春秋左傳

春秋左傳

KR1e0001_tls_005-1a

** 5 僖公

A5.1《僖公元年經》

KR1e0001_tls_005-2a

A5.1.1元年春,

王正月。

KR1e0001_tls_005-3a

A5.1.2齊師、

宋師、

曹師次于聶北,

救邢。

KR1e0001_tls_005-4a

A5.1.3夏六月,

邢遷于夷儀。

KR1e0001_tls_005-5a

A5.1.4齊師、

宋師、

曹師城邢。

KR1e0001_tls_005-6a

A5.1.5秋七月戊辰,

夫人姜氏薨于夷,

齊人以歸。

KR1e0001_tls_005-7a

A5.1.6楚人伐鄭。

KR1e0001_tls_005-8a

A5.1.7八月,

公會齊侯、

宋公、

鄭伯、

曹伯、

邾人于檉。

KR1e0001_tls_005-9a

A5.1.8九月,

公敗邾師于偃。

KR1e0001_tls_005-10a

A5.1.9冬十月壬午,

公子友帥師敗莒師于酈,

獲莒挐。

KR1e0001_tls_005-11a

A5.1.10十有二月丁巳,

夫人氏之喪至自齊。

KR1e0001_tls_005-12a

B5.1《僖公元年傳》

KR1e0001_tls_005-13a

B5.1.1元年春,

不稱即位,

公出故也。

公出復入,

不書,

諱之也。

諱國惡,

禮也。

KR1e0001_tls_005-14a

# src: ZUO Xi 1.2 (659 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 195; tr. Legge 134

# dating: 8120

B5.1.2諸侯救邢。

邢人潰,

出奔師。

師遂逐狄人,

具邢器用

而遷之,

師無私焉。

KR1e0001_tls_005-15a

# src: ZUO Xi 1.3 (659 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 195; tr. Legge 134

# dating: 8120

B5.1.3夏,

邢遷于夷儀,

諸侯城之,

救患也。

凡侯伯

救患、

分災、

討罪,

禮也。

KR1e0001_tls_005-16a

# src: ZUO Xi 1.4 (659 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 195; tr. Legge 134

# dating: 8120

B5.1.4秋,

楚人伐鄭,

鄭即齊故也。

盟于犖,

謀救鄭也。

KR1e0001_tls_005-17a

# src: ZUO Xi 1.5 (659 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 195; tr. Legge 134

# dating: 8120

B5.1.5九月,

公敗邾師于偃,

虛丘之戍將歸者也。

KR1e0001_tls_005-18a

# src: ZUO Xi 1.6 (659 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 195; tr. Legge 134

# dating: 8120

B5.1.6冬,

莒人來求賂,

公子友敗諸酈,

獲莒子之弟挐。

--非卿也,

嘉獲之也。

公賜季友汶陽之田及費。

KR1e0001_tls_005-19a

# src: ZUO Xi 1.7 (659 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 195; tr. Legge 135

# dating: 8120

B5.1.7夫人氏之喪至自齊。

君子以齊人之殺哀姜也為已甚矣,

女子,

從人者也。

KR1e0001_tls_005-20a

# src: ZUO Xi 2.1 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 197; tr. Legge 136

# dating: 8120

A5.2《僖公二年經》

KR1e0001_tls_005-21a

A5.2.1二年春王正月,

城楚丘。

KR1e0001_tls_005-22a

A5.2.2夏五月辛巳,

葬我小君哀姜。

KR1e0001_tls_005-23a

A5.2.3虞師、

晉師滅下陽。

KR1e0001_tls_005-24a

A5.2.4秋九月,

齊侯、

宋公、

江人、

黃人盟于貫。

KR1e0001_tls_005-25a

A5.2.5冬十月,

不雨。

KR1e0001_tls_005-26a

A5.2.6楚人侵鄭。

KR1e0001_tls_005-27a

B5.2《僖公二年傳》

KR1e0001_tls_005-28a

B5.2.1二年春,

諸侯城楚丘而封衛焉。

不書所會,

後也。

KR1e0001_tls_005-29a

# src: ZUO Xi 2.2.1 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 197; tr. Legge 136

# dating: 8120

B5.2.2晉荀息請以屈產之乘與垂棘之璧假道於虞

以伐虢。

公曰:

「是吾寶也。」

對曰:

「若得道於虞,

猶外府也。」

# src: ZUO Xi 2.2.2 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 197; tr. Legge 136

# dating: 8120

公曰:

「宮之奇存焉。」

對曰:

「宮之奇之為人也,

懦而不能強諫,

且少長於君,

君暱之;

雖諫,

將不聽。」

# src: ZUO Xi 2.2.3 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 197; tr. Legge 136

# dating: 8120

乃使荀息假道於虞,

曰:

「冀為不道,

入自顛軨,

伐鄍三門。

冀之既病,

則亦唯君故。

# src: ZUO Xi 2.2.4 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 197; tr. Legge 136

# dating: 8120

今虢為不道,

保於逆旅,

以侵敝邑之南鄙。

敢請假道

以請罪于虢。」

虞公許之,

且請先伐虢。

宮之奇諫,

不聽,

遂起師。

# src: ZUO Xi 2.2.5(658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 197; tr. Legge 136

# dating: 8120

夏,

晉里克、荀息帥師

會虞師,

伐虢,

滅下陽。

先書虞,

賄故也。

KR1e0001_tls_005-30a

# src: ZUO Xi 2.3 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 199

# dating: 8120

B5.2.3秋,

盟于貫,

服江、

黃也。

KR1e0001_tls_005-31a

# src: ZUO Xi 2.4 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 199; tr. Legge 137

# dating: 8120

B5.2.4齊寺人貂始

漏師于多魚。

KR1e0001_tls_005-32a

# src: ZUO Xi 2.5 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 199; tr. Legge 137

# dating: 8120

B5.2.5虢公敗戎于桑田。

晉卜偃曰:

「虢必亡矣。

亡下陽不懼,

而又有功,

是天奪之鑒,

而益其疾也。

必易晉

而不撫其民矣。

不可以五稔。」

KR1e0001_tls_005-33a

# src: ZUO Xi 2.6 (658 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 2i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 199; tr. Legge 137

# dating: 8120

B5.2.6冬,

楚人伐鄭,

鬭章囚鄭聃伯。

KR1e0001_tls_005-34a

# src: ZUO Xi 3.1 (657 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 200; tr. Legge 138

# dating: 8120

A5.3《僖公三年經》

KR1e0001_tls_005-35a

A5.3.1三年春,

王正月,

不雨。

KR1e0001_tls_005-36a

A5.3.2夏四月不雨。

KR1e0001_tls_005-37a

A5.3.3徐人取舒。

KR1e0001_tls_005-38a

A5.3.4六月雨。

KR1e0001_tls_005-39a

A5.3.5秋,

齊侯、

宋公、

江人、

黃人會于陽穀。

KR1e0001_tls_005-40a

A5.3.6冬,

公子友如齊涖盟。

KR1e0001_tls_005-41a

A5.3.7楚人伐鄭。

KR1e0001_tls_005-42a

B5.3《僖公三年傳》

KR1e0001_tls_005-43a

B5.3.1三年春,

不雨。

夏六月,

雨。

自十月

不雨至于五月。

不曰旱,

不為災也。

KR1e0001_tls_005-44a

# src: ZUO Xi 3.2 (657 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 200; tr. Legge 138

# dating: 8120

B5.3.2秋,

會于陽穀,

謀伐楚也。

KR1e0001_tls_005-45a

# src: ZUO Xi 3.3 (657 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 200

# dating: 8120

B5.3.3齊侯為陽穀之會來尋盟。

冬,

公子友如齊涖盟。

KR1e0001_tls_005-46a

# src: ZUO Xi 3.4 (657 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 200; tr. Legge 138

# dating: 8120

B5.3.4楚人伐鄭,

鄭伯欲成。

孔叔不可,

曰:

「齊方勤我,

棄德,

不祥。」

KR1e0001_tls_005-47a

# src: ZUO Xi 3.5 (657 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 200; tr. Legge 138

# dating: 8120

B5.3.5齊侯與蔡姬乘舟于囿,

蕩公。

公懼,

變色;

禁之,

不可。

公怒,

歸之,

未之絕也。

蔡人嫁之。

KR1e0001_tls_005-48a

# src: ZUO Xi 4.1.1 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 288; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 140

# dating: 8120

A5.4《僖公四年經》

KR1e0001_tls_005-49a

A5.4.1四年春,

王正月,

公會齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯、

許男、

曹伯侵蔡。

蔡潰,

遂伐楚,

次于陘。

KR1e0001_tls_005-50a

A5.4.2夏,

許男新臣卒。

KR1e0001_tls_005-51a

A5.4.3楚屈完來盟于師,

盟于召陵。

KR1e0001_tls_005-52a

A5.4.4齊人執陳轅濤塗。

KR1e0001_tls_005-53a

A5.4.5秋,

及江人、

黃人伐陳。

KR1e0001_tls_005-54a

A5.4.6八月,

公至自伐楚。

KR1e0001_tls_005-55a

A5.4.7葬許穆公。

KR1e0001_tls_005-56a

A5.4.8冬十有二月,

公孫茲帥師會齊人、

宋人、

衛人、

鄭人、

許人、

曹人侵陳。

KR1e0001_tls_005-57a

B5.4《僖公四年傳》

KR1e0001_tls_005-58a

B5.4.1四年春,

齊侯以諸侯之師

侵蔡。

蔡潰,

遂伐楚。

# src: ZUO Xi 4.1.2 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 289; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 140

# dating: 8120

楚子使與師言曰:

「君處北海,

寡人處南海,

唯是風馬牛不相及也,

不虞君之涉吾地也,

何故?」

# src: ZUO Xi 4.1.3 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 289; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 140

# dating: 8120

管仲對曰:

「昔召康公命我先君大公曰:

『五侯

九伯,

女實征之,

以夾輔周室!』

# src: ZUO Xi 4.1.4 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 290; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 140

# dating: 8120

賜我先君履,

東至于海,

西至于河,

南至于穆陵,

北至于無棣。

# src: ZUO Xi 4.1.5 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 290; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 140

# dating: 8120

爾貢包茅不入,

王祭不共,

無以縮酒,

寡人是徵。

昭王南征而不復,

寡人是問。」

# src: ZUO Xi 4.1.6 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 140

# dating: 8120

對曰:

「貢之不入,

寡君之罪也,

敢不共給?

昭王之不復,

君其問諸水濱!」

師進,

次于陘。

KR1e0001_tls_005-59a

# src: ZUO Xi 4.1.7 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 141

# dating: 8120

夏,

楚子使屈完如師。

師退,

次于召陵。

KR1e0001_tls_005-60a

齊侯陳諸侯之師,

與屈完乘而觀之。

齊侯曰:

「豈不穀是為?

先君之好是繼,

與不穀同好如何?」

# src: ZUO Xi 4.1.8 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 141

# dating: 8120

對曰:

「君惠徼福於敝邑之社稷,

辱收寡君,

寡君之願也。」

齊侯曰:

「以此眾戰,

誰能禦之?

以此攻城,

何城不克?」

# src: ZUO Xi 4.1.9 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 201; tr. Legge 141

# dating: 8120

對曰:

「君若以德綏諸侯,

誰敢不服?

君若以力,

楚國方城以為城,

漢以為池,

雖君之眾,

無所用之。」

屈完及諸侯盟。

KR1e0001_tls_005-61a

# src: ZUO Xi 4.2.1 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 205; tr. Legge 141

# dating: 8120

B5.4.2陳轅濤塗謂鄭申侯曰:

「師出於陳、

鄭之間,

國必甚病。

若出於東方,

觀兵於東夷,

循海而歸,

其可也。」

# src: ZUO Xi 4.2.2 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 205; tr. Legge 141

# dating: 8120

申侯曰:

「善。」

濤塗以告,

齊侯

許之。

申侯見,

曰:

「師老矣,

若出於東方而遇敵,

懼不可用也。

若出於陳、

鄭之間,

共其資糧、

屝屨,

其可也。」

# src: ZUO Xi 4.2.3 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 205; tr. Legge 141

# dating: 8120

齊侯說,

與之虎牢。

執轅濤塗。

KR1e0001_tls_005-62a

# src: ZUO Xi 4.3 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 205; tr. Legge 141

# dating: 8120

B5.4.3秋,

伐陳,

討不忠也。

KR1e0001_tls_005-63a

# src: ZUO Xi 4.4 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 205; tr. Legge 141

# dating: 8120

B5.4.4許穆公卒于師,

葬之以侯,

禮也。

凡諸侯薨于朝、

會,

加一等;

死王事,

加二等。

於是有以袞斂。

KR1e0001_tls_005-64a

# src: ZUO Xi 4.5 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 206; tr. Legge 141

# dating: 8120

B5.4.5冬,

叔孫戴伯帥師

會諸侯之師侵陳。

陳成,

歸轅濤塗。

KR1e0001_tls_005-65a

# src: ZUO Xi 4.6.1 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 295; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207; tr. Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.4.6初,

晉獻公欲以驪姬為夫人,

卜之,

不吉;

筮之,

吉。

公曰:

「從筮。」

# src: ZUO Xi 4.6.2 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 295; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207; tr. Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

卜人曰:

「筮短龜長,

不如從長。

且其繇曰:

『專之渝,

攘公之羭。

一薰一蕕,

十年尚猶有臭。』

必不可!」

# src: ZUO Xi 4.6.3 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 296;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207;Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

弗聽,

立之。

生奚齊,

其娣生卓子。

KR1e0001_tls_005-66a

及將立奚齊,

既與中大夫成謀,

姬謂大子曰:

「君夢齊姜,

必速祭之!」

# src: ZUO Xi 4.6.4 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 297;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207; tr. Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

大子祭于曲沃,

歸胙于公。

公田,

姬寘諸宮六日。

公至,

毒而獻之。

# src: ZUO Xi 4.6.5 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 297;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207; tr. Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

公祭之地,

地墳。

與犬,

犬斃。

與小臣,

小臣亦斃。

# src: ZUO Xi 4.6.6 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 297; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207;tr. Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

姬泣曰:

「賊由大子。」

大子奔新城。

公殺其傅杜原款。

KR1e0001_tls_005-67a

或謂大子:

「子辭,

君必辯焉。」

# src: ZUO Xi 4.6.7 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207;Watson 1989:23; revised tr. CH

# dating: 8120

大子曰:

「君非姬氏,

居不安,

食不飽。

我辭,

姬必有罪。

君老矣,

吾又不樂。」

# src: ZUO Xi 4.6.8 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 299; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207;Watson 1989:24; mod CH

# dating: 8120

曰:

「子其行乎?」

大子曰:

「君實不察其罪,

被此名也以出,

人誰納我?」

KR1e0001_tls_005-68a

# src: ZUO Xi 4.6.9 (656 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 299; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 207;Watson 1989:24; revised tr. CH

# dating: 8120

十二月戊申,

縊于新城。

KR1e0001_tls_005-69a

姬遂譖二公子,

曰:

「皆知之。」

重耳奔蒲,

夷吾奔屈。

KR1e0001_tls_005-70a

# src: ZUO Xi 5.1.1 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 302; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Legge 144

# dating: 8120

A5.5《僖公五年經》

KR1e0001_tls_005-71a

A5.5.1五年春,

晉侯殺其世子申生。

KR1e0001_tls_005-72a

A5.5.2杞伯姬來朝其子。

KR1e0001_tls_005-73a

A5.5.3夏,

公孫茲如牟。

KR1e0001_tls_005-74a

A5.5.4公及齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯、

許男、

曹伯會王世子于首止。

KR1e0001_tls_005-75a

A5.5.5秋八月,

諸侯盟于首止。

KR1e0001_tls_005-76a

A5.5.6鄭伯逃歸不盟。

KR1e0001_tls_005-77a

A5.5.7楚人滅弦,

弦子奔黃。

KR1e0001_tls_005-78a

A5.5.8九月戊申朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_005-79a

A5.5.9冬,

晉人執虞公。

KR1e0001_tls_005-80a

B5.5《僖公五年傳》

KR1e0001_tls_005-81a

B5.5.1五年春王正月辛亥朔,

日南至。

公既視朔,

遂登觀臺以望,

而書,

禮也。

# src: ZUO Xi 5.1.2(655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Legge 144

# dating: 8120

凡分、

至、啟、

閉,

必書雲物,

為備故也。

KR1e0001_tls_005-82a

B5.5.2晉侯使以殺大子申生之故來告。

KR1e0001_tls_005-83a

# src: ZUO Xi 5.2.1 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Watson 1989:24; revised tr. CH

# dating: 8120

初,

晉侯使士蒍

為二公子築蒲與屈,

不慎,

寘薪焉。

夷吾訴之。

公使讓之。

# src: ZUO Xi 5.2.2 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Watson 1989:25; revised tr. CH

# dating: 8120

士蒍稽首而對曰:

「臣聞之:

『無喪而慼,

憂必讎焉;

無戎而城,

讎必保焉。』

寇讎之保,

又何慎焉?

守官廢命,

不敬;

# src: ZUO Xi 5.2.3 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Watson 1989:25 revised tr. CH

# dating: 8120

固讎之保,

不忠。

失忠與敬,

何以事君?

《詩》云:

『懷德惟寧,

宗子惟城。』

君其脩德

而固宗子,

何城如之?

三年將尋師焉,

焉用慎?」

# src: ZUO Xi 5.2.4 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Watson 1989:25; revised tr. CH

# dating: 8120

退而賦曰:

「狐裘尨茸,

一國三公,

吾誰適從?」

KR1e0001_tls_005-84a

# src: ZUO Xi 5.2.5 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 305; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 209; tr. Watson 1989:25; revised tr. CH

# dating: 8120

及難,

公使寺人披伐蒲。

重耳曰:

「君父之命不校。」

乃徇曰:

「校者,

吾讎也。」

踰垣而走。

披斬其袪。

遂出奔翟。

KR1e0001_tls_005-85a

# src: ZUO Xi 5.3 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 305; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

B5.5.3夏,

公孫茲如牟,

娶焉。

KR1e0001_tls_005-86a

# src: ZUO Xi 5.4 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 305; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

B5.5.4會于首止,

會王大子鄭,

謀寧周也。

KR1e0001_tls_005-87a

# src: ZUO Xi 5.5.1 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 306; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

B5.5.5陳轅宣仲

怨鄭申侯之反己於召陵,

故勸之城其賜邑,

曰:

「美城之,

大名也,

子孫不忘。

吾助子請。」

# src: ZUO Xi 5.5.2 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 306; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

乃為之請於諸侯

而城之,

美。

遂譖諸鄭伯,

曰:

「美城其賜邑,

將以叛也。」

申侯由是得罪。

KR1e0001_tls_005-88a

# src: ZUO Xi 5.6.1 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 306; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

B5.5.6秋,

諸侯盟。

王使周公召鄭伯,

曰:

「吾撫女以從楚,

輔之以晉,

可以少安。」

鄭伯喜於王命,

而懼其不朝於齊也,

故逃歸不盟。

# src: ZUO Xi 5.6.2 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 306; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

孔叔止之,

曰:

「國君不可以輕,

輕則失親;

失親,

患必至。

病而乞盟,

所喪多矣。

君必悔之。」

弗聽,

逃其師而歸。

KR1e0001_tls_005-89a

# src: ZUO Xi 5.7 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 306; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 212; tr. Legge 145

# dating: 8120

B5.5.7楚鬭穀於菟滅弦,

弦子奔黃。

KR1e0001_tls_005-90a

於是江、黃、道、柏方睦於齊,

皆弦姻也。

弦子恃之

而不事楚,

又不設備,

故亡。

KR1e0001_tls_005-91a

# src: ZUO Xi 5.8.1 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 307; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

B5.5.8晉侯復假道於虞

以伐虢。

宮之奇諫曰:

「虢、

虞之表也,

虢亡,

虞必從之。

# src: ZUO Xi 5.8.2 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 307; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

晉不可啟,

寇不可翫。

一之謂甚,

其可再乎?

諺所謂

『輔車相依、

脣亡齒寒』

者,

其虞、

虢之謂也。」

# src: ZUO Xi 5.8.3(655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 307; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

公曰:

「晉、

吾宗也,

豈害我哉?」

對曰:

「大伯、

虞仲,

大王之昭也;

大伯不從,

是以不嗣。

# src: ZUO Xi 5.8.4 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 308; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

虢仲、

虢叔,

王季之穆也;

為文王卿士,

勳在王室,

藏於盟府。

將虢是滅,

何愛於虞?

# src: ZUO Xi 5.8.5 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 309; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

且虞能親於桓、莊乎?

其愛之也,

桓、莊之族何罪?

而以為戮?

不唯偪乎?

親以寵偪,

猶尚害之,

況以國乎?」

# src: ZUO Xi 5.8.6 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 309; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

公曰:

「吾享祀豐絜,

神必據我。」

對曰:

「臣聞之,

鬼神非人實親,

惟德是依。

# src: ZUO Xi 5.8.7 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 309; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 145

# dating: 8120

故《周書》曰:

『皇天無親,

惟德是輔。』

又曰:

『黍稷非馨,

明德惟馨。』

又曰:

『民不易物,

惟德繄物。』

# src: ZUO Xi 5.8.8 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 214; tr. Legge 146

# dating: 8120

如是,

則非德,

民不和,

神不享矣。

神所馮依,

將在德矣。

若晉取虞,

而明德

以薦馨香,

神其吐之乎?」

# src: ZUO Xi 5.8.9 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 215; tr. Legge 146

# dating: 8120

弗聽,

許晉使。

宮之奇以其族行,

曰:

「虞不臘矣。

在此行也,

晉不更舉矣。」

KR1e0001_tls_005-92a

# src: ZUO Xi 5.8.10 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 218; tr. Legge 146

# dating: 8120

八月甲午,

晉侯圍上陽。

問於卜偃曰:

「吾其濟乎?」

對曰:

「克之。」

公曰:

「何時?」

# src: ZUO Xi 5.8.11 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 218; tr. Legge 146

# dating: 8120

對曰:

「童謠云:

『丙之晨,

龍尾伏辰;

均服振振,

取虢之旂。

鶉之賁賁,

天策焞焞,

火中成軍,

虢公其奔。』

# src: ZUO Xi 5.8.12 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 311; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 218; tr. Legge 146

# dating: 8120

其九月、

十月之交乎!

