏,
鄭人侵許。
A3.29.3秋,
有蜚。
A3.29.4冬十有二月,
紀叔姬卒。
A3.29.5城諸及防。
B3.29《莊公二十九年傳》
B3.29.1二十九年春,
新作延廄,
書
不時也。
凡馬,
日中而出,
日中而入。
# src: ZUO Zhuang 29.2 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116
# dating: 8120
B3.29.2夏,
鄭人侵許。
凡師,
有鍾鼓曰伐,
無曰侵,
輕曰襲。
# src: ZUO Zhuang 29.3 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116
# dating: 8120
B3.29.3秋,
有蜚,
為災也。
凡物,
不為災,
不書。
# src: ZUO Zhuang 29.4 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 244; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116
# dating: 8120
B3.29.4冬十二月,
城諸及防,
書
時也。
凡土功,
龍見而畢務,
戒事也;
火見
而致用,
水昏正而栽,
日至而畢。
# src: ZUO Zhuang 29.5 (665 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 245; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 167; tr. Legge 116
# dating: 8120
B3.29.5樊皮叛王。
# src: ZUO Zhuang 30.1 (664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 117
# dating: 8120
A3.30《莊公三十年經》
A3.30.1三十年春,
王正月。
A3.30.2夏,
次于成。
A3.30.3秋七月,
齊人降鄣。
A3.30.4八月癸亥,
葬紀叔姬。
A3.30.5九月庚午朔,
日有食之,
鼓、用牲于社。
A3.30.6冬,
公及齊侯遇于魯濟。
A3.30.7齊人伐山戎。
B3.30《莊公三十年傳》
B3.30.1三十年春,
王命虢公討樊皮。
夏四月丙辰,
虢公入樊,
執樊仲皮,
歸于京師。
# src: ZUO Zhuang 30.2.1 (664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 117
# dating: 8120
B3.30.2楚公子元歸自伐鄭
而處王宮,
鬭射師諫,
則執而梏之。
# src: ZUO Zhuang 30.2.2(664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 118
# dating: 8120
秋,
申公鬭班殺子元。
鬭穀於菟為令尹,
自毀其家
以紓楚國之難。
# src: ZUO Zhuang 30.3 (664 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 168; tr. Legge 118
# dating: 8120
B3.30.3冬,
遇于魯濟,
謀山戎也。
以其病燕故也。
# src: ZUO Zhuang 31.1 (663 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 249; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 169; tr. Legge 119
# dating: 8120
A3.31《莊公三十一年經》
A3.31.1三十有一年春,
築臺于郎。
A3.31.2夏四月,
薛伯卒。
A3.31.3築臺于薛。
A3.31.4六月,
齊侯來獻戎捷。
A3.31.5秋,
築臺于秦。
A3.31.6冬,
不雨。
B3.31《莊公三十一年傳》
B3.31.1三十一年夏六月,
齊侯來獻戎捷,
非禮也。
凡諸侯有四夷之功,
則獻于王,
王以警于夷;
中國則否。
諸侯不相遺俘。
# src: ZUO Zhuang 32.1 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
A3.32《莊公三十二年經》
A3.32.1三十有二年春,
城小穀。
A3.32.2夏,
宋公、
齊侯遇于梁丘。
A3.32.3秋七月癸巳,
公子牙卒。
A3.32.4八月癸亥,
公薨于路寢。
A3.32.5冬十月己未,
子般卒。
A3.32.6公子慶父如齊。
A3.32.7狄伐邢。
B3.32《莊公三十二年傳》
B3.32.1三十二年春,
城小穀,
為管仲也。
# src: ZUO Zhuang 32.2 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
B3.32.2齊侯為楚伐鄭之故,
請會于諸侯。
宋公請先見于齊侯。
夏,
遇于梁丘。
# src: ZUO Zhuang 32.3.1 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
B3.32.3秋七月,
有神降于莘。
惠王問諸內史過曰:
「是何故也?」
對曰:
「國之將興,
明神降之,
監其德也;
將亡,
神又降之,
觀其惡也。
# src: ZUO Zhuang 32.3.2 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
故有得神以興,
亦有以亡,
虞、夏、
商、周皆有之。」
# src: ZUO Zhuang 32.3.3 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
王曰:
「若之何?」
對曰:
「以其物享焉。
其至之日,
亦其物也。」
王從之。
內史過往,
# src: ZUO Zhuang 32.3.4 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 222252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
聞虢請命,
反曰:
「虢必亡矣。
虐而聽於神。」
神居莘六月。
虢公使祝應、宗區、史嚚享焉。
神賜之土田。
# src: ZUO Zhuang 32.3.5 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 170; tr. Legge 120
# dating: 8120
史嚚曰:
「虢其亡乎!
吾聞之:
國將興,
聽於民;
將亡,
聽於神。
神、
聰明正直而壹者也,
依人而行。
虢多涼德,
其何土之能得?」
# src: ZUO Zhuang 32.4.1(662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
B3.32.4初,
公築臺,
臨黨氏,
見孟任,
從之。
閟。
# src: ZUO Zhuang 32.4.2 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
而以夫人言
許之,
割臂盟公,
生子般焉。
雩,
講于梁氏,
女公子觀之。
# src: ZUO Zhuang 32.4.3 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
圉人犖自牆外
與之戲。
子般怒,
使鞭之。
公曰:
「不如殺之,
是不可鞭。
犖有力焉,
能投蓋于稷門。」
# src: ZUO Zhuang 32.4.4 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
公疾,
問後於叔牙。
對曰:
「慶父材。」
問於季友。
對曰:
「臣以死奉般。」
# src: ZUO Zhuang 32.4.5 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
公曰:
「鄉者牙曰
『慶父材』。」
成季使以君命
命僖叔待于鍼巫氏,
使鍼季酖之。
曰:
# src: ZUO Zhuang 32.4.6 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
「飲此,
則有後於魯國;
不然,
死且無後。」
飲之,
歸,
及逵泉而卒。
立叔孫氏。
# src: ZUO Zhuang 32.5 (662 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 172; tr. Legge 121
# dating: 8120
B3.32.5八月癸亥,
公薨于路寢。
子般即位,
次于黨氏。
冬十月己未,
共仲
使圉人犖
賊子般于黨氏。
成季奔陳。立閔公。