春秋左傳

春秋左傳

KR1e0001_tls_010-1a

** 10 昭公

A10.1《昭公元年經》

KR1e0001_tls_010-2a

A10.1.1元年春,

王正月,

公即位。

KR1e0001_tls_010-3a

A10.1.2叔孫豹會晉趙武、

楚公子圍、

齊國弱、

宋向戌、

衛齊惡、

陳公子招、

蔡公孫歸生、

鄭罕虎、

許人、

曹人于虢。

KR1e0001_tls_010-4a

A10.1.3三月,

取鄆。

KR1e0001_tls_010-5a

A10.1.4夏,

秦伯之弟鍼出奔晉。

KR1e0001_tls_010-6a

A10.1.5六月丁巳,

邾子華卒。

KR1e0001_tls_010-7a

A10.1.6晉荀吳帥師敗狄于大鹵。

KR1e0001_tls_010-8a

A10.1.7秋,

莒去疾自齊入于莒。

莒展輿出奔吳。

KR1e0001_tls_010-9a

A10.1.8叔弓帥師疆鄆田。

KR1e0001_tls_010-10a

A10.1.9葬邾悼公。

KR1e0001_tls_010-11a

A10.1.10冬十有一月己酉,

楚子麇卒。

KR1e0001_tls_010-12a

A10.1.11楚公子比出奔晉。

KR1e0001_tls_010-13a

B10.1《昭公元年傳》

KR1e0001_tls_010-14a

B10.1.1元年春,

楚公子圍聘于鄭,

且娶於公孫段氏。

伍舉為介。

將入館,

鄭人惡之,

使行人子羽與之言,

乃館於外。

# src: Zuo Zhao 1.1.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1199;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i1; tr. Legge:575

# dating: 8120

既聘,

將以眾逆。

子產患之,

使子羽辭,

曰:

「以敝邑褊小,

不足以容從者,

請墠聽命。」

# src: Zuo Zhao 1.1.3(541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1199;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i1; tr. Legge:575

# dating: 8120

令尹命大宰伯州犁對,

曰:

「君辱貺寡大夫圍,

謂圍將使豐氏撫有而室。

圍布几筵,

告於莊、共之廟而來。

# src: Zuo Zhao 1.1.4(541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1200;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i1; tr. Legge:575

# dating: 8120

若野賜之,

是委君貺於草莽也,

是寡大夫不得列於諸卿也。

不寧唯是,

又使圍蒙其先君,

將不得為寡君老,

其蔑以復矣。

唯大夫圖之。」

# src: Zuo Zhao 1.1.5(541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1200;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i1; tr. Legge:575

# dating: 8120

子羽曰:

「小國無罪,

恃實其罪。

將恃大國之安靖己,

而無乃包藏禍心以圖之?

小國失恃,

而懲諸侯,

使莫不憾者,

距違君命,

而有所壅塞不行是懼。

# src: Zuo Zhao 1.1.6(541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1200;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i1; tr. Legge:575

# dating: 8120

不然,

敝邑、

館人之屬也,

其敢愛豐氏之祧?」

伍舉知其有備也,

請垂櫜而入。

許之。

KR1e0001_tls_010-15a

# src: Zuo Zhao 1.1.7(541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1201;Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i1; tr. Legge:575

# dating: 8120

正月乙未,

入,

逆而出。

遂會於虢,

尋宋之盟也。

# src: Zuo Zhao 1.1.8 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

祁午謂趙文子曰:

「宋之盟,

楚人得志於晉。

今令尹之不信,

諸侯之所聞也。

子弗戒,

懼又如宋。

子木之信稱於諸侯,

猶詐晉而駕焉,

況不信之尤者乎?

# src: Zuo Zhao 1.1.9 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

楚重得志於晉,

晉之恥也。

子相晉國,

以為盟主,

於今七年矣。

再合諸侯,

三合大夫,

# src: Zuo Zhao 1.1.10 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

服齊、狄,

寧東夏,

平秦亂,

城淳于,

師徒不頓,

國家不罷,

民無謗讟,

諸侯無怨,

天無大災,

子之力也。

# src: Zuo Zhao 1.1.11 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

有令名矣,

而終之以恥,

午也是懼,

吾子其不可以不戒。」

# src: Zuo Zhao 1.1.12 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1201; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

文子曰:

「武受賜矣。

然宋之盟,

子木有禍人之心,

武有仁人之心,

是楚所以駕於晉也。

今武猶是心也,

楚又行僭,

# src: Zuo Zhao 1.1.13 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

非所害也。

武將信以為本,

循而行之。

譬如農夫,

是穮是蔉。

雖有饑饉,

必有豐年。

且吾聞之,

能信不為人下,

# src: Zuo Zhao 1.1.14 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 10i3;tr. Legge:575

# dating: 8120

吾未能也。

《詩》曰:

『不僭不賊,

鮮不為則』,

信也。

能為人則者,

不為人下矣。

吾不能是難,

楚不為患。」

楚令尹圍請用牲讀舊書加于牲上而已,

晉人許之。

KR1e0001_tls_010-16a

# src: Zuo Zhao 1.1.15 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1202; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1085; tr. Legge:576

# dating: 8120

三月甲辰,

盟。

楚公子圍設服、離衛。

叔孫穆子曰:

「楚公子美矣,

君哉!」

鄭子皮曰:

「二執戈者前矣。」

# src: Zuo Zhao 1.1.16 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1085; tr. Legge:575

# dating: 8120

蔡子家曰:

「蒲宮有前,

不亦可乎?」

楚伯州犁曰:

「此行也,

辭而假之寡君。」

鄭行人揮曰:

「假不反矣。」

# src: Zuo Zhao 1.1.17 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1085; tr. Legge:575

# dating: 8120

伯州犁曰:

「子姑憂子晳之欲背誕也。」

子羽曰:

「當璧猶在,

假而不反,

子其無憂乎?」

齊國子曰:

「吾代二子愍矣。」

# src: Zuo Zhao 1.1.18 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1203; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1085; tr. Legge:576

# dating: 8120

陳公子招曰:

「不憂何成?

二子樂矣。」

衛齊子曰:

「苟或知之,

雖憂何害?」

宋合左師曰:

「大國令,

小國共,

吾知共而已。」

# src: Zuo Zhao 1.1.19 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1204; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1085; tr. Legge:576

# dating: 8120

晉樂王鮒曰:

「《小旻》之卒章善矣,

吾從之。」

KR1e0001_tls_010-17a

退會,

子羽謂子皮曰:

「叔孫絞而婉,

宋左師簡而禮,

樂王鮒字而敬,

子與子家持之,

皆保世之主也。

# src: Zuo Zhao 1.1.20 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1204; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1086; tr. Legge:576

# dating: 8120

齊、衛、陳大夫其不免乎!

國子代人憂,

子招樂憂,

齊子雖憂弗害。

夫弗及而憂,

與可憂而樂,

與憂而弗害,

皆取憂之道也,

憂必及之。

# src: Zuo Zhao 1.1.21 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1204; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1086; tr. Legge:576

# dating: 8120

《大誓》曰:

『民之所欲,

天必從之。』

三大夫兆憂,

憂能無至乎?

言以知物,

其是之謂矣。」

KR1e0001_tls_010-18a

# src: Zuo Zhao 1.2.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1204; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1087; tr. Legge:576

# dating: 8120

B10.1.2季武子伐莒,

取鄆。

莒人告於會。

楚告於晉曰:

「尋盟未退,

而魯伐莒,

瀆齊盟,

請戮其使。」

KR1e0001_tls_010-19a

# src: Zuo Zhao 1.2.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1087; tr. Legge:576

# dating: 8120

樂桓子相趙文子,

欲求貨於叔孫,

而為之請。

使請帶焉,

弗與。

梁其踁曰:

「貨以藩身,

子何愛焉?」

# src: Zuo Zhao 1.2.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1087; tr. Legge:576

# dating: 8120

叔孫曰:

「諸侯之會,

衛社稷也。

我以貨免,

魯必受師,

是禍之也,

何衛之為?

人之有牆,

以蔽惡也。

牆之隙壞,

誰之咎也?

衛而惡之,

# src: Zuo Zhao 1.2.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:576

# dating: 8120

吾又甚焉。

雖怨季孫,

魯國何罪?

叔出季處,

有自來矣,

吾又誰怨?

然鮒也賄,

弗與,

不已。」

# src: Zuo Zhao 1.2.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:576

# dating: 8120

召使者,

裂裳帛而與之,

曰:

「帶其褊矣。」

趙孟聞之,

曰:

# src: Zuo Zhao 1.2.6 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

「臨患不忘國,

忠也;

思難不越官,

信也;

圖國忘死,

貞也;

謀主三者,

義也。

有是四者,

又可戮乎?」

# src: Zuo Zhao 1.2.7 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1205; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

乃請諸楚曰:

「魯雖有罪,

其執事不辟難,

畏威而敬命矣。

子若免之,

以勸左右,

可也。

# src: Zuo Zhao 1.2.8 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1206; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

若子之群吏,

處不辟污,

出不逃難,

其何患之有?

患之所生,

污而不治,

難而不守,

所由來也。

能是二者,

又何患焉?

# src: Zuo Zhao 1.2.9 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1206; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

不靖其能,

其誰從之?

魯叔孫豹可謂能矣,

請免之

以靖能者。

子會而赦有罪,

又賞其賢,

諸侯其誰不欣焉望楚而歸之,

視遠如邇?

# src: Zuo Zhao 1.2.10 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1206; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

疆埸之邑,

一彼一此,

何常之有?

王、伯之令也,

引其封疆,

而樹之官,

舉之表旗,

而著之制令,

# src: Zuo Zhao 1.2.11 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1206; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

過則有刑,

猶不可壹。

於是乎虞有三苗,

夏有觀、扈,

商有姺、

邳,

周有徐、奄。

# src: Zuo Zhao 1.2.12 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1207; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

自無令王,

諸侯逐進,

狎主齊盟,

其又可壹乎?

恤大舍小,

足以為盟主,

又焉用之?

# src: Zuo Zhao 1.2.13 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1207; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

封疆之削,

何國蔑有?

主齊盟者,

誰能辯焉?

吳、濮有釁,

楚之執事豈其顧盟?

莒之疆事,

楚勿與知,

諸侯無煩,

不亦可乎?

# src: Zuo Zhao 1.2.14 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1207; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1088; tr. Legge:577

# dating: 8120

莒、魯爭鄆,

為日久矣。

苟無大害於其社稷,

可無亢也。

去煩宥善,

莫不競勸。

子其圖之。」

固請諸楚,

楚人許之,

乃免叔孫。

KR1e0001_tls_010-20a

# src: Zuo Zhao 1.3.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1207; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

B10.1.3令尹享趙孟,

賦《大明》之首章。

趙孟賦《小宛》之二章。

事畢,

趙孟謂叔向曰:

「令尹自以為王矣,

何如?」

# src: Zuo Zhao 1.3.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

對曰:

「王弱,

令尹彊,

其可哉!

雖可,

不終。」

趙孟曰:

「何故?」

# src: Zuo Zhao 1.3.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

對曰:

「彊以克弱而安之,

彊不義也。

不義而彊,

其斃必速。

《詩》曰:

『赫赫宗周,

褒姒滅之』,

# src: Zuo Zhao 1.3.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

彊不義也。

令尹為王,

必求諸侯。

晉少懦矣,

諸侯將往。

若獲諸侯,

其虐滋甚,

# src: Zuo Zhao 1.3.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

民弗堪也,

將何以終?

夫以彊取,

不義而克,

必以為道。

道以淫虐,

弗可久已矣。」

KR1e0001_tls_010-21a

# src: Zuo Zhao 1.4.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

B10.1.4夏四月,

趙孟、叔孫豹、曹大夫入于鄭,

鄭伯兼享之。

子皮戒趙孟,

禮終,

趙孟賦《瓠葉》。

子皮遂戒穆叔,

且告之。

穆叔曰:

# src: Zuo Zhao 1.4.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

「趙孟欲一獻,

子其從之。」

子皮曰:

「敢乎?」

穆叔曰:

「夫人之所欲也,

又何不敢?」

# src: Zuo Zhao 1.4.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1208; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1091; tr. Legge:577

# dating: 8120

及享,

具五獻之籩豆於幕下。

趙孟辭,

私於子產曰:

「武請於冢宰矣。」

乃用一獻。

趙孟為客。

禮終乃宴。

# src: Zuo Zhao 1.4.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1209; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1092; tr. Legge:577

# dating: 8120

穆叔賦《鵲巢》,

趙孟曰:

「武不堪也。」

又賦《采蘩》,

曰:

「小國為蘩,

大國省穡而用之,

其何實非命?」

子皮賦《野有死麇》之卒章,

# src: Zuo Zhao 1.4.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1092; tr. Legge:577

# dating: 8120

趙孟賦《常棣》,

且曰:

「吾兄弟比以安,

尨也可使無吠。」

穆叔、子皮及曹大夫興,

拜,

舉兕爵,

曰:

「小國賴子,

知免於戾矣。」

# src: Zuo Zhao 1.4.6 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1092; tr. Legge:577

# dating: 8120

飲酒樂,

趙孟出,曰:

「吾不復此矣。」

KR1e0001_tls_010-22a

# src: Zuo Zhao 1.5.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

B10.1.5天王使劉定公勞趙孟於潁,

館於雒汭。

劉子曰:「美哉禹功!

明德遠矣。

微禹,

吾其魚乎!

吾與子弁冕、端委,

以治民、臨諸侯,

禹之力也。

# src: Zuo Zhao 1.5.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

子盍亦遠績禹功而大庇民乎!」

對曰:

「老夫罪戾是懼,

焉能恤遠?

吾儕偷食,

朝不謀夕,

何其長也?」

劉子歸,

# src: Zuo Zhao 1.5.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1210; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

以語王曰:

「諺所謂老將知而耄及之者,

其趙孟之謂乎!

為晉正卿,

以主諸侯,

而儕於隸人,

朝不謀夕,

棄神、人矣。

# src: Zuo Zhao 1.5.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

神怒、民叛,

何以能久?

趙孟不復年矣。

神怒,

不歆其祀;

民叛,

不即其事。

祀、事不從,

又何以年?」

KR1e0001_tls_010-23a

# src: Zuo Zhao 1.6.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

B10.1.6叔孫歸,

曾夭御季孫以勞之。

旦及日中不出。

曾夭謂曾阜,

曰:

「旦及日中,

吾知罪矣。

魯以相忍為國也。

忍其外,

不忍其內,

焉用之?」

# src: Zuo Zhao 1.6.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

阜曰:

「數月於外,

一旦於是,

庸何傷?

賈而欲贏,

而惡囂乎?」

阜謂叔孫曰:

「可以出矣。」

叔孫指楹,

# src: Zuo Zhao 1.6.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1094; tr. Legge:578

# dating: 8120

曰:

「雖惡是,

其可去乎?」

乃出見之。

KR1e0001_tls_010-24a

# src: Zuo Zhao 1.7.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1211; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1095; tr. Legge:578

# dating: 8120

B10.1.7鄭徐吾犯之妹美,

公孫楚聘之矣,

公孫黑又使強委禽焉。

犯懼,

告子產。

子產曰:

「是國無政,

非子之患也。

唯所欲與。」

# src: Zuo Zhao 1.7.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

犯請於二子,

請使女擇焉。

皆許之。

子晳盛飾入,

布幣而出。

子南戎服入,

左右射,

超乘而出。

# src: Zuo Zhao 1.7.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

女自房觀之,

曰:

「子晳信美矣,

抑子南,

夫也。

夫夫婦婦,

所謂順也。」

適子南氏。

子晳怒,

既而櫜甲以見子南,

欲殺之而取其妻。

# src: Zuo Zhao 1.7.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

子南知之,

執戈逐之,

及衝,

擊之以戈。

子晳傷而歸,

告大夫曰:

「我好見之,

不知其有異志也,

故傷。」

KR1e0001_tls_010-25a

# src: Zuo Zhao 1.7.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

大夫皆謀之。

子產曰:

「直鈞,

幼賤有罪,

罪在楚也。」

乃執子南,

而數之,

曰:

# src: Zuo Zhao 1.7.6 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

「國之大節有五,

女皆奸之。

畏君之威,

聽其政,

尊其貴,

事其長,

養其親,

五者所以為國也。

今君在國,

女用兵焉,

不畏威也;

# src: Zuo Zhao 1.7.7 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1212; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

奸國之紀,

不聽政也;

子晳、

上大夫,

女、

嬖大夫,

而弗下之,

不尊貴也;

# src: Zuo Zhao 1.7.8 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1213; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

幼而不忌,

不事長也;

兵其從兄,

不養親也。

君曰:

『余不女忍殺,

宥女以遠。』

勉,

速行乎,

無重而罪!」

KR1e0001_tls_010-26a

# src: Zuo Zhao 1.7.9 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1213; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

五月庚辰,

鄭放游楚於吳。

將行子南,

子產咨於大叔。

大叔曰:

「吉不能亢身,

焉能亢宗?

彼、

國政也,

非私難也。

# src: Zuo Zhao 1.7.10 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1213; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1096; tr. Legge:578

# dating: 8120

子圖鄭國,

利則行之,

又何疑焉?

周公殺管叔而蔡蔡叔,

夫豈不愛?

王室故也。

吉若獲戾,

子將行之,

何有於諸游?」

KR1e0001_tls_010-27a

# src: Zuo Zhao 1.8.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1098; tr. Legge:578

# dating: 8120

B10.1.8秦后子有寵於桓,

如二君於景。

其母曰:

「弗去,

懼選。」

癸卯,

鍼適晉,

其車千乘。

# src: Zuo Zhao 1.8.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1098; tr. Legge:579

# dating: 8120

書曰

「秦伯之弟鍼出奔晉」,

罪秦伯也。

KR1e0001_tls_010-28a

后子享晉侯,

造舟于河,

十里舍車,

自雍及絳。

歸取酬幣,

終事八反。

# src: Zuo Zhao 1.8.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1098; tr. Legge:579

# dating: 8120

司馬侯問焉,

曰:

「子之車盡於此而已乎?」

對曰:

「此之謂多矣。

若能少此,

吾何以得見?」

女叔齊以告公,

# src: Zuo Zhao 1.8.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1214; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1098; tr. Legge:579

# dating: 8120

且曰:

「秦公子必歸。

臣聞君子能知其過,

必有令圖。

令圖、

天所贊也。」

KR1e0001_tls_010-29a

# src: Zuo Zhao 1.8.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1098; tr. Legge:579

# dating: 8120

后子見趙孟。

趙孟曰:

「吾子其曷歸?」

對曰:

「鍼懼選於寡君,

是以在此,

將待嗣君。」

趙孟曰:

「秦君何如?」

對曰:

「無道。」

趙孟曰:

「亡乎?」

# src: Zuo Zhao 1.8.6 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1098; tr. Legge:579

# dating: 8120

對曰:

「何為?

一世無道,

國未艾也。

國於天地,

有與立焉。

不數世淫,

弗能斃也。」

# src: Zuo Zhao 1.8.7 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1099; tr. Legge:579

# dating: 8120

趙孟曰:

「夭乎?」

對曰:

「有焉。」

趙孟曰:

「其幾何?」

對曰:

「鍼聞之,

國無道而年穀和熟,

天贊之也。

鮮不五稔。」

# src: Zuo Zhao 1.8.8 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1099; tr. Legge:579

# dating: 8120

趙孟視蔭,

曰:

「朝夕不相及,

誰能待五?」

后子出

而告人曰:

「趙孟將死矣。

主民,

翫歲而愒日,

其與幾何?」

KR1e0001_tls_010-30a

# src: Zuo Zhao 1.9.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1100; tr. Legge:579

# dating: 8120

B10.1.9鄭為游楚亂故,

六月丁巳,

鄭伯及其大夫盟于公孫段氏。

罕虎、公孫僑、公孫段、

印段、游吉、

駟帶私盟于閨門之外,

實薰隧。

# src: Zuo Zhao 1.9.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1100; tr. Legge:579

# dating: 8120

公孫黑強與於盟,

使大史書其名,

且曰

「七子」。

子產弗討。

KR1e0001_tls_010-31a

# src: Zuo Zhao 1.10.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1215; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1100; tr. Legge:579

# dating: 8120

B10.1.10晉中行穆子敗無終及群狄于大原,

崇卒也。

將戰,

魏舒曰:

「彼徒我車,

所遇又阨,

以什共車,

必克。

困諸阨,

又克。

請皆卒,

自我始。」

# src: Zuo Zhao 1.10.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1216; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1100; tr. Legge:579

# dating: 8120

乃毀車以為行,

五乘為三伍。

荀吳之嬖人不肯即卒,

斬以徇。

# src: Zuo Zhao 1.10.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1216; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1100; tr. Legge:579

# dating: 8120

為五陳以相離,

兩於前,

伍於後,

專為右角,

參為左角,

偏為前拒,

以誘之。

翟人笑之。

未陳而薄之,

大敗之。

KR1e0001_tls_010-32a

# src: Zuo Zhao 1.11.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1216; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1100; tr. Legge:579

# dating: 8120

B10.1.11莒展輿立,

而奪群公子秩。

公子召去疾于齊。

秋,

齊公子鉏納去疾,

展輿奔吳。

KR1e0001_tls_010-33a

# src: Zuo Zhao 1.11.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1101; tr. Legge:579

# dating: 8120

叔弓帥師疆鄆田,

因莒亂也。

於是莒務婁、

瞀胡及公子滅明以大厖與常儀靡奔齊。

KR1e0001_tls_010-34a

# src: Zuo Zhao 1.11.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1101; tr. Legge:579

# dating: 8120

君子曰:

「莒展之不立,

棄人也夫!

人可棄乎?

《詩》曰:

『無競惟人』,

善矣。」

KR1e0001_tls_010-35a

# src: Zuo Zhao 1.12.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1102; tr. Legge:580

# dating: 8120

B10.1.12晉侯有疾,

鄭伯使公孫僑如晉聘,

且問疾。

叔向問焉,

曰:

「寡君之疾病,

卜人曰:

『實沈、

臺駘為祟』,

史莫之知。

敢問此何神也?」

# src: Zuo Zhao 1.12.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1217; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1102; tr. Legge:580

# dating: 8120

子產曰:

「昔高辛氏有二子,

伯曰閼伯,

季曰實沈,

居于曠林,

不相能也,

日尋干戈

以相征討。

# src: Zuo Zhao 1.12.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1102; tr. Legge:580

# dating: 8120

后帝不臧,

遷閼伯于商丘,

主辰。

商人是因,

故辰為商星。

遷實沈于大夏,

主參,

唐人是因,

以服事夏、商。

其季世曰唐叔虞。

# src: Zuo Zhao 1.12.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

當武王邑姜方震大叔,

夢帝謂己:

『余命而子曰虞,

將與之唐,

屬諸參,

而蕃育其子孫。』

及生,

有文在其手曰虞,

遂以命之。

# src: Zuo Zhao 1.12.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1218; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

及成王滅唐,

而封大叔焉,

故參為晉星。

由是觀之,

則實沈、

參神也。

昔金天氏有裔子曰昧,

為玄冥師,

生允格、臺駘。

# src: Zuo Zhao 1.12.6 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1219; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

臺駘能業其官,

宣汾、洮,

障大澤,

以處大原。

帝用嘉之,

封諸汾川,

沈、姒、蓐、黃實守其祀。

# src: Zuo Zhao 1.12.7 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1219; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

今晉主汾而滅之矣。

由是觀之,

則臺駘、

汾神也。

抑此二者

不及君身。

山川之神,

則水旱癘疫之災於是乎禜之;

# src: Zuo Zhao 1.12.8 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1219; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

日月星辰之神,

則雪霜風雨之不時,

於是乎禜之。

若君身,

則亦出入、飲食、哀樂之事也,

山川、星辰之神又何為焉?

# src: Zuo Zhao 1.12.9 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

僑聞之,

君子有四時:

朝以聽政,

晝以訪問,

夕以脩令,

夜以安身。

於是乎節宣其氣,

勿使有所壅閉湫底以露其體,

# src: Zuo Zhao 1.12.10 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

茲心不爽,

而昏亂百度。

今無乃壹之,

則生疾矣。

僑又聞之,

內官不及同姓,

其生不殖。

美先盡矣,

則相生疾,

# src: Zuo Zhao 1.12.11 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1220; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

君子是以惡之。

故《志》曰:

『買妾不知其姓,

則卜之。』

違此二者,

古之所慎也。

男女辨姓,

禮之大司也。

今君內實有四姬焉,

其無乃是也乎?

# src: Zuo Zhao 1.12.12 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

若由是二者,

弗可為也已。

四姬有省猶可,

無則必生疾矣。」

叔向曰:

「善哉!

肸未之聞也,

此皆然矣。」

KR1e0001_tls_010-36a

叔向出,

行人揮送之。

叔向問鄭故焉,

且問子晳。

# src: Zuo Zhao 1.12.13 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1103; tr. Legge:580

# dating: 8120

對曰:

「其與幾何!