丙子旦,

日在尾,

月在策,

鶉火中,

必是時也。」

KR1e0001_tls_005-93a

# src: ZUO Xi 5.8.13 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 311; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 218; tr. Legge 146

# dating: 8120

冬十二月丙子

朔,

晉滅虢。

虢公醜奔京師。

師還,

館于虞,

遂襲虞,

滅之。

執虞公及其大夫井伯,

以媵秦穆姬,

# src: ZUO Xi 5.8.14 (655 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 218; tr. Legge 146

# dating: 8120

而脩虞祀,

且歸其職貢於王。

KR1e0001_tls_005-94a

故書曰

「晉人執虞公」,

罪虞,

且言易也。

KR1e0001_tls_005-95a

# src: ZUO Xi 6.1.1 (654 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 313; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 220; tr. Legge 147

# dating: 8120

A5.6《僖公六年經》

KR1e0001_tls_005-96a

A5.6.1六年春,

王正月。

KR1e0001_tls_005-97a

A5.6.2夏,

公會齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

曹伯伐鄭,

圍新城。

KR1e0001_tls_005-98a

A5.6.3秋,

楚人圍許,

諸侯遂救許。

KR1e0001_tls_005-99a

A5.6.4冬,

公至自伐鄭。

KR1e0001_tls_005-100a

B5.6《僖公六年傳》

KR1e0001_tls_005-101a

B5.6.1六年春,

晉侯使賈華伐屈。

夷吾不能守,

盟而行。

將奔狄,

郤芮曰:

「後出同走,

罪也,

不如之梁。

梁近秦而幸焉。」

乃之梁。

KR1e0001_tls_005-102a

# src: ZUO Xi 6.2 (654 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 313; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 220; tr. Legge 147

# dating: 8120

B5.6.2夏,

諸侯伐鄭,

以其逃首止之盟故也。

圍新密,

鄭所以不時城也。

KR1e0001_tls_005-103a

# src: ZUO Xi 6.3 (654 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 313; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 220; tr. Legge 147

# dating: 8120

B5.6.3秋,

楚子圍許以救鄭,

諸侯救許,

乃還。

KR1e0001_tls_005-104a

# src: ZUO Xi 6.4.1 (654 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 314; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 220; tr. Legge 147

# dating: 8120

B5.6.4冬,

蔡穆侯將許僖公

以見楚子於武城。

許男面縛,

銜璧,

大夫衰絰,

士輿櫬。

# src: ZUO Xi 6.4.2 (654 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 314; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 220; tr. Legge 147

# dating: 8120

楚子問諸逢伯。

對曰:

「昔武王克殷,

微子啟如是。

武王親釋其縛,

受其璧而祓之,

焚其櫬,

禮而命之,

使復其所。」

楚子從之。

KR1e0001_tls_005-105a

# src: ZUO Xi 7.1.1 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 315; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 222; tr. Legge 149

# dating: 8120

A5.7《僖公七年經》

KR1e0001_tls_005-106a

A5.7.1七年春,

齊人伐鄭。

KR1e0001_tls_005-107a

A5.7.2夏,

小邾子來朝。

KR1e0001_tls_005-108a

A5.7.3鄭殺其大夫申侯。

KR1e0001_tls_005-109a

A5.7.4秋七月,

公會齊侯、

宋公、

陳世子款、

鄭世子華,

盟于甯母。

KR1e0001_tls_005-110a

A5.7.5曹伯班卒。

KR1e0001_tls_005-111a

A5.7.6公子友如齊。

KR1e0001_tls_005-112a

A5.7.7冬,

葬曹昭公。

KR1e0001_tls_005-113a

B5.7《僖公七年傳》

KR1e0001_tls_005-114a

B5.7.1七年春,

齊人伐鄭。

孔叔言於鄭伯曰:

「諺有之曰:

『心則不競,

何憚於病?』

# src: ZUO Xi 7.1.2 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 316; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 222; tr. Legge 149

# dating: 8120

既不能彊,

又不能弱,

所以斃也。

國危矣,

請下齊以救國。」

公曰:

「吾知其所由來矣,

姑少待我。」

對曰:

「朝不及夕,

何以待君?」

KR1e0001_tls_005-115a

# src: ZUO Xi 7.2.1 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 316; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 222; tr. Legge 149

# dating: 8120

B5.7.2夏,

鄭殺申侯以說于齊,

且用陳轅濤塗之譖也。

KR1e0001_tls_005-116a

初,

申侯,

申出也,

有寵於楚文王。

# src: ZUO Xi 7.2.2 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 316; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 222; tr. Legge 149

# dating: 8120

文王將死,

與之璧,

使行,

曰:

「唯我知女。

女專利而不厭,

予取予求,

不女疵瑕也。

後之人將求多於女,

女必不免。

# src: ZUO Xi 7.2.3 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 316; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 222; tr. Legge 149

# dating: 8120

我死,

女必速行,

無適小國,

將不女容焉。」

既葬,

出奔鄭,

# src: ZUO Xi 7.2.4 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 317; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 222; tr. Legge 149

# dating: 8120

又有寵於厲公。

子文聞其死也,

曰:

「古人有言曰:

『知臣莫若君』,

弗可改也已。」

KR1e0001_tls_005-117a

# src: ZUO Xi 7.3.1 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 317; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

B5.7.3秋,

盟于甯母,

謀鄭故也。

KR1e0001_tls_005-118a

管仲言於齊侯曰:

「臣聞之:

招攜以禮,

懷遠以德。

德、禮不易,

無人不懷。」

# src: ZUO Xi 7.3.2 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 317; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

齊侯脩禮於諸侯,

諸侯官受方物。

KR1e0001_tls_005-119a

鄭伯使大子華

聽命於會,

言於齊侯曰:

「洩氏、

孔氏、

子人氏三族,

實違君命。

君若去之以為成,

我以鄭為內臣,

君亦無所不利焉。」

# src: ZUO Xi 7.3.3 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 318; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

齊侯將許之。

管仲曰:

「君以禮與信屬諸侯,

而以姦終之,

無乃不可乎?

子父不奸之謂禮,

守命共時之謂信,

違此二者,

姦莫大焉。」

# src: ZUO Xi 7.3.4 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 318; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

公曰:

「諸侯有討於鄭,

未捷;

今苟有釁,

從之,

不亦可乎?」

# src: ZUO Xi 7.3.5 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 318; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

對曰:

「君若綏之以德,

加之以訓,

辭,

而帥諸侯以討鄭,

鄭將覆亡之不暇,

豈敢不懼?

# src: ZUO Xi 7.3.6 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 318; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

若揔其罪人以臨之,

鄭有辭矣,

何懼?

且夫合諸侯,

以崇德也。

會而列姦,

何以示後嗣?

# src: ZUO Xi 7.3.7 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 318; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

夫諸侯之會,

其德、

刑、禮、

義,

無國不記。

記姦之位,

君盟替矣。

作而不記,

非盛德也。

君其勿許!

# src: ZUO Xi 7.3.8(653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 319; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

鄭必受盟。

夫子華既為大子,

而求介於大國以弱其國,

亦必不免。

鄭有叔詹、

堵叔、

師叔三良為政,

未可間也。」

齊侯辭焉。

子華由是得罪於鄭。

KR1e0001_tls_005-120a

# src: ZUO Xi 7.4 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 319; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 149

# dating: 8120

B5.7.4冬,

鄭伯使請盟于齊。

KR1e0001_tls_005-121a

# src: ZUO Xi 7.5 (653 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 319; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 224; tr. Legge 150

# dating: 8120

B5.7.5閏月,

惠王崩。

襄王惡大叔帶之難。

懼不立,

不發喪,

而告難于齊。

KR1e0001_tls_005-122a

# src: ZUO Xi 8.1 (652 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 321; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 227; tr. Legge 151

# dating: 8120

A5.8《僖公八年經》

KR1e0001_tls_005-123a

A5.8.1八年春,

王正月,

公會王人、

齊侯、

宋公、

衛侯、

許男、

曹伯、

陳世子款,

盟于洮。

鄭伯乞盟。

KR1e0001_tls_005-124a

A5.8.2夏,

狄伐晉。

KR1e0001_tls_005-125a

A5.8.3秋七月,

禘于大廟,

用致夫人。

KR1e0001_tls_005-126a

A5.8.4冬十有二月丁未,

天王崩。

KR1e0001_tls_005-127a

B5.8《僖公八年傳》

KR1e0001_tls_005-128a

B5.8.1八年春,

盟于洮,

謀王室也。

鄭伯乞盟,

請服也。

襄王定位

而後發喪。

KR1e0001_tls_005-129a

# src: ZUO Xi 8.2.1 (652 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 322; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 227; tr. Legge 151

# dating: 8120

B5.8.2晉里克帥師,

梁由靡御,

虢射為右,

以敗狄于采桑。

梁由靡曰:

「狄無恥,

從之,

必大克。」

# src: ZUO Xi 8.2.2 (652 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 322; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 227; tr. Legge 151

# dating: 8120

里克曰:

「懼之而已,

無速眾狄。」

虢射曰:

「期年狄必至,

示之弱矣。」

KR1e0001_tls_005-130a

夏,

狄伐晉,

報采桑之役也。

復期月。

KR1e0001_tls_005-131a

# src: ZUO Xi 8.3 (652 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 322; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 227; tr. Legge 151

# dating: 8120

B5.8.3秋,

而致哀姜焉,

非禮也。

凡夫人,

不薨于寢,

不殯于廟,

不赴于同,

不祔于姑,

則弗致也。

KR1e0001_tls_005-132a

# src: ZUO Xi 8.4 (652 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 227; tr. Legge 151

# dating: 8120

B5.8.4冬,

王人來告喪,

難故也,

是以緩。

KR1e0001_tls_005-133a

# src: ZUO Xi 8.5 (652 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 227; tr. Legge 152

# dating: 8120

B5.8.5宋公疾,

大子茲父固請,

曰:

「目夷長且仁,

君其立之!」

公命子魚。

子魚辭,

曰:

「能以國讓,

仁孰大焉?

臣不及也,

且又不順。」

遂走而退。

KR1e0001_tls_005-134a

# src: ZUO Xi 9.1 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 325; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229

# dating: 8120

A5.9《僖公九年經》

KR1e0001_tls_005-135a

A5.9.1九年春,

王三月丁丑,

宋公御說卒。

KR1e0001_tls_005-136a

A5.9.2夏,

公會宰周公、

齊侯、

宋子、

衛侯、

鄭伯、

許男、

曹伯于葵丘。

KR1e0001_tls_005-137a

A5.9.3秋七月乙酉,

伯姬卒。

KR1e0001_tls_005-138a

A5.9.4九月戊辰,

諸侯盟于葵丘。

KR1e0001_tls_005-139a

A5.9.5甲子,

晉侯佹諸卒。

KR1e0001_tls_005-140a

A5.9.6冬,

晉里克殺其君之子奚齊。

KR1e0001_tls_005-141a

B5.9《僖公九年傳》

KR1e0001_tls_005-142a

B5.9.1九年春,

宋桓公卒。

未葬而襄公會諸侯,

故曰

「子」。

凡在喪,

王曰

「小童」,

公侯曰

「子」。

KR1e0001_tls_005-143a

# src: ZUO Xi 9.2.1(651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

B5.9.2夏,

會于葵丘,

尋盟,

且脩好,

禮也。

KR1e0001_tls_005-144a

王使宰孔

賜齊侯胙,

曰:

「天子有事于文、

武,

使孔賜伯舅胙。」

# src: ZUO Xi 9.2.2 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

齊侯將下拜。

孔曰:

「且有後命。

天子使孔曰:

『以伯舅耋老,

加勞,

賜一級,

無下拜!』」

# src: ZUO Xi 9.2.3 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

對曰:

「天威不違顏咫尺,

# src: ZUO Xi 9.2.4 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

小白,

余敢貪天子之命,

無下拜?

- 恐隕越于下,

以遺天子羞。

敢不下拜?」

下,

拜;

登,

受。

KR1e0001_tls_005-145a

# src: ZUO Xi 9.3.1 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

B5.9.3秋,

齊侯盟諸侯于葵丘,

曰:

「凡我同盟之人,

既盟之後,

言歸于好。」

KR1e0001_tls_005-146a

# src: ZUO Xi 9.3.2 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

宰孔先歸,

遇晉侯,

曰:

「可無會也。

齊侯不務德

而勤遠略,

故北伐山戎,

南伐楚,

西為此會也。

# src: ZUO Xi 9.3.3 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 229; tr. Legge 154

# dating: 8120

東略之不知,

西則否矣。

其在亂乎!

君務靖亂,

無勤於行。」

晉侯乃還。

KR1e0001_tls_005-147a

# src: ZUO Xi 9.4.1 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 231; tr. Watson 1989: 26; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.9.4九月,

晉獻公卒。

里克、丕鄭欲納文公,

故以三公子之徒作亂。

KR1e0001_tls_005-148a

# src: ZUO Xi 9.4.2 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 231; tr. Legge 154

# dating: 8120

初,

獻公使荀息傅奚齊。

公疾,

召之,

曰:

「以是藐諸孤辱在大夫,

其若之何?」

# src: ZUO Xi 9.4.3 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 231; tr. Legge 154

# dating: 8120

稽首而對曰:

「臣竭其股肱之力,

加之以忠、

貞。

其濟,

君之靈也;

不濟,

則以死繼之。」

# src: ZUO Xi 9.4.4 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 232; tr. Legge 154

# dating: 8120

公曰:

「何謂忠、

貞?」

對曰:

「公家之利,

知無不為,

忠也;

送往事居,

耦俱無猜,

貞也。」

KR1e0001_tls_005-149a

# src: ZUO Xi 9.4.5 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 329; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 232; tr. Watson 1989: 26; revised tr. CH

# dating: 8120

及里克將殺奚齊,

先告荀息曰:

「三怨將作,

秦、晉輔之,

子將何如?」

荀息曰:

「將死之。」

里克曰:

「無益也。」

# src: ZUO Xi 9.4.6 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 329; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 232; tr. Watson 1989: 26; revised tr. CH

# dating: 8120

荀叔曰:

「吾與先君言矣,

不可以貣。

能欲復言而愛身乎?

雖無益也,

將焉辟之?

且人之欲善,

誰不如我?

我欲無貳,

而能謂人已乎?」

KR1e0001_tls_005-150a

# src: ZUO Xi 9.4.7 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 329; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 232; Watson 1989: 27; revised tr. CH

# dating: 8120

冬十月,

里克殺奚齊于次。

書曰

「殺其君之子」,

未葬也。

荀息將死之,

人曰:

「不如立卓子

而輔之。」

荀息立公子卓

以葬。

# src: ZUO Xi 9.4.8 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 329; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 232; Watson 1989: 27; revised tr. CH

# dating: 8120

十一月,

里克殺公子卓于朝。

荀息死之。

KR1e0001_tls_005-151a

# src: ZUO Xi 9.4.9 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 330; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 231

# dating: 8120

君子曰:

「《詩》所謂

『白圭之玷,

尚可磨也;

斯言之玷,

不可為也。』

荀息有焉。」

KR1e0001_tls_005-152a

# src: ZUO Xi 9.5. (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 330; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 232; tr. Legge 155

# dating: 8120

B5.9.5齊侯以諸侯之師伐晉,

及高梁而還,

討晉亂也。

令不及魯,

故不書。

KR1e0001_tls_005-153a

# src: ZUO Xi 9.6.1 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 330; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Watson 1989:27; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.9.6晉郤芮使夷吾重賂秦

以求入,

# src: ZUO Xi 9.6.2 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 330; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Legge 155

# dating: 8120

曰:

「人實有國,

我何愛焉?

入而能民,

土於何有?」

從之。

KR1e0001_tls_005-154a

# src: ZUO Xi 9.6.3 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 330; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Watson 1989:27; revised tr. CH

# dating: 8120

齊隰朋帥師會秦師

納晉惠公。

KR1e0001_tls_005-155a

秦伯謂郤芮曰:

「公子誰恃?」

# src: ZUO Xi 9.6.4 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 331; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Legge 155; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「臣聞

亡人無黨,

有黨必有讎。

夷吾弱不好弄,

能鬭不過,

長亦不改,

不識其他。」

# src: ZUO Xi 9.6.5 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 331; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Legge 155; revised tr. CH

# dating: 8120

公謂公孫枝曰:

「夷吾其定乎?」

對曰:

「臣聞之:

『唯則定國』。

# src: ZUO Xi 9.6.6 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 331; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Legge 155; revised tr. CH

# dating: 8120

《詩》曰:

『不識不知,

順帝之則。』

文王之謂也。

又曰:

『不僭不賊,

鮮不為則。』

無好無惡,

不忌不克之謂也。

今其言多忌克,

難哉!」

# src: ZUO Xi 9.6.7 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 331; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Legge 155

# dating: 8120

公曰:

「忌則多怨,

又焉能克?

是吾利也。」

KR1e0001_tls_005-156a

# src: ZUO Xi 9.7 (651 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 331; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 234; tr. Legge 155; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.9.7宋襄公即位,

以公子目夷為仁,

使為左師以聽政,

於是宋治。

故魚氏世為左師。

KR1e0001_tls_005-157a

# src: ZUO Xi 10.1 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 333; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 156

# dating: 8120

A5.10《僖公十年經》

KR1e0001_tls_005-158a

A5.10.1十年春,

王正月,

公如齊。

KR1e0001_tls_005-159a

A5.10.2狄滅溫,

溫子奔衛。

KR1e0001_tls_005-160a

A5.10.3晉里克弒其君卓及其大夫荀息。

KR1e0001_tls_005-161a

A5.10.4夏,

齊侯、

許男伐北戎。

KR1e0001_tls_005-162a

A5.10.5晉殺其大夫里克。

KR1e0001_tls_005-163a

A5.10.6秋七月。

KR1e0001_tls_005-164a

A5.10.7冬,

大雨雪。

KR1e0001_tls_005-165a

B5.10《僖公十年傳》

KR1e0001_tls_005-166a

B5.10.1十年春,

狄滅溫,

蘇子無信也。

蘇子叛王即狄,

又不能於狄,

狄人伐之,

王不救,

故滅。

蘇子奔衛。

KR1e0001_tls_005-167a

# src: ZUO Xi 10.2.1 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 333; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.10.2夏四月,

周公忌父、

王子黨會齊隰朋

立晉侯。

晉侯殺里克

以說。

將殺里克,

公使謂之曰:

# src: ZUO Xi 10.2.2 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 333; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Watson 1989:28; revised tr. CH

# dating: 8120

「微子,

則不及此。

雖然,

子殺二君與一大夫,

為子君者,

不亦難乎?」

# src: ZUO Xi 10.2.3 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 333; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Watson 1989:28; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「不有廢也,

君何以興?

欲加之罪,

其無辭乎?

臣聞命矣。」

伏劍而死。

# src: ZUO Xi 10.2.4 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 334; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157; revised tr. CH

# dating: 8120

於是丕鄭聘于秦,

且謝緩賂,

故不及。

KR1e0001_tls_005-168a

# src: ZUO Xi 10.3.1 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 334; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Watson 1989:28; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.10.3晉侯改葬共大子。

KR1e0001_tls_005-169a

秋,

狐突適下國,

遇大子。

大子使登

僕,

而告之曰:

「夷吾無禮,

余得請於帝矣,

將以晉畀秦,

秦將祀余。」

# src: ZUO Xi 10.3.2 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 334; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Watson 1989:28; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「臣聞之:

『神不歆非類,

民不祀非族。』

君祀無乃殄乎?

# src: ZUO Xi 10.3.3 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 334; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Watson 1989:29; revised tr. CH

# dating: 8120

且民何罪?

失刑、

乏祀,

君其圖之!」

君曰:

「諾。

吾將復請。

七日,

新城西偏將有巫者

而見我焉。」

# src: ZUO Xi 10.3.4 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 335; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Watson 1989:29; revised tr. CH

# dating: 8120

許之,

遂不見。

及期而往,

告之曰:

「帝許我罰有罪矣,

敝於韓。」

KR1e0001_tls_005-170a

# src: ZUO Xi 10.3.5 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 335; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157

# dating: 8120

丕鄭之如秦也,

言於秦伯曰:

「呂甥、

郤稱、

冀芮

實為不從,

若重問以召之,

臣出晉君,

君納重耳,

蔑不濟矣。」

KR1e0001_tls_005-171a

# src: ZUO Xi 10.3.6 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 336; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157

# dating: 8120

冬,

秦伯使泠至報、

問,

且召三子。

郤芮曰:

「幣重而言甘,

誘我也。」

# src: ZUO Xi 10.3.7 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 336; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157

# dating: 8120

遂殺丕鄭、

祁舉及七輿大夫:

左行共華、

右行賈華、

叔堅、

騅歂、

纍虎、

特宮、

山祁,

皆里、

丕之黨也。

KR1e0001_tls_005-172a

# src: ZUO Xi 10.3.8 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 336; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157

# dating: 8120

丕豹奔秦,

言於秦伯曰:

「晉侯背大主

而忌小怨,

民弗與也。

伐之,

必出。」

# src: ZUO Xi 10.3.9 (650 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 336; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 236; tr. Legge 157

# dating: 8120

公曰:

「失眾,

焉能殺?

違禍,

誰能出君?」

KR1e0001_tls_005-173a

# src: ZUO Xi 11.1 (649 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 337; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 239

# dating: 8120

A5.11《僖公十一年經》

KR1e0001_tls_005-174a

A5.11.1十有一年春,

晉殺其大夫丕鄭父。

KR1e0001_tls_005-175a

A5.11.2夏,

公及夫人姜氏會齊侯于陽穀。

KR1e0001_tls_005-176a

A5.11.3秋八月,

大雩。

KR1e0001_tls_005-177a

A5.11.4冬,

楚人伐黃。

KR1e0001_tls_005-178a

B5.11《僖公十一年傳》

KR1e0001_tls_005-179a

B5.11.1十一年春,

晉侯使以丕鄭之亂來告。

KR1e0001_tls_005-180a

# src: ZUO Xi 11.2.1 (649 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 337; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 239; tr. Legge 158

# dating: 8120

B5.11.2天王使召武公、

內史過

賜晉侯命,

# src: ZUO Xi 11.2.2 (649 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 338; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 239; tr. Legge 158

# dating: 8120

受玉惰。

過歸,

告王曰:

「晉侯其無後乎!

王賜之命,

而惰於受瑞,

先自棄也已,

其何繼之有?

# src: ZUO Xi 11.2.3 (649 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 338; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 239; tr. Legge 158

# dating: 8120

禮、

國之幹也,

敬、

禮之輿也。

不敬,

則禮不行,

禮不行,

則上下昏,

何以長世?」

KR1e0001_tls_005-181a

# src: ZUO Xi 11.3 (649 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 338; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 240; tr. Legge 158

# dating: 8120

B5.11.3夏,

揚、拒、

泉、皋、

伊、雒之戎同伐京師,

入王城,

焚東門,

王子帶召之也。

秦、晉伐戎以救周。

秋,

晉侯平戎于王。

KR1e0001_tls_005-182a

# src: ZUO Xi 11.4 (649 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 339; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 240; tr. Legge 158

# dating: 8120

B5.11.4黃人不歸楚貢。

冬,

楚人伐黃。

KR1e0001_tls_005-183a

# src: ZUO Xi 12.1 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 340; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

A5.12《僖公十二年經》

KR1e0001_tls_005-184a

A5.12.1十有二年春,

王三月庚午,

日有食之。

KR1e0001_tls_005-185a

A5.12.2夏,

楚人滅黃。

KR1e0001_tls_005-186a

A5.12.3秋七月。

KR1e0001_tls_005-187a

A5.12.4冬十有二月丁丑,

陳侯杵臼卒。

KR1e0001_tls_005-188a

B5.12《僖公十二年傳》

KR1e0001_tls_005-189a

B5.12.1十二年春,

諸侯城衛楚丘之郛,

懼狄難也。

KR1e0001_tls_005-190a

# src: ZUO Xi 12.2 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 340; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

B5.12.2黃人恃諸侯之睦于齊也,

不共楚職,

曰:

「自郢及我九百里,

焉能害我?」

夏,

楚滅黃。

KR1e0001_tls_005-191a

# src: ZUO Xi 12.3 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 341; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

B5.12.3王以戎難故,

討王子帶。

秋,

王子帶奔齊。

KR1e0001_tls_005-192a

# src: ZUO Xi 12.4.1 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 341; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

B5.12.4冬,

齊侯使管夷吾平戎于王,

使隰朋平戎于晉。

KR1e0001_tls_005-193a

王以上卿之禮饗管仲。

# src: ZUO Xi 12.4.2 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 341; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

管仲辭曰:

「臣、

賤有司也。

有天子之二守國、

高在,

若節春秋來

承王命,

何以禮焉?

陪臣敢辭。」

# src: ZUO Xi 12.4.3 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 342; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

王曰:

「舅氏!

余嘉乃勳!

應乃懿德,

謂督不忘。

往踐乃職,

無逆朕命!」

# src: ZUO Xi 12.4.4 (648 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 342; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 241; tr. Legge 159

# dating: 8120

管仲卒受下卿之禮

而還。

KR1e0001_tls_005-194a

君子曰:

「管氏之世祀也宜哉!

讓不忘其上。

《詩》曰:

『愷悌君子,

神所勞矣。』」

KR1e0001_tls_005-195a

# src: ZUO Xi 13.1.1 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 343; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 160

# dating: 8120

A5.13《僖公十三年經》

KR1e0001_tls_005-196a

A5.13.1十有三年春,

狄侵衛。

KR1e0001_tls_005-197a

A5.13.2夏四月,

葬陳宣公。

KR1e0001_tls_005-198a

A5.13.3公會齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯、

許男、

曹伯于鹹。

KR1e0001_tls_005-199a

A5.13.4秋九月,

大雩。

KR1e0001_tls_005-200a

A5.13.5冬,

公子友如齊。

KR1e0001_tls_005-201a

B5.13《僖公十三年傳》

KR1e0001_tls_005-202a

B5.13.1十三年春,

齊侯使仲係湫聘于周,

且言王子帶。

事畢,

不與王言。

歸,

# src: ZUO Xi 13.1.2 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 160

# dating: 8120

復命曰:

「未可。

王怒未怠,

其十年乎?

不十年,

王弗召也。」

KR1e0001_tls_005-203a

# src: ZUO Xi 13.2 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 161

# dating: 8120

B5.13.2夏,

會于鹹,

淮夷病杞故,

且謀王室也。

KR1e0001_tls_005-204a

# src: ZUO Xi 13.3 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 161

# dating: 8120

B5.13.3秋,

為戎難故,

諸侯戍周。

齊仲孫湫致之。

KR1e0001_tls_005-205a

# src: ZUO Xi 13.4.1 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 161

# dating: 8120

B5.13.4冬,

晉荐饑,

使乞糴于秦。

秦伯謂子桑:

「與諸乎?」

# src: ZUO Xi 13.4.2 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 161

# dating: 8120

對曰:

「重施而報,

君將何求?

重施而不報,

其民必攜;

攜而討焉,

無眾,

必敗。」

# src: ZUO Xi 13.4.3 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 161

# dating: 8120

謂百里:

「與諸乎?」

對曰:

「天災流行,

國家代有。

救災、

恤鄰,

道也。

行道,

有福。」

# src: ZUO Xi 13.4.4 (647 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 243; tr. Legge 161

# dating: 8120

丕鄭之子豹在秦,

請伐晉。

秦伯曰:

「其君是惡,

其民何罪?」

秦於是乎輸粟于晉,

自雍及絳相繼,

命之曰汎舟之役。

KR1e0001_tls_005-206a

# src: ZUO Xi 14.1 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 245; tr. Legge 162

# dating: 8120

A5.14《僖公十四年經》

KR1e0001_tls_005-207a

A5.14.1十有四年春,

諸侯城緣陵。

KR1e0001_tls_005-208a

A5.14.2夏六月,

季姬及鄫子遇于防。

使鄫子來朝。

KR1e0001_tls_005-209a

A5.14.3秋八月辛卯,

沙鹿崩。

KR1e0001_tls_005-210a

A5.14.4狄侵鄭。

KR1e0001_tls_005-211a

A5.14.5冬,

蔡侯肸卒。

KR1e0001_tls_005-212a

B5.14《僖公十四年傳》

KR1e0001_tls_005-213a

B5.14.1十四年春,

諸侯城緣陵而遷杞焉,

不書其人,

有闕也。

KR1e0001_tls_005-214a

# src: ZUO Xi 14.2 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 245; tr. Legge 162

# dating: 8120

B5.14.2鄫季姬來寧,

公怒,

止之,

以鄫子之不朝也。

夏,

遇于防,

而使來朝。

KR1e0001_tls_005-215a

# src: ZUO Xi 14.3 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 245; tr. Legge 162

# dating: 8120

B5.14.3秋八月辛卯,

沙鹿崩。

晉卜偃曰:

「期年將有大咎,

幾亡國。」

KR1e0001_tls_005-216a

# src: ZUO Xi 14.4.1 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 246; tr. Legge 162

# dating: 8120

B5.14.4冬,

秦饑,

使乞糴于晉,

晉人弗與。

慶鄭曰:

「背施,

無親;

幸災,

不仁;

貪愛,

不祥;

怒鄰,

不義。

四德皆失,

何以守國?」

# src: ZUO Xi 14.4.2 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 246; tr. Legge 162

# dating: 8120

虢射曰:

「皮之不存,

毛將安傅?」

慶鄭曰:

「棄信、

背鄰,

患孰恤之?

無信,

患作;

失援,

必斃。

是則然矣。」

# src: ZUO Xi 14.4.3 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 246; tr. Legge 162

# dating: 8120

虢射曰:

「無損於怨,

而厚於寇,

不如勿與。」

慶鄭曰:

「背施、

幸災,

民所棄也。

近猶讎之,

況怨敵乎?」

# src: ZUO Xi 14.4.4 (646 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 246; tr. Legge 163

# dating: 8120

弗聽。

退曰:

「君其悔是哉!」

KR1e0001_tls_005-217a

# src: ZUO Xi 15.1 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 247; tr. Legge 166

# dating: 8120

A5.15《僖公十五年經》

KR1e0001_tls_005-218a

A5.15.1十有五年春,

王正月,

公如齊。

KR1e0001_tls_005-219a

A5.15.2楚人伐徐。

KR1e0001_tls_005-220a

A5.15.3三月,

公會齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯、

許男、

曹伯,

盟于牡丘,

遂次于匡。

公孫敖帥師及諸侯之大夫救徐。

KR1e0001_tls_005-221a

A5.15.4夏五月,

日有食之。

KR1e0001_tls_005-222a

A5.15.5秋七月,

齊師、

曹師伐厲。

KR1e0001_tls_005-223a

A5.15.6八月,

螽。

KR1e0001_tls_005-224a

A5.15.7九月,

公至自會。

KR1e0001_tls_005-225a

A5.15.8季姬歸于鄫。

KR1e0001_tls_005-226a

A5.15.9己卯晦,

震夷伯之廟。

KR1e0001_tls_005-227a

A5.15.10冬,

宋人伐曹。

KR1e0001_tls_005-228a

A5.15.11楚人敗徐于婁林。

KR1e0001_tls_005-229a

A5.15.12十有一月壬戌,

晉侯及秦伯戰于韓,

獲晉侯。

KR1e0001_tls_005-230a

B5.15《僖公十五年傳》

KR1e0001_tls_005-231a

B5.15.1十五年春,

楚人伐徐,

徐即諸夏故也。

三月,

盟于牡丘,

尋葵丘之盟,

且救徐也。

孟穆伯帥師及諸侯之師救徐,

諸侯次于匡以待之。

KR1e0001_tls_005-232a

# src: ZUO Xi 15.2 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 247;

# dating: 8120

B5.15.2夏五月,

日有食之。

不書朔與日,

官失之也。

KR1e0001_tls_005-233a

# src: ZUO Xi 15.3 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 247

# dating: 8120

B5.15.3秋,

伐厲,

以救徐也。

KR1e0001_tls_005-234a

# src: ZUO Xi 15.4.1 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:30; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.15.4晉侯之入也,

秦穆姬屬賈君焉,

且曰:

「盡納群公子」。

晉侯烝於賈君,

又不納群公子,

# src: ZUO Xi 15.4.2 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:30; revised tr. CH

# dating: 8120

是以穆姬怨之。

晉侯許賂中大夫,

既而皆背之。

賂秦伯以河外列城五,

東盡虢略,

南及華山,

內及解梁城,

既而不與。

# src: ZUO Xi 15.4.3 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:31; revised tr. CH

# dating: 8120

晉饑,

秦輸之粟;

秦饑,

晉閉之糴,

故秦伯伐晉。

KR1e0001_tls_005-235a

# src: ZUO Xi 15.4.4 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:31; revised tr. CH

# dating: 8120

卜徒父筮之,

吉:

「涉河,

侯車敗。」

# src: ZUO Xi 15.4.5 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:31; revised tr. CH

# dating: 8120

詰之。

對曰:

「乃大吉也。

三敗,

必獲晉君。

其卦遇《蠱》

䷑曰:

『千乘三去,

三去之餘,

獲其雄狐。』

夫狐《蠱》,

必其君也。

# src: ZUO Xi 15.4.6 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:31; revised tr. CH

# dating: 8120

《蠱》之貞,

風也;

其悔,

山也。

歲云秋矣,

我落其實,

而取其材,

所以克也。

實落、

材亡,

不敗,

何待?」

KR1e0001_tls_005-236a

# src: ZUO Xi 15.4.7 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:31; revised tr. CH

# dating: 8120

三敗及韓。

晉侯謂慶鄭曰:

「寇深矣,

若之何?」

對曰:

「君實深之,

可若何!」

公曰:

「不孫!」

# src: ZUO Xi 15.4.8 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:31; revised tr. CH

# dating: 8120

卜右,

慶鄭吉。

弗使。

步揚御戎,

家僕徒為右。

乘小駟,

鄭入也。

# src: ZUO Xi 15.4.9 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248; tr. Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

慶鄭曰:

「古者大事,

必乘其產,

生其水土,

而知其人心;

安其教訓,

而服習其道;

# src: ZUO Xi 15.4.10 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248 Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

唯所納之,

無不如志。

今乘異產,

以從戎事,

及懼而變,

將與人易。

# src: ZUO Xi 15.4.11 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 248 Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

亂氣狡憤,

陰血周作,

張脈僨興,

外彊中乾。

進退不可,

周旋不能,

君必悔之。」

弗聽。

KR1e0001_tls_005-237a

# src: ZUO Xi 15.4.12 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

九月,

晉侯逆秦師,

使韓簡視師。

復曰:

「師少於我,

鬭士倍我。」

公曰:

「何故?」

# src: ZUO Xi 15.4.13 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「出因其資,

入用其寵,

饑食其粟,

三施而無報,

是以來也。

今又擊之,

我怠、

秦奮,

倍猶未也。」

# src: ZUO Xi 15.4.14 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

公曰:

「一夫不可狃,

況國乎?」

遂使請戰,

曰:

「寡人不佞,

能合其眾而不能離也。

君若不還,

無所逃命。」

# src: ZUO Xi 15.4.15 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:32; revised tr. CH

# dating: 8120

秦伯使公孫枝對,

曰:

「君之未入,

寡人懼之;

入而未定列,

猶吾憂也。

苟列定矣,

敢不承命。」

韓簡退,

曰:

「吾幸而得囚。」

KR1e0001_tls_005-238a

# src: ZUO Xi 15.4.16 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:33; revised tr. CH

# dating: 8120

壬戌,

戰于韓原。

晉戎馬還濘而止。

公號慶鄭。

慶鄭曰:

「愎諫、

違卜,

固敗是求,

又何逃焉?」

# src: ZUO Xi 15.4.17 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:33; revised tr. CH

# dating: 8120

遂去之。

梁由靡御韓簡,

虢射為右,

輅秦伯,

將止之。

鄭以救公誤之,

遂失秦伯。

秦獲晉侯以歸。

# src: ZUO Xi 15.4.18 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:33; revised tr. CH

# dating: 8120

晉大夫反首拔舍

從之。

秦伯使辭焉,

曰:

「二三子何其慼也!

寡人之從君而西也,

亦晉之妖夢是踐,

豈敢以至?」

# src: ZUO Xi 15.4.19 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:33; revised tr. CH

# dating: 8120

晉大夫三拜稽首曰:

「君履后土

而戴皇天,

皇天后土

實聞君之言,

群臣敢在下風。」

KR1e0001_tls_005-239a

# src: ZUO Xi 15.4.20 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 358; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:33; revised tr. CH

# dating: 8120

穆姬聞晉侯將至,

以大子罃、

弘與女簡璧登臺

而履薪焉。

使以免服衰絰逆,

# src: ZUO Xi 15.4.21 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 358; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:33; revised tr. CH

# dating: 8120

且告曰:

「上天降災,

使我兩君匪以玉帛相見,

而以興戎。

# src: ZUO Xi 15.4.22 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 358; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 251; tr. Watson 1989:34; revised tr. CH

# dating: 8120

若晉君朝以入,

則婢子夕以死;

夕以入,

則朝以死。

唯君裁之!」

乃舍諸靈臺。

KR1e0001_tls_005-240a

# src: ZUO Xi 15.4.23 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 255; tr. Watson 1989:34; revised tr. CH

# dating: 8120

大夫請以入。

公曰:

「獲晉侯,

以厚歸也;

既而喪歸,

焉用之?

大夫其何有焉?

# src: ZUO Xi 15.4.24 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 255; tr. Watson 1989:34; revised tr. CH

# dating: 8120

且晉人慼憂

以動我,

天地以要我。

不圖晉憂,

重其怒也;

我食吾言,

背天地也。

重怒,

難任;

背天,

不祥,

必歸晉君。」

# src: ZUO Xi 15.4.25 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 255; tr. Watson 1989:34; revised tr. CH

# dating: 8120

公子縶曰:

「不如殺之,

無聚慝焉。」

子桑曰:

「歸之而質其大子,

必得大成。

晉未可滅,

而殺其君,

衹以成惡。

# src: ZUO Xi 15.4.26 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 255; tr. Watson 1989:34; revised tr. CH

# dating: 8120

且史佚有言曰:

『無始禍,

無怙亂,

無重怒。』

重怒,

難任;

陵人,

不祥。」

乃許晉平。

KR1e0001_tls_005-241a

# src: ZUO Xi 15.4.27 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 360; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 255; tr. Watson 1989:34; revised tr. CH

# dating: 8120

晉侯使郤乞

告瑕呂飴甥,

且召之。

子金教之言,

曰:

「朝國人

而以君命賞。

且告之曰:

『孤雖歸,

辱社稷矣,

其卜貣圉也。』」

# src: ZUO Xi 15.4.28 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 256; tr. Watson 1989:35; revised tr. CH

# dating: 8120

眾皆哭,

晉於是乎作爰田。

呂甥曰:

「君亡之不恤,

而群臣是憂,

惠之至也,

將若君何?」

眾曰:

「何為而可?」

# src: ZUO Xi 15.4.29 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 256; tr. Watson 1989:35; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「征繕

以輔孺子。

諸侯聞之,

喪君有君,

群臣輯睦,

甲兵益多。

好我者勸,

惡我者懼,

庶有益乎!」

# src: ZUO Xi 15.4.30 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 256; tr. Watson 1989:35; revised tr. CH

# dating: 8120

眾說,

晉於是乎作州兵。

KR1e0001_tls_005-242a

初,

晉獻公筮嫁伯姬於秦,

遇《歸妹》䷵之《睽》

# src: ZUO Xi 15.4.31 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 363; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 258; tr. Watson 1989:35; revised tr. CH

# dating: 8120

䷥。

史蘇占之,

曰:

「不吉。

其繇曰:

『士刲羊,

亦無衁也;

女承筐,

亦無貺也。

西鄰責言,

不可償也。

《歸妹》之《睽》,

猶無相也。』

# src: ZUO Xi 15.4.32 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 258; tr. Watson 1989:35; revised tr. CH

# dating: 8120

《震》之《離》,

亦《離》之《震》。

『為雷為火,

為嬴敗姬。

車說其輹,

火焚其旗,

不利行師,

敗于宗丘。

# src: ZUO Xi 15.4.33 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 258; tr. Watson 1989:35; revised tr. CH

# dating: 8120

《歸妹》《睽》孤,

寇張之弧。

姪其從姑,

六年其逋,

逃歸其國,

而棄其家,

明年其死於高梁之虛。』」

# src: ZUO Xi 15.4.34 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 258; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

及惠公在秦,

曰:

「先君若從史蘇之占,

吾不及此夫!」

韓簡侍,

曰:

「龜、

象也,

筮、

數也。

# src: ZUO Xi 15.4.35 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 258; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

物生而後有象,

象而後有滋,

滋而後有數。

先君之敗德,

及可數乎?

史蘇是占,

勿從何益?

《詩》曰:

『下民之孼,

匪降自天。

僔沓背憎,

職競由人。』」

KR1e0001_tls_005-243a

# src: ZUO Xi 15.5 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260

# dating: 8120

B5.15.5震夷伯之廟,

罪之也,

於是展氏有隱慝焉。

KR1e0001_tls_005-244a

# src: ZUO Xi 15.6 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260

# dating: 8120

B5.15.6冬,

宋人伐曹,

討舊怨也。

KR1e0001_tls_005-245a

# src: ZUO Xi 15.7 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260

# dating: 8120

B5.15.7楚敗徐于婁林,

徐恃救也。

KR1e0001_tls_005-246a

# src: ZUO Xi 15.8.1 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.15.8十月,

晉陰飴甥會秦伯,

盟于王城。

KR1e0001_tls_005-247a

秦伯曰:

「晉國和乎?」

# src: ZUO Xi 15.8.2 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「不和。

小人恥失其君

而悼喪其親,

不憚征繕

以立圉也,

曰:

『必報讎,

寧事戎狄。』

# src: ZUO Xi 15.8.3 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

君子愛其君

而知其罪,

不憚征繕

以待秦命,

曰:

『必報德,

有死無二。』

以此不和。」

# src: ZUO Xi 15.8.4 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

秦伯曰:

「國謂君何?」

對曰:

「小人慼,

謂之不免;

君子恕,

以為必歸。

小人曰:

『我毒秦,

秦豈歸君?』

# src: ZUO Xi 15.8.5 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:36; revised tr. CH

# dating: 8120

君子曰:

『我知罪矣,

秦必歸君。

貳而執之,

服而舍之,

德莫厚焉,

刑莫威焉。

服者懷德,

貳者畏刑,

# src: ZUO Xi 15.8.6 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:37; revised tr. CH

# dating: 8120

此一役也,

秦可以霸。

納而不定,

廢而不立,

以德為怨,

秦不其然。』」

# src: ZUO Xi 15.8.7 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:37; revised tr. CH

# dating: 8120

秦伯曰:

「是吾心也。」

改館晉侯,

饋七牢焉。

KR1e0001_tls_005-248a

蛾析謂慶鄭曰:

「盍行乎?」

# src: ZUO Xi 15.8.8 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:37; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「陷君於敗,

敗而不死,

又使失刑,

非人臣也。

臣而不臣,

行將焉入?」

# src: ZUO Xi 15.8.9 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:37; revised tr. CH

# dating: 8120

十一月,

晉侯歸。

丁丑,

殺慶鄭而後入。

KR1e0001_tls_005-249a

是歲,

晉又饑,

秦伯又餼之粟,

# src: ZUO Xi 15.8.10 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:37; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「吾怨其君,

而矜其民。

且吾聞唐叔之封也,

箕子曰:

『其後必大。』

晉其庸可冀乎?