無禮而好陵人,

怙富而卑其上,

弗能久矣。」

KR1e0001_tls_010-37a

晉侯聞子產之言,

曰:

「博物君子也。」

重賄之。

KR1e0001_tls_010-38a

# src: Zuo Zhao 1.12.14 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1106; tr. Legge:580

# dating: 8120

晉侯求醫於秦,

秦伯使醫和視之,

曰:

「疾不可為也,

是謂近女,

生疾如蠱。

非鬼非食,

惑以喪志。

良臣將死,

天命不祐。」

公曰:

「女不可近乎?」

對曰:

「節之。

先王之樂,

所以節百事也,

故有五節;

遲速本末以相及,

中聲以降。

五降之後,

不容彈矣。

# src: Zuo Zhao 1.12.15 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1221; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1106; tr. Legge:580

# dating: 8120

於是有煩手淫聲,

慆堙心耳,

乃忘平和,

君子弗聽也。

物亦如之。

至於煩,

乃舍也已,

無以生疾。

君子之近琴瑟,

以儀節也,

非以慆心也。

天有六氣,

降生五味,

發為五色,

徵為五聲。

淫生六疾。

# src: Zuo Zhao 1.12.16 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1106; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

六氣曰陰、陽、風、雨、晦、明也,

分為四時,

序為五節,

過則為菑:

陰淫寒疾,

陽淫熱疾,

風淫末疾,

雨淫腹疾,

晦淫惑疾,

明淫心疾。

# src: Zuo Zhao 1.12.17 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1106; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

女、

陽物而晦時,

淫則生內熱惑蠱之疾。

今君不節、不時,

能無及此乎?」

KR1e0001_tls_010-39a

# src: Zuo Zhao 1.12.18 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1107; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

出,

告趙孟。

趙孟曰:

「誰當良臣?」

對曰:

「主是謂矣。

主相晉國,

於今八年,

晉國無亂,

諸侯無闕,

可謂良矣。

# src: Zuo Zhao 1.12.19 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1222; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1107; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

和聞之,

國之大臣,

榮其寵祿,

任其大節。

有菑禍興,

而無改焉,

必受其咎。

# src: Zuo Zhao 1.12.20 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1107; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

今君至於淫以生疾,

將不能圖恤社稷,

禍孰大焉?

主不能禦,

吾是以云也。」

# src: Zuo Zhao 1.12.21 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1107; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

趙孟曰:

「何謂蠱?」

對曰:

「淫溺惑亂之所生也。

於文,

皿蟲為蠱。

穀之飛亦為蠱。

在《周易》,

女惑男、

風落山謂之《蠱》䷑。

皆同物也。」

# src: Zuo Zhao 1.12.22 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1107; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

趙孟曰:

「良醫也。」

厚其禮而歸之。

KR1e0001_tls_010-40a

# src: Zuo Zhao 1.13.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

B10.1.13楚公子圍使公子黑肱、

伯州犁城犨、櫟、郟。

鄭人懼。

子產曰:

「不害。

令尹將行大事,

而先除二子也。

禍不及鄭,

何患焉?」

KR1e0001_tls_010-41a

# src: Zuo Zhao 1.13.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

冬,

楚公子圍將聘于鄭,

伍舉為介。

未出竟,

聞王有疾而還。

伍舉遂聘。

十一月己酉,

公子圍至,

入問王疾,

縊而弒之,

# src: Zuo Zhao 1.13.3 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1223; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

遂殺其二子幕及平夏。

右尹子干出奔晉,

宮廄尹子晳出奔鄭,

殺大宰伯州犁于郟。

葬王于郟,

謂之郟敖。

# src: Zuo Zhao 1.13.4 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

使赴于鄭,

伍舉問應為後之辭焉,

對曰:

「寡大夫圍。」

伍舉更之曰:

「共王之子圍為長。」

KR1e0001_tls_010-42a

# src: Zuo Zhao 1.13.5 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

子干奔晉,

從車五乘,

叔向使與秦公子同食,

皆百人之餼。

趙文子曰:

「秦公子富。」

# src: Zuo Zhao 1.13.6 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

叔向曰:

「厎祿以德,

德鈞以年,

年同以尊。

公子以國,

不聞以富。

# src: Zuo Zhao 1.13.7 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

且夫以千乘去其國,

彊禦已甚。

《詩》曰:

『不侮鰥寡,

不畏彊禦。』

秦、楚,

匹也。」

# src: Zuo Zhao 1.13.8 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1224; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

使后子與子干齒,

辭曰:

「鍼懼選,

楚公子不獲,

是以皆來,

亦唯命。

且臣與羇齒,

無乃不可乎?

史佚有言曰:

『非羇,

何忌?』」

KR1e0001_tls_010-43a

# src: Zuo Zhao 1.14.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

B10.1.14楚靈王即位,

薳罷為令尹,

薳啟彊為大宰。

鄭游吉如楚,

葬郟敖,

且聘立君。

# src: Zuo Zhao 1.14.2 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

歸,

謂子產曰:

「具行器矣。

楚王汏侈

而自說其事,

必合諸侯,

吾往無日矣。」

子產曰:

「不數年未能也。」

KR1e0001_tls_010-44a

# src: Zuo Zhao 1.15.1 (541 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1225; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1109;; tr. Legge:5i1

# dating: 8120

B10.1.15十二月,

晉既烝,

趙孟適南陽,

將會孟子餘。

甲辰朔,

烝于溫;

庚戌,

卒。

鄭伯如晉弔,

及雍乃復。

KR1e0001_tls_010-45a

# src: Zuo Zhao 2.1.1 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1226;W1111; tr. Legge:5i3

# dating: 8120

A10.2《昭公二年經》

KR1e0001_tls_010-46a

A10.2.1二年春,

晉侯使韓起來聘。

KR1e0001_tls_010-47a

A10.2.2夏,

叔弓如晉。

KR1e0001_tls_010-48a

A10.2.3秋,

鄭殺其大夫公孫黑。

KR1e0001_tls_010-49a

A10.2.4冬,

公如晉,

至河乃復。

KR1e0001_tls_010-50a

A10.2.5季孫宿如晉。

KR1e0001_tls_010-51a

B10.2《昭公二年傳》

KR1e0001_tls_010-52a

B10.2.1二年春,

晉侯使韓宣子來聘,

且告為政

而來見,

禮也。

# src: Zuo Zhao 2.1.2 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1226;W1111; tr. Legge:5i3

# dating: 8120

觀書於大史氏,

見《易》、《象》與《魯春秋》,

曰:

「周禮盡在魯矣,

吾乃今知周公之德與周之所以王也。」

# src: Zuo Zhao 2.1.3 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1227;W1112; tr. Legge:5i3

# dating: 8120

公享之,

季武子賦《緜》之卒章。

韓子賦《角弓》。

季武子拜,

曰:

「敢拜子之彌縫敝邑,

寡君有望矣。」

武子賦《節》之卒章。

# src: Zuo Zhao 2.1.4 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1227;W1112; tr. Legge:5i3

# dating: 8120

既享,

宴于季氏。

有嘉樹焉,

宣子譽之。

武子曰:

「宿敢不封殖此樹,

以無忘《角弓》。」

遂賦《甘棠》。

宣子曰:

「起不堪也,

無以及召公。」

KR1e0001_tls_010-53a

# src: Zuo Zhao 2.1.5 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1228;W1112; tr. Legge:5i3

# dating: 8120

宣子遂如齊納幣。

見子雅。

子雅召子旗,

使見宣子。

宣子曰:

「非保家之主也,

不臣。」

見子尾。

子尾見彊,

宣子謂之如子旗。

# src: Zuo Zhao 2.1.6 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1228;W1112; tr. Legge:5i3

# dating: 8120

大夫多笑之,

唯晏子信之,

曰:

「夫子、

君子也。

君子有信,

其有以知之矣。」

KR1e0001_tls_010-54a

自齊聘於衛,

衛侯享之。

北宮文子賦《淇澳》,

宣子賦《木瓜》。

KR1e0001_tls_010-55a

# src: Zuo Zhao 2.2.1 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1228;W1113; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

B10.2.2夏四月,

韓須如齊逆女。

齊陳無宇送女,

致少姜。

少姜有寵於晉侯,

晉侯謂之少齊。

謂陳無宇非卿,

執諸中都。

少姜為之請,

曰:

# src: Zuo Zhao 2.2.2 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1229;W1114; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

「送從逆班。

畏大國也,

猶有所易,

是以亂作。」

KR1e0001_tls_010-56a

# src: Zuo Zhao 2.3.1 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1229;W1113; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

B10.2.3叔弓聘于晉,

報宣子也。

晉侯使郊勞,

辭曰:

「寡君使弓來繼舊好,

固曰

『女無敢為賓』,

徹命於執事,

敝邑弘矣,

敢辱郊使?

請辭。」

# src: Zuo Zhao 2.3.2 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1229;W1113; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

致館,

辭曰:

「寡君命下臣來繼舊好,

好合使成,

臣之祿也。

敢辱大館!」

叔向曰:

「子叔子知禮哉!

吾聞之曰:

# src: Zuo Zhao 2.3.3 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1229;W1113; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

『忠信、

禮之器也,

卑讓、

禮之宗也。』

辭不忘國,

忠信也;

先國後己,

卑讓也。

《詩》曰:

『敬慎威儀,

以近有德。』

夫子近德矣。」

KR1e0001_tls_010-57a

# src: Zuo Zhao 2.4.1 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1229;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

B10.2.4秋,

鄭公孫黑將作亂,

欲去游氏而代其位,

傷疾作而不果。

駟氏與諸大夫欲殺之。

子產在鄙,

聞之,

懼弗及,

乘遽而至。

# src: Zuo Zhao 2.4.2 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

使吏數之,

曰:

「伯有之亂,

以大國之事,

而未爾討也。

爾有亂心無厭,

國不女堪。

# src: Zuo Zhao 2.4.3 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

專伐伯有,

而罪一也;

昆弟爭室,

而罪二也;

薰隧之盟,

女矯君位,

而罪三也。

有死罪三,

何以堪之?

不速死,

大刑將至。」

# src: Zuo Zhao 2.4.4 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

再拜稽首,

辭曰:

「死在朝夕,

無助天為虐。」

子產曰:

「人誰不死?

凶人不終,

命也。

作凶事,

為凶人。

不助天,

其助凶人乎!」

# src: Zuo Zhao 2.4.5 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

請以印為褚師。

子產曰:

「印也若才,

君將任之;

不才,

將朝夕從女。

女罪之不恤,

而又何請焉?

不速死,

司寇將至。」

# src: Zuo Zhao 2.4.6 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

七月壬寅,

縊。

尸諸周氏之衢,

加木焉。

KR1e0001_tls_010-58a

# src: Zuo Zhao 2.5.1 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

B10.2.5晉少姜卒,

公如晉,

及河,

晉侯使士文伯來辭,

曰:

「非伉儷也,

請君無辱。」

公還。

季孫宿遂致服焉。

KR1e0001_tls_010-59a

# src: Zuo Zhao 2.5.2 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1230;W1115; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

叔向言陳無宇於晉侯曰:

「彼何罪?

君使公族逆之,

齊使上大夫送之,

猶曰不共,

君求以貪。

國則不共,

而執其使。

君刑已頗,

何以為盟主?

且少姜有辭。」

# src: Zuo Zhao 2.5.3 (540 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1231;W1116; tr. Legge:5i4

# dating: 8120

冬十月,

陳無宇歸。

KR1e0001_tls_010-60a

十一月,

鄭印段如晉弔。

KR1e0001_tls_010-61a

# src: Zuo Zhao 3.1.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1232: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1117; tr. Legge:588

# dating: 8120

A10.3《昭公三年經》

KR1e0001_tls_010-62a

A10.3.1三年春,

王正月丁未,

滕子原卒。

KR1e0001_tls_010-63a

A10.3.2夏,

叔弓如滕。

KR1e0001_tls_010-64a

A10.3.3五月,

葬滕成公。

KR1e0001_tls_010-65a

A10.3.4秋,

小邾子來朝。

KR1e0001_tls_010-66a

A10.3.5八月,

大雩。

KR1e0001_tls_010-67a

A10.3.6冬,

大雨雹。

KR1e0001_tls_010-68a

A10.3.7北燕伯款出奔齊。

KR1e0001_tls_010-69a

B10.3《昭公三年傳》

KR1e0001_tls_010-70a

B10.3.1三年春,

王正月,

鄭游吉如晉,

送少姜之葬。

梁丙與張趯見之。

梁丙曰:

「甚矣哉,

子之為此來也!」

# src: Zuo Zhao 3.1.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1232: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1117; tr. Legge:588

# dating: 8120

子大叔曰:

「將得已乎!

昔文、襄之霸也,

其務不煩諸侯,

令諸侯三歲而聘,

五歲而朝,

有事而會,

不協而盟。

# src: Zuo Zhao 3.1.3 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1232: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1117; tr. Legge:588

# dating: 8120

君薨,

大夫弔,

卿共葬事;

夫人,

士弔,

大夫送葬。

足以昭禮、命事、謀闕而已,

無加命矣。

# src: Zuo Zhao 3.1.4 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1233: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1117; tr. Legge:588

# dating: 8120

今嬖寵之喪,

不敢擇位,

而數於守適,

唯懼獲戾,

豈敢憚煩?

少齊有寵而死,

齊必繼室。

今茲吾又將來賀,

不唯此行也。」

# src: Zuo Zhao 3.1.5 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1233: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1117; tr. Legge:588

# dating: 8120

張趯曰:

「善哉,

吾得聞此數也!

然自今子其無事矣。

譬如火焉,

火中,

寒暑乃退。

此其極也,

能無退乎?

晉將失諸侯,

諸侯求煩不獲。」

# src: Zuo Zhao 3.1.6 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1233: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1118; tr. Legge:588

# dating: 8120

二大夫退。

子大叔告人曰:

「張趯有知,

其猶在君子之後乎!」

KR1e0001_tls_010-71a

# src: Zuo Zhao 3.2.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1233: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1118; tr. Legge:588

# dating: 8120

B10.3.2丁未,

滕子原卒。同盟,

故書名。

KR1e0001_tls_010-72a

# src: Zuo Zhao 3.3.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1233: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1119; tr. Legge:588

# dating: 8120

B10.3.3齊侯使晏嬰請繼室於晉,

曰:

「寡君使嬰曰:

『寡人願事君朝夕不倦,

將奉質幣以無失時,

則國家多難,

是以不獲。

# src: Zuo Zhao 3.3.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1233: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1119; tr. Legge:588

# dating: 8120

不腆先君之適以備內官,

焜燿寡人之望,

則又無祿,

早世隕命,

寡人失望。

# src: Zuo Zhao 3.3.3 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1234: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1119; tr. Legge:588

# dating: 8120

君若不忘先君之好,

惠顧齊國,

辱收寡人,

徼福於大公、丁公,

照臨敝邑,

鎮撫其社稷,

則猶有先君之適及遺姑姊妹若而人。

# src: Zuo Zhao 3.3.4 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1234: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1119; tr. Legge:588

# dating: 8120

君若不棄敝邑,

而辱使董振擇之

以備嬪嬙,

寡人之望也。』」

韓宣子使叔向對,曰:

「寡君之願也。

寡君不能獨任其社稷之事,

未有伉儷,

# src: Zuo Zhao 3.3.5 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1234: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1119; tr. Legge:588

# dating: 8120

在縗絰之中,

是以未敢請。

君有辱命,

惠莫大焉。

若惠顧敝邑,

撫有晉國,

賜之內主,

豈唯寡君

舉群臣實受其貺,

其自唐叔以下,實寵嘉之。」

KR1e0001_tls_010-73a

# src: Zuo Zhao 3.3.6 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1234: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1120; tr. Legge:589

# dating: 8120

既成昏,

晏子受禮,

叔向從之宴,

相與語。

叔向曰:

「齊其何如?」

晏子曰:

# src: Zuo Zhao 3.3.7 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1234: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1120; tr. Legge:589

# dating: 8120

「此季世也,

吾弗知齊其為陳氏矣。

公棄其民,

而歸於陳氏。

# src: Zuo Zhao 3.3.8 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1235: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1120; tr. Legge:589

# dating: 8120

齊舊四量,

豆、區、釜、鍾。

四升為豆,

各自其四,

以登於釜。

釜十則鍾。

陳氏三量皆登一焉,

鍾乃大矣。

以家量貸,

而以公量收之。

# src: Zuo Zhao 3.3.9 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1235: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1120; tr. Legge:589

# dating: 8120

山木如市,

弗加於山;

魚、鹽、蜃、蛤,

弗加於海。

民參其力,

二入於公,

而衣食其一。

# src: Zuo Zhao 3.3.10 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1235: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1121; tr. Legge:589

# dating: 8120

公聚朽蠹,

而三老凍餒,

國之諸市,

屨賤踊貴。

民人痛疾,

而或燠休之。

其愛之如父母,

而歸之如流水。

欲無獲民,

將焉辟之?

# src: Zuo Zhao 3.3.11 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1236: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1121; tr. Legge:589

# dating: 8120

箕伯、直柄、虞遂、伯戲,

其相胡公、大姬已在齊矣。」

叔向曰:

「然。

雖吾公室,

今亦季世也。

戎馬不駕,

卿無軍行,

# src: Zuo Zhao 3.3.12 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1236: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1121; tr. Legge:589; revised tr. CH

# dating: 8120

公乘無人,

卒列無長。

庶民罷敝

而宮室滋侈。

道殣相望,

而女富溢尤。

民聞公命,

如逃寇讎。

# src: Zuo Zhao 3.3.13 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1236: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1121; tr. Legge:589

# dating: 8120

欒、郤、胥、原、狐、

續、慶、伯降在皁隸,

政在家門,

民無所依。

君日不悛,

以樂慆憂。

公室之卑,

其何日之有?

# src: Zuo Zhao 3.3.14 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1237: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1121; tr. Legge:589

# dating: 8120

《讒鼎之銘》曰:

『昧旦丕顯,

後世猶怠』,況日不悛,

其能久乎?」

晏子曰:

「子將若何?」

# src: Zuo Zhao 3.3.15 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1237: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1121; tr. Legge:589

# dating: 8120

叔向曰:

「晉之公族盡矣。

肸聞之,

公室將卑,

其宗族枝葉先落,

則公從之。

肸之宗十一族,

唯羊舌氏在而已。

肸又無子,

公室無度,

幸而得死,豈其獲祀?」

KR1e0001_tls_010-74a

# src: Zuo Zhao 3.3.16 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1237: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

初,

景公欲更晏子之宅,

曰:

「子之宅近市,

湫隘囂塵,

不可以居,

請更諸爽塏者。」

# src: Zuo Zhao 3.3.17 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1237: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

辭曰:

「君之先臣容焉,

臣不足以嗣之,

於臣侈矣。

且小人近市,

朝夕得所求,

小人之利也,

敢煩里旅?」

# src: Zuo Zhao 3.3.18 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1238: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

公笑曰:

「子近市,

識貴賤乎」?

對曰:

「既利之,

敢不識乎?」

公曰:

「何貴?

何賤?」

於是景公繁於刑,

有鬻踊者,

# src: Zuo Zhao 3.3.19 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1238: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

故對曰:

「踊貴,

屨賤。」

既已告於君,

故與叔向語而稱之。

景公為是省於刑。

KR1e0001_tls_010-75a

# src: Zuo Zhao 3.3.20 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1238: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

君子曰:

「仁人之言,

其利博哉!

晏子一言

而齊侯省刑。

《詩》曰:

『君子如祉,

亂庶遄已』,

其是之謂乎!」

KR1e0001_tls_010-76a

# src: Zuo Zhao 3.3.21 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1238: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

及晏子如晉,

公更其宅。

反,

則成矣。

既拜,

乃毀之,

而為里室,

皆如其舊,

則使宅人反之,

# src: Zuo Zhao 3.3.22 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1238: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1123; tr. Legge:589

# dating: 8120

曰:

「諺曰:

『非宅是卜,

唯鄰是卜。』

二三子先卜鄰矣。

違卜不祥。

君子不犯非禮,

小人不犯不祥,

古之制也。

吾敢違諸乎?」

# src: Zuo Zhao 3.3.23 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1239: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1124; tr. Legge:589

# dating: 8120

卒復其舊宅,

公弗許;

因陳桓子以請,

乃許之。

KR1e0001_tls_010-77a

# src: Zuo Zhao 3.4.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1239: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1125; tr. Legge:589

# dating: 8120

B10.3.4夏四月,

鄭伯如晉,

公孫段相,

甚敬而卑,

禮無違者。

晉侯嘉焉,

授之以策,

# src: Zuo Zhao 3.4.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1239: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1125; tr. Legge:589

# dating: 8120

曰:

「子豐有勞於晉國,

余聞而弗忘。

賜女州田,

以胙乃舊勳。」

伯石再拜稽首,

受策以出。

KR1e0001_tls_010-78a

# src: Zuo Zhao 3.4.3 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1239: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1125; tr. Legge:590

# dating: 8120

君子曰:

「禮、

其人之急也乎!

伯石之汏也,

一為禮於晉,

猶荷其祿,

況以禮終始乎!

《詩》曰:

『人而無禮,

胡不遄死』,

其是之謂乎!」

KR1e0001_tls_010-79a

# src: Zuo Zhao 3.4.4 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1239: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1125; tr. Legge:590

# dating: 8120

初,

州縣、

欒豹之邑也。

及欒氏亡,

范宣子、趙文子、韓宣子皆欲之。

文子曰:

「溫、

吾縣也。」

# src: Zuo Zhao 3.4.5 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1239: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1125; tr. Legge:590

# dating: 8120

二宣子曰:

「自郤稱以別,

三傳矣。

晉之別縣不唯州,

誰獲治之?」

文子病之,

乃舍之。

# src: Zuo Zhao 3.4.6 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1240: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

二宣子曰:

「吾不可以正議而自與也。」

皆舍之。

及文子為政,

趙獲曰:

「可以取州矣。」

文子曰:

「退!

二子之言,

義也。

# src: Zuo Zhao 3.4.7 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1240: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

違義,

禍也。

余不能治余縣,

又焉用州,

其以徼禍也?

君子曰:

『弗知實難。

知而弗從,

禍莫大焉。』

有言州必死!」

KR1e0001_tls_010-80a

# src: Zuo Zhao 3.4.8 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1240: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

豐氏故主韓氏,

伯石之獲州也,

韓宣子為之請之,

為其復取之之故。

KR1e0001_tls_010-81a

# src: Zuo Zhao 3.5.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1240: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

B10.3.5五月,

叔弓如滕,

葬滕成公,

子服椒為介。

及郊,

遇懿伯之忌,

敬子不入。

# src: Zuo Zhao 3.5.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1241: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

惠伯曰:

「公事有公利,

無私忌。

椒請先入。」

乃先受館。

敬子從之。

KR1e0001_tls_010-82a

# src: Zuo Zhao 3.6.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1241: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

B10.3.6晉韓起如齊逆女。

公孫蠆為少姜之有寵也,

以其子更公女,

而嫁公子。

人謂宣子:

「子尾欺晉,

晉胡受之?」

# src: Zuo Zhao 3.6.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1241: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1126; tr. Legge:590

# dating: 8120

宣子曰:

「我欲得齊,

而遠其寵,

寵將來乎?」

KR1e0001_tls_010-83a

# src: Zuo Zhao 3.7.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1241: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

B10.3.7秋七月,

鄭罕虎如晉,

賀夫人,

且告曰:

「楚人日徵敝邑以不朝立王之故。

敝邑之往,

則畏執事其謂寡君而固有外心;

其不往,

則宋之盟云。

進退、罪也。

寡君使虎布之。」

# src: Zuo Zhao 3.7.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1241: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

宣子使叔向對,曰:

「君若辱有寡君,

在楚何害?

脩宋盟也。

君苟思盟,

寡君乃知免於戾矣。

君若不有寡君,

雖朝夕辱於敝邑,

寡君猜焉。

# src: Zuo Zhao 3.7.3 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

君實有心,

何辱命焉。

君其往也!

苟有寡君,

在楚猶在晉也。」

KR1e0001_tls_010-84a

張趯使謂大叔曰:

# src: Zuo Zhao 3.7.4 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

「自子之歸也,

小人糞除先人之敝廬,

曰:

『子其將來。』

今子皮實來,

小人失望。」

# src: Zuo Zhao 3.7.5 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

大叔曰:

「吉賤,

不獲來,

畏大國,

尊夫人也。

且孟曰

『而將無事』,

吉庶幾焉。」

KR1e0001_tls_010-85a

# src: Zuo Zhao 3.8.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

B10.3.8小邾穆公來朝,季武子欲卑之。

穆叔曰:

「不可;

曹、滕、二邾實不忘我好,

敬以逆之,

猶懼其貳,

# src: Zuo Zhao 3.8.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

又卑一睦,

焉逆群好也?