姑樹德焉,

以待能者。」

KR1e0001_tls_005-250a

# src: ZUO Xi 15.8.11 (645 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 260; tr. Watson 1989:37; revised tr. CH

# dating: 8120

於是秦始征晉河東,

置官司焉。

KR1e0001_tls_005-251a

# src: ZUO Xi 16.1.1 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 369; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 264;L:171

# dating: 8120

A5.16《僖公十六年經》

KR1e0001_tls_005-252a

A5.16.1十有六年春,

王正月戊申朔,

隕石于宋五。

是月,

六鷁退飛,

過宋都。

KR1e0001_tls_005-253a

A5.16.2三月壬申,

公子季友卒。

KR1e0001_tls_005-254a

A5.16.3夏四月丙申,

鄫季姬卒。

KR1e0001_tls_005-255a

A5.16.4秋七月甲子,

公孫茲卒。

KR1e0001_tls_005-256a

A5.16.5冬十有二月,

公會齊侯、

宋公、

陳侯、

衛侯、

鄭伯、

許男、

邢侯、

曹伯于淮。

KR1e0001_tls_005-257a

B5.16《僖公十六年傳》

KR1e0001_tls_005-258a

B5.16.1十六年春,

隕石于宋五,

隕星也。

六鷁退飛,

過宋都,

風也。

周內史叔興聘于宋,

# src: ZUO Xi 16.1.2 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 369; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 264;L:171

# dating: 8120

宋襄公問焉,

曰:

「是何祥也?

吉凶焉在?」

對曰:

「今茲魯多大喪,

明年齊有亂,

君將得諸侯

而不終。」

# src: ZUO Xi 16.1.3 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 369; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 264;L:171

# dating: 8120

退而告人曰:

「君失問。

是陰陽之事,

非吉凶所生也。

吉凶由人。

吾不敢逆君故也。」

KR1e0001_tls_005-259a

# src: ZUO Xi 16.2 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 369; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 265;L:171

# dating: 8120

B5.16.2夏,

齊伐厲,

不克,

救徐而還。

KR1e0001_tls_005-260a

# src: ZUO Xi 16.3 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 370; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 265;L:171

# dating: 8120

B5.16.3秋,

狄侵晉,

取狐、

廚、受鐸,

涉汾,

及昆都,

因晉敗也。

KR1e0001_tls_005-261a

# src: ZUO Xi 16.4 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 370; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 265;L:171

# dating: 8120

B5.16.4王以戎難告于齊。

齊徵諸侯而戍周。

KR1e0001_tls_005-262a

# src: ZUO Xi 16.5 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 370; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 265;L:171

# dating: 8120

B5.16.5冬十一月乙卯,

鄭殺子華。

KR1e0001_tls_005-263a

# src: ZUO Xi 16.6 (644 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 370; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 265;L:171

# dating: 8120

B5.16.6十二月,

會于淮,

謀鄫,

且東略也。

城鄫,

役人病,

有夜登丘而呼曰:

「齊有亂!」

不果城而還。

KR1e0001_tls_005-264a

# src: ZUO Xi 17.1 (643 B.C); Ya2ng Bo2ju4n 372; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 266. L: 172

# dating: 8120

A5.17《僖公十七年經》

KR1e0001_tls_005-265a

A5.17.1十有七年春,

齊人、

徐人伐英氏。

KR1e0001_tls_005-266a

A5.17.2夏,

滅項。

KR1e0001_tls_005-267a

A5.17.3秋,

夫人姜氏會齊侯于卞。

KR1e0001_tls_005-268a

A5.17.4九月,

公至自會。

KR1e0001_tls_005-269a

A5.17.5冬十有二月乙亥,

齊侯小白卒。

KR1e0001_tls_005-270a

B5.17《僖公十七年傳》

KR1e0001_tls_005-271a

B5.17.1十七年春,

齊人為徐伐英氏,

以報婁林之役也。

KR1e0001_tls_005-272a

# src: ZUO Xi 17.2.1 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 372; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 266; tr. Watson 1989:38; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.17.2夏,

晉大子圉為質於秦,

秦歸河東

而妻之。

KR1e0001_tls_005-273a

惠公之在梁也,

梁伯妻之。

梁嬴孕,

過期。

# src: ZUO Xi 17.2.2 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 372; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 266; tr. Watson 1989:39; revised tr. CH

# dating: 8120

卜招父與其子卜之。

其子曰:

「將生一男一女。」

招曰:

「然。

男為人臣,

女為人妾。」

故名男曰圉,

女曰妾。

及子圉西質,

妾為宦女焉。

KR1e0001_tls_005-274a

# src: ZUO Xi 17.3 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 373; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 266; tr. Legge 173

# dating: 8120

B5.17.3師滅項。

淮之會,

公有諸侯之事,

未歸,

而取項。

齊人以為討,

而止公。

KR1e0001_tls_005-275a

# src: ZUO Xi 17.4 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 373; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 266; tr. Legge 173

# dating: 8120

B5.17.4秋,

聲姜以公故,

會齊侯于卞。

九月,

公至。

書曰

「至自會」,

猶有諸侯之事焉,

且諱之也。

KR1e0001_tls_005-276a

# src: ZUO Xi 17.5.1 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 373; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 268; tr. Legge 173

# dating: 8120

B5.17.5齊侯之夫人三,

王姬、

徐嬴、

蔡姬,

皆無子。

齊侯好內,

多內寵,

# src: ZUO Xi 17.5.2 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 373; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 268; tr. Legge 173

# dating: 8120

內嬖如夫人者六人:

長衛姬,

生武孟;

少衛姬,

生惠公;

鄭姬,

生孝公;

葛嬴,

生昭公;

密姬,

生懿公;

# src: ZUO Xi 17.5.3 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 374; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 268; tr. Legge 173

# dating: 8120

宋華子,

生公子雍。

公與管仲屬孝公於宋襄公,

以為大子。

雍巫有寵於衛共姬,

因寺人貂

以薦羞於公,

# src: ZUO Xi 17.5.4 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 375; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 268; tr. Legge 173

# dating: 8120

亦有寵。

公許之立武孟。

# src: ZUO Xi 17.5.5 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 375; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 268; tr. Legge 173

# dating: 8120

管仲卒,

五公子皆求立。

冬十月乙亥,

齊桓公卒。

# src: ZUO Xi 17.5.6 (643 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 376; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 268; tr. Legge 173

# dating: 8120

易牙入,

與寺人貂因內寵

以殺群吏,

而立公子無虧。

孝公奔宋。

十二月乙亥,

赴。

辛巳,

夜殯。

KR1e0001_tls_005-277a

# src: ZUO Xi 18.1 (642 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 377; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 269; tr. Legge 174

# dating: 8120

A5.18《僖公十八年經》

KR1e0001_tls_005-278a

A5.18.1十有八年春,

王正月,

宋公、

曹伯、

衛人、

邾人伐齊。

KR1e0001_tls_005-279a

A5.18.2夏,

師救齊。

KR1e0001_tls_005-280a

A5.18.3五月戊寅,

宋師及齊師戰于甗。

齊師敗績。

KR1e0001_tls_005-281a

A5.18.4狄救齊。

KR1e0001_tls_005-282a

A5.18.5秋八月丁亥,

葬齊桓公。

KR1e0001_tls_005-283a

A5.18.6冬,

邢人、

狄人伐衛。

KR1e0001_tls_005-284a

B5.18《僖公十八年傳》

KR1e0001_tls_005-285a

B5.18.1十八年春,

宋襄公以諸侯伐齊。

三月,

齊人殺無虧。

KR1e0001_tls_005-286a

# src: ZUO Xi 18.2 (642 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 377; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 269; tr. Legge 174

# dating: 8120

B5.18.2鄭伯始朝于楚。

楚子賜之金,

既而悔之,

與之盟曰:

「無以鑄兵!」

故以鑄三鍾。

KR1e0001_tls_005-287a

# src: ZUO Xi 18.3 (642 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 378; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 269; tr. Legge 174

# dating: 8120

B5.18.3齊人將立孝公,

不勝四公子之徒,

遂與宋人戰。

夏五月,

宋敗齊師于甗,

立孝公而還。

KR1e0001_tls_005-288a

秋八月,

葬齊桓公。

KR1e0001_tls_005-289a

# src: ZUO Xi 18.4 (642 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 378; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 269; tr. Legge 174

# dating: 8120

B5.18.4冬,

邢人、

狄人伐衛,

圍菟圃。

衛侯以國讓父兄子弟。

及朝眾,

曰:

「苟能治之,

燬請從焉。」

眾不可,

而後師于訾婁。

狄師還。

KR1e0001_tls_005-290a

# src: ZUO Xi 18.5 (642 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 379; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 269; tr. Legge 175

# dating: 8120

B5.18.5梁伯益其國

而不能實也,

命曰新里,

秦取之。

KR1e0001_tls_005-291a

# src: ZUO Xi 19.1 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 271; tr. Legge 176

# dating: 8120

A5.19《僖公十九年經》

KR1e0001_tls_005-292a

A5.19.1十有九年春,

王三月,

宋人執滕子嬰齊。

KR1e0001_tls_005-293a

A5.19.2夏六月,

宋公、

曹人、

邾人盟于曹南。

KR1e0001_tls_005-294a

A5.19.3鄫子會盟于邾。

己酉,

邾人執鄫子,

用之。

KR1e0001_tls_005-295a

A5.19.4秋,

宋人圍曹。

KR1e0001_tls_005-296a

A5.19.5衛人伐邢。

KR1e0001_tls_005-297a

A5.19.6冬,

會陳人、

蔡人、

楚人、

鄭人盟于齊。

KR1e0001_tls_005-298a

A5.19.7梁亡。

KR1e0001_tls_005-299a

B5.19《僖公十九年傳》

KR1e0001_tls_005-300a

B5.19.1十九年春,

遂城而居之。

KR1e0001_tls_005-301a

# src: ZUO Xi 19.2 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 271; tr. Legge 176

# dating: 8120

B5.19.2宋人執滕宣公。

KR1e0001_tls_005-302a

# src: ZUO Xi 19.3.1 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 271; tr. Legge 177

# dating: 8120

B5.19.3夏,

宋公使邾文公用鄫子于次睢之社,

欲以屬東夷。

司馬子魚曰:

「古者六畜不相為用,

小事不用大牲,

而況敢用人乎?

# src: ZUO Xi 19.3.2 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 271; tr. Legge 177

# dating: 8120

祭祀以為人也。

民、神之主也。

用人,

其誰饗之?

齊桓公存三亡國

以屬諸侯,

義士猶曰薄德,

# src: ZUO Xi 19.3.3 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 271; tr. Legge 177

# dating: 8120

今一會

而虐二國之君,

又用諸淫昏之鬼,

將以求霸,

不亦難乎?

得死為幸。」

KR1e0001_tls_005-303a

# src: ZUO Xi 19.4.1 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273; tr. Legge 177

# dating: 8120

B5.19.4秋,

衛人伐邢,

以報菟圃之役。

於是衛大旱,

卜有事於山川,

不吉。

# src: ZUO Xi 19.4.2 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273; tr. Legge 177

# dating: 8120

甯莊子曰:

「昔周饑,

克殷而年豐。

今邢方無道,

諸侯無伯,

天其或者欲使衛討邢乎?」

從之。

師興而雨。

KR1e0001_tls_005-304a

# src: ZUO Xi 19.5.1 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273

# dating: 8120

B5.19.5宋人圍曹,

討不服也。

子魚言於宋公曰:

「文王聞崇德亂而伐之,

軍三旬而不降。

退脩教而復伐之,

因壘而降。

# src: ZUO Xi 19.5.2 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273

# dating: 8120

《詩》曰:

『刑于寡妻,

至于兄弟,

以御于家邦。』

今君德無乃猶有所闕,

而以伐人,

若之何?

盍姑內省德乎!

無闕而後動。」

KR1e0001_tls_005-305a

# src: ZUO Xi 19.6 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273; tr. Legge 177

# dating: 8120

B5.19.6陳穆公請脩好於諸侯,

以無忘齊桓之德。

冬,

盟于齊,

脩桓公之好也。

KR1e0001_tls_005-306a

# src: ZUO Xi 19.7.1 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 3i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273; tr. Legge 177

# dating: 8120

B5.19.7梁亡,

不書其主,

自取之也。

初,

梁伯好土功,

亟城而弗處。

民罷而弗堪,

則曰:

「某寇將至」。

# src: ZUO Xi 19.7.2 (641 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 385; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 273; tr. Legge 177

# dating: 8120

乃溝公宮,

曰:

「秦將襲我。」

民懼而潰,

秦遂取梁。

KR1e0001_tls_005-307a

# src: ZUO Xi 20.1 (640 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 386; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 275; tr. Legge 178

# dating: 8120

A5.20《僖公二十年經》

KR1e0001_tls_005-308a

A5.20.1二十年春,

新作南門。

KR1e0001_tls_005-309a

A5.20.2夏,

郜子來朝。

KR1e0001_tls_005-310a

A5.20.3五月乙巳,

西宮災。

KR1e0001_tls_005-311a

A5.20.4鄭人入滑。

KR1e0001_tls_005-312a

A5.20.5秋,

齊人、

狄人盟于邢。

KR1e0001_tls_005-313a

A5.20.6冬,

楚人伐隨。

KR1e0001_tls_005-314a

B5.20《僖公二十年傳》

KR1e0001_tls_005-315a

B5.20.1二十年春,

新作南門。

不時也。

凡啟

塞,

從時。

KR1e0001_tls_005-316a

# src: ZUO Xi 20.2 (640 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 387; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 275; tr. Legge 178

# dating: 8120

B5.20.2滑人叛鄭,

而服於衛。

夏,

鄭公子士、

洩堵寇帥師入滑。

KR1e0001_tls_005-317a

# src: ZUO Xi 20.3 (640 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 387; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 275; tr. Legge 178

# dating: 8120

B5.20.3秋,

齊、狄盟于邢,

為邢謀衛難也。

於是衛方病邢。

KR1e0001_tls_005-318a

# src: ZUO Xi 20.4.1 (640 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 387; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 276; tr. Legge 178

# dating: 8120

B5.20.4隨以漢東諸侯叛楚。

冬,

楚鬭穀於菟帥師伐隨,

取成而還。

KR1e0001_tls_005-319a

# src: ZUO Xi 20.4.2 (640 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 387; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 276; tr. Legge 178

# dating: 8120

君子曰:

「隨之見伐,

不量力也。

量力而動,

其過鮮矣。

善敗由己,

而由人乎哉?

《詩》曰:

『豈不夙夜,

謂行多露。』」

KR1e0001_tls_005-320a

# src: ZUO Xi 20.5 (640 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 387; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 276; tr. Legge 178

# dating: 8120

B5.20.5宋襄公欲合諸侯。

臧文仲聞之,

曰:

「以欲從人,

則可;

以人從欲,

鮮濟。」

KR1e0001_tls_005-321a

# src: ZUO Xi 21.1 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 389; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

A5.21《僖公二十一年經》

KR1e0001_tls_005-322a

A5.21.1二十有一年春,

狄侵衛。

KR1e0001_tls_005-323a

A5.21.2宋人、

齊人、

楚人盟于鹿上。

KR1e0001_tls_005-324a

A5.21.3夏,

大旱。

KR1e0001_tls_005-325a

A5.21.4秋,

宋公、

楚子、

陳侯、

蔡侯、

鄭伯、

許男、

曹伯會于盂。

執宋公以伐宋。

KR1e0001_tls_005-326a

A5.21.5冬,

公伐邾。

KR1e0001_tls_005-327a

A5.21.6楚人使宜申來獻捷。

KR1e0001_tls_005-328a

A5.21.7十有二月癸丑,

公會諸侯盟于薄,

釋宋公。

KR1e0001_tls_005-329a

B5.21《僖公二十一年傳》

KR1e0001_tls_005-330a

B5.21.1二十一年春,

宋人為鹿上之盟,

以求諸侯於楚。

楚人許之。

公子目夷曰:

「小國爭盟,

禍也。

宋其亡乎!

幸而後敗。」

KR1e0001_tls_005-331a

# src: ZUO Xi 21.2.1 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 390; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

B5.21.2夏,

大旱。

公欲焚巫、

尪。

臧文仲曰:

「非旱備也。

脩城郭、

貶食、

省用,

務穡、

勸分,

此其務也。

# src: ZUO Xi 21.2.2 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 390; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

巫、尪何為?

天欲殺之,

則如勿生;

若能為旱,

焚之滋甚。」

# src: ZUO Xi 21.2.3 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 391; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

公從之。

是歲也,

饑而不害。

KR1e0001_tls_005-332a

# src: ZUO Xi 21.3.1 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 391; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

B5.21.3秋,

諸侯會宋公于盂。

子魚曰:

「禍其在此乎!

君欲已甚,

其何以堪之?」

於是楚執宋公以伐宋。

KR1e0001_tls_005-333a

# src: ZUO Xi 21.3.2 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 391; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

冬,

會于薄以釋之。

子魚曰:

「禍猶未也,

未足以懲君。」

KR1e0001_tls_005-334a

# src: ZUO Xi 21.4.1 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 391; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

B5.21.4任、

宿、須句、

顓臾,

風姓也,

實司大皞與有濟之祀,

以服事諸夏。

# src: ZUO Xi 21.4.2 (639 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 392; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 277; tr. Legge 180

# dating: 8120

邾人滅須句。

須句子來奔,

因成風也。

成風為之言於公,

曰:

「崇明祀,

保小寡,

周禮也;

蠻夷猾夏,

周禍也。

若封須句,

是崇皞、

而脩祀、

紓禍也。」

KR1e0001_tls_005-335a

# src: ZUO Xi 22.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 393; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 279; tr. Legge 1i2

# dating: 8120

A5.22《僖公二十二年經》

KR1e0001_tls_005-336a

A5.22.1二十有二年春,

公伐邾,

取須句。

KR1e0001_tls_005-337a

A5.22.2夏,

宋公、

衛侯、

許男、

滕子伐鄭。

KR1e0001_tls_005-338a

A5.22.3秋八月丁未,

及邾人戰于升陘。

KR1e0001_tls_005-339a

A5.22.4冬十有一月己巳朔,

宋公及楚人戰于泓,

宋師敗績。

KR1e0001_tls_005-340a

B5.22《僖公二十二年傳》

KR1e0001_tls_005-341a

B5.22.1二十二年春,

伐邾,

取須句,

反其君焉,

禮也。

KR1e0001_tls_005-342a

# src: ZUO Xi 22.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 393; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 279; tr. Legge 1i2

# dating: 8120

B5.22.2三月,

鄭伯如楚。

KR1e0001_tls_005-343a

# src: ZUO Xi 22.3 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 393; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 279; tr. Legge 1i2

# dating: 8120

B5.22.3夏,

宋公伐鄭。

子魚曰:

「所謂禍在此矣。」

KR1e0001_tls_005-344a

# src: ZUO Xi 22.4.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 393; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 279; tr. Legge 1i2

# dating: 8120

B5.22.4初,

平王之東遷也,

辛有適伊川,

見被髮而祭於野者,

# src: ZUO Xi 22.4.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 394; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 279; tr. Legge 1i2

# dating: 8120

曰:

「不及百年,

此其戎乎!

其禮先亡矣。」

秋,

秦、

晉遷陸渾之戎于伊川。

KR1e0001_tls_005-345a

# src: ZUO Xi 22.5.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 394; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 280; tr. Watson 1989:39; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.22.5晉大子圉為質於秦,

將逃歸,

謂嬴氏曰:

「與子歸乎?」

# src: ZUO Xi 22.5.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 394; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 280; tr. Watson 1989:39; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「子,

晉大子,

而辱於秦。

子之欲歸,

不亦宜乎?

# src: ZUO Xi 22.5.3 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 394; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 280; tr. Watson 1989:39; revised tr. CH

# dating: 8120

寡君之使婢子侍執巾櫛,

以固子也。

從子而歸,

棄君命也。

不敢從,

亦不敢言。」

遂逃歸。

KR1e0001_tls_005-346a

# src: ZUO Xi 22.6.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 395; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 280; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

B5.22.6富辰言於王曰:

「請召大叔。

《詩》曰:

『協比其鄰,

昏姻孔云。』

吾兄弟之不協,

焉能怨諸侯之不睦?」

# src: ZUO Xi 22.6.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 395; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 280; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

王說。

王子帶自齊復歸于京師,

王召之也。

KR1e0001_tls_005-347a

# src: ZUO Xi 22.7.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 395; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i1; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

B5.22.7邾人以須句故

出師。

公卑邾,

不設備而禦之。

臧文仲曰:

「國無小,

不可易也。

無備,

雖眾,

不可恃也。

# src: ZUO Xi 22.7.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 395; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i1; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

《詩》曰:

『戰戰兢兢,

如臨深淵,

如履薄冰。』

又曰:

『敬之敬之!

天惟顯思,

命不易哉!』

# src: ZUO Xi 22.7.3 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 395; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i1; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

先王之明德,

猶無不難也,

無不懼也,

況我小國乎!

君其無謂邾小,

蠭蠆有毒,

而況國乎!」

弗聽。

KR1e0001_tls_005-348a

# src: ZUO Xi 22.7.4 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 396; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i1; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

八月丁未,

公及邾師戰于升陘,

我師敗績。

邾人獲公冑,

縣諸魚門。

KR1e0001_tls_005-349a

# src: ZUO Xi 22.8.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 396; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

B5.22.8楚人伐宋以救鄭。

宋公將戰,

大司馬固諫曰:

「天之棄商久矣,

君將興之,

弗可赦也已。」

# src: ZUO Xi 22.8.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 397; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

弗聽。

KR1e0001_tls_005-350a

冬十一月己巳朔,

宋公及楚人戰于泓。

宋人既成列,

楚人未既濟。

司馬曰:

「彼眾我寡,

及其未既濟也,

請擊之。」

# src: ZUO Xi 22.8.3 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 397; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

公曰:

「不可。」

既濟而未成列,

又以告。

公曰:

「未可。」

既陳而後擊之,

宋師敗績。

公傷股。

門官殲焉。

KR1e0001_tls_005-351a

國人皆咎公。

# src: ZUO Xi 22.8.4(638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 397; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

公曰:

「君子不重傷,

不禽二毛。

古之為軍也,

不以阻隘也。

寡人雖亡國之餘,

不鼓不成列。」

# src: ZUO Xi 22.8.5 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 398; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

子魚曰:

「君未知戰。

勍敵之人,

隘而不列,

天贊我也;

阻而鼓之,

不亦可乎?

猶有懼焉。

且今之勍者,

皆吾敵也。

# src: ZUO Xi 22.8.6 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 398; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

雖及胡耇,

獲則取之,

何有於二毛?

明恥、

教戰,

求殺敵也。

傷未及死,

如何勿重?

若愛重傷,

則如勿傷;

# src: ZUO Xi 22.8.7 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 398; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 2i2; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

愛其二毛,

則如服焉。

三軍以利用也,

金鼓以聲氣也。

利而用之,

阻隘可也;

聲盛致志,

鼓儳可也。」

KR1e0001_tls_005-352a

# src: ZUO Xi 22.9.1 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 399; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 285; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

B5.22.9丙子晨,

鄭文夫人羋氏、

姜氏勞楚子於柯澤。

楚子使師縉示之俘馘。

# src: ZUO Xi 22.9.2 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 399; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 285; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

君子曰:

「非禮也。

婦人送迎不出門,

見兄弟不踰閾,

戎事不邇女器。」

KR1e0001_tls_005-353a

# src: ZUO Xi 22.9.3 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 399; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 285; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

丁丑,

楚子入饗于鄭,

九獻,

庭實旅百,

加籩豆六品。

饗畢,

夜出,

文羋送于軍。

取鄭二姬以歸。

# src: ZUO Xi 22.9.4 (638 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 400; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 285; tr. Legge 1i3

# dating: 8120

叔詹曰:

「楚王其不沒乎!

為禮卒於無別。

無別不可謂禮。

將何以沒?」

諸侯是以知其不遂霸也。

KR1e0001_tls_005-354a

# src: ZUO Xi 23.1 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 401; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 286; tr. Legge 186

# dating: 8120

A5.23《僖公二十三年經》

KR1e0001_tls_005-355a

A5.23.1二十有三年春,

齊侯伐宋,

圍緡。

KR1e0001_tls_005-356a

A5.23.2夏五月庚寅,

宋公茲父卒。

KR1e0001_tls_005-357a

A5.23.3秋,

楚人伐陳。

KR1e0001_tls_005-358a

A5.23.4冬十有一月,

杞子卒。

KR1e0001_tls_005-359a

B5.23《僖公二十三年傳》

KR1e0001_tls_005-360a

B5.23.1二十三年春,

齊侯伐宋,

圍緡,

以討其不與盟于齊也。

KR1e0001_tls_005-361a

# src: ZUO Xi 23.2 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 402; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 286; tr. Legge 186

# dating: 8120

B5.23.2夏五月,

宋襄公卒,

傷於泓故也。

KR1e0001_tls_005-362a

# src: ZUO Xi 23.3.1 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 402; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 286; tr. Legge 186

# dating: 8120

B5.23.3秋,

楚成得臣帥師伐陳,

討其貳於宋也。

遂取焦、

夷,

城頓而還。

子文以為之功,

使為令尹。

# src: ZUO Xi 23.3.2 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 402; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 286; tr. Legge 186

# dating: 8120

叔伯曰:

「子若國何?」

對曰:

「吾以靖國也。

夫有大功

而無貴仕,

其人能靖者與

有幾?」

KR1e0001_tls_005-363a

# src: ZUO Xi 23.4.1 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 402; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 287; tr. Legge 186

# dating: 8120

B5.23.4九月,

晉惠公卒。

懷公立,

命無從亡人,

期,

期而不至,

無赦。

狐突之子毛及偃從重耳在秦,

弗召。

# src: ZUO Xi 23.4.2 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 402; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 287; tr. Legge 186

# dating: 8120

冬,

懷公執狐突,

曰:

「子來則免。」

對曰:

「子之能仕,

父教之忠,

古之制也。

# src: ZUO Xi 23.4.3 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 403; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 287; tr. Legge 186

# dating: 8120

策名、

委質,

貳乃辟也。

今臣之子,

名在重耳,

有年數矣。

若又召之,

教之貳也。

# src: ZUO Xi 23.4.4 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 403; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 287; tr. Legge 186

# dating: 8120

父教子貳,

何以事君?

刑之不濫,

君之明也,

臣之願也。

淫刑以逞,

誰則無罪?

臣聞命矣。」

# src: ZUO Xi 23.4.5 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 403; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 287; tr. Legge 186

# dating: 8120

乃殺之。

KR1e0001_tls_005-364a

卜偃稱疾不出,

曰:

「《周書》有之:

『乃大明,

服。』

己則不明,

而殺人以逞,

不亦難乎?

民不見德,

而唯戮是聞,

其何後之有?」

KR1e0001_tls_005-365a

# src: ZUO Xi 23.5.1 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 403; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Legge 186

# dating: 8120

B5.23.5十一月,

杞成公卒。

書曰

「子」,

杞、

夷也。

# src: ZUO Xi 23.5.2 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 404; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Legge 186

# dating: 8120

不書名,

未同盟也。

凡諸侯同盟,

死則赴以名,

禮也。

赴以名,

則亦書之,

不然則否,

辟不敏也。

KR1e0001_tls_005-366a

# src: ZUO Xi 23.6.1 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 404; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:40; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.23.6晉公子重耳之及於難也,

晉人伐諸蒲城。

蒲城人欲戰,

重耳不可,

# src: ZUO Xi 23.6.2 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 404; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:40; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「保君父之命

而享其生祿,

於是乎得人。

有人而校,

罪莫大焉。

吾其奔也。」

遂奔狄。

# src: ZUO Xi 23.6.3 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 404; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

從者狐偃、

趙衰、

顛頡、

魏武子、

司空季子。

狄人伐廧咎如,

獲其二女,

叔隗、

季隗,

納諸公子。

公子取季隗,

生伯鯈、

叔劉,

# src: ZUO Xi 23.6.4(637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 405; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

以叔隗妻趙衰,

生盾。

將適齊,

謂季隗曰:

「待我二十五年,

不來而後嫁。」

# src: ZUO Xi 23.6.5 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 405; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「我二十五年矣,

又如是而嫁,

則就木焉。

請待子。」

處狄十二年而行。

KR1e0001_tls_005-367a

# src: ZUO Xi 23.6.6 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 406; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

過衛,

衛文公不禮焉。

出於五鹿,

乞食於野人,

野人與之塊。

公子怒,

欲鞭之。

子犯曰:

「天賜也。」

# src: ZUO Xi 23.6.7 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 406; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

稽首受

而載之。

KR1e0001_tls_005-368a

及齊,

齊桓公妻之,

有馬二十乘。

公子安之。

從者以為不可。

將行,

謀於桑下。

# src: ZUO Xi 23.6.8 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 406; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

蠶妾在其上,

以告姜氏。

姜氏殺之,

而謂公子曰:

「子有四方之志,

其聞之者,

吾殺之矣。」

# src: ZUO Xi 23.6.9 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 406; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:41; revised tr. CH

# dating: 8120

公子曰:

「無之。」

姜曰:

「行也!

懷與安,

實敗名。」

# src: ZUO Xi 23.6.10 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 407; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

公子不可。

姜與子犯謀,

醉而遣之。

醒,

以戈逐子犯。

KR1e0001_tls_005-369a

# src: ZUO Xi 23.6.11 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 407; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

及曹,

曹共公聞其駢脅,

欲觀其裸。

浴,

薄而觀之。

僖負羈之妻曰:

「吾觀晉公子之從者,

皆足以相國。

# src: ZUO Xi 23.6.12 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 407; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

若以相,

夫子必反其國。

反其國,

必得志於諸侯。

得志於諸侯,

而誅無禮,

曹其首也。

子盍蚤自貳焉!」

# src: ZUO Xi 23.6.13 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 407; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 289; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

乃饋盤飧,

寘璧焉。

公子受飧反璧。

KR1e0001_tls_005-370a

及宋,

宋襄公贈之以馬二十乘。

KR1e0001_tls_005-371a

# src: ZUO Xi 23.6.14 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 408; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

及鄭,

鄭文公亦不禮焉。

叔詹諫曰:

「臣聞天之所啟。

人弗及也。

晉公子有三焉,

天其或者將建諸,

君其禮焉!

# src: ZUO Xi 23.6.15 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 408; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

男女同姓,

其生不蕃。

晉公子,

姬出也,

而至于今,

一也。

# src: ZUO Xi 23.6.16 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 408; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:42; revised tr. CH

# dating: 8120

離外之患,

而天不靖晉國,

殆將啟之,

二也。

有三士,

足以上人,

而從之,

三也。

# src: ZUO Xi 23.6.17 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 408; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:43; revised tr. CH

# dating: 8120

晉、鄭同儕,

其過子弟

固將禮焉,

況天之所啟乎!」

弗聽。

KR1e0001_tls_005-372a

及楚,

楚子饗之,

曰:

「公子若反晉國,

則何以報不穀?」

# src: ZUO Xi 23.6.18 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 408; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:43; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「子、女、玉、帛,

則君有之;

羽、毛、

齒、革,

則君地生焉。

其波及晉國者,

君之餘也;

其何以報君?」

# src: ZUO Xi 23.6.19 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 409; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:43; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「雖然,

何以報我?」

對曰:

「若以君之靈,

得反晉國。

晉、楚治兵,

遇於中原,

其辟君三舍。

# src: ZUO Xi 23.6 .20(637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 409; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:43; revised tr. CH

# dating: 8120

若不獲命,

其左執鞭、

弭,

右屬櫜、

鞬,

以與君周旋。」

# src: ZUO Xi 23.6.21 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 409; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:43; revised tr. CH

# dating: 8120

子玉請殺之。

楚子曰:

「晉公子廣而儉,

文而有禮。

其從者肅而寬,

忠而能力。

晉侯無親,

外內惡之。

# src: ZUO Xi 23.6.22 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 409; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:43; revised tr. CH

# dating: 8120

吾聞姬姓

唐叔之後,

其後衰者也,

其將由晉公子乎!

天將興之,

誰能廢之?

違天,

必有大咎。」

# src: ZUO Xi 23.6.23(637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 410; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:44; revised tr. CH

# dating: 8120

乃送諸秦。

KR1e0001_tls_005-373a

秦伯納女五人,

懷嬴與焉。

奉匜沃盥,

既而揮之。

# src: ZUO Xi 23.6.24 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 410; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:44; revised tr. CH

# dating: 8120

怒,

曰:

「秦、

晉,匹也,

何以卑我?」

公子懼,

降服而囚。

KR1e0001_tls_005-374a

他日,

公享之。

# src: ZUO Xi 23.6.25 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 410; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 293; tr. Watson 1989:44; revised tr. CH

# dating: 8120

子犯曰:

「吾不如衰之文也,

請使衰從。」

公子賦《河水》。

公賦《六月》。

趙衰曰:

「重耳拜賜!」

公子降,

拜,稽首,

# src: ZUO Xi 23.6.26 (637 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 411; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 294; tr. Watson 1989:44; revised tr. CH

# dating: 8120

公降一級

而辭焉。

衰曰:

「君稱所以佐天子者命重耳,

重耳敢不拜?」

KR1e0001_tls_005-375a

# src: ZUO Xi 24.1.1 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 412; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:45; revised tr. CH

# dating: 8120

A5.24《僖公二十四年經》

KR1e0001_tls_005-376a

A5.24.1二十有四年春,

王正月。

KR1e0001_tls_005-377a

A5.24.2夏,

狄伐鄭。

KR1e0001_tls_005-378a

A5.24.3秋,

七月。

KR1e0001_tls_005-379a

A5.24.4冬,

天王出居于鄭。

KR1e0001_tls_005-380a

A5.24.5晉侯夷吾卒。

KR1e0001_tls_005-381a

B5.24《僖公二十四年傳》

KR1e0001_tls_005-382a

B5.24.1二十四年春,

王正月,

秦伯納之。

不書,

不告入也。

KR1e0001_tls_005-383a

及河,

子犯以璧授公子,

# src: ZUO Xi 24.1.2 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 412; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:45; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「臣負羈絏

從君巡於天下,

臣之罪其多矣,

臣猶知之,

而況君乎?

請由此亡。」

# src: ZUO Xi 24.1.3 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 413; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

公子曰:

「所不與舅氏同心者,

有如白水!」

投其璧于河。

KR1e0001_tls_005-384a

濟河,

圍令狐,

入桑泉,

取臼衰。

# src: ZUO Xi 24.1.4(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 413; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

二月甲午,

晉師軍于廬柳。

秦伯使公子縶如晉師。

師退,

軍于郇。

辛丑,

狐偃及秦、

晉之大夫盟于郇。

# src: ZUO Xi 24.1.5 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 413; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

壬寅,

公子入于晉師。

丙午,

入于曲沃。

丁未,

入于絳,

朝于武宮。

# src: ZUO Xi 24.1.6 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 414; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

戊申,

使殺懷公于高梁。

不書,

亦不告也。

KR1e0001_tls_005-385a

呂、

郤畏偪,

將焚公宮而弒晉侯。

# src: ZUO Xi 24.1.7 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 414; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

寺人披請見。

公使讓之,

且辭焉,

曰:

「蒲城之役,

君命一宿,

女即至。

其後余從狄君

以田渭濱,

女為惠公來求殺余,

# src: ZUO Xi 24.1.8 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 414; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

命女三宿,

女中宿至。

雖有君命,

何其速也?

夫袪猶在。

女其行乎!」

# src: ZUO Xi 24.1.9 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 414; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

對曰:

「臣謂君之入也,

其知之矣。

若猶未也,

又將及難。

君命無二,

古之制也。

除君之惡,

唯力是視。

# src: ZUO Xi 24.1.10 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 414; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:46; revised tr. CH

# dating: 8120

蒲人、

狄人,

余何有焉?

今君即位,

其無蒲、

狄乎!

齊桓公置射鉤,

而使管仲相。

# src: ZUO Xi 24.1.11 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 415; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 297; tr. Watson 1989:47; revised tr. CH

# dating: 8120

君若易之,

何辱命焉?

行者其眾,

豈唯刑臣?」

公見之,

以難告。

三月,

晉侯潛會秦伯于王城。

# src: ZUO Xi 24.1.12 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 415; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:47; revised tr. CH

# dating: 8120

己丑晦,

公宮火。

瑕甥、

郤芮不獲公,

乃如河上,

秦伯誘而殺之。

晉侯逆夫人嬴氏以歸。

# src: ZUO Xi 24.1.13 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 415; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:47; revised tr. CH

# dating: 8120

秦伯送衛於晉三千人,

實紀綱之僕。

KR1e0001_tls_005-386a

初,

晉侯之豎頭須,

守藏者也,

# src: ZUO Xi 24.1.14 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 415; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:47; revised tr. CH

# dating: 8120

其出也,

竊藏以逃,

盡用以求納之。

及入,

求見。

公辭焉以沐。

# src: ZUO Xi 24.1.15 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 416; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:47; revised tr. CH

# dating: 8120

謂僕人曰:

「沐則心覆,

心覆則圖反,

宜吾不得見也。

居者為社稷之守,

行者為羈絏之僕,

其亦可也,

何必罪居者?

國君而讎匹夫,

懼者其眾矣。」

# src: ZUO Xi 24.1.16 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 416; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:48; revised tr. CH

# dating: 8120

僕人以告,

公遽見之。

KR1e0001_tls_005-387a

狄人歸季隗于晉,

而請其二子。

文公妻趙衰,

生原同、

屏括、

樓嬰。

# src: ZUO Xi 24.1.17 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 417; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:48; revised tr. CH

# dating: 8120

趙姬請逆盾與其母,

子餘辭。

姬曰:

「得寵而忘舊,

何以使人?

必逆之!」

# src: ZUO Xi 24.1.18 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 417; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:48; revised tr. CH

# dating: 8120

固請,

許之。

來,

以盾為才,

固請于公,

以為嫡子,

而使其三子下之;

以叔隗為內子,

而己下之。

KR1e0001_tls_005-388a

# src: ZUO Xi 24.1.19 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 417; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:48; revised tr. CH

# dating: 8120

晉侯賞從亡者,

介之推不言祿,

祿亦弗及。

推曰:

「獻公之子九人,

唯君在矣。

惠、懷無親,

外內棄之。

天未絕晉,

必將有主。

# src: ZUO Xi 24.1.20 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 418; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:49; revised tr. CH

# dating: 8120

主晉祀者,

非君而誰?

天實置之,

而二三子以為己力,

不亦誣乎?

竊人之財,

猶謂之盜,

況貪天之功

以為己力乎?

# src: ZUO Xi 24.1.21(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 418; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:49; revised tr. CH

# dating: 8120

下義其罪,

上賞其姦;

上下相蒙,

難與處矣。」

# src: ZUO Xi 24.1.22(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 418; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:49; revised tr. CH

# dating: 8120

其母曰:

「盍亦求之?

以死,

誰懟?」

對曰:

「尤而效之,

罪又甚焉。

且出怨言,

不食其食。」

# src: ZUO Xi 24.1.23(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 418; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:49; revised tr. CH

# dating: 8120

其母曰:

「亦使知之,

若何?」

對曰:

「言、

身之文也。

身將隱,

焉用文之?

是求顯也。」

# src: ZUO Xi 24.1.24 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 419; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 301; tr. Watson 1989:49; revised tr. CH

# dating: 8120

其母曰:

「能如是乎?

與女偕隱。」

遂隱而死。

晉侯求之不獲。

以緜上為之田,

曰:

「以志吾過,

且旌善人。」

KR1e0001_tls_005-389a

# src: ZUO Xi 24.2.1 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 419; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

B5.24.2鄭之入滑

也,

滑人聽命。

師還,

又即衛。

鄭公子士、

洩堵俞彌帥師伐滑。

# src: ZUO Xi 24.2.2 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 420; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

王使伯服、

游孫伯如鄭請滑。

鄭伯怨惠王之入

而不與厲公爵也,

又怨襄王之與衛滑也。

故不聽王命,

而執二子。

# src: ZUO Xi 24.2.3 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 420; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

王怒,

將以狄伐鄭。

富辰諫曰:

「不可。

臣聞之:

大上以德撫民,

其次親親,

以相及也。

# src: ZUO Xi 24.2.4 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 420; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

昔周公弔二叔之不咸,

故封建親戚

以蕃屏周。

# src: ZUO Xi 24.2.5 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 421; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

管、蔡、

郕、霍、

魯、衛、

毛、聃、

郜、雍、

曹、滕、

畢、原、

酆、郇,

文之昭也。

# src: ZUO Xi 24.2.6 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 422; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

邘、晉、

應、韓,

武之穆也。

# src: ZUO Xi 24.2.7 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 423; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

凡、蔣、

邢、茅、

胙、祭,

周公之胤也。

# src: ZUO Xi 24.2.8 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 423; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

召穆公思周德之不類,

故糾合宗族于成周

而作詩,

曰:

『常棣之華,

鄂不韡韡。

凡今之人,

莫如兄弟。』

# src: ZUO Xi 24.2.9 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 424; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

其四章曰:

『兄弟鬩于牆,

外禦其侮。』

如是,

則兄弟雖有小忿,

不廢懿親。

# src: ZUO Xi 24.2.10 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 424; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

今天子不忍小忿

以棄鄭親,

其若之何?

庸勳、親親、暱近、尊賢,

德之大者也。

即聾、從昧、與頑、用嚚,

姦之大者也。

# src: ZUO Xi 24.2.11(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 424; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

棄德、

崇姦,

禍之大者也。

鄭有平、

惠之勳,

又有厲、

宣之親,

棄嬖寵

而用三良,

於諸姬為近,

四德具矣。

# src: ZUO Xi 24.2.12 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 305; tr. Legge 192

# dating: 8120

耳不聽五聲之和

為聾,

目不別五色之章

為昧,

心不則德義之經

為頑,

口不道忠信之言

為嚚。

# src: ZUO Xi 24.2.13 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 306; tr. Legge 192

# dating: 8120

狄皆則之,

四姦具矣。

周之有懿德也,

猶曰

『莫如兄弟』,

故封建之。

其懷柔天下也,

猶懼有外侮;

扞禦侮者,

莫如親親,

故以親屏周。

# src: ZUO Xi 24.2.14 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 306; tr. Legge 192

# dating: 8120

召穆公亦云。

今周德既衰,

於是乎又渝

周、

召,

以從諸姦,

無乃不可乎?