其如舊而加敬焉。

《志》曰:

『能敬無災。』

又曰:

『敬逆來者,

天所福也。』」

季孫從之。

KR1e0001_tls_010-86a

# src: Zuo Zhao 3.9.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:590

# dating: 8120

B10.3.9八月,

大雩,

旱也。

KR1e0001_tls_010-87a

# src: Zuo Zhao 3.10.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1128; tr. Legge:591

# dating: 8120

B10.3.10齊侯田於莒,

盧蒲嫳見,

泣,

且請曰:

「余髮如此種種,

余奚能為?」

公曰:

「諾。

吾告二子。」

# src: Zuo Zhao 3.10.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1242: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1129; tr. Legge:591

# dating: 8120

歸而告之。

子尾欲復之,

子雅不可,

曰:

「彼其髮短而心甚長,

其或寢處我矣。」

九月,

子雅放盧蒲嫳于北燕。

KR1e0001_tls_010-88a

# src: Zuo Zhao 3.11.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1243: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1129; tr. Legge:591

# dating: 8120

B10.3.11燕簡公多嬖寵,

欲去諸大夫而立其寵人。

冬,

燕大夫比以殺公之外嬖。

公懼,

奔齊。

# src: Zuo Zhao 3.11.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1243: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1129; tr. Legge:591

# dating: 8120

書曰

「北燕伯款出奔齊」,

罪之也。

KR1e0001_tls_010-89a

# src: Zuo Zhao 3.12.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1244: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1129; tr. Legge:591

# dating: 8120

B10.3.12十月,

鄭伯如楚,

子產相。

楚子享之,

賦《吉日》。

既享,

子產乃具田備,

王以田江南之夢。

KR1e0001_tls_010-90a

# src: Zuo Zhao 3.13.1 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1244: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1129; tr. Legge:591

# dating: 8120

B10.3.13齊公孫竈卒。

司馬竈見晏子,

曰:

「又喪子雅矣。」

晏子曰:

「惜也!

子旗不免,

殆哉!

# src: Zuo Zhao 3.13.2 (359) Ya2ng Bo2ju4n 1244: Wa2ng Sho3uqia1n et al.:1129; tr. Legge:591

# dating: 8120

姜族弱矣,

而媯將始昌。

二惠競爽猶可,

又弱一个焉,

姜其危哉!」

KR1e0001_tls_010-91a

# src: Zuo Zhao 4.1.1 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1245; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1131; tr. Legge:596

# dating: 8120

A10.4《昭公四年經》

KR1e0001_tls_010-92a

A10.4.1四年春,

王正月,

大雨雹。

KR1e0001_tls_010-93a

A10.4.2夏,

楚子、

蔡侯、

陳侯、

鄭伯、

許男、

徐子、

滕子、

頓子、

胡子、

沈子、

小邾子、

宋世子佐、

淮夷會于申。

KR1e0001_tls_010-94a

A10.4.3楚人執徐子。

KR1e0001_tls_010-95a

A10.4.4秋七月,

楚子、

蔡侯、

陳侯、

許男、

頓子、

胡子、

沈子、

淮夷伐吳,

執齊慶封,

殺之。

遂滅賴。

KR1e0001_tls_010-96a

A10.4.5九月,

取鄫。

KR1e0001_tls_010-97a

A10.4.6冬十有二月乙卯,

叔孫豹卒。

KR1e0001_tls_010-98a

B10.4《昭公四年傳》

KR1e0001_tls_010-99a

B10.4.1四年春,

王正月,

許男如楚,

楚子止之;

遂止鄭伯,

復田江南,

許男與焉。

KR1e0001_tls_010-100a

使椒舉如晉求諸侯,

二君待之。

# src: Zuo Zhao 4.1.2 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1245; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1131; tr. Legge:596

# dating: 8120

椒舉致命曰:

「寡君使舉曰:

日君有惠,

賜盟于宋,

曰:

『晉、楚之從交相見也。』

# src: Zuo Zhao 4.1.3 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1246; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1131; tr. Legge:596

# dating: 8120

以歲之不易,

寡人願結驩於二三君,

使舉請間。

君若苟無四方之虞,

則願假寵以請於諸侯。」

# src: Zuo Zhao 4.1.4 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1246; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1131; tr. Legge:596

# dating: 8120

晉侯欲勿許。

司馬侯曰:

「不可。

楚王方侈,

天或者欲逞其心,

以厚其毒,

而降之罰,

未可知也。

其使能終,

亦未可知也。

晉、楚唯天所相,

# src: Zuo Zhao 4.1.5 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1246; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1131; tr. Legge:596

# dating: 8120

不可與爭。

君其許之,

而脩德以待其歸。

若歸於德,

吾猶將事之,

況諸侯乎?

若適淫虐,

楚將棄之,

吾又誰與爭?」

# src: Zuo Zhao 4.1.6 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1246; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

公曰:

「晉有三不殆,

其何敵之有?

國險而多馬,

齊、楚多難;

有是三者,

何鄉而不濟?」

對曰:

「恃險與馬,

而虞鄰國之難,

是三殆也。

# src: Zuo Zhao 4.1.7 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1246; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

四嶽、三塗、陽城、

大室、荊山、中南,

九州之險也,

是不一姓。

冀之北土,

馬之所生,

無興國焉。

# src: Zuo Zhao 4.1.8 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

恃險與馬,

不可以為固也,

從古以然。

是以先王務脩德音以亨神、人,

不聞其務險與馬也。

鄰國之難

不可虞也。

# src: Zuo Zhao 4.1.9 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

或多難以固其國,

啟其疆土;

或無難以喪其國,

失其守宇,

若何虞難?

齊有仲孫之難

而獲桓公,

至今賴之。

# src: Zuo Zhao 4.1.10 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

晉有里、丕之難,

而獲文公,

是以為盟主。

衛、

邢無難,

敵亦喪之。

故人之難,

不可虞也。

# src: Zuo Zhao 4.1.11(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

恃此三者,

而不脩政德,

亡於不暇,

又何能濟?

君其許之!

紂作淫虐,

文王惠和,

殷是以隕,

周是以興,

夫豈爭諸侯?」

# src: Zuo Zhao 4.1.12 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1247; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

乃許楚使。

使叔向對曰:

「寡君有社稷之事,

是以不獲春秋時見。

諸侯、

君實有之,

何辱命焉?」

# src: Zuo Zhao 4.1.13 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:596

# dating: 8120

椒舉遂請昏,

晉侯許之。

KR1e0001_tls_010-101a

楚子問於子產曰:

「晉其許我諸侯乎?」

# src: Zuo Zhao 4.1.14 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:597

# dating: 8120

對曰:「許君。

晉君少安,

不在諸侯。

其大夫多求,

莫匡其君。

在宋之盟又曰如一。

若不許君,

將焉用之?」

# src: Zuo Zhao 4.1.15 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:597

# dating: 8120

王曰:

「諸侯其來乎?」

對曰:

「必來。

從宋之盟,

承君之歡,

不畏大國,

何故不來?

# src: Zuo Zhao 4.1.16(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:597

# dating: 8120

不來者,其魯、衛、曹、邾乎!

曹畏宋,

邾畏魯,

魯、衛偪於齊而親於晉,

唯是不來。

其餘,

君之所及也,

誰敢不至?」

# src: Zuo Zhao 4.1.17(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1132; tr. Legge:597

# dating: 8120

王曰:

「然則吾所求者無不可乎?」

對曰:

「求逞於人,

不可;

與人同欲,

盡濟。」

KR1e0001_tls_010-102a

# src: Zuo Zhao 4.2.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

B10.4.2大雨雹。

季武子問於申豐曰:

「雹可禦乎?」

對曰:

「聖人在上,

無雹。

雖有,

不為災。

# src: Zuo Zhao 4.2.2(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1248; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

古者日在北陸而藏冰,

西陸朝覿而出之。

其藏冰也,

深山窮谷,

固陰沍寒,於是乎取之。

其出之也,

朝之祿位,

賓、食、喪、祭,

於是乎用之。

# src: Zuo Zhao 4.2.3(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1249; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

其藏之也,

黑牡、秬黍以享司寒。

其出之也,

桃弧、棘矢

以除其災。

其出入也時。

食肉之祿,

冰皆與焉。

# src: Zuo Zhao 4.2.4(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1249; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

大夫命婦喪浴用冰。

祭寒而藏之,

獻羔而啟之,

公始用之,

火出而畢賦,

自命夫命婦至於老疾,

無不受冰。

# src: Zuo Zhao 4.2.5(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1249; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

山人取之,

縣人傳之,

輿人納之,

隸人藏之。

夫冰以風壯,

而以風出。

# src: Zuo Zhao 4.2.6(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1250; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

其藏之也周,

其用之也徧,

則冬無愆陽,

夏無伏陰,

春無淒風,

秋無苦雨,

雷出不震,

無菑霜雹,

癘疾不降,

# src: Zuo Zhao 4.2.7(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1250; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1135; tr. Legge:597

# dating: 8120

民不夭札。

今藏川池之冰棄而不用,

風不越而殺,

雷不發而震。

雹之為菑,

誰能禦之?

《七月》之卒章,

藏冰之道也。」

KR1e0001_tls_010-103a

# src: Zuo Zhao 4.3.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1250; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1137; tr. Legge:597

# dating: 8120

B10.4.3夏,

諸侯如楚,

魯、衛、曹、邾不會。

曹、邾辭以難,

公辭以時祭,

衛侯辭以疾。

鄭伯先待于申。

六月丙午,

楚子合諸侯于申。

# src: Zuo Zhao 4.3.2(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1250; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1137; tr. Legge:597

# dating: 8120

椒舉言於楚子曰:

「臣聞諸侯無歸,

禮以為歸。

今君始得諸侯,

其慎禮矣。

霸之濟否,

在此會也。

# src: Zuo Zhao 4.3.3(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1250; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1137; tr. Legge:597

# dating: 8120

夏啟有鈞臺之享,

商湯有景亳之命,

周武有孟津之誓,

成有岐陽之蒐,

康有酆宮之朝,

穆有塗山之會,

# src: Zuo Zhao 4.3.4(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1137; tr. Legge:597

# dating: 8120

齊桓有召陵之師,

晉文有踐土之盟。

君其何用?

宋向戌、鄭公孫僑在,

諸侯之良也,

君其選焉。」

王曰:

「吾用齊桓。」

# src: Zuo Zhao 4.3.5(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1137; tr. Legge:597

# dating: 8120

王使問禮於左師與子產。

左師曰:

「小國習之,

大國用之,

敢不薦聞?」

獻公合諸侯之禮六。

子產曰:

「小國共職,

敢不薦守?」

# src: Zuo Zhao 4.3.6(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1138; tr. Legge:597

# dating: 8120

獻伯子男會公之禮六。

君子謂合左師善守先代,

子產善相小國。

KR1e0001_tls_010-104a

王使椒舉侍於後以規過,

卒事不規。

# src: Zuo Zhao 4.3.7(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1251; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1138; tr. Legge:597

# dating: 8120

王問其故,

對曰:

「禮、

吾所未見者有六焉,

又何以規。」

宋大子佐後至,

王田於武城,

久而弗見。

椒舉請辭焉。

王使往,

曰:

# src: Zuo Zhao 4.3.8(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1138; tr. Legge:597

# dating: 8120

「屬有宗祧之事於武城,

寡君將墮幣焉,

敢謝後見。」

KR1e0001_tls_010-105a

徐子,

吳出也,

以為貳焉,

故執諸申。

KR1e0001_tls_010-106a

楚子示諸侯侈。

# src: Zuo Zhao 4.3.9(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1138; tr. Legge:597

# dating: 8120

椒舉曰:

「夫六王、二公之事,

皆所以示諸侯禮也,

諸侯所由用命也。

夏桀為仍之會,

有緡叛之。

商紂為黎之蒐,

東夷叛之;

# src: Zuo Zhao 4.3.10 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1138; tr. Legge:597

# dating: 8120

周幽為大室之盟,

戎狄叛之,

皆所以示諸侯汏也,

諸侯所由棄命也。

今君以汏,

無乃不濟乎!」

# src: Zuo Zhao 4.3.11(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1252; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1138; tr. Legge:597

# dating: 8120

王弗聽。

子產見左師曰:

「吾不患楚矣。

汏而愎諫,

不過十年。」

左師曰:

「然。

不十年侈,

其惡不遠。

遠惡而後棄。

善亦如之,

德遠而後興。」

KR1e0001_tls_010-107a

# src: Zuo Zhao 4.4.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

B10.4.4秋七月,

楚子以諸侯伐吳,

宋大子、鄭伯先歸,

宋華費遂、鄭大夫從。

# src: Zuo Zhao 4.4.2(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

使屈申圍朱方,

八月甲申,

克之,

執齊慶封而盡滅其族。

將戮慶封,

# src: Zuo Zhao 4.4.3(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

椒舉曰:

「臣聞無瑕者可以戮人。

慶封惟逆命,

是以在此,

其肯從於戮乎?

播於諸侯,

焉用之?」

# src: Zuo Zhao 4.4.4(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

王弗聽,

負之斧鉞,

以徇於諸侯,

使言曰:

「無或如齊慶封弒其君,

弱其孤,

以盟其大夫!」

# src: Zuo Zhao 4.4.5(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

慶封曰:

「無或如楚共王之庶子圍弒其君

--兄之子麇而代之,

以盟諸侯!」

# src: Zuo Zhao 4.4.6(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1253; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

王使速殺之。

KR1e0001_tls_010-108a

遂以諸侯滅賴。

賴子面縛銜璧,

士袒,

輿櫬從之,

造於中軍。

# src: Zuo Zhao 4.4.7(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

王問諸椒舉,

對曰:

「成王克許,

許僖公如是。

王親釋其縛,

受其璧,

焚其櫬。」

# src: Zuo Zhao 4.4.8(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

王從之。

遷賴於鄢。

KR1e0001_tls_010-109a

楚子欲遷許於賴,

使鬭韋龜與公子棄疾城之而還。

KR1e0001_tls_010-110a

申無宇曰:

「楚禍之首將在此矣。

召諸侯而來,

伐國而克,

城,竟莫校,

# src: Zuo Zhao 4.4.9(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

王心不違,

民其居乎?

民之不處,

其誰堪之?

不堪王命,

乃禍亂也。」

KR1e0001_tls_010-111a

# src: Zuo Zhao 4.5.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1140; tr. Legge:598

# dating: 8120

B10.4.5九月,

取鄫,

言易也。

莒亂,

著丘公立而不撫鄫,

鄫叛而來,

故曰取。

凡克邑,

不用師徒曰取。

KR1e0001_tls_010-112a

# src: Zuo Zhao 4.6.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1142; tr. Legge:598

# dating: 8120

B10.4.6鄭子產作丘賦,

國人謗之,

曰:

「其父死於路,

己為蠆尾,

以令於國,

國將若之何?」

子寬以告。

# src: Zuo Zhao 4.6.2(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1142; tr. Legge:598

# dating: 8120

子產曰:

「何害?

苟利社稷,

死生以之。

且吾聞為善者不改其度,

故能有濟也。

民不可逞,

度不可改。

# src: Zuo Zhao 4.6.3(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1254; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1142; tr. Legge:598

# dating: 8120

《詩》曰:

『禮義不愆,

何恤於人言?』

吾不遷矣。」

# src: Zuo Zhao 4.6.4(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1255; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1143; tr. Legge:598

# dating: 8120

渾罕曰:

「國氏其先亡乎!

君子作法於涼,

其敝猶貪。

作法於貪,

敝將若之何?

# src: Zuo Zhao 4.6.5(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1255; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1143; tr. Legge:598

# dating: 8120

姬在列者,

蔡及曹、滕其先亡乎!

偪而無禮。

鄭先衛亡,

偪而無法。

政不率法,

而制於心。

民各有心,

何上之有?」

KR1e0001_tls_010-113a

# src: Zuo Zhao 4.7.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1255; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1143; tr. Legge:598

# dating: 8120

B10.4.7冬,

吳伐楚,

入棘、

櫟、麻,

以報朱方之役。

楚沈尹射奔命於夏汭,

葴尹宜咎城鍾離,

薳啟疆城巢,

然丹城州來。

東國水,

不可以城。

彭生罷賴之師。

KR1e0001_tls_010-114a

# src: Zuo Zhao 4.8.1(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1256; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:598

# dating: 8120

B10.4.8初,

穆子去叔孫氏,

及庚宗,

遇婦人,

使私為食而宿焉。

問其行,

告之故,

哭而送之。

# src: Zuo Zhao 4.8.2(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1256; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:599

# dating: 8120

適齊,

娶於國氏,

生孟丙、仲壬。

夢天壓己,

弗勝,

顧而見人,

黑而上僂,

深目而豭喙,

號之曰:

「牛!

助余!」

# src: Zuo Zhao 4.8.3(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1256; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:599

# dating: 8120

乃勝之。

旦而皆召其徒,

無之。

且曰:

「志之!」

及宣伯奔齊,

饋之。

# src: Zuo Zhao 4.8.4(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1256; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:599

# dating: 8120

宣伯曰:

「魯以先子之故,

將存吾宗,

必召女。

召女,

何如?」

對曰:

「願之久矣。」

KR1e0001_tls_010-115a

# src: Zuo Zhao 4.8.5(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1257; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:599

# dating: 8120

魯人召之,

不告而歸。

既立,

所宿庚宗之婦人獻以雉。

問其姓,

對曰:

「余子長矣,

能奉雉而從我矣。」

# src: Zuo Zhao 4.8.6(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1257; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:599

# dating: 8120

召而見之,

則所夢也。

未問其名,

號之曰:

「牛!」

曰:

「唯。」

皆召其徒使視之,

遂使為豎。

# src: Zuo Zhao 4.8.7(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1257; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1144; tr. Legge:599

# dating: 8120

有寵,

長使為政。

公孫明知叔孫於齊,

歸,

未逆國姜,

子明取之,

故怒,

其子長而後使逆之。

KR1e0001_tls_010-116a

# src: Zuo Zhao 4.8.8(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1257; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

田於丘蕕,

遂遇疾焉。

豎牛欲亂其室而有之,

強與孟盟,

不可。

叔孫為孟鍾,

曰:

「爾未際,

饗大夫以落之。」

# src: Zuo Zhao 4.8.9(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1258; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

既具,

使豎牛請日。

入,

弗謁;

出,

命之日。

及賓至,

聞鍾聲。

牛曰:

「孟有北婦人之客。」

# src: Zuo Zhao 4.8.10(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1258; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

怒,

將往,

牛止之。

賓出,

使拘而殺諸外。

牛又強與仲盟,

不可。

仲與公御萊書觀於公,

公與之環,

# src: Zuo Zhao 4.8.11(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1258; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

使牛入示之。

入,

不示;

出,

命佩之。

牛謂叔孫:

「見仲而何?」

叔孫曰:

「何為?」

# dating: 8120

曰:

「不見,

既自見矣,

公與之環而佩之矣。」

遂逐之,

奔齊。

疾急,

命召仲,

牛許而不召。

# dating: 8120

杜洩見,

告之飢渴,

授之戈。

對曰:

「求之而至,

又何去焉?」

豎牛曰:

「夫子疾病,

不欲見人。」

# src: Zuo Zhao 4.8.14(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1258; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

使寘饋于个而退。

牛弗進,

則置虛命徹。

# src: Zuo Zhao 4.8.15(538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1259; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

十二月癸丑,

叔孫不食;

乙卯,

卒。

牛立昭子而相之。

KR1e0001_tls_010-117a

公使杜洩葬叔孫,

豎牛賂叔仲昭子與南遺,

使惡杜洩於季孫而去之。

# src: Zuo Zhao 4.8.16 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1259; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

杜洩將以路葬,

且盡卿禮。

南遺謂季孫曰:

「叔孫未乘路,

葬焉用之?

且冢卿無路,

介卿以葬,

不亦左乎?」

# src: Zuo Zhao 4.8.17 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1259; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

季孫曰:

「然。」

使杜洩舍路。

不可,

曰:

「夫子受命於朝而聘于王,

王思舊勳而賜之路,

# src: Zuo Zhao 4.8.18 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1259; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

復命而致之君。

君不敢逆王命而復賜之,

使三官書之。

吾子為司徒,

實書名;

夫子為司馬,

與工正書服;

孟孫為司空以書勳。

# src: Zuo Zhao 4.8.19 (538 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1259; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1145; tr. Legge:599

# dating: 8120

今死而弗以,

是棄君命也。

書在公府而弗以,

是廢三官也。

若命服,

生弗敢服,

死又不以,

將焉用之?」

乃使以葬。

KR1e0001_tls_010-118a

季孫謀去中軍,

豎牛曰:

「夫子固欲去之。」

KR1e0001_tls_010-119a

# src: Zuo Zhao 5.1.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1261; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1148; tr. Legge:603

# dating: 8120

A10.5《昭公五年經》

KR1e0001_tls_010-120a

A10.5.1五年春,

王正月,

舍中軍。

KR1e0001_tls_010-121a

A10.5.2楚殺其大夫屈申。

KR1e0001_tls_010-122a

A10.5.3公如晉。

KR1e0001_tls_010-123a

A10.5.4夏,

莒牟夷以牟婁及防、

茲來奔。

KR1e0001_tls_010-124a

A10.5.5秋七月,

公至自晉。

KR1e0001_tls_010-125a

A10.5.6戊辰,

叔弓帥師敗莒師于蚡泉。

KR1e0001_tls_010-126a

A10.5.7秦伯卒。

KR1e0001_tls_010-127a

A10.5.8冬,

楚子、

蔡侯、

陳侯、

許男、

頓子、

沈子、

徐人、

越人伐吳。

KR1e0001_tls_010-128a

B10.5《昭公五年傳》

KR1e0001_tls_010-129a

B10.5.1五年春,

王正月,

舍中軍,

卑公室也。

毀中軍于施氏,

成諸臧氏。

初,作中軍,

三分公室,

而各有其一。

# src: Zuo Zhao 5.1.2 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1261; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1148; tr. Legge:603

# dating: 8120

季氏盡征之,

叔孫氏臣其子弟,

孟氏取其半焉。

及其舍之也,

四分公室,

季氏擇二,

二子各一,

皆盡征之,

而貢于公。

KR1e0001_tls_010-130a

# src: Zuo Zhao 5.1.3 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1262; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1148; tr. Legge:603

# dating: 8120

以書使杜洩告於殯,

曰:

「子固欲毀中軍,

既毀之矣,

故告。」

杜洩曰:

「夫子唯不欲毀也,

故盟諸僖閎,

詛諸五父之衢。」

# src: Zuo Zhao 5.1.4 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1262; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1148; tr. Legge:603

# dating: 8120

受其書而投之,

帥士而哭之。

KR1e0001_tls_010-131a

叔仲子謂季孫曰:

「帶受命於子叔孫曰:

『葬鮮者自西門。』」

季孫命杜洩。

# src: Zuo Zhao 5.1.5 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1262; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:603

# dating: 8120

杜洩曰:

「卿喪自朝,

魯禮也。

吾子為國政,

未改禮而又遷之。

群臣懼死,

不敢自也。」

# src: Zuo Zhao 5.1.6 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1262; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

既葬而行。

KR1e0001_tls_010-132a

仲至自齊,

季孫欲立之。

南遺曰:

「叔孫氏厚,

則季氏薄。

彼實家亂,

子勿與知,

不亦可乎?」

# src: Zuo Zhao 5.1.7 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1263; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

南遺使國人助豎牛以攻諸大庫之庭,

司宮射之,

中目而死。

豎牛取東鄙三十邑以與南遺。

KR1e0001_tls_010-133a

昭子即位,

# src: Zuo Zhao 5.1.8 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1263; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

朝其家眾,

曰:

「豎牛禍叔孫氏,

使亂大從,

殺適立庶;

又披其邑,

將以赦罪,

罪莫大焉。

必速殺之!」

# src: Zuo Zhao 5.1.9 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1263; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

豎牛懼,

奔齊。

孟、仲之子殺諸塞關之外。

投其首於寧風之棘上。

仲尼曰:

「叔孫昭子之不勞,

不可能也。

# src: Zuo Zhao 5.1.10 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1263; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

周任有言曰:

『為政者不賞私勞,

不罰私怨。』

《詩》云:

『有覺德行,

四國順之。』」

KR1e0001_tls_010-134a

# src: Zuo Zhao 5.1.11 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1263; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

初,

穆子之生也,

莊叔以《周易》筮之,

遇《明夷》䷣之《謙》䷎,以示卜楚丘。

楚丘曰:

「是將行,

而歸為子祀。

# src: Zuo Zhao 5.1.12 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1264; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

以讒人入,

其名曰牛,

卒以餒死。

《明夷》、

日也。

日之數十,

故有十時,

亦當十位。

# src: Zuo Zhao 5.1.13 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1264; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

自王已下,

其二為公,其三為卿。

日上其中,

食日為二,

旦日為三。

《明夷》之《謙》,

明而未融,

其當旦乎,

故曰

『為子祀』。

# src: Zuo Zhao 5.1.14 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1264; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1149; tr. Legge:604

# dating: 8120

日之《謙》,

當鳥,

故曰

『明夷于飛』。

明而未融,

故曰

『垂其翼』。

象日之動,

故曰

# src: Zuo Zhao 5.1.15 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1265; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1150; tr. Legge:604

# dating: 8120

『君子于行』。

當三在旦,

故曰

『三日不食』。

《離》、

火也,

《艮》、

山也。

《離》為火,

火焚山,

# src: Zuo Zhao 5.1.16 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1265; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1150; tr. Legge:604

# dating: 8120

山敗。

於人為言。

敗言為讒,

故曰:

『有攸往。

主人有言』。

言必讒也。

純《離》為牛,

世亂讒勝,

勝將適《離》,

# src: Zuo Zhao 5.1.17 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1265; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1150; tr. Legge:604

# dating: 8120

故曰

『其名曰牛』。

謙不足,

飛不翔;

垂不峻,

翼不廣。

故曰

『其為子後乎』。

吾子、

亞卿也,

抑少不終。」

KR1e0001_tls_010-135a

# src: Zuo Zhao 5.2.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1265; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1152; tr. Legge:604

# dating: 8120

B10.5.2楚子以屈申為貳於吳,

乃殺之。

以屈生為莫敖,

使與令尹子蕩如晉逆女。

過鄭,

鄭伯勞子蕩于氾,

勞屈生于菟氏。

晉侯送女于邢丘。

子產相鄭伯、會晉侯于邢丘。

KR1e0001_tls_010-136a

# src: Zuo Zhao 5.3.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1152; tr. Legge:604

# dating: 8120

B10.5.3公如晉,

自郊勞至于贈賄,

無失禮。

晉侯謂女叔齊曰:

「魯侯不亦善於禮乎?」

對曰:「魯侯焉知禮!」

# src: Zuo Zhao 5.3.2 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1153; tr. Legge:604

# dating: 8120

公曰:

「何為?

自郊勞至于贈賄,

禮無違者,何故不知?」

對曰:「是儀也,

不可謂禮。

# src: Zuo Zhao 5.3.3 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1153; tr. Legge:604

# dating: 8120

禮、

所以守其國,

行其政令,

無失其民者也。

今政令在家,

不能取也;

有子家羈,

弗能用也;

# src: Zuo Zhao 5.3.4 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1153; tr. Legge:604

# dating: 8120

奸大國之盟,

陵虐小國;

利人之難,

不知其私。

公室四分,

民食於他。

思莫在公,

不圖其終。

# src: Zuo Zhao 5.3.5 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1153; tr. Legge:604

# dating: 8120

為國君,

難將及身,

不恤其所。

禮之本末將於此乎在,

而屑屑焉習儀以亟。

言善於禮,

不亦遠乎?」

# src: Zuo Zhao 5.3.6 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1153; tr. Legge:605

# dating: 8120

君子謂叔侯於是乎知禮。

KR1e0001_tls_010-137a

# src: Zuo Zhao 5.4.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1266; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

B10.5.4晉韓宣子如楚送女,

叔向為介。

鄭子皮、子大叔勞諸索氏。

大叔謂叔向曰:

「楚王汏侈已甚,

子其戒之!」

# src: Zuo Zhao 5.4.2 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1267; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

叔向曰:

「汏侈已甚,

身之災也,

焉能及人?

若奉吾幣帛,

慎吾威儀;

守之以信,

行之以禮;

敬始而思終,

終無不復。

# src: Zuo Zhao 5.4.3 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1267; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

從而不失儀,

敬而不失威;

道之以訓辭,

奉之以舊法,

考之以先王,

度之以二國,

雖汏侈,

若我何?」

KR1e0001_tls_010-138a

# src: Zuo Zhao 5.4.4 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1267; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

及楚。

楚子朝其大夫,

曰:

「晉、

吾仇敵也。

苟得志焉,

無恤其他。

# src: Zuo Zhao 5.4.5 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1267; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

今其來者,

上卿、上大夫也。

若吾以韓起為閽,

以羊舌肸為司宮,

足以辱晉,

吾亦得志矣。

可乎?」

# src: Zuo Zhao 5.4.6 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1267; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

大夫莫對。

薳啟彊曰:

「可。

苟有其備,

何故不可?

恥匹夫不可以無備,

況恥國乎?

是以聖王務行禮,

不求恥人。

# src: Zuo Zhao 5.4.7 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1267; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1154; tr. Legge:605

# dating: 8120

朝聘有珪,

享覜有璋,

小有述職,

大有巡功。

設机而不倚,

爵盈而不飲;

宴有好貨,

飧有陪鼎,

入有郊勞,

出有贈賄,

# src: Zuo Zhao 5.4.8 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1268; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

禮之至也。

國家之敗,

失之道也,

則禍亂興。

城濮之役,

晉無楚備,

以敗於邲。

邲之役,

楚無晉備,

以敗於鄢。

# src: Zuo Zhao 5.4.9 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1268; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

自鄢以來,

晉不失備,

而加之以禮,

重之以睦,

是以楚弗能報,

而求親焉。

既獲姻親,

又欲恥之,

以召寇讎,

備之若何,

誰其重此?

# src: Zuo Zhao 5.4.10 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1268; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

若有其人,

恥之可也。

若其未有,

君亦圖之。

晉之事君,

臣曰可矣:

求諸侯而麇至;

求昏而薦女,

君親送之,

上卿及上大夫致之。

猶欲恥之,

# src: Zuo Zhao 5.4.11 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1268; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

君其亦有備矣。

不然,

柰何?

韓起之下,

趙成、中行吳、魏舒、范鞅、知盈;

羊舌肸之下,

祁午、張趯、籍談、女齊、

梁丙、張骼、輔躒、苗賁皇,

皆諸侯之選也。

# src: Zuo Zhao 5.4.12 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1268; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

韓襄為公族大夫,

韓須受命而使矣;

箕襄、邢帶、叔禽、

叔椒、子羽,

皆大家也。

# src: Zuo Zhao 5.4.13 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1269; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

韓賦七邑,

皆成縣也。

羊舌四族,

皆彊家也。

晉人若喪韓起、楊肸,

五卿、

八大夫輔韓須、楊石,

# src: Zuo Zhao 5.4.14 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1269; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

因其十家九縣,

長轂九百,

其餘四十縣,

遺守四千,

奮其武怒,

以報其大恥。

伯華謀之,

中行伯、魏舒帥之,

其蔑不濟矣。

# src: Zuo Zhao 5.4.15 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1269; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

君將以親易怨,

實無禮以速寇,

而未有其備,

使群臣往遺之禽

以逞君心,

何不可之有?」

王曰:

「不穀之過也,

大夫無辱。」

# src: Zuo Zhao 5.4.16 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1269; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1155; tr. Legge:605

# dating: 8120

厚為韓子禮。

王欲敖叔向以其所不知,

而不能,

亦厚其禮。

KR1e0001_tls_010-139a

韓起反,

鄭伯勞諸圉。

辭不敢見,

禮也。

KR1e0001_tls_010-140a

# src: Zuo Zhao 5.5.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1270; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1158; tr. Legge:605

# dating: 8120

B10.5.5鄭罕虎如齊,

娶於子尾氏。

晏子驟見之。

陳桓子問其故。

對曰:

「能用善人,

民之主也。」

KR1e0001_tls_010-141a

# src: Zuo Zhao 5.6.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1270; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1158; tr. Legge:606

# dating: 8120

B10.5.6夏,

莒牟夷以牟婁及防、茲來奔。

牟夷非卿而書,

尊地也。

KR1e0001_tls_010-142a

莒人愬于晉,

晉侯欲止公。

范獻子曰:

「不可。

人朝而執之,

誘也;

# src: Zuo Zhao 5.6.2 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1270; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1158; tr. Legge:606

# dating: 8120

討不以師,

而誘以成之,

惰也。

為盟主而犯此二者,

無乃不可乎!

請歸之,

間而以師討焉。」

乃歸公。

秋七月,

公至自晉。

KR1e0001_tls_010-143a

# src: Zuo Zhao 5.7.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1270; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1158; tr. Legge:606

# dating: 8120

B10.5.7莒人來討,

不設備。

戊辰,

叔弓敗諸蚡泉,

莒未陳也。

KR1e0001_tls_010-144a

# src: Zuo Zhao 5.8.1 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1270; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1158; tr. Legge:606

# dating: 8120

B10.5.8冬十月,

楚子以諸侯及東夷伐吳,

以報棘、櫟、麻之役。

薳射以繁揚之師會於夏汭。

越大夫常壽過帥師會楚子于瑣。

# src: Zuo Zhao 5.8.2 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1271; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1158; tr. Legge:606

# dating: 8120

聞吳師出,

薳啟彊帥師從之,

遽不設備,

吳人敗諸鵲岸。

楚子以馹至於羅汭。

KR1e0001_tls_010-145a

吳子使其弟蹶由犒師,

# src: Zuo Zhao 5.8.3 (537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1271; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

楚人執之,

將以釁鼓。

王使問焉,

曰:

「女卜來吉乎?」

對曰:

「吉。

寡君聞君將治兵於敝邑,

卜之以守龜,

# src: Zuo Zhao 5.8.4(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1271; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

曰:

『余亟使人犒師,

請行以觀王怒之疾徐,

而為之備,

尚克知之!』

龜兆告吉,

曰:

# src: Zuo Zhao 5.8.5(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1271; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

『克可知也。』

君若驩焉好逆使臣,

滋敝邑休怠,

而忘其死,

亡無日矣。

今君奮焉震電馮怒,

虐執使臣,

將以釁鼓,

則吳知所備矣。

# src: Zuo Zhao 5.8.6(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1271; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

敝邑雖羸,

若早脩完,

其可以息師。

難易有備,

可謂吉矣。

且吳社稷是卜,

豈為一人?

# src: Zuo Zhao 5.8.7(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1271; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

使臣獲釁軍鼓,

而敝邑知備,

以禦不虞,

其為吉,

孰大焉?

國之守龜,

其何事不卜?

一臧一否。

其誰能當之?

# src: Zuo Zhao 5.8.8(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1272; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

城濮之兆,

其報在邲。

今此行也,

其庸有報志?」

乃弗殺。

KR1e0001_tls_010-146a

# src: Zuo Zhao 5.8.9(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1272; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

楚師濟於羅汭,

沈尹赤會楚子,

次於萊山,

薳射帥繁陽之師先入南懷,

楚師從之,

及汝清。

吳不可入。

# src: Zuo Zhao 5.8.10(537 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1272; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1159; tr. Legge:606

# dating: 8120

楚子遂觀兵於坁箕之山。

KR1e0001_tls_010-147a

是行也,

吳早設備,

楚無功而還,

以蹶由歸。

楚子懼吳,

使沈尹射待命于巢,

薳啟彊待命于雩婁,

禮也。

KR1e0001_tls_010-148a

# src: Zuo Zhao 6.1.1(536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1273; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

B10.5.9秦后子復歸於秦,

景公卒故也。

KR1e0001_tls_010-149a

A10.6《昭公六年經》

KR1e0001_tls_010-150a

A10.6.1六年春,

王正月,

杞伯益姑卒。

KR1e0001_tls_010-151a

A10.6.2葬秦景公。

KR1e0001_tls_010-152a

A10.6.3夏,

季孫宿如晉。

KR1e0001_tls_010-153a

A10.6.4葬杞文公。

KR1e0001_tls_010-154a

A10.6.5宋華合比出奔衛。

KR1e0001_tls_010-155a

A10.6.6秋九月,

大雩。

KR1e0001_tls_010-156a

A10.6.7楚薳罷帥師伐吳。

KR1e0001_tls_010-157a

A10.6.8冬,

叔弓如楚。

KR1e0001_tls_010-158a

A10.6.9齊侯伐北燕。

KR1e0001_tls_010-159a

B10.6《昭公六年傳》

KR1e0001_tls_010-160a

B10.6.1六年春,

王正月,

杞文公卒。

弔如同盟,

禮也。

KR1e0001_tls_010-161a

# src: Zuo Zhao 6.2.1(536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1273; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

B10.6.2大夫如秦,

葬景公,

禮也。

KR1e0001_tls_010-162a

# src: Zuo Zhao 6.3.1(536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1274; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

B10.6.3三月,

鄭人鑄刑書。

叔向使詒子產書,

曰:

「始吾有虞於子,

今則已矣。

昔先王議事以制,

不為刑辟,

懼民之有爭心也。

# src: Zuo Zhao 6.3.2(536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1274; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

猶不可禁禦,

是故閑之以義,

糾之以政,

行之以禮,

守之以信,

奉之以仁;

制為祿位,

以勸其從;

嚴斷刑罰,

以威其淫。

# src: Zuo Zhao 6.3.3 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1274; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

懼其未也,

故誨之以忠,

聳之以行,

教之以務,

使之以和,

臨之以敬,

涖之以彊,

斷之以剛;

# src: Zuo Zhao 6.3.4 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1274; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

猶求聖哲之上、明察之官、

忠信之長、慈惠之師,

# src: Zuo Zhao 6.3.5 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1275; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

民於是乎可任使也,

而不生禍亂。

民知有辟,

則不忌於上。

並有爭心,

以徵於書,

而徼幸以成之,

弗可為矣。

KR1e0001_tls_010-163a

# src: Zuo Zhao 6.3.6 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1275; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

「夏有亂政,

而作《禹刑》;

商有亂政,

而作《湯刑》;

周有亂政,

而作《九刑》:

三辟之興,

皆叔世也。

# src: Zuo Zhao 6.3.7 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1276; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

今吾子相鄭國,

作封洫,

立謗政,

制參辟,

鑄刑書,

將以靖民,

不亦難乎?

# src: Zuo Zhao 6.3.8 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1276; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

《詩》曰:

『儀式刑文王之德,

日靖四方。』

又曰:

『儀刑文王,

萬邦作孚。』

如是,

何辟之有?

# src: Zuo Zhao 6.3.9 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1276; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:609

# dating: 8120

民知爭端矣,

將棄禮而徵於書,

錐刀之末,

將盡爭之。

亂獄滋豐,

賄賂並行。

終子之世,

鄭其敗乎?

# src: Zuo Zhao 6.3.10 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1276; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1162; tr. Legge:610

# dating: 8120

肸聞之:

「『國將亡,

必多制』,

其此之謂乎!」

KR1e0001_tls_010-164a

復書曰:

「若吾子之言,僑不才,

不能及子孫,

吾以救世也。

既不承命,

敢忘大惠!」

KR1e0001_tls_010-165a

# src: Zuo Zhao 6.3.11 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1277; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1163; tr. Legge:610

# dating: 8120

士文伯曰:

「火見,

鄭其火乎!

火未出

而作火以鑄刑器,

藏爭辟焉。

火如象之,

不火何為?」

KR1e0001_tls_010-166a

# src: Zuo Zhao 6.4.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1277; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.4夏,

季孫宿如晉,

拜莒田也。

晉侯享之,

有加籩。

武子退,

使行人告曰:

# src: Zuo Zhao 6.4.2 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1277; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

「小國之事大國也,

苟免於討,

不敢求貺。

得貺不過三獻。

今豆有加,

下臣弗堪,

無乃戾也?」

韓宣子曰:

「寡君以為驩也。」

# src: Zuo Zhao 6.4.3 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1277; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

對曰:

「寡君猶未敢,

況下臣,

君之隸也,

敢聞加貺?」

固請徹加,

而後卒事。

晉人以為知禮,

重其好貨。

KR1e0001_tls_010-167a

# src: Zuo Zhao 6.5.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1277; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.5宋寺人柳有寵,

大子佐惡之。

華合比曰:

「我殺之。」

柳聞之,

乃坎、用牲、埋書,

而告公曰:

「合比將納亡人之族,

既盟于北郭矣。」

# src: Zuo Zhao 6.5.2 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1277; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

公使視之,

有焉,

遂逐華合比。

合比奔衛。

於是華亥欲代右師,

乃與寺人柳比,

從為之徵,

曰:

「聞之久矣。」

公使代之。

# src: Zuo Zhao 6.5.3 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

見於左師,

左師曰:

「女夫也必亡。

女喪而宗室,

於人何有?

人亦於女何有?

《詩》曰:

『宗子維城,

毋俾城壞,

毋獨斯畏。』

女其畏哉!」

KR1e0001_tls_010-168a

# src: Zuo Zhao 6.6.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1165; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.6六月丙戌,

鄭災。

KR1e0001_tls_010-169a

# src: Zuo Zhao 6.7.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1166; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.7楚公子棄疾如晉,

報韓子也。

過鄭,

鄭罕虎、公孫僑、游吉

從鄭伯以勞諸柤,

辭不敢見。

固請,

見之。

# src: Zuo Zhao 6.7.2 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1166; tr. Legge:610

# dating: 8120

見如見王。

以其乘馬八匹私面。

見子皮如上卿,

以馬六匹;

見子產以馬四匹;

見子大叔以馬二匹。

# src: Zuo Zhao 6.7.3 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1278; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

禁芻牧採樵,

不入田,

不樵樹,

不采蓺,

不抽屋,

不強匄。

# src: Zuo Zhao 6.7.4 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

誓曰:

「有犯命者,

君子廢,

小人降!」

舍不為暴,

主不慁賓。

往來如是,

鄭三卿皆知其將為王也。

KR1e0001_tls_010-170a

# src: Zuo Zhao 6.7.5 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

韓宣子之適楚也,

楚人弗逆。

公子棄疾及晉竟,

晉侯將亦弗逆。

叔向曰:

「楚辟,

我衷,

若何效辟?

# src: Zuo Zhao 6.7.6 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

《詩》曰:

『爾之教矣,

民胥效矣。』

從我而已,

焉用效人之辟?

《書》曰:

『聖作則。』

無寧以善人為則,

而則人之辟乎?

# src: Zuo Zhao 6.7.7 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

匹夫為善,

民猶則之,

況國君乎?」

晉侯說,

乃逆之。

KR1e0001_tls_010-171a

# src: Zuo Zhao 6.8.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.8秋九月,

大雩,

旱也。

KR1e0001_tls_010-172a

# src: Zuo Zhao 6.9.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.9徐儀楚聘于楚,

楚子執之,

逃歸。

懼其叛也,

使薳洩伐徐。

吳人救之。

令尹子蕩帥師伐吳,

師于豫章,

而次于乾谿。

# src: Zuo Zhao 6.9.2 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1279; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

吳人敗其師於房鍾,

獲宮廄尹棄疾。

子蕩歸罪於薳洩而殺之。

KR1e0001_tls_010-173a

# src: Zuo Zhao 6.10.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1280; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:610

# dating: 8120

B10.6.10冬,

叔弓如楚,

聘,且弔敗也。

KR1e0001_tls_010-174a

# src: Zuo Zhao 6.11.1 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1280; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:611

# dating: 8120

B10.6.11十一月,

齊侯如晉,

請伐北燕也。

士匄相士鞅逆諸河,

禮也。

晉侯許之。

十二月,

齊侯遂伐北燕,

將納簡公。

# src: Zuo Zhao 6.11.2 (536 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1280; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1167; tr. Legge:611

# dating: 8120

晏子曰:

「不入。

燕有君矣,

民不貳。

吾君賄,

左右諂諛,

作大事不以信,

未嘗可也。」

KR1e0001_tls_010-175a

# src: Zuo Zhao 7.1.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1169; tr. Legge:615

# dating: 8120

A10.7《昭公七年經》

KR1e0001_tls_010-176a

A10.7.1七年春,

王正月,

暨齊平。

KR1e0001_tls_010-177a

A10.7.2三月,

公如楚。

KR1e0001_tls_010-178a

A10.7.3叔孫婼如齊涖盟。

KR1e0001_tls_010-179a

A10.7.4夏四月甲辰朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-180a

A10.7.5秋八月戊辰,

衛侯惡卒。

KR1e0001_tls_010-181a

A10.7.6九月,

公至自楚。

KR1e0001_tls_010-182a

A10.7.7冬十有一月癸未,

季孫宿卒。

KR1e0001_tls_010-183a

A10.7.8十有二月癸亥,

葬衛襄公。

KR1e0001_tls_010-184a

B10.7《昭公七年傳》

KR1e0001_tls_010-185a

B10.7.1七年春,

王正月,

暨齊平,

齊求之也。

癸巳,

齊侯次于虢。

燕人行成,

曰:

「敝邑知罪,

敢不聽命?

先君之敝器請以謝罪。」

# src: Zuo Zhao 7.1.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1169; tr. Legge:615

# dating: 8120

公孫晳曰:

「受服而退,

俟釁而動,

可也。」

二月戊午,

盟于濡上。

燕人歸燕姬,

賂以瑤罋、玉櫝、斝耳。

不克而還。

KR1e0001_tls_010-186a

# src: Zuo Zhao 7.2.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1169; tr. Legge:615

# dating: 8120

B10.7.2楚子之為令尹也,

為王旌以田。

芋尹無宇斷之,

曰:

「一國兩君,

其誰堪之?」

及即位,

為章華之宮,

納亡人以實之。

無宇之閽入焉。

無宇執之,

有司弗與,

# src: Zuo Zhao 7.2.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1169; tr. Legge:615

# dating: 8120

曰:

「執人於王宮,

其罪大矣。」

執而謁諸王。

王將飲酒,

無宇辭曰:

「天子經略,

諸侯正封,

# src: Zuo Zhao 7.2.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

古之制也。

封略之內,

何非君土?

食土之毛,

誰非君臣?

故《詩》曰:

『普天之下,

莫非王土;

率土之濱,

莫非王臣。』

# src: Zuo Zhao 7.2.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

天有十日,

人有十等。

下所以事上,

上所以共神也。

故王臣公,

公臣大夫,

大夫臣士,

士臣皁,

皁臣輿,

# src: Zuo Zhao 7.2.5 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

輿臣隸,

隸臣僚,

僚臣僕,

僕臣臺。

馬有圉,

牛有牧,

以待百事。

今有司曰:

『女胡執人於王宮?』

將焉執之?

# src: Zuo Zhao 7.2.6 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 12i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

周文王之法曰,

『有亡,

荒閱。』

所以得天下也。

吾先君文王,

作僕區之法,

曰:

『盜所隱器,

與盜同罪。』

所以封汝也。

# src: Zuo Zhao 7.2.7 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

若從有司,

是無所執逃臣也。

逃而舍之,

是無陪臺也。

王事無乃闕乎?

昔武王數紂之罪以告諸侯曰:

『紂為天下逋逃主,

萃淵藪。』

# src: Zuo Zhao 7.2.8 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

故夫致死焉。

君王始求諸侯而則紂,

無乃不可乎?

若以二文之法取之,

盜有所在矣。」

# src: Zuo Zhao 7.2.9 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1170; tr. Legge:616

# dating: 8120

王曰:

「取而臣以往。

盜有寵,

未可得也。」

遂赦之。

KR1e0001_tls_010-187a

# src: Zuo Zhao 7.3.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1172; tr. Legge:616

# dating: 8120

B10.7.3楚子成章華之臺,

願與諸侯落之。

大宰薳啟彊曰:

「臣能得魯侯。」

薳啟彊來召公,

辭曰:

「昔先君成公命我先大夫嬰齊曰:

『吾不忘先君之好,

將使衡父照臨楚國,

鎮撫其社稷,

以輯寧爾民。』

# src: Zuo Zhao 7.3.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1172; tr. Legge:616

# dating: 8120

嬰齊受命于蜀。

奉承以來,

弗敢失隕,

而致諸宗祧。

日我先君共王引領北望,

日月以冀,

# src: Zuo Zhao 7.3.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1285; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1172; tr. Legge:616

# dating: 8120

傳序相授,

於今四王矣。

嘉惠未至,

唯襄公之辱臨我喪。

孤與其二三臣悼心失圖,

社稷之不皇,

況能懷思君德?

# src: Zuo Zhao 7.3.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1172; tr. Legge:616

# dating: 8120

今君若步玉趾,

辱見寡君,

寵靈楚國,

以信蜀之役,

致君之嘉惠,

是寡君既受貺矣,

何蜀之敢望?

# src: Zuo Zhao 7.3.5 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1173; tr. Legge:616

# dating: 8120

其先君鬼神實嘉賴之,

豈唯寡君?

君若不來,

使臣請問行期,

寡君將承質幣而見于蜀,

以請先君之貺。」

KR1e0001_tls_010-188a

# src: Zuo Zhao 7.3.6 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1286; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1173; tr. Legge:616

# dating: 8120

公將往,

夢襄公祖。

梓慎曰:

「君不果行。

襄公之適楚也,

夢周公祖而行。

今襄公實祖,

君其不行。」

# src: Zuo Zhao 7.3.7 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1287; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1173; tr. Legge:616

# dating: 8120

子服惠伯曰:

「行!

先君未嘗適楚,

故周公祖以道之;

襄公適楚矣,

而祖以道君。

不行,

何之?」

KR1e0001_tls_010-189a

# src: Zuo Zhao 7.3.8 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1287; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1173; tr. Legge:616

# dating: 8120

三月,

公如楚。

鄭伯勞于師之梁。

孟僖子為介,

不能相儀。

及楚,

不能荅郊勞。

KR1e0001_tls_010-190a

# src: Zuo Zhao 7.4.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1287; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1174; tr. Legge:617

# dating: 8120

B10.7.4夏四月甲辰朔,

日有食之。

晉侯問於士文伯曰:

「誰將當日食?」

對曰:

「魯、衛惡之。

衛大,

魯小。」

# src: Zuo Zhao 7.4.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1287; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1174; tr. Legge:617

# dating: 8120

公曰:「何故?」

對曰:「去衛地如魯地,

於是有災,

魯實受之。

其大咎其衛君乎!