民未忘禍,

王又興之,

其若文、

武何?」

王弗聽,

使頹叔、

桃子出狄師。

KR1e0001_tls_005-390a

# src: ZUO Xi 24.2.15 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 309; tr. Legge 192

# dating: 8120

夏,

狄伐鄭,

取櫟。

KR1e0001_tls_005-391a

王德狄人,

將以其女為后。

富辰諫曰:

「不可。

臣聞之曰:

『報者倦矣,

施者未厭。』

# src: ZUO Xi 24.2.16 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 309; tr. Legge 192

# dating: 8120

狄固貪惏,

王又啟之。

女德無極,

婦怨無終,

狄必為患。」

王又弗聽。

KR1e0001_tls_005-392a

# src: ZUO Xi 24.2.17 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 309; tr. Legge 192

# dating: 8120

初,

甘昭公有寵於惠后,

惠后將立之,

未及而卒。

昭公奔齊,

王復之,

又通於隗氏。

王替隗氏。

# src: ZUO Xi 24.2.18 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 425; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 309; tr. Legge 192

# dating: 8120

頹叔、

桃子曰:

「我實使狄,

狄其怨我。」

遂奉大叔

以攻王。

# src: ZUO Xi 24.2.19 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 426; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 309; tr. Legge 192

# dating: 8120

王御士將禦之,

王曰:

「先后其謂我何?

寧使諸侯圖之。」

王遂出,

及坎欿,

國人納之。

KR1e0001_tls_005-393a

# src: ZUO Xi 24.2.20 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 426; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 309; tr. Legge 192-193

# dating: 8120

秋,

頹叔、

桃子奉大叔以狄師伐周,

大敗周師,

獲周公忌父、

原伯、

毛伯、

富辰。

王出適鄭,

處于氾。

大叔以隗氏居于溫。

KR1e0001_tls_005-394a

# src: ZUO Xi 24.3.1(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 426; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 311; tr. Legge 193

# dating: 8120

B5.24.3鄭子華之弟子臧出奔宋,

好聚鷸冠。

鄭伯聞而惡之,

使盜誘之。

八月,

盜殺之于陳、宋之間。

KR1e0001_tls_005-395a

# src: ZUO Xi 24.3.2(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 427; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 311; tr. Legge 193

# dating: 8120

君子曰:

「服之不衷,

身之災也。

《詩》曰:

『彼己之子,

不稱其服。』

子臧之及,

不稱也夫!

# src: ZUO Xi 24.3.3 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 427; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 311; tr. Legge 193

# dating: 8120

《詩》曰:

『自詒伊慼』,

其子臧之謂矣。

《夏書》曰

『地平天成』,

稱也。」

KR1e0001_tls_005-396a

# src: ZUO Xi 24.4.1(636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 427; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 311; tr. Legge 193

# dating: 8120

B5.24.4宋及楚平,

宋成公如楚。

還,

入於鄭。

鄭伯將享之,

問禮於皇武子。

# src: ZUO Xi 24.4.2 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 427; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 311; tr. Legge 193

# dating: 8120

對曰:

「宋、

先代之後也,

於周為客。

天子有事,

膰焉;

有喪,

拜焉。

豐厚可也。」

# src: ZUO Xi 24.4.3 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 427; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 311; tr. Legge 193

# dating: 8120

鄭伯從之,

享宋公

有加,

禮也。

KR1e0001_tls_005-397a

# src: ZUO Xi 24.5.1 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 427; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 312; tr. Legge 193

# dating: 8120

B5.24.5冬,

王使來告難,

曰:

「不穀不德,

得罪于母弟之寵子帶,

鄙在鄭地氾,

敢告叔父。」

# src: ZUO Xi 24.5.2 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 428; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 312; tr. Legge 193

# dating: 8120

臧文仲對曰:

「天子蒙塵于外,

敢不奔問官守?」

王使簡師父告于晉,

使左鄢父告于秦。

KR1e0001_tls_005-398a

天子無出,

書曰

「天王出居于鄭」,

辟母弟之難也。

天子凶服、

降名,

禮也。

KR1e0001_tls_005-399a

# src: ZUO Xi 24.6.1 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 428; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 312; tr. Legge 193

# dating: 8120

B5.24.6鄭伯與孔將鉏、

石甲父、

侯宣多省視官、

具于氾,

而後聽其私政,

禮也。

KR1e0001_tls_005-400a

# src: ZUO Xi 24.7.1 (636 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 428; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 312; tr. Legge 193

# dating: 8120

B5.24.7衛人將伐邢,

禮至曰:

「不得其守,

國不可得也。

我請昆弟仕焉。」

乃往,

得仕。

KR1e0001_tls_005-401a

# src: ZUO Xi 25.1.1 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 430; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 195

# dating: 8120

A5.25《僖公二十五年經》

KR1e0001_tls_005-402a

A5.25.1二十有五年春,

王正月丙午,

衛侯燬滅邢。

KR1e0001_tls_005-403a

A5.25.2夏四月癸酉,

衛侯燬卒。

KR1e0001_tls_005-404a

A5.25.3宋蕩伯姬來逆婦。

KR1e0001_tls_005-405a

A5.25.4宋殺其大夫。

KR1e0001_tls_005-406a

A5.25.5秋,

楚人圍陳,

納頓子于頓。

KR1e0001_tls_005-407a

A5.25.6葬衛文公。

KR1e0001_tls_005-408a

A5.25.7冬十有二月癸亥,

公會衛子、

莒慶,

盟于洮。

KR1e0001_tls_005-409a

B5.25《僖公二十五年傳》

KR1e0001_tls_005-410a

B5.25.1二十五年春,

衛人伐邢,

二禮從國子

巡城,

掖以赴外,

殺之。

# src: ZUO Xi 25.1.2 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 430; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 195

# dating: 8120

正月丙午,

衛侯燬滅邢。

同姓也,

故名。

禮至為銘

「曰:

「余掖殺國子,

莫余敢止。」

KR1e0001_tls_005-411a

# src: ZUO Xi 25.2.1(635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 431; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 195

# dating: 8120

B5.25.2秦伯師于河上,

將納王。

狐偃言於晉侯曰:

「求諸侯,

莫如勤王。

諸侯信之,

且大義也。

繼文之業,

而信宣於諸侯,

今為可矣。」

KR1e0001_tls_005-412a

# src: ZUO Xi 25.2.2 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 431; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 195

# dating: 8120

使卜偃卜之,

曰:

「吉。

遇黃帝戰于阪泉之兆。」

公曰:

「吾不堪也。」

對曰:

「周禮未改,

今之王,

古之帝也。」

# src: ZUO Xi 25.2.3 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 431; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 195

# dating: 8120

公曰:

「筮之!」

筮之,

遇《大有》䷍之《睽》

䷥,

曰:

「吉。

『公用享于天子』

之卦

也。

戰克而王饗,

吉孰大焉?

# src: ZUO Xi 25.2.4 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 431; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 195

# dating: 8120

且是卦也,

天為澤以當日,

天子降心以逆公,

不亦可乎?

《大有》去《睽》而復,

亦其所也。」

KR1e0001_tls_005-413a

# src: ZUO Xi 25.2.5 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 432; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 314; tr. Legge 196

# dating: 8120

晉侯辭秦師

而下。

三月甲辰,

次于陽樊,

右師圍溫,

左師逆王。

夏四月丁巳,

王入于王城。

取大叔于溫,

殺之于隰城。

KR1e0001_tls_005-414a

# src: ZUO Xi 25.2.6(635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 432; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 316; tr. Legge 196

# dating: 8120

戊午,

晉侯朝王。

王饗醴,

命之宥。

請隧,

弗許,

曰:

「王章也。

未有代德,

而有二王,

亦叔父之所惡也。」

# src: ZUO Xi 25.2.7(635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 433; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 316; tr. Legge 196

# dating: 8120

與之陽樊、溫、原、欑茅之田。

晉於是始啟南陽。

KR1e0001_tls_005-415a

陽樊不服,

圍之。

# src: ZUO Xi 25.3.1(635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 434; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 317; tr. Legge 196

# dating: 8120

倉葛呼曰:

「德以柔中國,

刑以威四夷,

宜吾不敢服也。

此,誰非王之親姻,

其俘之也?」

乃出其民。

KR1e0001_tls_005-416a

B5.25.3秋,

秦、晉伐鄀。

楚鬭克、屈禦寇以申、息之師戍商密。

# src: ZUO Xi 25.3.2 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 435; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 317; tr. Legge 196

# dating: 8120

秦人過析,隈

入而係輿人,

以圍商密,

昏而傅焉。

宵,

坎血加書,

偽與子儀、子邊盟者。

# src: ZUO Xi 25.3.3 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 435; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 317; tr. Legge 196

# dating: 8120

商密人懼,

曰:

「秦取析矣!

戍人反矣!」

乃降秦師。

秦師囚申公子儀、息公子邊以歸。

楚令尹子玉追秦師,

弗及。

遂圍陳,

納頓子于頓。

KR1e0001_tls_005-417a

# src: ZUO Xi 25.4.1 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 435; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 318; tr. Legge 196

# dating: 8120

B5.25.4冬,

晉侯圍原,

命三日之糧。

原不降,

命去之。

諜出,

曰:

「原將降矣。」

# src: ZUO Xi 25..4.2 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 435; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 318; tr. Legge 196

# dating: 8120

軍吏曰:

「請待之。」

公曰:

「信、

國之寶也,

民之所庇也。

得原失信,

何以庇之?

所亡滋多。」

# src: ZUO Xi 25.4.3 (635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 435; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 318; tr. Legge 196

# dating: 8120

退一舍

而原降。

遷原伯貫于冀。

趙衰為原大夫,

狐溱為溫大夫。

KR1e0001_tls_005-418a

# src: ZUO Xi 25.5.1(635 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 436; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 318; tr. Legge 196

# dating: 8120

B5.25.5衛人平莒于我,

十二月,

盟于洮,

脩衛文公之好,

且及莒平也。

KR1e0001_tls_005-419a

# src: ZUO Xi 26.1.1 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 438; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

B5.25.6晉侯問原守於寺人勃鞮,

對曰:

「昔趙衰以壺飧從,

徑餒而弗食。」

故使處原。

KR1e0001_tls_005-420a

A5.26《僖公二十六年經》

KR1e0001_tls_005-421a

A5.26.1二十有六年春,

王正月,

己未,

公會莒子、

衛甯速盟于向。

KR1e0001_tls_005-422a

A5.26.2齊人侵我西鄙,

公追齊師,

至酅,

弗及。

KR1e0001_tls_005-423a

A5.26.3夏,

齊人伐我北鄙。

KR1e0001_tls_005-424a

A5.26.4衛人伐齊。

KR1e0001_tls_005-425a

A5.26.5公子遂如楚乞師。

KR1e0001_tls_005-426a

A5.26.6秋,

楚人滅夔,

以夔子歸。

KR1e0001_tls_005-427a

A5.26.7冬,

楚人伐宋,

圍緡。

公以楚師伐齊,

取穀。

KR1e0001_tls_005-428a

A5.26.8公至自伐齊。

KR1e0001_tls_005-429a

B5.26《僖公二十六年傳》

KR1e0001_tls_005-430a

B5.26.1二十六年春,

王正月,

公會莒茲丕公、

甯莊子,

盟于向,

尋洮之盟也。

KR1e0001_tls_005-431a

# src: ZUO Xi 26.2.1 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 439; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

B5.26.2齊師侵我西鄙,

討是二盟也。

KR1e0001_tls_005-432a

# src: ZUO Xi 26.3.1 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 439; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

B5.26.3夏,

齊孝公伐我北鄙,

衛人伐齊,

洮之盟故也。

KR1e0001_tls_005-433a

公使展喜犒師,

使受命于展禽。

齊侯未入竟,

# src: ZUO Xi 26.3.2 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 439; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

展喜從之,

曰:

「寡君聞君親舉玉趾,

將辱於敝邑,

使下臣犒執事。」

齊侯曰:

「魯人恐乎?」

# src: ZUO Xi 26.3.3 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 439; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

對曰:

「小人恐矣,

君子則否。」

齊侯曰:

「室如縣罄,

野無青草,

何恃而不恐?」

# src: ZUO Xi 26.3.4 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 440; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

對曰:

「恃先王之命。

昔周公、

大公

股肱周室,

夾輔成王。

成王勞之,

而賜之盟,

# src: ZUO Xi 26.3.5 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 440; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

曰:

『世世子孫

無相害也!』

載在盟府,

大師職之。

桓公是以糾合諸侯,

而謀其不協,

彌縫其闕,

而匡救其災,

# src: ZUO Xi 26.3.6(634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 440; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 320; tr. Legge 198

# dating: 8120

昭舊職也。

及君即位,

諸侯之望曰:

『其率桓之功!』

我敝邑用不敢保聚,

曰:

『豈其嗣世九年,

而棄命廢職?

其若先君何?

君必不然。』

恃此以不恐。」

齊侯乃還。

KR1e0001_tls_005-434a

# src: ZUO Xi 26.4.1 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 440; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 322; tr. Legge 199

# dating: 8120

B5.26.4東門襄仲、

臧文仲如楚乞師。

臧孫見子玉

而道之伐齊、

宋,

以其不臣也。

KR1e0001_tls_005-435a

# src: ZUO Xi 26.5.1(634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 440; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 322; tr. Legge 199

# dating: 8120

B5.26.5夔子不祀祝融與鬻熊,

楚人讓之。

對曰:

「我先王熊摯有疾,

鬼神弗赦,

而自竄于夔,

吾是以失楚,

又何祀焉?」

# src: ZUO Xi 26.5.2 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 441; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 322; tr. Legge 199

# dating: 8120

秋,

楚成得臣、

鬭宜申帥師滅夔,

以夔子歸。

KR1e0001_tls_005-436a

# src: ZUO Xi 26.6.1 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 441; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 322; tr. Legge 199

# dating: 8120

B5.26.6宋以其善於晉侯也,

叛楚即晉。

冬,

楚令尹子玉、

司馬子西

帥師伐宋,

圍緡。

KR1e0001_tls_005-437a

公以楚師伐齊,

取穀。

# src: ZUO Xi 26.6.2 (634 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 442; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 322; tr. Legge 199

# dating: 8120

凡師

能左右之曰

「以」。

寘桓公子雍於穀,

易牙奉之以為魯援。

楚申公叔侯戍之。

桓公之子七人,

為七大夫於楚。

KR1e0001_tls_005-438a

# src: ZUO Xi 27.1 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 443; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Legge 201

# dating: 8120

A5.27《僖公二十七年經》

KR1e0001_tls_005-439a

A5.27.1二十有七年春,

杞子來朝。

KR1e0001_tls_005-440a

A5.27.2夏六月庚寅,

齊侯昭卒。

KR1e0001_tls_005-441a

A5.27.3秋八月乙未,

葬齊孝公。

KR1e0001_tls_005-442a

A5.27.4乙巳,

公子遂帥師入杞。

KR1e0001_tls_005-443a

A5.27.5冬,

楚人、

陳侯、

蔡侯、

鄭伯、

許男圍宋。

KR1e0001_tls_005-444a

A5.27.6十有二月甲戌,

公會諸侯,

盟于宋。

KR1e0001_tls_005-445a

B5.27《僖公二十七年傳》

KR1e0001_tls_005-446a

B5.27.1二十七年春,

杞桓公來朝。

用夷禮,

故曰子。

公卑杞,

杞不共也。

KR1e0001_tls_005-447a

# src: ZUO Xi 27.2 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 444; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Legge 201

# dating: 8120

B5.27.2夏,

齊孝公卒。

有齊怨,

不廢喪紀,

禮也。

KR1e0001_tls_005-448a

# src: ZUO Xi 27.3 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 444; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Legge 201

# dating: 8120

B5.27.3秋,

入杞,

責無禮也。

KR1e0001_tls_005-449a

# src: ZUO Xi 27.4.1 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 444; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Watson 1989:50; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.27.4楚子將圍宋,

使子文治兵於睽,

終朝而畢,

不戮一人。

# src: ZUO Xi 27.4.2 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 444; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Watson 1989:51; revised tr. CH

# dating: 8120

子玉復治兵於蒍,

終日而畢,

鞭七人,

貫三人耳。

國老皆賀子文。

子文飲之酒。

蒍賈尚幼,

後至,

不賀。

# src: ZUO Xi 27.4.3 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 444; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Watson 1989:51; revised tr. CH

# dating: 8120

子文問之。

對曰:

「不知所賀。

子之傳政於子玉,

曰:

『以靖國也。』

靖諸內而敗諸外,

所獲幾何?

子玉之敗,

子之舉也。

# src: ZUO Xi 27.4.4 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 445; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 324; tr. Watson 1989:51; revised tr. CH

# dating: 8120

舉以敗國,

將何賀焉?

子玉剛而無禮,

不可以治民,

過三百乘,

其不能以入矣。

苟入而賀,

何後之有?」

KR1e0001_tls_005-450a

# src: ZUO Xi 27.4.5(633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 445; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 326; tr. Watson 1989:51

# dating: 8120

冬,

楚子及諸侯圍宋。

宋公孫固如晉

告急。

先軫曰:

「報施、

救患,

取威、

定霸,

於是乎在矣。」

# src: ZUO Xi 27.4.6 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 445; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 326; tr. Watson 1989:52; revised tr. CH

# dating: 8120

狐偃曰:

「楚始得曹,

而新昏於衛,

若伐曹、

衛,

楚必救之,

則齊、

宋免矣。」

於是乎蒐于被廬,

作三軍,

謀元帥。

# src: ZUO Xi 27.4.7 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 445; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 326; tr. Watson 1989:52; revised tr. CH

# dating: 8120

趙衰曰:

「郤縠可。

臣亟聞其言矣,

說禮、

而敦《詩》、《書》。

《詩》、《書》,

義之府也;

禮、樂,

德之則也;

德、義,

利之本也。

# src: ZUO Xi 27.4.8(633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 445; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 326; tr. Watson 1989:52; revised tr. CH

# dating: 8120

《夏書》曰:

『賦納以言,

明試以功,

車服以庸。』

君其試之!」

# src: ZUO Xi 27.4.9(633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 446; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 326; tr. Watson 1989:52; revised tr. CH

# dating: 8120

乃使郤縠將中軍,

郤溱佐之。

使狐偃將上軍,

讓於狐毛,

而佐之。

命趙衰為卿,

讓於欒枝、

先軫。

使欒枝將下軍,

先軫佐之。

# src: ZUO Xi 27.4.10 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 446; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 326; tr. Watson 1989:52; revised tr. CH

# dating: 8120

荀林父御戎,

魏犨為右。

KR1e0001_tls_005-451a

晉侯始入而教其民,

二年,

欲用之。

子犯曰:

「民未知義,

未安其居。」

# src: ZUO Xi 27.4.11 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 447; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 327; tr. Watson 1989:52; revised tr. CH

# dating: 8120

於是乎

出定襄王,

入務利民,

民懷生矣。

將用之。

子犯曰:

「民未知信,

未宣其用。」

於是乎伐原

以示之信。

# src: ZUO Xi 27.4.12 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 447; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 327; tr. Watson 1989:53; revised tr. CH

# dating: 8120

民易資者,

不求豐焉,

明徵其辭。

公曰:

「可矣乎?」

子犯曰:

「民未知禮,

未生其共。」

# src: ZUO Xi 27.4.13 (633 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 447; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 327; tr. Watson 1989:53; revised tr. CH

# dating: 8120

於是乎大蒐

以示之禮,

作執秩

以正其官。

民聽不惑,

而後用之。

出穀戍,

釋宋圍,

一戰而霸,

文之教也。

KR1e0001_tls_005-452a

# src: ZUO Xi 28.1.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 451; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 329; tr. Watson 1989:54; revised tr. CH

# dating: 8120

A5.28《僖公二十八年經》

KR1e0001_tls_005-453a

A5.28.1二十有八年春,

晉侯侵曹,

晉侯伐衛。

KR1e0001_tls_005-454a

A5.28.2公子買戍衛,

不卒戍,

刺之。

KR1e0001_tls_005-455a

A5.28.3楚人救衛。

KR1e0001_tls_005-456a

A5.28.4三月丙午,

晉侯入曹,

執曹伯。

畀宋人。

KR1e0001_tls_005-457a

A5.28.5夏四月己巳,

晉侯、

齊師、

宋師、

秦師及楚人戰于城濮,

楚師敗績。

KR1e0001_tls_005-458a

A5.28.6楚殺其大夫得臣。

KR1e0001_tls_005-459a

A5.28.7衛侯出奔楚。

KR1e0001_tls_005-460a

A5.28.8五月癸丑,

公會晉侯、

齊侯、

宋公、

蔡侯、

鄭伯、

衛子、

莒子,

盟于踐土。

KR1e0001_tls_005-461a

A5.28.9陳侯如會。

KR1e0001_tls_005-462a

A5.28.10公朝于王所。

KR1e0001_tls_005-463a

A5.28.11六月,

衛侯鄭自楚復歸于衛。

衛元咺出奔晉。

KR1e0001_tls_005-464a

A5.28.12陳侯款卒。

KR1e0001_tls_005-465a

A5.28.13秋,

杞伯姬來。

KR1e0001_tls_005-466a

A5.28.14公子遂如齊。

KR1e0001_tls_005-467a

A5.28.15冬,

公會晉侯、

齊侯、

宋公、

蔡侯、

鄭伯、

陳子、

莒子、

邾子、

秦人于溫。

KR1e0001_tls_005-468a

A5.28.16天王狩于河陽。

KR1e0001_tls_005-469a

A5.28.17壬申,

公朝于王所。

KR1e0001_tls_005-470a

A5.28.18晉人執衛侯,

歸之于京師。

衛元咺自晉復歸于衛。

KR1e0001_tls_005-471a

A5.28.19諸侯遂圍許。

KR1e0001_tls_005-472a

A5.28.20曹伯襄復歸于曹,

遂會諸侯圍許。

KR1e0001_tls_005-473a

B5.28《僖公二十八年傳》

KR1e0001_tls_005-474a

B5.28.1二十八年春,

晉侯將伐曹,

假道于衛。

衛人弗許。

還,

自南河濟,

侵曹、

伐衛。

# src: ZUO Xi 28.1.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 451; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 329; tr. Watson 1989:54; revised tr. CH

# dating: 8120

正月戊申,

取五鹿。

二月,

晉郤縠卒。

原軫將中軍,

胥臣佐下軍,

上德也。

# src: ZUO Xi 28.1.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 452; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 329; tr. Watson 1989:54; revised tr. CH

# dating: 8120

晉侯、

齊侯盟于斂盂。

衛侯請盟,

晉人弗許。

衛侯欲與楚,

國人不欲,

故出其君,

以說于晉。

衛侯出居于襄牛。

KR1e0001_tls_005-475a

# src: ZUO Xi 28.2.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 452; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 329 WATSON??

# dating: 8120

B5.28.2公子買戍衛,

楚人救衛,

不克。

公懼於晉,

殺子叢以說焉。

謂楚人曰:

「不卒戍也。」

KR1e0001_tls_005-476a

# src: ZUO Xi 28.3.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 452; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 330; tr. Watson 1989:54

# dating: 8120

B5.28.3晉侯圍曹,

門焉,

多死。

曹人尸諸城上,

晉侯患之。

聽輿人之謀,

「舍於墓」。

師遷焉。

# src: ZUO Xi 28.3.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 453; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:55; revised tr. CH

# dating: 8120

曹人兇懼,

為其所得者,

棺而出之。

因其兇也而攻之。

三月丙午,

入曹,

數之以其不用僖負羈,

而乘軒者三百人也,

且曰

獻狀。

# src: ZUO Xi 28.3.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 454; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:55; revised tr. CH

# dating: 8120

令無入僖負羈之宮,

而免其族,

報施也。

魏犨、

顛頡怒,

曰:

「勞之不圖,

報於何有?」

爇僖負羈氏。

魏犨傷於胸。

# src: ZUO Xi 28.3.4 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 454; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:55; revised tr. CH

# dating: 8120

公欲殺之,

而愛其材。

使問,

且視之。

病,將殺之。

# src: ZUO Xi 28.3.5 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 454; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:55; revised tr. CH

# dating: 8120

魏犨束胸見使者,

曰:

「以君之靈,

不有寧也!」

距躍三百,

曲踊三百。

# src: ZUO Xi 28.3.6 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 455; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:55; revised tr. CH

# dating: 8120

乃舍之。

殺顛頡以徇于師,

立舟之僑

以為戎右。

KR1e0001_tls_005-477a

宋人使門尹般如晉師告急。

# src: ZUO Xi 28.3.7 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 455; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:55; revised tr. CH

# dating: 8120

公曰:

「宋人告急,

舍之則絕,

告楚不許。

我欲戰矣,

齊、秦未可,

若之何?」

先軫曰:

「使宋舍我而賂齊、

秦,

藉之告楚。

# src: ZUO Xi 28.3.8 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 455; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:56; revised tr. CH

# dating: 8120

我執曹君,

而分曹、

衛之田

以賜宋人。

楚愛曹、

衛,

必不許也。

喜賂、

怒頑,

能無戰乎?」

# src: ZUO Xi 28..9 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 455; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 331; tr. Watson 1989:56

# dating: 8120

公說,

執曹伯,

分曹、

衛之田

以畀宋人。

KR1e0001_tls_005-478a

楚子入居于申,

使申叔去穀,

# src: ZUO Xi 28.3.10 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 456; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:56; revised tr. CH

# dating: 8120

使子玉去宋,

曰:

「無從晉師!

晉侯在外,

十九年矣,

而果得晉國。

險阻艱難,

備嘗之矣;

民之情偽,

盡知之矣。

# src: ZUO Xi 28.3.11 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 456; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:56; revised tr. CH

# dating: 8120

天假之年,

而除其害,

天之所置,

其可廢乎?

# src: ZUO Xi 28.3.12 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 456; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:57; revised tr. CH

# dating: 8120

《軍志》曰:

『允當則歸。』

又曰:

『知難而退。』

又曰:

『有德不可敵。』

此三志者,

晉之謂矣。」

# src: ZUO Xi 28.3.13 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 456; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:57; revised tr. CH

# dating: 8120

子玉使伯(󰇚)

棼請戰,

曰:

「非敢必有功也,

願以間執讒慝之口。」

# src: ZUO Xi 28.3.14 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 457; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:57; revised tr. CH

# dating: 8120

王怒,

少與之師,

唯西廣、

東宮與若敖之六卒實從之。

KR1e0001_tls_005-479a

子玉使宛春告於晉師曰:

「請復衛侯

而封曹,

臣亦釋宋之圍。」

# src: ZUO Xi 28.3.15 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 457; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:57; revised tr. CH

# dating: 8120

子犯曰:

「子玉無禮哉!

君取一,

臣取二,

不可失矣。」

# src: ZUO Xi 28.3.16 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 457; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:57; revised tr. CH

# dating: 8120

先軫曰:

「子與之!

定人之謂禮,

楚一言而定三國,

我一言而亡之。

# src: ZUO Xi 28.3.17 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 457; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

我則無禮,

何以戰乎?

不許楚言,

是棄宋也;

救而棄之,

謂諸侯何?

# src: ZUO Xi 28.3.18 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 457; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

楚有三施,

我有三怨,

怨讎已多,

將何以戰?

不如私許復曹、

以攜之,

執宛春以怒楚,

既戰而後圖之。」

# src: ZUO Xi 28.3.19 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

公說。

乃拘宛春於衛,

且私許復曹、

衛,

曹、

衛告絕於楚。

KR1e0001_tls_005-480a

子玉怒,

從晉師。

晉師退。

# src: ZUO Xi 28.3.20 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

軍吏曰:

「以君辟臣,

辱也;

且楚師老矣,

何故退?」

子犯曰:

「師直為壯,

曲為老,

豈在久乎?

# src: ZUO Xi 28.3.21 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

微楚之惠

不及此,

退三舍辟之,

所以報也。

背惠食言,

以亢其讎,

我曲楚直,

# src: ZUO Xi 28.3.22 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

其眾素飽,

不可謂老。

我退而楚還,

我將何求?

若其不還,

君退、

臣犯,

曲在彼矣。」

# src: ZUO Xi 28.3.23 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 333; tr. Watson 1989:58; revised tr. CH

# dating: 8120

退三舍。

楚眾欲止,

子玉不可。

KR1e0001_tls_005-481a

# src: ZUO Xi 28.3.24 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:59

# dating: 8120

夏四月戊辰,

晉侯、

宋公、

齊國歸父、

崔夭、

秦小子憖次于城濮。

楚師背酅而舍,

# src: ZUO Xi 28.3.25 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 458; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:59

# dating: 8120

晉侯患之。

聽輿人之誦曰:

「原田每每,

舍其舊

而新是謀。」

# src: ZUO Xi 28.3.26 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 459; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:59; revised tr. CH

# dating: 8120

公疑焉。

子犯曰:

「戰也!

戰而捷,

必得諸侯。

若其不捷,

表裏山河,

必無害也。」

# src: ZUO Xi 28.3.27 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 459; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:59; revised tr. CH

# dating: 8120

公曰:

「若楚惠何?」

欒貞子曰:

「漢陽諸姬,

楚實盡之。

思小惠而忘大恥,

不如戰也。」

晉侯夢與楚子搏,

楚子伏己

而盬其腦,

# src: ZUO Xi 28.3.28 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 459; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60

# dating: 8120

是以懼。

子犯曰:

「吉。

我得天,

楚伏其罪,

吾且柔之矣。」

KR1e0001_tls_005-482a

# src: ZUO Xi 28.3.29 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 459; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60

# dating: 8120

子玉使鬭勃請戰,

曰:

「請與君之士戲,

君馮軾而觀之,

得臣與寓目焉。」

# src: ZUO Xi 28.3.30 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 460; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60; revised tr. CH

# dating: 8120

晉侯使欒枝對,

曰:

「寡君聞命矣。

楚君之惠,

未之敢忘,

是以在此。

為大夫退,

其敢當君乎?

# src: ZUO Xi 28.3.31 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 460; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60; revised tr. CH

# dating: 8120

既不獲命矣,

敢煩大夫,

謂二三子:

『戒爾車乘,

敬爾君事,

詰朝將見。』」

KR1e0001_tls_005-483a

晉車七百乘,

韅、靳、鞅、靽。

晉侯登有莘之虛

以觀師,

# src: ZUO Xi 28.3 .32(632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 461; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「少長有禮,

其可用也。」

遂伐其木,

以益其兵。

KR1e0001_tls_005-484a

己巳,

晉師陳于莘北,

胥臣以下軍之佐

當陳、

蔡。

# src: ZUO Xi 28.3.33 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 461; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60; revised tr. CH

# dating: 8120

子玉以若敖之六卒將中軍,

曰:

「今日必無晉矣。」

子西將左,

子上將右。

胥臣蒙馬以虎皮,

先犯陳、

蔡。

# src: ZUO Xi 28.3.34 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 461; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:60; revised tr. CH

# dating: 8120

陳、

蔡奔,

楚右師潰。

狐毛設二旆而退之。

欒枝使輿曳柴而偽遁,

# src: ZUO Xi 28.3.35 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 461; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:61; revised tr. CH

# dating: 8120

楚師馳之,

原軫、

郤溱以中軍公族橫擊之。

# src: ZUO Xi 28.3.36 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 462; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:61; revised tr. CH

# dating: 8120

狐毛、

狐偃以上軍夾攻子西,

楚左師潰。

楚師敗績。

# src: ZUO Xi 28.3.37 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 462; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 337; tr. Watson 1989:61; revised tr. CH

# dating: 8120

子玉收其卒而止,

故不敗。

KR1e0001_tls_005-485a

晉師三日館、

穀,

及癸酉而還。

甲午,

至于衡雍,

作王宮于踐土。

KR1e0001_tls_005-486a

# src: ZUO Xi 28.3.38 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 462; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:61; revised tr. CH

# dating: 8120

鄉役之三月,

鄭伯如楚,

致其師。

為楚師既敗而懼,

使子人九行成于晉。

晉欒枝入盟鄭伯。

# src: ZUO Xi 28.3.39(632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 463; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:61; revised tr. CH

# dating: 8120

五月丙午,

晉侯及鄭伯盟于衡雍。

KR1e0001_tls_005-487a

丁未,

獻楚俘于王:

駟介百乘,

徒兵千。

鄭伯傅王,

用平禮也。

# src: ZUO Xi 28.3.40 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 463; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:62; revised tr. CH

# dating: 8120

己酉,

王享醴,

命晉侯宥。

王命尹氏及王子虎、

內史叔興父策命晉侯為侯伯,

賜之大輅之服、

戎輅之服,

彤弓一、彤矢百,

玈弓矢千,

秬鬯一卣,

虎賁三百人,

# src: ZUO Xi 28.3.42 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 465; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:62; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「王謂叔父,

『敬服王命,

以綏四國,

糾逖王慝。』」

晉侯三辭,

從命,

曰:

「重耳敢再拜稽首,

奉揚天子之丕顯休、

命。」

受策以出。

# src: ZUO Xi 28.3.43 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 466; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:62; revised tr. CH

# dating: 8120

出入三覲。

KR1e0001_tls_005-488a

衛侯聞楚師敗,

懼,

出奔楚,

遂適陳,

使元咺奉叔武

以受盟。

# src: ZUO Xi 28.3.44 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 466; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:62; revised tr. CH

# dating: 8120

癸亥,

王子虎盟諸侯于王庭,

要言曰:

「皆獎王室,

無相害也!

有渝此盟,

明神殛之,

俾隊其師,

無克祚國,

及而玄孫,

無有老幼。」

# src: ZUO Xi 28.3.45 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 467; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 341; tr. Watson 1989:63; revised tr. CH

# dating: 8120

君子謂是盟也信,

謂晉於是役也,

能以德攻。

KR1e0001_tls_005-489a

# src: ZUO Xi 28.4.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 467; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 344; tr. Watson 1989:63

# dating: 8120

B5.28.4初,

楚子玉自為瓊弁、

玉纓,

未之服也。

先戰,

夢河神謂己曰:

「畀余!

余賜女孟諸之麋。」

弗致也。

# src: ZUO Xi 28.4.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 467; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 345; tr. Watson 1989:63; revised tr. CH

# dating: 8120

大心與子西使榮黃諫,

弗聽。

榮季曰:

「死而利國,

猶或為之,

況瓊玉乎?

是糞土也。

而可以濟師,

將何愛焉?」

# src: ZUO Xi 28.4.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 468; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 344; tr. Watson 1989:63; revised tr. CH

# dating: 8120

弗聽。

出,

告二子,

曰:

「非神敗令尹,

令尹其不勤民,

實自敗也。」

既敗,

王使謂之曰:

# src: ZUO Xi 28.4 .4(632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 468; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 344; tr. Watson 1989:64; revised tr. CH

# dating: 8120

「大夫若入,

其若申、

息之老何?」

子西、

孫伯曰:

「得臣將死。

二臣止之,

曰:

『君其將以為戮。』」

# src: ZUO Xi 28.4.5 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 468; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 344; tr. Watson 1989:64; revised tr. CH

# dating: 8120

及連穀而死。

KR1e0001_tls_005-490a

晉侯聞之,

而後喜可知也,

曰:

「莫余毒也已。

蒍呂臣實為令尹,

奉己而已,

不在民矣。」

KR1e0001_tls_005-491a

# src: ZUO Xi 28.5.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 468; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

B5.28.5或訴元咺於衛侯曰:

「立叔武矣。」

其子角從公,

公使殺之。

# src: ZUO Xi 28.5.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 469; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

不廢命,

奉夷叔以入守。

KR1e0001_tls_005-492a

# src: ZUO Xi 28.5.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 469; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

六月,

晉人復衛侯。

甯武子與衛人盟于宛濮,

曰:

「天禍衛國,

君臣不協,

以及此憂也。

# src: ZUO Xi 28.5.4 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 469; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

今天誘其衷,

使皆降心以相從也。

不有居者,

誰守社稷?

不有行者,

誰扞牧圉?

# src: ZUO Xi 28.5.5 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 469; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

不協之故,

用昭乞盟于爾大神

以誘天衷。

自今日以往,

既盟之後,

行者無保其力,

居者無懼其罪。

有渝此盟,

以相反也。

明神先君,

是糾是殛。」

# src: ZUO Xi 28.5.6 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 470; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

國人聞此盟也,

而後不貳。

KR1e0001_tls_005-493a

衛侯先期入,

甯子先,

長牂守門,

以為使也,

與之乘而入。

# src: ZUO Xi 28.5.7(632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 470; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

公子歂犬、

華仲前驅,

叔孫將沐,

聞君至,

喜,

捉髮走出,

前驅射而殺之。

# src: ZUO Xi 28.5.8 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 470; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 346; tr. Legge 211

# dating: 8120

公知其無罪也,

枕之股而哭之。

歂犬走出,

公使殺之。

元咺出奔晉。

KR1e0001_tls_005-494a

# src: ZUO Xi 28.6.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 470; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 348; tr. Legge 212

# dating: 8120

B5.28.6城濮之戰,

晉中軍風于澤,

亡大旆之左旃。

祁瞞奸命,

司馬殺之,

以徇于諸侯,

使茅茷代之。

# src: ZUO Xi 28.6.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 471; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 348; tr. Legge 212

# dating: 8120

師還。

壬午,

濟河。

舟之僑先歸,

士會攝右。

# src: ZUO Xi 28.6.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 471; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 348; tr. Legge 212

# dating: 8120

秋七月丙申,

振旅,

愷以入于晉,

獻俘、

授馘,

飲至、

大賞,

徵會、

討貳。

# src: ZUO Xi 28.6.4 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 472; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 348; tr. Legge 212

# dating: 8120

殺舟之僑以徇于國,

民於是大服。

KR1e0001_tls_005-495a

君子謂文公

「其能刑矣,

三罪而民服。

# src: ZUO Xi 28.6.5 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 472; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 348; tr. Legge 212

# dating: 8120

《詩》云:

『惠此中國,

以綏四方。』

不失賞、

刑之謂也」。

KR1e0001_tls_005-496a

# src: ZUO Xi 28.7.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 472; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212

# dating: 8120

B5.28.7冬,

會于溫,

討不服也。

KR1e0001_tls_005-497a

# src: ZUO Xi 28.8.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 472; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212

# dating: 8120

B5.28.8衛侯與元咺訟,

甯武子為輔,

鍼莊子

為坐,

士榮為大士。

衛侯不勝。

殺士榮,

刖鍼莊子,

# src: ZUO Xi 28.8.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 472; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212

# dating: 8120

謂甯俞忠

而免之。

執衛侯,

歸之于京師,

寘諸深室。

甯子職納橐饘焉。

# src: ZUO Xi 28.8.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 473; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212

# dating: 8120

元咺歸于衛,

立公子瑕。

KR1e0001_tls_005-498a

# src: ZUO Xi 28.9.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 473; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212

# dating: 8120

B5.28.9是會也,

晉侯召王,

以諸侯見,

且使王狩。

仲尼曰:

「以臣召君,

不可以訓。」

故書曰

「天王狩于河陽」,

言非其地也,

且明德也。

KR1e0001_tls_005-499a

# src: ZUO Xi 28.10.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 473; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350

# dating: 8120

B5.28.10壬申,

公朝于王所。

KR1e0001_tls_005-500a

# src: ZUO Xi 28.11.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 473; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212

# dating: 8120

B5.28.11丁丑,

諸侯圍許。

KR1e0001_tls_005-501a

# src: ZUO Xi 28.12.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 474; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212-213

# dating: 8120

B5.28.12晉侯有疾,

曹伯之豎侯獳貨筮史,

使曰以曹為解:

# src: ZUO Xi 28.12.2 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 474; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212-213

# dating: 8120

「齊桓公為會

而封異姓,

今君為會而滅同姓。

曹叔振鐸,

文之昭也;

先君唐叔,

武之穆也。

# src: ZUO Xi 28.12.3 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 474; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212-213

# dating: 8120

且合諸侯而滅兄弟,

非禮也;

與衛偕命,

而不與偕復,

非信也;

同罪異罰,

非刑也。

# src: ZUO Xi 28.12.4 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 474; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 212-213

# dating: 8120

禮以行義,

信以守禮,

刑以正邪。

舍此三者,

君將若之何?」

公說,

復曹伯,

遂會諸侯于許。

KR1e0001_tls_005-502a

# src: ZUO Xi 28.13.1 (632 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 474; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 350; tr. Legge 213

# dating: 8120

B5.28.13晉侯作三行以禦狄。

荀林父將中行,

屠擊將右行,

先蔑將左行。

KR1e0001_tls_005-503a

# src: ZUO Xi 29.1 (631 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 476; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 353; tr. Legge 214

# dating: 8120

A5.29《僖公二十九年經》

KR1e0001_tls_005-504a

A5.29.1二十有九年春,

介葛盧來。

KR1e0001_tls_005-505a

A5.29.2公至自圍許。

KR1e0001_tls_005-506a

A5.29.3夏六月,

會王人、

晉人、

宋人、

齊人、

陳人、

蔡人、

秦人,

盟于翟泉。

KR1e0001_tls_005-507a

A5.29.4秋,

大雨雹。

KR1e0001_tls_005-508a

A5.29.5冬,

介葛盧來。

KR1e0001_tls_005-509a

B5.29《僖公二十九年傳》

KR1e0001_tls_005-510a

B5.29.1二十九年春,

介葛盧來朝,

舍于昌衍之上。

公在會,

饋之芻、

米,

禮也。

KR1e0001_tls_005-511a

# src: ZUO Xi 29.2.1 (631 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 476; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 353; tr. Legge 214

# dating: 8120

B5.29.2夏,

公會王子虎、晉狐偃、宋公孫固、齊國歸父、陳轅濤塗、秦小子憖

盟于翟泉,

尋踐土之盟,

且謀伐鄭也。

# src: ZUO Xi 29.2.2 (631 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 476; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 353; tr. Legge 214

# dating: 8120

卿不書,

罪之也。

在禮,

卿不會公侯,

會伯子男可也。

KR1e0001_tls_005-512a

# src: ZUO Xi 29.3 (631 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 477; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 353; tr. Legge 214

# dating: 8120

B5.29.3秋,

大雨雹,

為災也。

KR1e0001_tls_005-513a

# src: ZUO Xi 29.4 (631 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 477; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 353; tr. Legge 214

# dating: 8120

B5.29.4冬,

介葛盧來,

以未見公故,

復來朝。

禮之,

加燕好。

KR1e0001_tls_005-514a

介葛盧聞牛鳴,

曰:

「是生三犧,

皆用之矣。

其音云。」

問之而信。

KR1e0001_tls_005-515a

# src: ZUO Xi 30.1.1 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 478; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 354; tr. Legge 216

# dating: 8120

A5.30《僖公三十年經》

KR1e0001_tls_005-516a

A5.30.1三十年春,

王正月。

KR1e0001_tls_005-517a

A5.30.2夏,

狄侵齊。

KR1e0001_tls_005-518a

A5.30.3秋,

衛殺其大夫元咺及公子瑕。

衛侯鄭歸于衛。

KR1e0001_tls_005-519a

A5.30.4晉人、

秦人圍鄭。

KR1e0001_tls_005-520a

A5.30.5介人侵蕭。

KR1e0001_tls_005-521a

A5.30.6冬,

天王使宰周公來聘。

KR1e0001_tls_005-522a

A5.30.7公子遂如京師,

遂如晉。

KR1e0001_tls_005-523a

B5.30《僖公三十年傳》

KR1e0001_tls_005-524a

B5.30.1三十年春,

晉人侵鄭,

以觀其可攻與否。

狄間晉之有鄭虞也,

夏,

狄侵齊。

KR1e0001_tls_005-525a

# src: ZUO Xi 30.2.1 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 478; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 354; tr. Legge 216

# dating: 8120

B5.30.2晉侯使醫衍酖衛侯。

甯俞貨醫,

使薄其酖,

不死。

公為之請,

納玉於王與晉侯,

皆十瑴,

# src: ZUO Xi 30.2.2 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 478; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 354; tr. Legge 216

# dating: 8120

王許之。

秋,

乃釋衛侯。

KR1e0001_tls_005-526a

衛侯使賂周歂、

冶廑曰:

「苟能納我,

吾使爾為卿。」

周、冶殺元咺及子適、

子儀。

# src: ZUO Xi 30.2 .3(630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 478; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 354; tr. Legge 216

# dating: 8120

公入,

祀先君,

周、冶既服,

將命,

周歂先入,

及門,

遇疾而死。

冶廑辭卿。

KR1e0001_tls_005-527a

# src: ZUO Xi 30.3.1 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 479; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:65; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.30.3九月甲午,

晉侯、

秦伯圍鄭,

以其無禮於晉,

且貳於楚也。

晉軍函陵,

秦軍氾南。

KR1e0001_tls_005-528a

# src: ZUO Xi 30.3.2 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 479; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:65; revised tr. CH

# dating: 8120

佚之狐言於鄭伯曰:

「國危矣,

若使燭之武見秦君,

師必退。」

# src: ZUO Xi 30.3.3 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 479; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:65; revised tr. CH

# dating: 8120

公從之。

辭曰:

「臣之壯也,

猶不如人;

今老矣,

無能為也已。」

# src: ZUO Xi 30.3.4 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 479; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

公曰:

「吾不能早用子,

今急而求子,

是寡人之過也。

然鄭亡,

子亦有不利焉。」

許之。

夜,縋而出。

# src: ZUO Xi 30.3.5 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 480; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

見秦伯曰:

「秦、

晉圍鄭,

鄭既知亡矣。

若亡鄭而有益於君,

敢以煩執事。

越國以鄙遠,

君知其難也,

焉用亡鄭以陪鄰?