魯將上卿。」

# src: Zuo Zhao 7.4.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1288; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1174; tr. Legge:617

# dating: 8120

公曰:

「《詩》所謂

『彼日而食,

于何不臧』

者,

何也?」

對曰:

「不善政之謂也。

國無政,

不用善,

則自取謫于日月之災,

# src: Zuo Zhao 7.4.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1288; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

故政不可不慎也。

務三而已:

一曰擇人,

二曰因民,

三曰從時。」

KR1e0001_tls_010-191a

# src: Zuo Zhao 7.5.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1288; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

B10.7.5晉人來治杞田,

季孫將以成與之。

謝息為孟孫守,

不可,

曰:

「人有言曰:

『雖有挈缾之知,

守不假器,

禮也。』

夫子從君,

而守臣喪邑,

雖吾子亦有猜焉。」

# src: Zuo Zhao 7.5.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1288; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

季孫曰:

「君之在楚,

於晉罪也。

又不聽晉,

魯罪重矣。

晉師必至,

吾無以待之,

不如與之。

間晉而取諸杞。

# src: Zuo Zhao 7.5.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1288; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

吾與子桃,

成反,

誰敢有之?

是得二成也。

魯無憂

而孟孫益邑,

子何病焉?」

辭以無山,

與之萊、柞。

乃遷于桃。

晉人為杞取成。

KR1e0001_tls_010-192a

# src: Zuo Zhao 7.6.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1289; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

B10.7.6楚子享公于新臺,

使長鬣者相。

好以大屈。

既而悔之。

薳啟彊聞之,

見公。

公語之,

拜賀。

公曰:

# src: Zuo Zhao 7.6.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1289; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

對曰:

「齊與晉、越欲此久矣。

寡君無適與也,

而傳諸君。

君其備禦三鄰,

慎守寶矣,

敢不賀乎?」

公懼,

乃反之。

KR1e0001_tls_010-193a

# src: Zuo Zhao 7.7.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1289; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

B10.7.7鄭子產聘于晉。

晉侯疾,

韓宣子逆客,

私焉,

曰:

「寡君寢疾,

於今三月矣,

並走群望,

有加而無瘳。

今夢黃熊入于寢門,

其何厲鬼也!」

# src: Zuo Zhao 7.7.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1290; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

對曰:

「以君之明,

子為大政,

其何厲之有?

昔堯殛鯀于羽山,

其神化為黃熊,

以入于羽淵,

# src: Zuo Zhao 7.7.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1290; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1175; tr. Legge:617

# dating: 8120

實為夏郊,

三代祀之。

晉為盟主,

其或者未之祀也(乎)!」

韓子祀夏郊。

晉侯有間,

賜子產莒之二方鼎。

KR1e0001_tls_010-194a

# src: Zuo Zhao 7.8.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1290; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:617

# dating: 8120

B10.7.8子產為豐施歸州田於韓宣子,

曰:

「日君以夫公孫段為能任其事,

而賜之州田。

今無祿早世,

不獲久享君德。

其子弗敢有,

不敢以聞於君,

私致諸子。」

# src: Zuo Zhao 7.8.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:617

# dating: 8120

宣子辭。

子產曰:

「古人有言曰:

『其父析薪,

其子弗克負荷。』

施將懼不能任其先人之祿,

其況能任大國之賜?

# src: Zuo Zhao 7.8.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:617

# dating: 8120

縱吾子為政而可,

後之人若屬有疆埸之言,

敝邑獲戾,

而豐氏受其大討。

吾子取州,

是免敝邑於戾,

而建置豐氏也。

敢以為請。」

# src: Zuo Zhao 7.8.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:617

# dating: 8120

宣子受之,

以告晉侯。

晉侯以與宣子。

宣子為初言,

病有之,

以易原縣於樂大心。

KR1e0001_tls_010-195a

# src: Zuo Zhao 7.9.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

B10.7.9鄭人相驚以伯有

曰:

「伯有至矣!」

則皆走,

不知所往。

鑄刑書之歲二月,

或夢伯有介而行,

# src: Zuo Zhao 7.9.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

曰:

「壬子,

余將殺帶也。

明年壬寅,

余又將殺段也。」

及壬子,

駟帶卒,

國人益懼。

齊、燕平之月,

# src: Zuo Zhao 7.9.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1291; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

壬寅,

公孫段卒,

國人愈懼。

其明月,

子產立公孫洩及良止以撫之,

乃止。

# src: Zuo Zhao 7.9.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

子大叔問其故,

子產曰:

「鬼有所歸,

乃不為厲,

吾為之歸也。」

大叔曰:「公孫洩何為?」

子產曰:「說也。

為身無義而圖說,

# src: Zuo Zhao 7.9.5 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

從政有所反之,

以取媚也。

不媚、

不信,

不信、

民不從也。」

KR1e0001_tls_010-196a

# src: Zuo Zhao 7.9.6 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

及子產適晉,

趙景子問焉,

曰:

「伯有猶能為鬼乎?」

子產曰:「能。

人生始化曰魄,

既生魄,

陽曰魂。

# src: Zuo Zhao 7.9.7 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

用物精多,

則魂魄強,

是以有精爽至於神明。

# src: Zuo Zhao 7.9.8 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

匹夫匹婦強死,

其魂魄猶能馮依於人,

以為淫厲,

況良霄,

我先君穆公之冑,

子良之孫,

子耳之子,

敝邑之卿,

從政三世矣。

# src: Zuo Zhao 7.9.9 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1292; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1178; tr. Legge:618

# dating: 8120

鄭雖無腆,

抑諺曰

『蕞爾國』,

而三世執其政柄,

其用物也弘矣,

其取精也多矣,

其族又大,

所馮厚矣,

而強死,

能為鬼,

不亦宜乎!」

KR1e0001_tls_010-197a

# src: Zuo Zhao 7.10.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1179; tr. Legge:618

# dating: 8120

B10.7.10子皮之族飲酒無度,

故馬師氏與子皮氏有惡。

齊師還自燕之月,

罕朔殺罕魋。

罕朔奔晉。

# src: Zuo Zhao 7.10.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1179; tr. Legge:618

# dating: 8120

韓宣子問其位於子產。

子產曰:

「君之羈臣,

苟得容以逃死,

何位之敢擇,

卿違,

從大夫之位;

罪人以其罪降,

古之制也。

# src: Zuo Zhao 7.10.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1179; tr. Legge:618

# dating: 8120

朔於敝邑,

亞大夫也;

其官、

馬師也,

獲戾而逃,

唯執政所寘之。

得免其死,

為惠大矣,

又敢求位?」

宣子為子產之敏也,

使從嬖大夫。

KR1e0001_tls_010-198a

# src: Zuo Zhao 7.11.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1293; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i1; tr. Legge:618

# dating: 8120

B10.7.11秋八月,

衛襄公卒。

晉大夫言於范獻子曰:

「衛事晉為睦,

晉不禮焉,

庇其賊人而取其地,

故諸侯貳。

# src: Zuo Zhao 7.11.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i1; tr. Legge:618

# dating: 8120

《詩》曰:

『䳭鴒在原,

兄弟急難。』

又曰:

『死喪之威,

兄弟孔懷。』

兄弟之不睦,

於是乎不弔;

況遠人,

誰敢歸之?

# src: Zuo Zhao 7.11.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i1; tr. Legge:618

# dating: 8120

今又不禮於衛之嗣,

衛必叛我,

是絕諸侯也。」

獻子以告韓宣子。

宣子說,

使獻子如衛弔,

且反戚田。

KR1e0001_tls_010-199a

# src: Zuo Zhao 7.11.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i1; tr. Legge:618

# dating: 8120

衛齊惡告喪于周,

且請命。

王使臣簡公如衛弔,

且追命襄公曰:

「叔父陟恪,

在我先王之左右,

以佐事上帝,

余敢忘高圉、亞圉?」

KR1e0001_tls_010-200a

# src: Zuo Zhao 7.12.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i1; tr. Legge:618

# dating: 8120

B10.7.12九月,

公至自楚。

孟僖子病不能禮,

乃講學之,

苟能禮者從之。

及其將死也,

召其大夫,

曰:

# src: Zuo Zhao 7.12.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1294; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i2; tr. Legge:618

# dating: 8120

「禮、

人之幹也。

無禮,

無以立。

吾聞將有達者曰孔丘,

聖人之後也,

而滅於宋。

# src: Zuo Zhao 7.12.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1295; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i2; tr. Legge:618

# dating: 8120

其祖弗父何以有宋而授厲公。

及正考父,

佐戴、武、宣,

三命茲益共,

# src: Zuo Zhao 7.12.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1295; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i2; tr. Legge:619

# dating: 8120

故其鼎銘云:

『一命而僂,

再命而傴,

三命而俯,

循牆而走,

亦莫余敢侮。

饘於是,

鬻於是,

以餬余口。』

# src: Zuo Zhao 7.12.5 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1296; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i2; tr. Legge:619

# dating: 8120

其共也如是。

臧孫紇有言曰:

『聖人有明德者,

若不當世,

其後必有達人。』

今其將在孔丘乎!

我若獲沒,

必屬說與何忌於夫子,

使事之,

而學禮焉,

以定其位。」

# src: Zuo Zhao 7.12.6 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1296; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i2; tr. Legge:619

# dating: 8120

故孟懿子與南宮敬叔師事仲尼。

仲尼曰:

「能補過者,

君子也。

《詩》曰

『君子是則是效』,

孟僖子可則效已矣。」

KR1e0001_tls_010-201a

# src: Zuo Zhao 7.13.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1296; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i2; tr. Legge:619

# dating: 8120

B10.7.13單獻公棄親用羈。

冬十月辛酉,

襄、頃之族殺獻公而立成公。

KR1e0001_tls_010-202a

# src: Zuo Zhao 7.14.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1296; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i4; tr. Legge:619

# dating: 8120

B10.7.14十一月,

季武子卒。

晉侯謂伯瑕曰:

「吾所問日食,

從矣。

可常乎?」

# src: Zuo Zhao 7.14.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1296; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i4; tr. Legge:619

# dating: 8120

對曰:

「不可。

六物不同,

民心不壹,

事序不類,

官職不則,

同始異終,

胡可常也?

# src: Zuo Zhao 7.14.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1297; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i4; tr. Legge:619

# dating: 8120

《詩》曰:

『或燕燕居息,

或憔悴事國』,

其異終也如是。」

公曰:

「何謂六物?」

對曰:

「歲、時、日、月、星、辰,

是謂也。」

# src: Zuo Zhao 7.14.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1297; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i4; tr. Legge:619

# dating: 8120

公曰:

「多語寡人辰而莫同,

何謂辰?」

對曰:

「日月之會是謂辰,

故以配日。」

KR1e0001_tls_010-203a

# src: Zuo Zhao 7.15.1 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1297; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 11i4; tr. Legge:619

# dating: 8120

B10.7.15衛襄公夫人姜氏無子,

嬖人婤姶生孟縶。

孔成子夢康叔謂己:

「立元,

余使羈之孫圉與史苟相之。」

史朝亦夢康叔謂己:

「余將命而子苟與孔烝鉏之曾孫圉相元。」

# src: Zuo Zhao 7.15.2 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

史朝見成子,

告之夢,

夢恊。

晉韓宣子為政聘于諸侯之歲,

婤姶生子,

名之曰元。

# src: Zuo Zhao 7.15.3 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

孟縶之足不良能行。

孔成子以《周易》筮之,

曰:

「元尚享衛國,

主其社稷。」

遇《屯》

# src: Zuo Zhao 7.15.4 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

䷂。

又曰:

「余尚立縶,

尚克嘉之。」

遇《屯》䷂之《比》

䷇。

以示史朝。

史朝曰:

「『元亨』,

# src: Zuo Zhao 7.15.5 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

又何疑焉?」

成子曰:「非長之謂乎?」

對曰:「康叔名之,

可謂長矣。

孟非人也,

將不列於宗,

不可謂長。

且其繇曰:

『利建侯。』

# src: Zuo Zhao 7.15.6 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

嗣吉,

何建?

建非嗣也。

二卦皆云,

子其建之!

康叔命之,

二卦告之,

筮襲於夢,

武王所用也,

弗從何為?

# src: Zuo Zhao 7.15.7 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

弱足者居。

侯主社稷,

臨祭祀,

奉民人,

事鬼神,

從會朝,

又焉得居?

各以所利,

不亦可乎?」

# src: Zuo Zhao 7.15.8 (535 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1298; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1185; tr. Legge:619

# dating: 8120

故孔成子立靈公。

十二月癸亥,

葬衛襄公。

KR1e0001_tls_010-204a

# src: Zuo Zhao 8.1.1 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1300; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1187; tr. Legge: 622

# dating: 8120

A10.8《昭公八年經》

KR1e0001_tls_010-205a

A10.8.1八年春,

陳侯之弟招殺陳世子偃師。

KR1e0001_tls_010-206a

A10.8.2夏四月辛丑,

陳侯溺卒。

KR1e0001_tls_010-207a

A10.8.3叔弓如晉。

KR1e0001_tls_010-208a

A10.8.4楚人執陳行人干徵師殺之。

KR1e0001_tls_010-209a

A10.8.5陳公子留出奔鄭。

KR1e0001_tls_010-210a

A10.8.6秋,

蒐于紅。

KR1e0001_tls_010-211a

A10.8.7陳人殺其大夫公子過。

KR1e0001_tls_010-212a

A10.8.8大雩。

KR1e0001_tls_010-213a

A10.8.9冬十月壬午,

楚師滅陳。

執陳公子招,

放之于越。

殺陳孔奐。

KR1e0001_tls_010-214a

A10.8.10葬陳哀公。

KR1e0001_tls_010-215a

B10.8《昭公八年傳》

KR1e0001_tls_010-216a

B10.8.1八年春,

石言于晉魏榆。

晉侯問於師曠曰:

「石何故言?」

對曰:

「石不能言,

或馮焉。

不然,

民聽濫也。

# src: Zuo Zhao 8.1.2 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1300; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1187; tr. Legge: 622

# dating: 8120

抑臣又聞之曰:

『作事不時,

怨讟動于民,

則有非言之物而言。』

今宮室崇侈,

民力彫盡,

怨讟並作,

莫保其性,

石言,

不亦宜乎?」

# src: Zuo Zhao 8.1.3 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1301; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1187; tr. Legge: 622

# dating: 8120

於是晉侯方築虒祁之宮,

叔向曰:

「子野之言君子哉!

君子之言,

信而有徵,

故怨遠於其身。

小人之言,

僭而無徵,

故怨咎及之。

《詩》曰:

# src: Zuo Zhao 8.1.4 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1301; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1187; tr. Legge: 622

# dating: 8120

『哀哉不能言,

匪舌是出,

唯躬是瘁。

哿矣能言,

巧言如流,

俾躬處休』,

其是之謂乎!

是宮也成,

諸侯必叛,

君必有咎,

夫子知之矣。」

KR1e0001_tls_010-217a

# src: Zuo Zhao 8.2.1 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1301; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1189; tr. Legge: 622

# dating: 8120

B10.8.2陳哀公元妃鄭姬生悼大子偃師,

二妃生公子留,

下妃生公子勝。

二妃嬖,

留有寵,

屬諸司徒招與公子過。

# src: Zuo Zhao 8.2.2 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1301; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1189; tr. Legge: 622

# dating: 8120

哀公有癈疾,

三月甲申,

公子招、公子過殺悼大子偃師而立公子留。

KR1e0001_tls_010-218a

夏四月辛亥,

哀公縊。

干徵師赴于楚,

且告有立君。

公子勝愬之于楚。

# src: Zuo Zhao 8.2.3 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1302; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1189; tr. Legge: 622

# dating: 8120

楚人執而殺之。

公子留奔鄭。

KR1e0001_tls_010-219a

書曰

「陳侯之弟招殺陳世子偃師」,

罪在招也;

「楚人執陳行人干徵師殺之」,

罪不在行人也。

KR1e0001_tls_010-220a

# src: Zuo Zhao 8.3.1 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1302; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1189; tr. Legge: 622

# dating: 8120

B10.8.3叔弓如晉,

賀虒祁也。

游吉相鄭伯以如晉,

亦賀虒祁也。

史趙見子大叔,

曰:

「甚哉其相蒙也!

可弔也,

而又賀之。」

# src: Zuo Zhao 8.3.2 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1302; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1189; tr. Legge: 622

# dating: 8120

子大叔曰:

「若何弔也?

其非唯我賀,

將天下實賀。」

KR1e0001_tls_010-221a

# src: Zuo Zhao 8.4.1 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1302; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 622

# dating: 8120

B10.8.4秋,

大蒐于紅,

自根牟至于商、衛,

革車千乘。

KR1e0001_tls_010-222a

# src: Zuo Zhao 8.5.1 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1302; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 622

# dating: 8120

B10.8.5七月甲戌,

齊子尾卒。

子旗欲治其室。

丁丑,

殺梁嬰。

八月庚戌,

逐子成、子工、子車,

皆來奔,

而立子良氏之宰。

# src: Zuo Zhao 8.5.2 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 622

# dating: 8120

其臣曰:

「孺子長矣,

而相吾室,

欲兼我也。」

授甲,

將攻之。

陳桓子善於子尾,

亦授甲,

將助之。

# src: Zuo Zhao 8.5.3 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 623

# dating: 8120

或告子旗,

子旗不信,

則數人告。

將往,

又數人告於道,

遂如陳氏。

桓子將出矣,

聞之而還,

游服而逆之,

請命。

# src: Zuo Zhao 8.5.4 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 623

# dating: 8120

對曰:

「聞彊氏授甲將攻子,

子聞諸?」

曰:

「弗聞。」

「子盍亦授甲,

無宇請從。」

# src: Zuo Zhao 8.5.5 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 623

# dating: 8120

子旗曰:

「子胡然?

彼、

孺子也。

吾誨之,

猶懼其不濟,

吾又寵秩之。

其若先人何?

子盍謂之。

# src: Zuo Zhao 8.5.6 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1303; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 623

# dating: 8120

《周書》曰:

『惠不惠,

茂不茂』,

康叔所以服弘大也。」

桓子稽顙曰:

「頃、靈福子,

吾猶有望。」

遂和之如初。

KR1e0001_tls_010-223a

# src: Zuo Zhao 8.6.1 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1190; tr. Legge: 623

# dating: 8120

B10.8.6陳公子招歸罪於公子過而殺之。

九月,

楚公子棄疾帥師奉孫吳圍陳,

宋戴惡會之。

# src: Zuo Zhao 8.6.2 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1191; tr. Legge: 623

# dating: 8120

冬十一月壬午,

滅陳。

輿嬖袁克殺馬毀玉以葬。

楚人將殺之,

請寘之,

既又請私。

私於幄,

加絰於顙而逃。

KR1e0001_tls_010-224a

# src: Zuo Zhao 8.6.3 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1191; tr. Legge: 623

# dating: 8120

使穿封戌為陳公,

曰:

「城麇之役不謟。」

侍飲酒於王,

# src: Zuo Zhao 8.6.4 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1304; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1191; tr. Legge: 623

# dating: 8120

王曰:

「城麇之役,

女知寡人之及此,

女其辟寡人乎!」

對曰:

「若知君之及此,

臣必致死禮以息楚。」

KR1e0001_tls_010-225a

# src: Zuo Zhao 8.6.5 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1305; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1191; tr. Legge: 623

# dating: 8120

晉侯問於史趙曰:

「陳其遂亡乎!」

對曰:

「未也。」

公曰:

對曰:

「陳、顓頊之族也,

歲在鶉火,

是以卒滅。

陳將如之。

# src: Zuo Zhao 8.6.6 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1305; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1191; tr. Legge: 623

# dating: 8120

今在析木之津,

猶將復由。

且陳氏得政于齊而後陳卒亡。

自幕至于瞽瞍無違命,

舜重之以明德,

寘德於遂。

# src: Zuo Zhao 8.6.7 (534 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1305; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1191; tr. Legge: 623

# dating: 8120

遂世守之。

及胡公不淫,

故周賜之姓,

使祀虞帝。

臣聞盛德必百世祀。

虞之世數未也,

繼守將在齊,

其兆既存矣。」

KR1e0001_tls_010-226a

# src: Zuo Zhao 9.1.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1306; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1193; tr. Legge: 625

# dating: 8120

A10.9《昭公九年經》

KR1e0001_tls_010-227a

A10.9.1九年春,

叔弓會楚子于陳。

KR1e0001_tls_010-228a

A10.9.2許遷于夷。

KR1e0001_tls_010-229a

A10.9.3夏四月,

陳災。

KR1e0001_tls_010-230a

A10.9.4秋,

仲孫貜如齊。

KR1e0001_tls_010-231a

A10.9.5冬,

築郎囿。

KR1e0001_tls_010-232a

B10.9《昭公九年傳》

KR1e0001_tls_010-233a

B10.9.1九年春,

叔弓、宋華亥、鄭游吉、

衛趙黶會楚子于陳。

KR1e0001_tls_010-234a

# src: Zuo Zhao 9.2.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1307; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1193; tr. Legge: 625

# dating: 8120

B10.9.2二月庚申,

楚公子棄疾遷許于夷,

實城父。

取州來淮北之田以益之,

伍舉授許男田。

然丹遷城父人於陳,

以夷濮西田益之。

遷方城外人於許。

KR1e0001_tls_010-235a

# src: Zuo Zhao 9.3.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1307; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1193; tr. Legge: 625

# dating: 8120

B10.9.3周甘人與晉閻嘉爭閻田。

晉梁丙、張趯率陰戎伐潁。

王使詹桓伯辭於晉,

曰:

「我自夏以后稷,

魏、駘、芮、岐、畢,

吾西土也。

# src: Zuo Zhao 9.3.2 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1308; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1194; tr. Legge: 625

# dating: 8120

及武王克商,

蒲姑、商奄,

吾東土也;

巴、濮、楚、鄧,

吾南土也;

肅慎、燕、亳,

吾北土也。

吾何邇封之有?

# src: Zuo Zhao 9.3.4 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1309; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1194; tr. Legge: 625

# dating: 8120

文、武、

成、康之建母弟,

以蕃屏周,

亦其廢隊是為,

豈如弁髦,

而因以敝之。

先王居檮杌于四裔,

以禦螭魅,

故允姓之姦居于瓜州。

伯父惠公歸自秦,

而誘以來,

使偪我諸姬,

入我郊甸,

則戎焉取之。

戎有中國,

誰之咎也?

# src: Zuo Zhao 9.3.5 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1309; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1194; tr. Legge: 625

# dating: 8120

后稷封殖天下,

今戎制之,

不亦難乎?

伯父圖之!

我在伯父,

猶衣服之有冠冕,

木水之有本原,

民人之有謀主也。

伯父若裂冠毀冕,

拔本塞原,

專棄謀主,

雖戎狄,

其何有余一人?」

# src: Zuo Zhao 9.3.6 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1309; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1194; tr. Legge: 625

# dating: 8120

叔向謂宣子曰:

「文之伯也,

豈能改物?

翼戴天子,

而加之以共。

自文以來,

世有衰德,

而暴蔑宗周,

以宣示其侈;

諸侯之貳,

不亦宜乎!

# src: Zuo Zhao 9.3.7 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1194; tr. Legge: 626

# dating: 8120

且王辭直,

子其圖之。」

宣子說。

王有姻喪,

使趙成如周弔,

且致閻田與襚,

反潁俘。

王亦使賓滑執甘大夫襄以說於晉,

晉人禮而歸之。

KR1e0001_tls_010-236a

# src: Zuo Zhao 9.4.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1196; tr. Legge: 626

# dating: 8120

B10.9.4夏四月,

陳災。

鄭裨竈曰:

「五年陳將復封,

封五十二年而遂亡。」

子產問其故。

對曰:

# src: Zuo Zhao 9.4.2 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

「陳、

水屬也,

火、

水妃也。

而楚所相也。

今火出而火陳,

逐楚而建陳也。

# src: Zuo Zhao 9.4.3 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1310; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

妃以五成,

故曰五年。

歲五及鶉火,

而後陳卒亡,

楚克有之,

天之道也,

故曰五十二年。」

KR1e0001_tls_010-237a

# src: Zuo Zhao 9.5.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1311; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

B10.9.5晉荀盈如齊逆女,

還,

六月,

卒于戲陽。

殯于絳,

未葬。

晉侯飲酒,

樂。

膳宰屠蒯趨入,

請佐公使尊,

# src: Zuo Zhao 9.5.2 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1311; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

許之。

而遂酌以飲工,

曰:

「女為君耳,

將司聰也。

辰在子、卯,

謂之疾日,

君徹宴樂,

學人舍業,

為疾故也。

# src: Zuo Zhao 9.5.3 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1311; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

君之卿佐,

是謂股肱。

股肱或虧,

何痛如之?

女弗聞而樂,

是不聰也。」

又飲外嬖嬖叔,

# src: Zuo Zhao 9.5.4 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

曰:

「女為君目,

將司明也。

服以旌禮,

禮以行事,

事有其物,

物有其容。

今君之容,

非其物也;

而女不見,

是不明也。」

# src: Zuo Zhao 9.5.5 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

亦自飲也,

曰:

「味以行氣,

氣以實志,

志以定言,

言以出令。

臣實司味,

二御失官,

而君弗命,

臣之罪也。」

# src: Zuo Zhao 9.5.6 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

公說,

徹酒。

KR1e0001_tls_010-238a

初,

公欲廢知氏而立其外嬖,

為是悛而止。

# src: Zuo Zhao 9.5.7 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

秋八月,

使荀躒佐下軍以說焉。

KR1e0001_tls_010-239a

# src: Zuo Zhao 9.6.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

B10.9.6孟僖子如齊殷聘,

禮也。

KR1e0001_tls_010-240a

# src: Zuo Zhao 9.7.1 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1312; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

B10.9.7冬,

築郎囿。

時也。

季平子欲其速成也,

叔孫昭子曰:

# src: Zuo Zhao 9.7.2 (533 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1313; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1197; tr. Legge: 626

# dating: 8120

「《詩》曰:

『經始勿亟,

庶民子來。』

焉用速成,

其以勦民也?

無囿猶可;

無民,

其可乎?」

KR1e0001_tls_010-241a

# src: Zuo Zhao 10.1.1 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1314; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1199; tr. Legge: 628

# dating: 8120

A10.10《昭公十年經》

KR1e0001_tls_010-242a

A10.10.1十年春,

王正月。

KR1e0001_tls_010-243a

A10.10.2夏,

齊欒施來奔。

KR1e0001_tls_010-244a

A10.10.3秋七月,

季孫意如、

叔弓、

仲孫貜帥師伐莒。

KR1e0001_tls_010-245a

A10.10.4戊子,

晉侯彪卒。

KR1e0001_tls_010-246a

A10.10.5九月,

叔孫婼如晉,

葬晉平公。

KR1e0001_tls_010-247a

A10.10.6十有二月甲子,

宋公成卒。

KR1e0001_tls_010-248a

B10.10《昭公十年傳》

KR1e0001_tls_010-249a

B10.10.1十年春,

王正月,

有星出于婺女。

鄭裨竈言於子產曰:

「七月戊子,

晉君將死。

今茲歲在顓頊之虛,

# src: Zuo Zhao 10.1.2 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1314; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1199; tr. Legge: 629

# dating: 8120

姜氏、任氏實守其地,

居其維首,

而有妖星焉,

告邑姜也。

邑姜、晉之妣也。

# src: Zuo Zhao 10.1.3 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1315; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1199; tr. Legge: 629

# dating: 8120

天以七紀,

戊子逢公以登,

星斯於是乎出,

吾是以譏之。」

KR1e0001_tls_010-250a

# src: Zuo Zhao 10.2.1 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1315; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1199; tr. Legge: 629

# dating: 8120

B10.10.2齊惠欒、高氏皆耆酒,

信內,多怨,

彊於陳、鮑氏而惡之。

KR1e0001_tls_010-251a

夏,

有告陳桓子曰:

「子旗、子良將攻陳、鮑。」

亦告鮑氏。

# src: Zuo Zhao 10.2.2 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1315; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

桓子授甲而如鮑氏。

遭子良醉而騁,

遂見文子,

則亦授甲矣。

使視二子,

# src: Zuo Zhao 10.2.3 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1315; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

則皆將飲酒。

桓子曰:

「彼雖不信,

聞我授甲,

則必逐我。

及其飲酒也,

先伐諸?」

# src: Zuo Zhao 10.2.4 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1316; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

陳、鮑方睦,

遂伐欒、高氏。

子良曰:

「先得公,

陳、鮑焉往?」

遂伐虎門。

KR1e0001_tls_010-252a

晏平仲端委立于虎門之外,

# src: Zuo Zhao 10.2.5 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1316; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

四族召之,

無所往。

其徒曰:

「助陳、鮑乎?」

曰:

「何善焉?」

「助欒、高乎?」

曰:「庸愈乎?」

「然則歸乎?」

# src: Zuo Zhao 10.2.6 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1316; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

曰:

「君伐,

焉歸?」

公召之,

而後入。

公卜使王黑以靈姑銔率,

吉,

請斷三尺焉而用之。

# src: Zuo Zhao 10.2.7 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1316; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

五月庚辰,

戰于稷,

欒、高敗,

又敗諸莊。

國人追之,

又敗諸鹿門。

欒施、高彊來奔。

# src: Zuo Zhao 10.2.8 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1317; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

陳、鮑分其室。

KR1e0001_tls_010-253a

晏子謂桓子:

「必致諸公!

讓、

德之主也。

讓之謂懿德。

# src: Zuo Zhao 10.2.9 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1317; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

凡有血氣,

皆有爭心,

故利不可強,

思義為愈。

義、

利之本也。

薀利生孽。

姑使無薀乎!

可以滋長。」

# src: Zuo Zhao 10.2.10 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1317; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

桓子盡致諸公,

而請老于莒。

KR1e0001_tls_010-254a

桓子召子山,

私具幄幕、器用、從者之衣屨,

而反棘焉。

# src: Zuo Zhao 10.2.11 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1317; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

子商亦如之,

而反其邑。

子周亦如之,

而與之夫于。

反子城、子公、公孫捷,

而皆益其祿。

# src: Zuo Zhao 10.2.12 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1317; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

凡公子、

公孫之無祿者,

私分之邑。

國之貧約孤寡者,

私與之粟。

曰:

「《詩》云

『陳錫載周』。

能施也。

桓公是以霸。」

# src: Zuo Zhao 10.2.13 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1318; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1200 tr. Legge: 629

# dating: 8120

公與桓子莒之旁邑,

辭。

穆孟姬為之請高唐,

陳氏始大。

KR1e0001_tls_010-255a

# src: Zuo Zhao 10.3.1 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1318; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1203 tr. Legge: 629

# dating: 8120

B10.10.3秋七月,

平子伐莒,

取郠。

獻俘,

始用人於亳社。

臧武仲在齊,

聞之,

曰:

「周公其不饗魯祭乎!

周公饗義,

魯無義。

# src: Zuo Zhao 10.3.2 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1318; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1203 tr. Legge: 629

# dating: 8120

《詩》曰:

『德音孔昭,

視民不佻。』

佻之謂甚矣,

而壹用之,

將誰福哉?」

KR1e0001_tls_010-256a

# src: Zuo Zhao 10.4.1 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1318; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1203 tr. Legge: 629

# dating: 8120

B10.10.4戊子,

晉平公卒。

鄭伯如晉,

及河,

晉人辭之。

游吉遂如晉。

# src: Zuo Zhao 10.4.2 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1318; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1203 tr. Legge: 629

# dating: 8120

九月,

叔孫婼、齊國弱、

宋華定、衛北宮喜、

鄭罕虎、許人、曹人、

莒人、邾人、滕人、薛人、杞人、小邾人如晉,

葬平公也。

KR1e0001_tls_010-257a

# src: Zuo Zhao 10.4.3 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1318; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1203 tr. Legge: 630

# dating: 8120

鄭子皮將以幣行,

子產曰:

「喪焉用幣?

用幣必百兩,

百兩必千人。

千人至,

將不行。

不行,

必盡用之。

幾千人而國不亡?」

# src: Zuo Zhao 10.4.4 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1319; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1203 tr. Legge: 630

# dating: 8120

子皮固請以行。

KR1e0001_tls_010-258a

既葬,

諸侯之大夫欲因見新君。

叔孫昭子曰:「非禮也。」

弗聽。

# src: Zuo Zhao 10.4.5 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1319; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

叔向辭之,

曰:

「大夫之事畢矣,

而又命孤。

孤斬焉在衰絰之中,

其以嘉服見,

則喪禮未畢;

其以喪服見,

是重受弔也,

大夫將若之何?」

# src: Zuo Zhao 10.4.6 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1319; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

皆無辭以見。

KR1e0001_tls_010-259a

子皮盡用其幣。

歸,

謂子羽曰:

「非知之實難,

將在行之。

夫子知之矣,

我則不足。

# src: Zuo Zhao 10.4.7 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1319; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

《書》曰:

『欲敗度,

縱敗禮』,

我之謂矣。

夫子知度與禮矣。

我實縱欲,

而不能自克也。」

KR1e0001_tls_010-260a

# src: Zuo Zhao 10.4.8 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1319; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

昭子至自晉,

大夫皆見,

高彊見而退。

昭子語諸大夫曰:

「為人子不可不慎也哉!

昔慶封亡,

子尾多受邑,

而稍致諸君,

# src: Zuo Zhao 10.4.9 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1319; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

君以為忠,

而甚寵之。

將死,

疾于公宮,

輦而歸,

君親推之。

# src: Zuo Zhao 10.4.10 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1320; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

其子不能任,

是以在此。

忠為令德,

其子弗能任,

罪猶及之,

難不慎也?

喪夫人之力,

棄德、曠宗,

以及其身,

不亦害乎?

# src: Zuo Zhao 10.4.11 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1320; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

《詩》曰:

『不自我先,

不自我後』,

其是之謂乎!」

KR1e0001_tls_010-261a

# src: Zuo Zhao 10.5.1 (532 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1320; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1204 tr. Legge: 630

# dating: 8120

B10.10.5冬十二月,

宋平公卒。

初,

元公惡寺人柳,

欲殺之。

及喪,

柳熾炭于位,

將至,

則去之。

比葬,

又有寵。

KR1e0001_tls_010-262a

# src: Zuo Zhao 11.1.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1322; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1206; tr. Legge: 633

# dating: 8120

A10.11《昭公十一年經》

KR1e0001_tls_010-263a

A10.11.1十有一年春,

王二月,

叔弓如宋。

KR1e0001_tls_010-264a

A10.11.2葬宋平公。

KR1e0001_tls_010-265a

A10.11.3夏四月丁巳,

楚子虔誘蔡侯般殺之于申。

KR1e0001_tls_010-266a

A10.11.4楚公子棄疾帥師圍蔡。

KR1e0001_tls_010-267a

A10.11.5五月甲申,

夫人歸氏薨。

KR1e0001_tls_010-268a

A10.11.6大蒐于比蒲。

KR1e0001_tls_010-269a

A10.11.7仲孫貜會邾子,

盟于祲祥。

KR1e0001_tls_010-270a

A10.11.8秋,

季孫意如會晉韓起、

齊國弱、

宋華亥、

衛北宮佗、

鄭罕虎、

曹人、

杞人于厥憖。

KR1e0001_tls_010-271a

A10.11.9九月己亥,

葬我小君齊歸。

KR1e0001_tls_010-272a

A10.11.10冬十有一月丁酉,

楚師滅蔡,

執蔡世子有以歸,

用之。

KR1e0001_tls_010-273a

B10.11《昭公十一年傳》

KR1e0001_tls_010-274a

B10.11.1十一年春,

王二月,

叔弓如宋,

葬平公也。

KR1e0001_tls_010-275a

# src: Zuo Zhao 11.2.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1322; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1206; tr. Legge: 633

# dating: 8120

B10.11.2景王問於萇弘曰:

「今茲諸侯何實吉?

何實凶?」

對曰:

「蔡凶。

此蔡侯般弒其君之歲也,

# src: Zuo Zhao 11.2.2 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1322; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1206; tr. Legge: 633

# dating: 8120

歲在豕韋,

弗過此矣。

楚將有之,

然壅也。

歲及大梁,

蔡復,

楚凶,

天之道也。」

KR1e0001_tls_010-276a

# src: Zuo Zhao 11.2.3 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1206; tr. Legge: 633

# dating: 8120

楚子在申,

召蔡靈侯。

靈侯將往,

蔡大夫曰:

「王貪而無信,

唯蔡於感。

今幣重而言甘,

誘我也,

不如無往。」

蔡侯不可。

# src: Zuo Zhao 11.2.4 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1207; tr. Legge: 633

# dating: 8120

三月丙申,

楚子伏甲而饗蔡侯於申,

醉而執之。

夏四月丁巳,

殺之。

刑其士七十人。

公子棄疾帥師圍蔡。

KR1e0001_tls_010-277a

# src: Zuo Zhao 11.2.5 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1207; tr. Legge: 633

# dating: 8120

韓宣子問於叔向曰:

「楚其克乎?」

對曰:「克哉!

蔡侯獲罪於其君,

而不能其民,

天將假手於楚以斃之,

何故不克?

# src: Zuo Zhao 11.2.6 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1207; tr. Legge: 633

# dating: 8120

然肸聞之,

不信以幸,

不可再也。

楚王奉孫吳以討於陳,

曰:

『將定而國。』

陳人聽命,

而遂縣之。

# src: Zuo Zhao 11.2.7 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1207; tr. Legge: 633

# dating: 8120

今又誘蔡而殺其君,

以圍其國,

雖幸而克,

必受其咎,

弗能久矣。

桀克有緡,

以喪其國。

紂克東夷,

而隕其身。

# src: Zuo Zhao 11.2.8 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1323; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1207; tr. Legge: 634

# dating: 8120

楚小、位下,

而亟暴於二王,

能無咎乎?

天之假助不善,

非祚之也,

厚其凶惡而降之罰也。

# src: Zuo Zhao 11.2.9 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1324; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1207; tr. Legge: 634

# dating: 8120

且譬之如天其有五材,

而將用之,

力盡而敝之,

是以無拯,

不可沒振。」

KR1e0001_tls_010-278a

# src: Zuo Zhao 11.3.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1324; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1208; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.3五月,

齊歸薨。

大蒐于比蒲,

非禮也。

KR1e0001_tls_010-279a

# src: Zuo Zhao 11.4.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1324; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1208; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.4孟僖子會邾莊公,

盟于祲祥,

脩好,禮也。

KR1e0001_tls_010-280a

泉丘人有女,

夢以其帷幕孟氏之廟,

遂奔僖子,

其僚從之。

# src: Zuo Zhao 11.4.2 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1324; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1209; tr. Legge: 634

# dating: 8120

盟于清丘之社,

曰:

「有子,

無相棄也!」

僖子使助薳氏之簉。

反自祲祥,

宿于薳氏,

生懿子及南宮敬叔於泉丘人。

# src: Zuo Zhao 11.4.3 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1324; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1209; tr. Legge: 634

# dating: 8120

其僚無子,

使字敬叔。

KR1e0001_tls_010-281a

# src: Zuo Zhao 11.5.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1325; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1209; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.5楚師在蔡,

晉荀吳謂韓宣子曰:

「不能救陳,

又不能救蔡,

物以無親。

晉之不能亦可知也已。

為盟主而不恤亡國,

將焉用之?」

KR1e0001_tls_010-282a

# src: Zuo Zhao 11.5.2 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1325; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1209; tr. Legge: 634

# dating: 8120

秋,

會于厥憖,

謀救蔡也。

KR1e0001_tls_010-283a

鄭子皮將行。

子產曰:

「行不遠,

不能救蔡也。

蔡小而不順,

楚大而不德,

# src: Zuo Zhao 11.5.3 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1325; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1209; tr. Legge: 634

# dating: 8120

天將棄蔡以壅楚,

盈而罰之,

蔡必亡矣。

且喪君而能守者鮮矣。

三年,

王其有咎乎!

美惡周必復,

王惡周矣。」

KR1e0001_tls_010-284a

晉人使狐父請蔡于楚,

弗許。

KR1e0001_tls_010-285a

# src: Zuo Zhao 11.6.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1210; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.6單子會韓宣子于戚,

視下,言徐。

叔向曰:

「單子其將死乎!

朝有著定,

會有表;

衣有襘,

帶有結。

# src: Zuo Zhao 11.6.2 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1210; tr. Legge: 634

# dating: 8120

會朝之言必聞于表著之位,

所以昭事序也;

視不過結襘之中,

所以道容貌也。

言以命之,

容貌以明之,

失則有闕。

# src: Zuo Zhao 11.6.3 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1210; tr. Legge: 634

# dating: 8120

今單子為王官伯,

而命事於會,

視不登帶,

言不過步,

視不道容,

而言不昭矣。

不道,

不共;

不昭,

不從。

無守氣矣。」

KR1e0001_tls_010-286a

# src: Zuo Zhao 11.7.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1326; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.7九月,

葬齊歸,

公不慼。

晉士之送葬者,

歸以語史趙。

史趙曰:

「必為魯郊。」

侍者曰:

「何故?」

# src: Zuo Zhao 11.7.2 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

曰:

「歸姓也,

不思親,

祖不歸也。」

KR1e0001_tls_010-287a

叔向曰:

「魯公室其卑乎!

君有大喪,

國不廢蒐;

有三年之喪,

而無一日之慼。

# src: Zuo Zhao 11.7.3 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

國不恤喪,

不忌君也;

君無慼容,

不顧親也。

國不忌君,

君不顧親,

能無卑乎?

殆其失國。」

KR1e0001_tls_010-288a

# src: Zuo Zhao 11.8.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 635

# dating: 8120

B10.11.8冬十一月,

楚子滅蔡,

用隱大子于岡山。

申無宇曰:

「不祥。

五牲不相為用,

況用諸侯乎!

王必悔之!」

KR1e0001_tls_010-289a

# src: Zuo Zhao 11.9.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.9十二月,

單成公卒。

KR1e0001_tls_010-290a

# src: Zuo Zhao 11.10.1 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1327; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

B10.11.10楚子城陳、蔡、不羹。

使棄疾為蔡公。

王問於申無宇曰:

「棄疾在蔡何如?」

對曰:

「擇子莫如父,

擇臣莫如君。

鄭莊公城櫟而寘子元焉,

使昭公不立。

# src: Zuo Zhao 11.10.2 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

齊桓公城穀而寘管仲焉,

至于今賴之。

臣聞五大不在邊,

五細不在庭。

# src: Zuo Zhao 11.10.3 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

親不在外,

羈不在內。

今棄疾在外,

鄭丹在內,

君其少戒!」

王曰:

「國有大城,

何如?」

對曰:

# src: Zuo Zhao 11.10.4 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

「鄭京、櫟實殺曼伯,

宋蕭、亳實殺子游,

齊渠丘實殺無知,

衛蒲、戚實出獻公。

# src: Zuo Zhao 11.10.5 (531 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1328; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1211; tr. Legge: 634

# dating: 8120

若由是觀之,

則害於國。

末大必折,

尾大不掉,

君所知也。」

KR1e0001_tls_010-291a

# src: Zuo Zhao 12.1.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1331; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:638

# dating: 8120

A10.12《昭公十二年經》

KR1e0001_tls_010-292a

A10.12.1十有二年春,

齊高偃帥師納北燕伯于陽。

KR1e0001_tls_010-293a

A10.12.2三月壬申,

鄭伯嘉卒。

KR1e0001_tls_010-294a

A10.12.3夏,

宋公使華定來聘。

KR1e0001_tls_010-295a

A10.12.4公如晉,

至河乃復。

KR1e0001_tls_010-296a

A10.12.5五月,

葬鄭簡公。

KR1e0001_tls_010-297a

A10.12.6楚殺其大夫成熊。

KR1e0001_tls_010-298a

A10.12.7秋七月。

KR1e0001_tls_010-299a

A10.12.8冬十月,

公子憖出奔齊。

KR1e0001_tls_010-300a

A10.12.9楚子伐徐。

KR1e0001_tls_010-301a

A10.12.10晉伐鮮虞。

KR1e0001_tls_010-302a

B10.12《昭公十二年傳》

KR1e0001_tls_010-303a

B10.12.1十二年春,

齊高偃納北燕伯款于唐,

因其眾也。

KR1e0001_tls_010-304a

# src: Zuo Zhao 12.2.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1331; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:638

# dating: 8120

B10.12.2三月,

鄭簡公卒。

將為葬除,

及游氏之廟,

將毀焉。

子大叔使其除徒執用以立

而無庸毀,

# src: Zuo Zhao 12.2.2 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1331; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:639

# dating: 8120

曰:

「子產過女,

而問何故不毀,

乃曰:

『不忍廟也。

諾,

將毀矣。』」

# src: Zuo Zhao 12.2.3 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1331; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:639

# dating: 8120

既如是,

子產乃使辟之。

司墓之室有當道者,

毀之,

則朝而塴;

弗毀,

則日中而塴。

子大叔請毀之,

曰:

# src: Zuo Zhao 12.2.4 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1332; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:639

# dating: 8120

「無若諸侯之賓何?」

子產曰:

「諸侯之賓能來會吾喪,

豈憚日中?

無損於賓,

而民不害,

何故不為?」

# src: Zuo Zhao 12.2.5 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1332; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:639

# dating: 8120

遂弗毀,

日中而葬。

君子謂子產於是乎知禮。

禮、

無毀人以自成也。

KR1e0001_tls_010-305a

# src: Zuo Zhao 12.3.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1332; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.3夏,

宋華定來聘,

通嗣君也。

享之,

為賦《蓼蕭》,

弗知

又不荅賦。

# src: Zuo Zhao 12.3.2 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1332; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1214; tr. Legge:639

# dating: 8120

昭子曰:

「必亡。

宴語之不懷,

寵光之不宣,

令德之不知,

同福之不受,

將何以在?」

KR1e0001_tls_010-306a

# src: Zuo Zhao 12.4.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1332; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1215; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.4齊侯、衛侯、鄭伯如晉,

朝嗣君也。

公如晉,

至河,

乃復。

取郠之役,

莒人愬于晉,

晉有平公之喪,

未之治也,

故辭公。

# src: Zuo Zhao 12.4.2 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1333; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1215; tr. Legge:639

# dating: 8120

公子憖遂如晉。

KR1e0001_tls_010-307a

晉侯享諸侯,

子產相鄭伯,

辭於享,

請免喪而後聽命。

晉人許之,

禮也。

KR1e0001_tls_010-308a

# src: Zuo Zhao 12.4.3 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1333; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1215; tr. Legge:639

# dating: 8120

晉侯以齊侯宴,

中行穆子相。

投壺,

晉侯先,

穆子曰:

「有酒如淮,

有肉如坻,

寡君中此,

為諸侯師。」

# src: Zuo Zhao 12.4.4 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1333; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1215; tr. Legge:639

# dating: 8120

中之。

齊侯舉矢,

曰:

「有酒如澠,

有肉如陵。

寡人中此,

與君代興。」

# src: Zuo Zhao 12.4.5 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1333; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1215; tr. Legge:639

# dating: 8120

亦中之。

伯瑕謂穆子曰:

「子失辭。

吾固師諸侯矣,

壺何為焉,

其以中儁

也?

齊君弱吾君,

歸弗來矣。」

# src: Zuo Zhao 12.4.6 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1333; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1215; tr. Legge:639

# dating: 8120

穆子曰:

「吾軍帥彊禦,

卒、乘競勸,

今猶古也,

齊將何事?」

公孫叟趨進,

曰:

「日旰君勤,

可以出矣!」

以齊侯出。

KR1e0001_tls_010-309a

# src: Zuo Zhao 12.5.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1333; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1217; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.5楚子謂成虎

若敖之餘也,

遂殺之。

或譖成虎於楚子,

成虎知之,

而不能行。

書曰

「楚殺其大夫成虎」,

懷寵也。

KR1e0001_tls_010-310a

# src: Zuo Zhao 12.6.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1334; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1217; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.6六月,

葬鄭簡公。

KR1e0001_tls_010-311a

# src: Zuo Zhao 12.7.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1334; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1217; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.7晉荀吳偽會齊師者,

假道於鮮虞,

遂入昔陽。

秋八月壬午,

滅肥,

以肥子緜皋歸。

KR1e0001_tls_010-312a

# src: Zuo Zhao 12.8.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1334; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1217; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.8周原伯絞虐其輿臣,

使曹逃。

冬十月壬申朔,

原輿人逐絞,

而立公子跪尋。

絞奔郊。

KR1e0001_tls_010-313a

# src: Zuo Zhao 12.9.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1334; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1217; tr. Legge:639

# dating: 8120

B10.12.9甘簡公無子,

立其弟過。

過將去成、景之族。

成、景之族賂劉獻公,

丙申,

殺甘悼公,

而立成公之孫鰌。

# src: Zuo Zhao 12.9.2 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1335; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1217; tr. Legge:639

# dating: 8120

丁酉,

殺獻太子之傅庾皮之子過,

殺瑕辛于市,及宮嬖綽、王孫沒、劉州鳩、陰忌、老陽子。

KR1e0001_tls_010-314a

# src: Zuo Zhao 12.10.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1335; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1218; tr. Legge:640

# dating: 8120

B10.12.10季平子立,

而不禮於南蒯。

南蒯謂子仲:

「吾出季氏,

而歸其室於公,

子更其位,

我以費為公臣。」

# src: Zuo Zhao 12.10.2 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1335; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1218; tr. Legge:640

# dating: 8120

子仲許之。

南蒯語叔仲穆子,

且告之故。

KR1e0001_tls_010-315a

季悼子之卒也,

叔孫昭子以再命為卿。

及平子伐莒克之,

更受三命。

# src: Zuo Zhao 12.10.3 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1335; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1218; tr. Legge:640

# dating: 8120

叔仲子欲構二家,

謂平子曰:

「三命踰父兄,

非禮也。」

平子曰:「然。」

故使昭子。

# src: Zuo Zhao 12.10.4 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1336; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1218; tr. Legge:640

# dating: 8120

昭子曰:

「叔孫氏有家禍,

殺適立庶,

故婼也及此。

若因禍以斃之,

則聞命矣。

若不廢君命,

則固有著矣。」

# src: Zuo Zhao 12.10.5 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1336; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

昭子朝,

而命吏曰:

「婼將與季氏訟,

書辭無頗。」

季孫懼,

而歸罪於叔仲子。

故叔仲小、南蒯、公子憖謀季氏。

憖告公,

而遂從公如晉。

# src: Zuo Zhao 12.10.6 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1336; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

南蒯懼不克,

以費叛如齊。

子仲還,

及衛,

聞亂,

逃介而先。

及郊,

聞費叛,

遂奔齊。

KR1e0001_tls_010-316a

# src: Zuo Zhao 12.10.7 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1336; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

南蒯之將叛也,

其鄉人或知之,

過之而歎,

且言曰:

「恤恤乎,

湫乎攸乎!