# src: ZUO Xi 30.3.6 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 480; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

鄰之厚、

君之薄也。

若舍鄭以為東道主,

行李之往來,

共其乏困,

君亦無所害。

# src: ZUO Xi 30.3.7 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 480; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

且君嘗為晉君賜矣,

許君焦、

瑕,

朝濟而夕設版焉,

君之所知也。

夫晉,

何厭之有?

# src: ZUO Xi 30.3.8 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

既東封鄭,

又欲肆其西封。

不闕秦,

焉取之?

闕秦以利晉,唯君圖之。」

# src: ZUO Xi 30.3.9 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

秦伯說,

與鄭人盟,

使杞子、逢孫、揚孫戍之,

乃還。

KR1e0001_tls_005-529a

# src: ZUO Xi 30.3.10 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

子犯請擊之。

公曰:

「不可。

微夫人之力不及此。

# src: ZUO Xi 30.3.11 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 356; tr. Watson 1989:66; revised tr. CH

# dating: 8120

因人之力而敝之,

不仁;

失其所與,

不知;

以亂易整,

不武。

吾其還也。」

亦去之。

KR1e0001_tls_005-530a

# src: ZUO Xi 30.3.12 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 359; tr. Legge 217

# dating: 8120

初,

鄭公子蘭出奔晉,

從於晉侯伐鄭,

請無與圍鄭。

許之,

使待命于東。

鄭石甲父、

侯宣多逆

以為大子,

以求成于晉,

晉人許之。

KR1e0001_tls_005-531a

# src: ZUO Xi 30.4.1 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 359; tr. Legge 217

# dating: 8120

B5.30.4冬,

王使周公閱來聘,

饗有昌𣤶、

白黑、形鹽。

# src: ZUO Xi 30.4.2 (630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 359; tr. Legge 217

# dating: 8120

辭曰:

「國君,

文足昭也,

武可畏也,

則有備物之饗,

以象其德;

薦五味,

羞嘉穀,

鹽虎形,

以獻其功。

吾何以堪之?」

KR1e0001_tls_005-532a

# src: ZUO Xi 30.5.1(630 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 4i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 359; tr. Legge 217

# dating: 8120

B5.30.5東門襄仲將聘于周,

遂初聘于晉。

KR1e0001_tls_005-533a

# src: ZUO Xi 31.1.1 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 485; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 360; tr. Legge 218

# dating: 8120

A5.31《僖公三十一年經》

KR1e0001_tls_005-534a

A5.31.1三十有一年春,

取濟西田。

KR1e0001_tls_005-535a

A5.31.2公子遂如晉。

KR1e0001_tls_005-536a

A5.31.3夏四月,

四卜郊,

不從,

乃免牲。

猶三望。

KR1e0001_tls_005-537a

A5.31.4秋七月。

KR1e0001_tls_005-538a

A5.31.5冬,

杞伯姬來求婦。

KR1e0001_tls_005-539a

A5.31.6狄圍衛。

十有二月,

衛遷于帝丘。

KR1e0001_tls_005-540a

B5.31《僖公三十一年傳》

KR1e0001_tls_005-541a

B5.31.1三十一年春,

取濟西田,

分曹地也。

使臧文仲往,

宿於重館。

重館人告曰:

「晉新得諸侯,

必親其先。

不速行,

將無及也。」

# src: ZUO Xi 31.1.2 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 486; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 360; tr. Legge 218

# dating: 8120

從之。

分曹地,

自洮以南,

東傅于濟,

盡曹地也。

KR1e0001_tls_005-542a

# src: ZUO Xi 31.2.1 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 486; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 360; tr. Legge 218

# dating: 8120

B5.31.2襄仲如晉,

拜曹田也。

KR1e0001_tls_005-543a

# src: ZUO Xi 31.3.1 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 486; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 360; tr. Legge 219

# dating: 8120

B5.31.3夏四月,

四卜郊,

不從,

乃免牲,

非禮也。

# src: ZUO Xi 31.3.2(629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 486; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 360; tr. Legge 219

# dating: 8120

猶三望,

亦非禮也。

禮不卜常祀,

而卜其牲、

日。

牛卜日曰牲。

牲成而卜郊,

上怠、

慢也。

望,

郊之細也。

不郊,

亦無望可也。

KR1e0001_tls_005-544a

# src: ZUO Xi 31.4.1 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 487; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 362; tr. Legge 219

# dating: 8120

B5.31.4秋,

晉蒐于清原,

作五軍以禦狄。

趙衰為卿。

KR1e0001_tls_005-545a

# src: ZUO Xi 31.5.1 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 487; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 362; tr. Legge 219

# dating: 8120

B5.31.5冬,

狄圍衛,

衛遷于帝丘,

卜曰

三百年。

KR1e0001_tls_005-546a

衛成公夢康叔曰:

「相奪予享。」

# src: ZUO Xi 31.5 .2(629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 487; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 362; tr. Legge 219

# dating: 8120

公命祀相。

甯武子不可,

曰:

「鬼神非其族類,

不歆其祀。

杞、鄫何事?

相之不享於此久矣,

非衛之罪也,

不可以間成王、

周公之命祀,

請改祀命。」

KR1e0001_tls_005-547a

# src: ZUO Xi 31.6.1 (629 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 487; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 362; tr. Legge 219

# dating: 8120

B5.31.6鄭洩駕惡公子瑕,

鄭伯亦惡之,

故公子瑕出奔楚。

KR1e0001_tls_005-548a

# src: ZUO Xi 32.1.1 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 488; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Legge 220

# dating: 8120

A5.32《僖公三十二年經》

KR1e0001_tls_005-549a

A5.32.1三十有二年春,

王正月。

KR1e0001_tls_005-550a

A5.32.2夏四月己丑,

鄭伯捷卒。

KR1e0001_tls_005-551a

A5.32.3衛人侵狄。

秋,衛人及狄盟。

KR1e0001_tls_005-552a

A5.32.4冬十有二月己卯,

晉侯重耳卒。

KR1e0001_tls_005-553a

B5.32《僖公三十二年傳》

KR1e0001_tls_005-554a

B5.32.1三十二年春,

楚鬭章請平于晉,

晉陽處父報之,

晉、楚始通。

KR1e0001_tls_005-555a

# src: ZUO Xi 32.2.1(628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 489; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Legge 220-221

# dating: 8120

B5.32.2夏,

狄有亂,

衛人侵狄,

狄請平焉。

秋,

衛人及狄盟。

KR1e0001_tls_005-556a

# src: ZUO Xi 32.3.1 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 489; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:67; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.32.3冬,

晉文公卒。

庚辰,

將殯于曲沃。

出絳,

柩有聲如牛。

卜偃使大夫拜,

曰:

# src: ZUO Xi 32.3.2 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 489; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:68; revised tr. CH

# dating: 8120

「君命大事:

將有西師過軼我,

擊之,

必大捷焉。」

KR1e0001_tls_005-557a

杞子自鄭使告于秦,

曰:

「鄭人使我掌其北門之管,

若潛師以來,

國可得也。」

# src: ZUO Xi 32.3.3 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 490; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:68; revised tr. CH

# dating: 8120

穆公訪諸蹇叔。

蹇叔曰:

「勞師以襲遠,

非所聞也。

師勞力竭,

遠主備之,

無乃不可乎?

# src: ZUO Xi 32.3.4 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 490; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:68; revised tr. CH

# dating: 8120

師之所為,

鄭必知之,

勤而無所,

必有悖心。

且行千里,

其誰不知?」

# src: ZUO Xi 32.3.5 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 490; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:68; revised tr. CH

# dating: 8120

公辭焉。

召孟明、西乞、白乙,

使出師於東門之外。

蹇叔哭之,

曰:

「孟子!

吾見師之出而不見其入也!」

# src: ZUO Xi 32.3.6 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 491; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:68; revised tr. CH

# dating: 8120

公使謂之曰:

「爾何知?

中壽,

爾墓之木拱矣。」

蹇叔之子與師,

哭而送之,

# src: ZUO Xi 32.3.7 (628 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 491; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 363; tr. Watson 1989:68; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「晉人禦師必於殽,

殽有二陵焉。

其南陵,

夏后皋之墓也;

其北陵,

文王之所辟風雨也。

必死是間,

余收爾骨焉!」

秦師遂東。

KR1e0001_tls_005-558a

# src: ZUO Xi 33.1.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 494; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:69; revised tr. CH

# dating: 8120

A5.33《僖公三十三年經》

KR1e0001_tls_005-559a

A5.33.1三十有三年春,

王二月,

秦人入滑。

KR1e0001_tls_005-560a

A5.33.2齊侯使國歸父來聘。

KR1e0001_tls_005-561a

A5.33.3夏四月辛巳,

晉人及姜戎敗秦師于殽。

KR1e0001_tls_005-562a

A5.33.4癸巳,

葬晉文公。

KR1e0001_tls_005-563a

A5.33.5狄侵齊。

KR1e0001_tls_005-564a

A5.33.6公伐邾取訾婁。

KR1e0001_tls_005-565a

A5.33.7秋,

公子遂帥師伐邾。

KR1e0001_tls_005-566a

A5.33.8晉人敗狄于箕。

KR1e0001_tls_005-567a

A5.33.9冬十月,

公如齊。

KR1e0001_tls_005-568a

A5.33.10十有二月,

公至自齊。

KR1e0001_tls_005-569a

A5.33.11乙巳,

公薨于小寢。

KR1e0001_tls_005-570a

A5.33.12隕霜不殺草。

李梅實。

KR1e0001_tls_005-571a

A5.33.13晉人、

陳人、

鄭人伐許。

KR1e0001_tls_005-572a

B5.33《僖公三十三年傳》

KR1e0001_tls_005-573a

B5.33.1三十三年春,

秦師過周北門,

左右免冑而下,

# src: ZUO Xi 33.1.2 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 494; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:69; revised tr. CH

# dating: 8120

超乘者三百乘。

王孫滿尚幼,

觀之,

言於王曰:

「秦師輕而無禮,

必敗。

輕則寡謀,

無禮則脫。

入險而脫,

又不能謀,

能無敗乎?」

KR1e0001_tls_005-574a

# src: ZUO Xi 33.1.3 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 495; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:69; revised tr. CH

# dating: 8120

及滑,

鄭商人弦高將市於周,

遇之,

以乘韋先,

牛十二犒師,

# src: ZUO Xi 33.1.4 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 495; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:69; revised tr. CH

# dating: 8120

曰:

「寡君聞吾子將步師出於敝邑,

敢犒從者。

不腆敝邑,

為從者之淹,

居則具一日之積,

行則備一夕之衛。」

# src: ZUO Xi 33.1.5 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 495; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:69; revised tr. CH

# dating: 8120

且使遽告于鄭。

KR1e0001_tls_005-575a

鄭穆公使視客館,

則束載、

厲兵、

秣馬矣。

# src: ZUO Xi 33.1.6 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 496; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:69; revised tr. CH

# dating: 8120

使皇武子辭焉,

曰:

「吾子淹久於敝邑,

唯是脯資、

餼牽竭矣,

為吾子之將行也,

鄭之有原圃,

猶秦之有具圃也,

吾子取其麋鹿,

以間敝邑,

若何?」

# src: ZUO Xi 33.1.7 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 496; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:70; revised tr. CH

# dating: 8120

杞子奔齊,

逢孫、

揚孫奔宋。

KR1e0001_tls_005-576a

孟明曰:

「鄭有備矣,

不可冀也。

攻之不克,

圍之不繼,

吾其還也。」

滅滑而還。

KR1e0001_tls_005-577a

# src: ZUO Xi 33.2.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 496; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 367; tr. Legge 224

# dating: 8120

B5.33.2齊國莊子來聘,

自郊勞至于贈賄,

禮成而加之以敏。

臧文仲言於公曰:

「國子為政,

齊猶有禮,

君其朝焉!

臣聞之:

服於有禮,

社稷之衛也。」

KR1e0001_tls_005-578a

# src: ZUO Xi 33.3 .1(627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 497; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 367; tr. Watson 1989:70; revised tr. CH

# dating: 8120

B5.33.3晉原軫曰:

「秦違蹇叔,

而以貪勤民,

天奉我也。

奉不可失,

敵不可縱。

縱敵,

患生;

違天,

不祥。

必伐秦師!」

# src: ZUO Xi 33.3.2 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 497; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 367; tr. Watson 1989:70; revised tr. CH

# dating: 8120

欒枝曰:

「未報秦施,

而伐其師,

其為死君乎?」

先軫曰:

「秦不哀吾喪,

而伐吾同姓,

秦則無禮,

何施之為?

# src: ZUO Xi 33.3.3 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 497; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 367; tr. Watson 1989:70; revised tr. CH

# dating: 8120

吾聞之:

『一日縱敵,

數世之患也。』

謀及子孫,

可謂死君乎!」

遂發命,

遽興姜戎。

# src: ZUO Xi 33.3.4 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 498; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 367; tr. Watson 1989:70

# dating: 8120

子墨衰絰,

梁弘御戎,

萊駒為右。

KR1e0001_tls_005-579a

夏四月辛巳,

敗秦師于殽,

獲百里孟明視、西乞術、白乙丙以歸。

# src: ZUO Xi 33.3.5 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 498; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 366; tr. Watson 1989:71; revised tr. CH

# dating: 8120

遂墨以葬文公,

晉於是始墨。

KR1e0001_tls_005-580a

# src: ZUO Xi 33.3.6 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 498; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:71; revised tr. CH

# dating: 8120

文嬴請三帥,

曰:

「彼實構吾二君,

寡君若得而食之,

不厭,

君何辱討焉?

使歸就戮于秦,

以逞寡君之志,

若何?」

# src: ZUO Xi 33.3.7 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 499; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:71; revised tr. CH

# dating: 8120

公許之。

先軫朝,

問秦囚。

公曰:

「夫人請之,

吾舍之矣。」

# src: ZUO Xi 33.3.8(627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 499; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:71; revised tr. CH

# dating: 8120

先軫怒,

曰:

「武夫力而拘諸原,

婦人暫而免諸國,

墮軍實而長寇讎,

亡無日矣!」

# src: ZUO Xi 33.3.9 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 499; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:72; revised tr. CH

# dating: 8120

不顧而唾。

公使陽處父追之,

及諸河,

則在舟中矣。

釋左驂,

以公命贈孟明。

# src: ZUO Xi 33.3.10 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 499; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:72; revised tr. CH

# dating: 8120

孟明稽首曰:

「君之惠,

不以纍臣釁鼓,

使歸就戮于秦,

寡君之以為戮,

死且不朽。

若從君惠而免之,

三年將拜君賜。」

KR1e0001_tls_005-581a

# src: ZUO Xi 33.3.11 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 500; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:72; revised tr. CH

# dating: 8120

秦伯素服郊次,

鄉師而哭,

曰:

「孤違蹇叔,

以辱二三子,

孤之罪也。」

不替孟明,

曰:

# src: ZUO Xi 33.3.12 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 501; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 370; tr. Watson 1989:72; revised tr. CH

# dating: 8120

「孤之過也,

大夫何罪?

且吾不以一眚掩大德。」

KR1e0001_tls_005-582a

# src: ZUO Xi 33.4.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 501; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 225

# dating: 8120

B5.33.4狄侵齊,

因晉喪也。

KR1e0001_tls_005-583a

# src: ZUO Xi 33.5.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 501; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 225

# dating: 8120

B5.33.5公伐邾,

取訾婁,

以報升陘之役。

邾人不設備。

秋,

襄仲復伐邾。

KR1e0001_tls_005-584a

# src: ZUO Xi 33.6.1(627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 501; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 225

# dating: 8120

B5.33.6狄伐晉,

及箕。

八月戊子,

晉侯敗狄于箕。

郤缺獲白狄子。

KR1e0001_tls_005-585a

先軫曰:

「匹夫逞志於君,

而無討,

敢不自討乎?」

免冑入狄師,

死焉。

# src: ZUO Xi 33.6.2 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 501; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 226

# dating: 8120

狄人歸其元,

面如生。

KR1e0001_tls_005-586a

初,

臼季使,

過冀,

見冀缺耨,

其妻饁之,

敬,

相待如賓。

# src: ZUO Xi 33.6.3 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 501; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 226

# dating: 8120

與之歸,

言諸文公曰:

「敬、

德之聚也。

能敬必有德。

德以治民,

君請用之!

臣聞之:

出門如賓,

承事如祭,

仁之則也。」

# src: ZUO Xi 33.6.4 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 502; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 226

# dating: 8120

公曰:

「其父有罪,

可乎?」

對曰:

「舜之罪也殛鯀,

其舉也興禹。

管敬仲、桓之賊也,

實相以濟。

# src: ZUO Xi 33.6.5 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 502; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 226

# dating: 8120

《康誥》曰:

『父不慈,

子不祗;

兄不友,

弟不共;

不相及也。』

《詩》曰:

『采葑采菲,

無以下體。』

君取節焉可也。」

# src: ZUO Xi 33.6.6 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 502; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 226

# dating: 8120

文公以為下軍大夫。

反自箕,

襄公以三命命先且居將中軍,

以再命命先茅之縣賞胥臣,

曰:

「舉郤缺,

子之功也。」

# src: ZUO Xi 33.6.7 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 503; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 372; tr. Legge 226

# dating: 8120

以一命命郤缺為卿,

復與之冀,

亦未有軍行。

KR1e0001_tls_005-587a

# src: ZUO Xi 33.7.1(627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 503; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 375; tr. Legge 226

# dating: 8120

B5.33.7冬,

公如齊。

朝,

且弔有狄師也。

反,

薨于小寢,

即安也。

KR1e0001_tls_005-588a

# src: ZUO Xi 33.8.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 503; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 375; tr. Legge 226

# dating: 8120

B5.33.8晉、

陳、鄭伐許,

討其貳於楚也。

KR1e0001_tls_005-589a

# src: ZUO Xi 33.9.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 503; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 375; tr. Legge 226

# dating: 8120

B5.33.9楚令尹子上侵陳、蔡。

陳、蔡成,

遂伐鄭,

將納公子瑕。

門于桔柣之門,

瑕覆于周氏之汪,

外僕髡屯禽之

以獻。

文夫人斂而葬之鄶城之下。

KR1e0001_tls_005-590a

# src: ZUO Xi 33.10.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 504; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 375; tr. Legge 226

# dating: 8120

B5.33.10晉陽處父侵蔡,

楚子上救之,

與晉師夾泜而軍。

陽子患之,

使謂子上曰:

# src: ZUO Xi 33.10.2 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 504; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 375; tr. Legge 226

# dating: 8120

「吾聞之:

『文不犯順,

武不違敵。』

子若欲戰,

則吾退舍,

子濟而陳,

遲速唯命。

不然,

紓我。

老師費財,

亦無益也。」

# src: ZUO Xi 33.10.3 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 504; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 375; tr. Legge 226

# dating: 8120

乃駕以待。

子上欲涉,

大孫伯

曰:

「不可。

晉人無信,

半涉而薄我,

悔敗何及?

不如紓之。」

# src: ZUO Xi 33.10.4 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 504; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 376; tr. Legge 226

# dating: 8120

乃退舍。

陽子宣言曰:

「楚師遁矣。」

遂歸。

楚師亦歸。

KR1e0001_tls_005-591a

大子商臣譖子上曰:

「受晉賂而辟之,

楚之恥也。

罪莫大焉。」

王殺子上。

KR1e0001_tls_005-592a

# src: ZUO Xi 33.11.1 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 504; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 376; tr. Legge 226

# dating: 8120

B5.33.11葬僖公,

作主,

非禮也。

凡君薨,

卒器而祔,

祔而作主,

# src: ZUO Xi 33.11.2 (627 B.C.); Ya2ng Bo2ju4n 506; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 376; tr. Legge 226

# dating: 8120

特祀於主,

烝、嘗、禘於廟。