深思而淺謀,

邇身而遠志,

家臣而君圖,

有人矣哉!」

# src: Zuo Zhao 12.10.8 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1337; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

南蒯枚筮之,

遇《坤》䷁之《比》䷇曰:

「黃裳元吉。」

以為大吉也。

示子服惠伯,

曰:

「即欲有事,

何如?」

# src: Zuo Zhao 12.10.9 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1337; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

惠伯曰:

「吾嘗學此矣,

忠信之事則可,

不然,

必敗。

外彊內溫,

忠也;

和以率貞,

信也,

# src: Zuo Zhao 12.10.10 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1337; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

故曰

『黃裳元吉』。

黃、

中之色也,

裳、

下之飾也;

元、

善之長也。

# src: Zuo Zhao 12.10.11 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1337; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

中不忠,

不得其色;

下不共,

不得其飾;

事不善,

不得其極。

外內倡和為忠,

率事以信為共,

供養三德為善,

# src: Zuo Zhao 12.10.12 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1337; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

非此三者弗當。

且夫《易》,

不可以占險,

將何事也?

且可飾乎?

中美能黃,

上美為元,

下美則裳,

參成可筮。

猶有闕也,

筮雖吉,

未也。」

KR1e0001_tls_010-317a

# src: Zuo Zhao 12.10.13 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1338; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

將適費,

飲鄉人酒。

鄉人或歌之曰:

「我有圃,

生之杞乎!

從我者子乎,

去我者鄙乎,

倍其鄰者恥乎!

已乎已乎!

非吾黨之士乎!」

KR1e0001_tls_010-318a

平子欲使昭子逐叔仲小。

# src: Zuo Zhao 12.10.14 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1338; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1219; tr. Legge:640

# dating: 8120

小聞之,

不敢朝。

昭子命吏謂小待政於朝,

曰:

「吾不為怨府。」

KR1e0001_tls_010-319a

# src: Zuo Zhao 12.11.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1338; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 164

# dating: 8120

B10.12.11楚子狩于州來,

次于潁尾,

使蕩侯、潘子、司馬督、

囂尹午、陵尹喜帥師圍徐以懼吳。

# src: Zuo Zhao 12.11.2 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1338; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 164

# dating: 8120

楚子次于乾谿,以為之援。

雨雪,

王皮冠,

秦復陶,

翠被,

舄,執鞭以出。

# src: Zuo Zhao 12.11.3 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1339; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 165

# dating: 8120

僕析父從。

右尹子革夕,

王見之,

去冠、被,

舍鞭,

與之語,

曰:

# src: Zuo Zhao 12.11.4 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1339; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 165

# dating: 8120

「昔我先王熊繹與呂級、王孫牟、燮父、禽父並事康王,

四國皆有分,

我獨無有。

今吾使人於周,

求鼎以為分,

王其與我乎?」

對曰:「與君王哉!

昔我先王熊繹辟在荊山,

# src: Zuo Zhao 12.11.5 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1339; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 165

# dating: 8120

篳路藍縷以處草莽,

跋涉山林以事天子,

唯是桃弧、棘矢以共禦王事。

齊、

王舅也;

晉及魯、衛,王母弟也。

# src: Zuo Zhao 12.11.6 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1339; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 165

# dating: 8120

楚是以無分,

而彼皆有。

今周與四國服事君王,

將唯命是從,

豈其愛鼎?」

王曰:

# src: Zuo Zhao 12.11.7 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1339; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 165

# dating: 8120

「昔我皇祖伯父昆吾,

舊許是宅。

今鄭人貪賴其田,

而不我與。

我若求之,

其與我乎?」

# src: Zuo Zhao 12.11.8 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1340; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 165

# dating: 8120

對曰:

「與君王哉!

周不愛鼎,

鄭敢愛田?」

王曰:

「昔諸侯遠我而畏晉,

今我大城陳、蔡、不羹,

賦皆千乘,

子與有勞焉,

諸侯其畏我乎!」

# src: Zuo Zhao 12.11.9 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1340; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1222; tr.Watson:1989 166

# dating: 8120

對曰:

「畏君王哉!

是四國者,

專足畏也。

又加之以楚,

敢不畏君王哉!」

工尹路請曰:

「君王命剝圭以為鏚柲,

敢請命。」

王入視之。

# src: Zuo Zhao 12.11.10 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1340; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr.Watson:1989 166

# dating: 8120

析父謂子革:

「吾子、

楚國之望也。

今與王言如響,

國其若之何?」

子革曰:

「摩厲以須,

王出,

吾刃將斬矣。」

# src: Zuo Zhao 12.11.11 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1340; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr.Watson:1989 166

# dating: 8120

王出,

復語。

左史倚相趨過,

王曰:

「是良史也,

子善視之!

是能讀《三墳》、《五典》、《八索》、《九丘》。」

# src: Zuo Zhao 12.11.12 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1341; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr.Watson:1989 166

# dating: 8120

對曰:

「臣嘗問焉,

昔穆王欲肆其心,

周行天下,

將皆必有車轍馬跡焉。

祭公謀父作《祈招》之詩以止王心,

王是以獲沒於祗宮。

# src: Zuo Zhao 12.11.13 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1341; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr.Watson:1989 166

# dating: 8120

臣問其詩而不知也。

若問遠焉,

其焉能知之?」

王曰:

「子能乎?」

對曰:

「能。

其詩曰:

# src: Zuo Zhao 12.11.14 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1341; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr.Watson:1989 167

# dating: 8120

『祈招之愔愔,

式昭德音。

思我王度,

式如玉,式如金。

形民之力,

而無醉飽之心。』」

王揖而入,

饋不食,

寢不寐,

數日,不能自克,

以及於難。

KR1e0001_tls_010-320a

# src: Zuo Zhao 12.11.15 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1341; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr.Watson:1989 167

# dating: 8120

仲尼曰:

「古也有志:

『克己復禮,

仁也。』

信善哉!

楚靈王若能如是,

豈其辱於乾谿?」

KR1e0001_tls_010-321a

# src: Zuo Zhao 12.12.1 (530 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1341; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1223; tr. Legge:641

# dating: 8120

B10.12.12晉伐鮮虞,

因肥之役也。

KR1e0001_tls_010-322a

# src: Zuo Zhao 13.1.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1343; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1226; tr. Legge: 648

# dating: 8120

A10.13《昭公十三年經》

KR1e0001_tls_010-323a

A10.13.1十有三年春,

叔弓帥師圍費。

KR1e0001_tls_010-324a

A10.13.2夏四月,

楚公子比自晉歸于楚,

弒其君虔于乾谿。

KR1e0001_tls_010-325a

A10.13.3楚公子棄疾殺公子比。

KR1e0001_tls_010-326a

A10.13.4秋,

公會劉子、

晉侯、

齊侯、

宋公、

衛侯、

鄭伯、

曹伯、

莒子、

邾子、

滕子、

薛伯、

杞伯、

小邾子于平丘。

KR1e0001_tls_010-327a

A10.13.5八月甲戌,

同盟于平丘。

公不與盟。

KR1e0001_tls_010-328a

A10.13.6晉人執季孫意如以歸。

KR1e0001_tls_010-329a

A10.13.7公至自會。

KR1e0001_tls_010-330a

A10.13.8蔡侯廬歸于蔡。

陳侯吳歸于陳。

KR1e0001_tls_010-331a

A10.13.9冬十月,

葬蔡靈公。

KR1e0001_tls_010-332a

A10.13.10公如晉,

至河乃復。

KR1e0001_tls_010-333a

A10.13.11吳滅州來。

KR1e0001_tls_010-334a

B10.13《昭公十三年傳》

KR1e0001_tls_010-335a

B10.13.1十三年春,

叔弓圍費,

弗克,

敗焉。平子怒,

令見費人執之,

以為囚俘。

冶區夫曰:

# src: Zuo Zhao 13.1.2 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1343; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1226; tr. Legge: 648

# dating: 8120

「非也。

若見費人,

寒者衣之,

飢者食之,

為之令主,

而共其乏困,

費來如歸,

南氏亡矣。

# src: Zuo Zhao 13.1.3 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1343; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1226; tr. Legge: 648

# dating: 8120

民將叛之,

誰與居邑?

若憚之以威,

懼之以怒,

民疾而叛,

為之聚也。

若諸侯皆然,

費人無歸,

不親南氏,

將焉入矣?」

平子從之,

費人叛南氏。

KR1e0001_tls_010-336a

# src: Zuo Zhao 13.2.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 168

# dating: 8120

B10.13.2楚子之為令尹也,

殺大司馬薳掩,

而取其室。

及即位,

奪薳居田;

遷許而質許圍。

蔡洧有寵於王,

王之滅蔡也,

# src: Zuo Zhao 13.2.2 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 168

# dating: 8120

其父死焉,

王使與於守而行。

申之會,

越大夫戮焉。

王奪鬭韋龜中犨,

又奪成然邑,

而使為郊尹。

蔓成然故事蔡公。

故薳氏之族及薳居、許圍、蔡洧、蔓成然,

皆王所不禮也,

# src: Zuo Zhao 13.2.3 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 168

# dating: 8120

因群喪職之族

啟越大夫常壽過作亂,

圍固城,

克息舟,

城而居之。

KR1e0001_tls_010-337a

# src: Zuo Zhao 13.2.4 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1344; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 168

# dating: 8120

觀起之死也,

其子從在蔡,

事朝吳,

曰:

「今不封蔡,

蔡不封矣。

我請試之。」

# src: Zuo Zhao 13.2.5 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 168

# dating: 8120

以蔡公之命召子干、子皙,

及郊,

而告之情,

強與之盟,

入襲蔡。

蔡公將食,見之而逃。

觀從使子干食,

# src: Zuo Zhao 13.2.6 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 169

# dating: 8120

坎,

用牲,

加書,

而速行。

己徇於蔡,

曰:

「蔡公召二子,

將納之,

與之盟而遣之矣,

將師而從之。」

# src: Zuo Zhao 13.2.7 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 169

# dating: 8120

蔡人聚,

將執之。

辭曰:

「失賊成軍,

而殺余,

何益?」

乃釋之。

朝吳曰:

# src: Zuo Zhao 13.2.8 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 169

# dating: 8120

「二三子若能死亡,

則如違之,

以待所濟。

若求安定,

則如與之,

以濟所欲。

且違上,

何適而可?」

# src: Zuo Zhao 13.2.9 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1227; tr.Watson:1989 169

# dating: 8120

眾曰:

「與之!」

乃奉蔡公,

召二子而盟于鄧,

依陳、蔡人以國。

楚公子比、公子黑肱、公子棄疾、蔓成然、蔡朝吳帥陳、蔡、不羹、許、葉之師,

因四族之徒,

以入楚。

# src: Zuo Zhao 13.2.10 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1345; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 169

# dating: 8120

及郊,

陳、蔡欲為名,

故請為武軍。

蔡公知之,

曰:

「欲速,

且役病矣,

請藩而已。」

乃藩為軍。

# src: Zuo Zhao 13.2.11 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1346; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 170

# dating: 8120

蔡公使須務牟與史猈先入,

因正僕人殺大子祿及公子罷敵。

公子比為王,

公子黑肱為令尹,

次于魚陂。

公子棄疾為司馬,

先除王宮,

# src: Zuo Zhao 13.2.12 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1346; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 170

# dating: 8120

使觀從從師于乾谿,

而遂告之,

且曰:

「先歸復所,

後者劓。」

師及訾梁而潰。

KR1e0001_tls_010-338a

王聞群公子之死也,

自投于車下,

# src: Zuo Zhao 13.2.13 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1346; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 170

# dating: 8120

曰:

「人之愛其子也,

亦如余乎?」

侍者曰:

「甚焉,

小人老而無子,

知擠于溝壑矣。」

王曰:

「余殺人子多矣,

能無及此乎?」

右尹子革曰:

「請待于郊,

以聽國人。」

# src: Zuo Zhao 13.2.14 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 170

# dating: 8120

王曰:

「眾怒不可犯也。」

曰:

「若入於大都,

而乞師於諸侯。」

王曰:

「皆叛矣。」

曰:

「若亡於諸侯,

以聽大國之圖君也。」

# src: Zuo Zhao 13.2.15 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 170

# dating: 8120

王曰:

「大福不再,

袛取辱焉。」

然丹乃歸于楚。

王沿夏,

將欲入鄢。

芋尹無宇之子申亥曰:

# src: Zuo Zhao 13.2.16 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 170

# dating: 8120

「吾父再奸王命,

王弗誅,

惠孰大焉?

君不可忍,

惠不可棄,

吾其從王。」

乃求王,

遇諸棘闈以歸。

# src: Zuo Zhao 13.2.17 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1347; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 171

# dating: 8120

夏五月癸亥,

王縊于芋尹申亥氏。

申亥以其二女殉而葬之。

KR1e0001_tls_010-339a

觀從謂子干曰:

「不殺棄疾,

雖得國,

猶受禍也。」

子干曰:「余不忍也。」

# src: Zuo Zhao 13.2.18 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1228; tr.Watson:1989 171

# dating: 8120

子玉曰:「人將忍子,

吾不忍俟也。」

乃行。

國每夜駭曰:

「王入矣!」

乙卯夜,

棄疾使周走而呼曰:

「王至矣!」

國人大驚。

# src: Zuo Zhao 13.2.19 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1229; tr.Watson:1989 172

# dating: 8120

使蔓成然走告子干、子皙曰:

「王至矣,

國人殺君司馬,

將來矣。

君若早自圖也,

可以無辱。

眾怒如水火焉,

不可為謀。」

又有呼而走至者,

曰:

「眾至矣!」

二子皆自殺。

# src: Zuo Zhao 13.2.20 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1229; tr.Watson:1989 172

# dating: 8120

丙辰,

棄疾即位,

名曰熊居。

葬子干于訾,

實訾敖。

殺囚,

衣之王服,

而流諸漢,

乃取而葬之,

以靖國人。

使子旗為令尹。

KR1e0001_tls_010-340a

# src: Zuo Zhao 13.2.21 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1348; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1229; tr.Watson:1989 172

# dating: 8120

楚師還自徐,

吳人敗諸豫章,

獲其五帥。

KR1e0001_tls_010-341a

平王封陳、蔡,

復遷邑,

致群賂,

施舍、寬民,

宥罪、舉職。

召觀從,

王曰:

# src: Zuo Zhao 13.2.22 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1349; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1232; tr.Watson:1989 172

# dating: 8120

「唯爾所欲。」

對曰:

「臣之先佐開卜。」

乃使為卜尹。

使枝如子躬聘于鄭,

且致犨、櫟之田。

事畢弗致。

鄭人請曰:

# src: Zuo Zhao 13.2.23 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1349; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 172

# dating: 8120

「聞諸道路,

將命寡君以犨、櫟,

敢請命。」

對曰:

「臣未聞命。」

# src: Zuo Zhao 13.2.24 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1349; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 173

# dating: 8120

既復,

王問犨、櫟,

降服而對,

曰:

「臣過失命,

未之致也。」

王執其手,

曰:

# src: Zuo Zhao 13.2.25 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1349; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 173

# dating: 8120

「子毋勤!

姑歸,

不穀有事,

其告子也。」

KR1e0001_tls_010-342a

他年,

芋尹申亥以王柩告,

乃改葬之。

KR1e0001_tls_010-343a

# src: Zuo Zhao 13.2.26 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1350; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 173

# dating: 8120

初,

靈王卜曰:

「余尚得天下!」

不吉。

投龜,

詬天而呼曰:

「是區區者而不余畀,

余必自取之。」

民患王之無厭也,

故從亂如歸。

KR1e0001_tls_010-344a

# src: Zuo Zhao 13.2.27 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1350; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 173

# dating: 8120

初,

共王無冢適,

有寵子五人,

無適立焉。

乃大有事于群望,

而祈曰:

「請神擇於五人者,

使主社稷。」

# src: Zuo Zhao 13.2.28 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1350; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 174

# dating: 8120

乃徧以璧見於群望,

曰:

「當璧而拜者,

神所立也,

誰敢違之?」

既,

乃與巴姬密埋璧於大室之庭,

# src: Zuo Zhao 13.2.29 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1350; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 174

# dating: 8120

使五人齊,

而長入拜。

康王跨之,

靈王肘加焉,

子干、子皙皆遠之。

平王弱,

抱而入,

再拜,

# src: Zuo Zhao 13.2.30 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1350; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 174

# dating: 8120

皆厭紐。

鬭韋龜屬成然焉,

且曰:

「棄禮違命,

楚其危哉!」

KR1e0001_tls_010-345a

# src: Zuo Zhao 13.2.31 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1350; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 175

# dating: 8120

子干歸,

韓宣子問於叔向曰:

「子干其濟乎!」

對曰:「難。」

宣子曰:

「同惡相求,

如市賈焉,

何難?」

對曰:

# src: Zuo Zhao 13.2.32 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 175

# dating: 8120

「無與同好,

誰與同惡?

取國有五難:

有寵而無人,

一也;

有人而無主,

二也;

有主而無謀,

三也;

# src: Zuo Zhao 13.2.33 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 175

# dating: 8120

有謀而無民,

四也;

有民而無德,

五也。

子干在晉

十三年矣。

晉、楚之從,

不聞達者,

可謂無人。

族盡親叛,

可謂無主。

# src: Zuo Zhao 13.2.34 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 175

# dating: 8120

無釁而動,

可謂無謀。

為羇終世,

可謂無民。

亡無愛徵,

可謂無德。

王虐而不忌,

# src: Zuo Zhao 13.2.35 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1233; tr.Watson:1989 175

# dating: 8120

楚君子干,

涉五難以弒舊君,

誰能濟之?

有楚國者,

其棄疾乎!

君陳、蔡,

城外屬焉。

苛慝不作,

盜賊伏隱,

私欲不違,

民無怨心。

# src: Zuo Zhao 13.2.36 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 175

# dating: 8120

先神命之,

國民信之。

羋姓有亂,

必季實立,

楚之常也。

獲神、

一也,

有民、

二也,

令德、

三也,

# src: Zuo Zhao 13.2.37 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1351; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

寵貴、

四也,

居常、

五也。

有五利以去五難,

誰能害之?

# src: Zuo Zhao 13.2.38 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

子干之官,

則右尹也;

數其貴寵,

則庶子也;

以神所命,

則又遠之。

其貴亡矣,

其寵棄矣。

民無懷焉,

國無與焉,

將何以立?」

# src: Zuo Zhao 13.2.39 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

宣子曰:

「齊桓、

晉文不亦是乎?」

對曰:

「齊桓、

衛姬之子也,

有寵於僖;

有鮑叔牙、賓須無、隰朋以為輔佐;

有莒、衛以為外主;

有國、高以為內主;

# src: Zuo Zhao 13.2.40 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

從善如流,

下善齊肅;

不藏賄,

不從欲,

施舍不倦,

求善不厭。

是以有國,

不亦宜乎?

# src: Zuo Zhao 13.2.41 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

我先君文公,

狐季姬之子也,

有寵於獻;

好學而不貣,

生十七年,

有士五人。

# src: Zuo Zhao 13.2.42 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1352; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

有先大夫子餘、子犯以為腹心,

有魏犨、賈佗以為股肱,

有齊、宋、秦、楚以為外主,

有欒、郤、狐、先以為內主,

亡十九年,

守志彌篤。

惠、懷棄民,

民從而與之。

# src: Zuo Zhao 13.2.43 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 176

# dating: 8120

獻無異親,

民無異望。

天方相晉,

將何以代文?

# src: Zuo Zhao 13.2.44 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1234; tr.Watson:1989 177

# dating: 8120

此二君者,

異於子干。

共有寵子,

國有奧主;

無施於民,

無援於外;

去晉而不送,

歸楚而不逆,

何以冀國?」

KR1e0001_tls_010-346a

# src: Zuo Zhao 13.3.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

B10.13.3晉成虒祁,

諸侯朝而歸者皆有貳心。

為取郠故,晉將以諸侯來討。

叔向曰:

「諸侯不可以不示威。」

乃並徵會,

告于吳。

# src: Zuo Zhao 13.3.2 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

秋,

晉侯會吳子于良,

水道不可,

吳子辭,乃還。

KR1e0001_tls_010-347a

# src: Zuo Zhao 13.3.3 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1353; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

七月丙寅,

治兵于邾南。

甲車四千乘。

羊舌鮒攝司馬,

遂合諸侯于平丘。

子產、子大叔相鄭伯以會,

子產以幄、幕九張行,

子大叔以四十,

# src: Zuo Zhao 13.3.4 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

既而悔之,

每舍,

損焉。

及會,

亦如之。

KR1e0001_tls_010-348a

# src: Zuo Zhao 13.3.5 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

次于衛地,

叔鮒求貨於衛,

淫芻蕘者。

衛人使屠伯饋叔向羹與一篋錦,

曰:

「諸侯事晉,

未敢攜貳;況衛在君之宇下,

而敢有異志?

# src: Zuo Zhao 13.3.6 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

芻蕘者異於他日,

敢請之。」

叔向受羹反錦,

曰:

「晉有羊舌鮒者,

瀆貨無厭,

亦將及矣。

為此役也,

子若以君命賜之,

其已。」

客從之,

未退而禁之。

KR1e0001_tls_010-349a

# src: Zuo Zhao 13.3.7 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

晉人將尋盟,

齊人不可。

晉侯使叔向告劉獻公曰:

「抑齊人不盟,

若之何?」

# src: Zuo Zhao 13.3.8 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1354; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

對曰:

「盟以厎信,

君苟有信,

諸侯不貳,

何患焉?

告之以文辭,

董之以武師,

雖齊不許,

君庸多矣。

天子之老請帥王賦,

# src: Zuo Zhao 13.3.9 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

『元戎十乘,

以先啟行』,

遲速唯君。」

叔向告于齊,

曰:

「諸侯求盟,

已在此矣。

今君弗利,

寡君以為請。」

# src: Zuo Zhao 13.3.10 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1238; tr. Legge: 651

# dating: 8120

對曰:

「諸侯討貳,

則有尋盟。

若皆用命,

何盟之尋?」

叔向曰:

# src: Zuo Zhao 13.3.11 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

「國家之敗,

有事而無業,

事則不經;

有業而無禮,

經則不序;

有禮而無威,

序則不共;

有威而不昭,

共則不明。

# src: Zuo Zhao 13.3.12 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

不明棄共,

百事不終,

所由傾覆也。

是故明王之制,

使諸侯歲聘以志業,

間朝以講禮,

再朝而會以示威,

再會而盟以顯昭明。

# src: Zuo Zhao 13.3.13 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1355; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

志業於好,

講禮於等,

示威於眾,

昭明於神。

# src: Zuo Zhao 13.3.14 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

自古以來,

未之或失也。

存亡之道,

恆由是興。

晉禮主盟,

懼有不治;

奉承齊犧,

而布諸君,

求終事也。

# src: Zuo Zhao 13.3.15 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

君曰

『余必廢之』,

何齊之有?

唯君圖之。

寡君聞命矣。」

# src: Zuo Zhao 13.3.16 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

齊人懼,

對曰:

「小國言之,

大國制之,

敢不聽從?

既聞命矣,

敬共以往,

遲速唯君。」

# src: Zuo Zhao 13.3.17 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1356; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

叔向曰:

「諸侯有間矣,

不可以不示眾。」

八月辛未,

治兵,

建而不旆。

壬申,

復旆之。

諸侯畏之。

KR1e0001_tls_010-350a

# src: Zuo Zhao 13.3.18 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 651

# dating: 8120

邾人、莒人愬于晉曰:

「魯朝夕伐我,

幾亡矣。

我之不共,

魯故之以。」

晉侯不見公。

使叔向來辭,曰:

「諸侯將以甲戌盟,

寡君知不得事君矣,

請君無勤。」

# src: Zuo Zhao 13.3.19 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 652

# dating: 8120

子服惠伯對曰:

「君信蠻夷之訴,

以絕兄弟之國,

棄周公之後,

亦唯君。

寡君聞命矣。」

# src: Zuo Zhao 13.3.20 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 652

# dating: 8120

叔向曰:

「寡君有甲車四千乘在,

雖以無道行之,

必可畏也。

況其率道,

其何敵之有?

牛雖瘠,

僨於豚上,

其畏不死?

# src: Zuo Zhao 13.3.21 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1239; tr. Legge: 652

# dating: 8120

南蒯、子仲之憂,

其庸可棄乎?

若奉晉之眾,

用諸侯之師,

因邾、莒、杞、鄫之怒,

以討魯罪,

間其二憂,

何求而弗克?」

魯人懼,

聽命。

KR1e0001_tls_010-351a

# src: Zuo Zhao 13.3.22 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

甲戌,

同盟于平丘,

齊服也。

令諸侯日中造于除。

癸酉,

退朝。

子產命外僕速張於除,

子大叔止之,

使待明日。

# src: Zuo Zhao 13.3.23 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1357; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

及夕,

子產聞其未張也,

使速往,

乃無所張矣。

KR1e0001_tls_010-352a

# src: Zuo Zhao 13.3.24 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1358; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

及盟,

子產爭承,

曰:

「昔天子班貢,

輕重以列。

列尊貢重,

周之制也。

# src: Zuo Zhao 13.3.25 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1358; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

卑而貢重者,

甸服也。

鄭伯、

男也,

而使從公侯之貢,

懼弗給也,

敢以為請。

諸侯靖兵,

# src: Zuo Zhao 13.3.26 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

好以為事。

行理之命

無月不至,

貢之無藝,

小國有闕,

所以得罪也。

諸侯脩盟,

存小國也。

貢獻無極,

亡可待也。

存亡之制,

將在今矣。」

# src: Zuo Zhao 13.3.27 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

自日中以爭,

至于昏,

晉人許之。

既盟,

子大叔咎之曰:

「諸侯若討,

其可瀆乎?」

# src: Zuo Zhao 13.3.28 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

子產曰:

「晉政多門,

貳偷之不暇,

何暇討?

國不競亦陵,

何國之為?」

KR1e0001_tls_010-353a

# src: Zuo Zhao 13.3.29 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1359; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

公不與盟。

晉人執季孫意如,

以幕蒙之,

使狄人守之。

司鐸射懷錦,

奉壺飲冰,

以蒲伏焉。

守者御之,

乃與之錦而入。

晉人以平子歸,

子服湫從。

KR1e0001_tls_010-354a

# src: Zuo Zhao 13.3.30 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1360; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

子產歸,

未至,

聞子皮卒,

哭,

且曰:

「吾已!

無為為善矣。

唯夫子知我。」

KR1e0001_tls_010-355a

# src: Zuo Zhao 13.3.31 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1360; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

仲尼謂子產:

「於是行也,

足以為國基矣。

《詩》曰:

『樂只君子,

邦家之基。』

子產、

君子之求樂者也。」

# src: Zuo Zhao 13.3.32 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1360; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1240; tr. Legge: 652

# dating: 8120

且曰:

「合諸侯,

藝貢事,

禮也。」

KR1e0001_tls_010-356a

# src: Zuo Zhao 13.4.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1360; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1244; tr. Legge: 652

# dating: 8120

B10.13.4鮮虞人聞晉師之悉起也,

而不警邊,

且不脩備。

晉荀吳自著雍以上軍侵鮮虞,

及中人,

驅衝競,

大獲而歸。

KR1e0001_tls_010-357a

# src: Zuo Zhao 13.5.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1360; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1245; tr. Legge: 652

# dating: 8120

B10.13.5楚之滅蔡也,

靈王遷許、胡、沈、

道、房、申於荊焉。

平王即位,

既封陳、蔡,

而皆復之,

禮也。

隱大子之子廬歸于蔡,

禮也。

悼大子之子吳歸于陳,

禮也。

KR1e0001_tls_010-358a

# src: Zuo Zhao 13.6.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1361; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1245; tr. Legge: 653

# dating: 8120

B10.13.6冬十月,

葬蔡靈公,

禮也。

KR1e0001_tls_010-359a

# src: Zuo Zhao 13.7.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1361; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1245; tr. Legge: 653

# dating: 8120

B10.13.7公如晉。

荀吳謂韓宣子曰:

「諸侯相朝,

講舊好也。

執其卿而朝其君,

有不好焉,

不如辭之。」

乃使士景伯辭公于河。

KR1e0001_tls_010-360a

# src: Zuo Zhao 13.8.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1361; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1245; tr. Legge: 653

# dating: 8120

B10.13.8吳滅州來,

令尹子旗請伐吳。

王弗許,

曰:

「吾未撫民人,

未事鬼神,

未脩守備,

未定國家,

而用民力,

敗不可悔。

州來在吳,

猶在楚也。

子姑待之。」

KR1e0001_tls_010-361a

# src: Zuo Zhao 13.9.1 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1361; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

B10.13.9季孫猶在晉,

子服惠伯私於中行穆子曰:

「魯事晉,

何以不如夷之小國?

魯、

兄弟也,

土地猶大,

所命能具。

若為夷棄之,

使事齊、楚,

其何瘳於晉?

# src: Zuo Zhao 13.9.2 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1361; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

親親、與大,

賞共、罰否,

所以為盟主也。

子其圖之!

諺曰:

『臣一主二。』

吾豈無大國?」

# src: Zuo Zhao 13.9.3 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

穆子告韓宣子,

且曰:

「楚滅陳、蔡,

不能救,

而為夷執親,

將焉用之?」

# src: Zuo Zhao 13.9.4 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

乃歸季孫。

惠伯曰:

「寡君未知其罪,

合諸侯而執其老。

若猶有罪,

死命可也。

若曰無罪而惠免之,

諸侯不聞,

是逃命也,

何免之為?

請從君惠於會。」

# src: Zuo Zhao 13.9.5 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

宣子患之,

謂叔向曰:

「子能歸季孫乎?」

對曰:

「不能。

鮒也能。」

乃使叔魚。

# src: Zuo Zhao 13.9.6 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

叔魚見季孫,

曰:

「昔鮒也得罪於晉君,

自歸於魯君,

微武子之賜,

不至於今。

# src: Zuo Zhao 13.9.7 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1246; tr. Legge: 653

# dating: 8120

雖獲歸骨於晉,

猶子則肉之,

敢不盡情?

歸子而不歸,

鮒也聞諸吏,

將為子除館於西河,

其若之何?」

且泣。

# src: Zuo Zhao 13.9.8 (529 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1362; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1247; tr. Legge: 653

# dating: 8120

平子懼,

先歸。

惠伯待禮。

KR1e0001_tls_010-362a

# src: Zuo Zhao 14.1.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1363; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1248; tr. Legge: 655

# dating: 8120

A10.14《昭公十四年經》

KR1e0001_tls_010-363a

A10.14.1十有四年春,

意如至自晉。

KR1e0001_tls_010-364a

A10.14.2三月曹伯滕卒。

KR1e0001_tls_010-365a

A10.14.3夏四月。

KR1e0001_tls_010-366a

A10.14.4秋,

葬曹武公。

KR1e0001_tls_010-367a

A10.14.5八月,

莒子去疾卒。

KR1e0001_tls_010-368a

A10.14.6冬,

莒殺其公子意恢。

KR1e0001_tls_010-369a

B10.14《昭公十四年傳》

KR1e0001_tls_010-370a

B10.14.1十四年春,

意如至自晉,

尊晉、

罪己也。

尊晉、

罪己,

禮也。

KR1e0001_tls_010-371a

# src: Zuo Zhao 14.2.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1248; tr. Legge: 655

# dating: 8120

B10.14.2南蒯之將叛也,

盟費人。

司徒老祁、慮癸偽癈疾,

使請於南蒯曰:

「臣願受盟而疾興。

若以君靈不死,

請待間而盟。」

# src: Zuo Zhao 14.2.2 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1248; tr. Legge: 655

# dating: 8120

許之。

二子因民之欲叛也,

請朝眾而盟。

遂劫南蒯曰:

「群臣不忘其君,

畏子以及今,

三年聽命矣。

# src: Zuo Zhao 14.2.3 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1248; tr. Legge: 655

# dating: 8120

子若弗圖,

費人不忍其君,

將不能畏子矣。

子何所不逞欲?

請送子。」

請期五日。

遂奔齊。

# src: Zuo Zhao 14.2.4 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1248; tr. Legge: 655

# dating: 8120

侍飲酒於景公。

公曰:

「叛夫!」

對曰:「臣欲張公室也。」

子韓皙曰:

「家臣而欲張公室,

罪莫大焉。」

# src: Zuo Zhao 14.2.5 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1364; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1248; tr. Legge: 655

# dating: 8120

司徒老祁、慮癸來歸費,

齊侯使鮑文子致之。

KR1e0001_tls_010-372a

# src: Zuo Zhao 14.3.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1249; tr. Legge: 655

# dating: 8120

B10.14.3夏,

楚子使然丹簡上國之兵於宗丘,

且撫其民。

分貧,

振窮;

長孤幼,

養老疾;

收介特,

救災患;

# src: Zuo Zhao 14.3.2 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1249; tr. Legge: 655

# dating: 8120

宥孤寡,

赦罪戾;

詰姦慝,

舉淹滯;

禮新,

敘舊;

祿勳,

合親;

任良,

物官。

# src: Zuo Zhao 14.3.3 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1249; tr. Legge: 655

# dating: 8120

使屈罷簡東國之兵於召陵,

亦如之。

好於邊疆。

息民五年,

而後用師,

禮也。

KR1e0001_tls_010-373a

# src: Zuo Zhao 14.4.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1249; tr. Legge: 655

# dating: 8120

B10.14.4秋八月,

莒著丘公卒,

郊公不慼,

國人弗順,

欲立著丘公之弟庚輿。

# src: Zuo Zhao 14.4.2 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1365; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1249; tr. Legge: 655

# dating: 8120

蒲餘侯惡公子意恢,

而善於庚輿;

郊公惡公子鐸,

而善於意恢。

公子鐸因蒲餘侯而與之謀,

曰:

「爾殺意恢,

我出君而納庚輿。」

許之。

KR1e0001_tls_010-374a

# src: Zuo Zhao 14.5.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1250; tr. Legge: 655

# dating: 8120

B10.14.5楚令尹子旗有德於王,

不知度,

與養氏比,

而求無厭。

王患之。

九月甲午,

楚子殺鬭成然,

而滅養氏之族。

使鬭辛居鄖,

以無忘舊勳。

KR1e0001_tls_010-375a

# src: Zuo Zhao 14.6.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1250; tr. Legge: 656

# dating: 8120

B10.14.6冬十二月,

蒲餘侯茲夫殺莒公子意恢。

郊公奔齊。

公子鐸逆庚輿於齊,

齊隰黨、公子鉏送之,

有賂田。

KR1e0001_tls_010-376a

# src: Zuo Zhao 14.7.1 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

B10.14.7晉邢侯與雍子爭鄐田,

久而無成。

士景伯如楚,

叔魚攝理。

韓宣子命斷舊獄,

# src: Zuo Zhao 14.7.2 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1366; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

罪在雍子。

雍子納其女於叔魚,

叔魚蔽罪邢侯。

邢侯怒,

殺叔魚與雍子於朝。

# src: Zuo Zhao 14.7.3 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

宣子問其罪於叔向。

叔向曰:

「三人同罪,

施生戮死可也。

雍子自知其罪,

而賂以買直;

鮒也鬻獄;

邢侯專殺,

# src: Zuo Zhao 14.7.4 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

其罪一也。

己惡而掠美為昏,

貪以敗官為墨,

殺人不忌為賊。

《夏書》曰

『昏、墨、賊、

殺。

皋陶之刑也。』

請從之。」

# src: Zuo Zhao 14.7.5 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

乃施邢侯而尸雍子與叔魚於市。

KR1e0001_tls_010-377a

# src: Zuo Zhao 14.7.6 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

仲尼曰:

「叔向、

古之遺直也。

治國制刑,

不隱於親。

三數叔魚之惡,

不為末減。

由義也夫,

可謂直矣!

# src: Zuo Zhao 14.7.7 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1367; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1251; tr. Legge: 656

# dating: 8120

平丘之會,

數其賄也,

以寬衛國,

晉不為暴。

歸魯季孫,

稱其詐也,

以寬魯國,

晉不為虐。

# src: Zuo Zhao 14.7.8 (528 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1367; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1251; tr. Legge:656

# dating: 8120

邢侯之獄,

言其貪也,

以正刑書,

晉不為頗。

三言而除三惡,

加三利。

殺親益榮,

猶義也夫!」

KR1e0001_tls_010-378a

# src: Zuo Zhao 15.1.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1369; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1253; tr. Legge:658

# dating: 8120

A10.15《昭公十五年經》

KR1e0001_tls_010-379a

A10.15.1十有五年春,

王正月,

吳子夷末卒。

KR1e0001_tls_010-380a

A10.15.2二月癸酉,

大事于武宮。

籥入,

叔弓卒。

去樂,

卒事。

KR1e0001_tls_010-381a

A10.15.3夏,

蔡朝吳出奔鄭。

KR1e0001_tls_010-382a

A10.15.4六月丁巳朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-383a

A10.15.5秋,

晉荀吳帥師伐鮮虞。

KR1e0001_tls_010-384a

A10.15.6冬,

公如晉。

KR1e0001_tls_010-385a

B10.15《昭公十五年傳》

KR1e0001_tls_010-386a

B10.15.1十五年春,

將禘于武公,

戒百官。

梓慎曰:

「禘之日其有咎乎!

吾見赤黑之祲,

非祭祥也,

喪氛也。

其在涖事乎!」

# src: Zuo Zhao 15.1.2 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1369; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1253; tr. Legge:658

# dating: 8120

二月癸酉,

禘。

叔弓涖事,

籥入而卒。

去樂,

卒事,

禮也。

KR1e0001_tls_010-387a

# src: Zuo Zhao 15.2.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1369; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1253; tr. Legge:659

# dating: 8120

B10.15.2楚費無極害朝吳之在蔡也,

欲去之,

乃謂之曰:

「王唯信子,

故處子於蔡。

子亦長矣,

而在下位,

辱,

必求之,

吾助子請。」

# src: Zuo Zhao 15.2.2 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1369; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1253; tr. Legge:659

# dating: 8120

又謂其上之人曰:

「王唯信吳,

故處諸蔡,

二三子莫之如也,

而在其上,

不亦難乎?

弗圖,

必及於難。」

夏,

蔡人逐朝吳,

朝吳出奔鄭。

# src: Zuo Zhao 15.2.3 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1369; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1253; tr. Legge:659

# dating: 8120

王怒,

曰:

「余唯信吳,

故寘諸蔡。

且微吳,

吾不及此。

女何故去之?」

# src: Zuo Zhao 15.2.4 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1369; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1253; tr. Legge:659

# dating: 8120

無極對曰:

「臣豈不欲吳?

然而前知其為人之異也。

吳在蔡,

蔡必速飛。

去吳,

所以翦其翼也。」

KR1e0001_tls_010-388a

# src: Zuo Zhao 15.3.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1254; tr. Legge:659

# dating: 8120

B10.15.3六月乙丑,

王大子壽卒。

KR1e0001_tls_010-389a

# src: Zuo Zhao 15.4.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1254; tr. Legge:659

# dating: 8120

B10.15.4秋八月戊寅,

王穆后崩。

KR1e0001_tls_010-390a

# src: Zuo Zhao 15.5.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

B10.15.5晉荀吳帥師伐鮮虞,

圍鼓。

鼓人或請以城叛,

穆子弗許。

左右曰:

「師徒不勤,

而可以獲城,

何故不為?」

# src: Zuo Zhao 15.5.2 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

穆子曰:

「吾聞諸叔向曰:

『好惡不愆,

民知所適,

事無不濟。』

或以吾城叛,

吾所甚惡也;

人以城來,

吾獨何好焉?

# src: Zuo Zhao 15.5.3 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

賞所甚惡,

若所好何?

若其弗賞,

是失信也,

何以庇民?

力能則進,

否則退,

量力而行。

吾不可以欲城而邇姦,

所喪滋多。」

# src: Zuo Zhao 15.5.4 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

使鼓人殺叛人而繕守備。

圍鼓三月,

鼓人或請降。

使其民見,

曰:

「猶有食色,

姑脩而城。」

軍吏曰:

「獲城而弗取,

勤民而頓兵,

何以事君?」

# src: Zuo Zhao 15.5.5 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

穆子曰:

「吾以事君也。

獲一邑而教民怠,

將焉用邑?

邑以賈怠,

不如完舊。

賈怠無卒,

棄舊不祥。

# src: Zuo Zhao 15.5.6 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

鼓人能事其君,

我亦能事吾君。

率義不爽,

好惡不愆,

城可獲而民知義所,

有死命而無二心,

不亦可乎?」

# src: Zuo Zhao 15.5.7 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1370; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

鼓人告食竭、力盡,

而後取之。

克鼓而反,

不戮一人,

以鼓子䳒鞮歸。

KR1e0001_tls_010-391a

# src: Zuo Zhao 15.6.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1371; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1255; tr. Legge:659

# dating: 8120

B10.15.6冬,

公如晉,

平丘之會故也。

KR1e0001_tls_010-392a

# src: Zuo Zhao 15.7.1 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1371; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1256; tr. Legge:659

# dating: 8120

B10.15.7十二月,

晉荀躒如周,

葬穆后,

籍談為介。

既葬,

除喪,

以文伯宴,

樽以魯壺。

# src: Zuo Zhao 15.7.2 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1371; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1256; tr. Legge:659

# dating: 8120

王曰:

「伯氏,

諸侯皆有以鎮撫王室,

晉獨無有,

何也?」

文伯揖籍談。

對曰:

「諸侯之封也,

皆受明器於王室,

以鎮撫其社稷,

故能薦彝器於王。

# src: Zuo Zhao 15.7.3 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1371; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1256; tr. Legge:659

# dating: 8120

晉居深山,

戎狄之與鄰,

而遠於王室,

王靈不及,

拜戎不暇,

其何以獻器?」

王曰:「叔氏,

而忘諸乎!

# src: Zuo Zhao 15.7.4 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1372; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

叔父唐叔,

成王之母弟也,

其反無分乎?

密須之鼓與其大路,

文所以大蒐也;

闕鞏之甲,

武所以克商也,

唐叔受之,

以處參虛,

匡有戎狄。

# src: Zuo Zhao 15.7.5 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1372; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

其後襄之二路,

鏚鉞、秬

鬯,彤弓、虎賁,

文公受之,

以有南陽之田,

撫征東夏,

非分而何?

夫有勳而不廢,

有績而載,

# src: Zuo Zhao 15.7.6 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1372; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

奉之以土田,

撫之以彝器,

旌之以車服,

明之以文章,

子孫不忘,

所謂福也。

福祚之不登,

叔父焉在?

# src: Zuo Zhao 15.7.7 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1373; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

且昔而高祖孫伯黶司晉之典籍,

以為大政,

故曰籍氏。

及辛有之二子董之晉,

於是乎有董史。

女、

司典之後也,

何故忘之?」

籍談不能對。

賓出,

王曰:

# src: Zuo Zhao 15.7.8 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1373; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

「籍父其無後乎!

數典而忘其祖。」

KR1e0001_tls_010-393a

籍談歸,

以告叔向。

叔向曰:

「王其不終乎!

吾聞之:

『所樂必卒焉。』

# src: Zuo Zhao 15.7.9 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1374; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

今王樂憂,

若卒以憂,

不可謂終。

王一歲而有三年之喪二焉,

於是乎以喪賓宴,

又求彝器,

樂憂甚矣,

且非禮也。

# src: Zuo Zhao 15.7.10 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1374; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

彝器之來,

嘉功之由,

非由喪也。

三年之喪,

雖貴遂服,

禮也。

王雖弗遂,

宴樂以早,

亦非禮也。

# src: Zuo Zhao 15.7.11 (527 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1374; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1257; tr. Legge:660

# dating: 8120

禮、

王之大經也。

一動而失二禮,

無大經矣。

言以考典,

典以志經。

忘經而多言,

舉典,

將焉用之?」

KR1e0001_tls_010-394a

# src: Zuo Zhao 16.1.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 137; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1259; tr. Legge:663

# dating: 8120

A10.16《昭公十六年經》

KR1e0001_tls_010-395a

A10.16.1十有六年春,

齊侯伐徐。

KR1e0001_tls_010-396a

A10.16.2楚子誘戎蠻子殺之。

KR1e0001_tls_010-397a

A10.16.3夏,

公至自晉。

KR1e0001_tls_010-398a

A10.16.4秋八月己亥,

晉侯夷卒。

KR1e0001_tls_010-399a

A10.16.5九月,

大雩。

KR1e0001_tls_010-400a

A10.16.6季孫意如如晉。

KR1e0001_tls_010-401a

A10.16.7冬十月,

葬晉昭公。

KR1e0001_tls_010-402a

B10.16《昭公十六年傳》

KR1e0001_tls_010-403a

B10.16.1十六年春,

王正月,

公在晉,

晉人止公。

不書,

諱之也。

KR1e0001_tls_010-404a

# src: Zuo Zhao 16.2.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1375; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1259; tr. Legge:663

# dating: 8120

B10.16.2齊侯伐徐。

KR1e0001_tls_010-405a

楚子聞蠻氏之亂也與蠻子之無質也,

使然丹誘戎蠻子嘉,

殺之,

遂取蠻氏。

既而復立其子焉,

禮也。

KR1e0001_tls_010-406a

# src: Zuo Zhao 16.2.2 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1376; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1259; tr. Legge:663

# dating: 8120

二月丙申,

齊師至于蒲隧,

徐人行成。

徐子及郯人、莒人會齊侯,

盟于蒲隧,

賂以甲父之鼎。

叔孫昭子曰:

# src: Zuo Zhao 16.2.3 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1376; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1260; tr. Legge:663

# dating: 8120

「諸侯之無伯,

害哉!

齊君之無道也,

興師而伐遠方,

會之,

有成而還,

莫之亢也。

無伯也夫!

# src: Zuo Zhao 16.2.4 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1376; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1260; tr. Legge:663

# dating: 8120

《詩》曰:

『宗周既滅,

靡所止戾。

正大夫離居,

莫知我肄。』

其是之謂乎!」

KR1e0001_tls_010-407a

# src: Zuo Zhao 16.3.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1376; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

B10.16.3二月,

晉韓起聘于鄭,

鄭伯享之。

子產戒曰:

「苟有位於朝,

無有不共恪!」

孔張後至,

立於客間,

執政禦之;

# src: Zuo Zhao 16.3.2 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1377; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

適客後,

又禦之;

適縣間。

客從而笑之。

事畢,

富子諫曰:

「夫大國之人,

不可不慎也,

幾為之笑,

而不陵我?

# src: Zuo Zhao 16.3.3 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1377; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

我皆有禮,

夫猶鄙我。

國而無禮,

何以求榮?

孔張失位,

吾子之恥也。」

子產怒曰:

# src: Zuo Zhao 16.3.4 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1377; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

「發命之不衷,

出令之不信,

刑之頗類,

獄之放紛,

會朝之不敬,

使命之不聽,

取陵於大國,

罷民而無功,

罪及而弗知,

僑之恥也。

# src: Zuo Zhao 16.3.5 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1377; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

孔張、

君之昆孫子孔之後也,

執政之嗣也,

為嗣大夫;

承命以使,

周於諸侯;

國人所尊,

諸侯所知。

# src: Zuo Zhao 16.3.6 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1377; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

立於朝而祀於家,

有祿於國,

有賦於軍,

喪、祭有職,

受脤、歸脤。

# src: Zuo Zhao 16.3.7 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1378; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

其祭在廟,

已有著位。

在位數世,

世守其業,

而忘其所,

僑焉得恥之?

辟邪之人而皆及執政,

是先王無刑罰也。

子寧以他規我。」

KR1e0001_tls_010-408a

# src: Zuo Zhao 16.3.8 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1378; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

宣子有環,

其一在鄭商。

宣子謁諸鄭伯,

子產弗與,

曰:

「非官府之守器也,

寡君不知。」

子大叔、子羽謂子產曰:

# src: Zuo Zhao 16.3.9 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1378; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1261; tr. Legge:663

# dating: 8120

「韓子亦無幾求,

晉國亦未可以貳。

晉國、韓子不可偷也。

若屬有讒人交鬭其間,

鬼神而助之,

以興其凶怒,

悔之何及?

吾子何愛於一環,

其以取憎於大國也?

盍求而與之?」

# src: Zuo Zhao 16.3.10 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1378; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:663

# dating: 8120

子產曰:

「吾非偷晉而有二心,

將終事之,

是以弗與,

忠信故也。

僑聞君子非無賄之難,

立而無令名之患。

僑聞為國非不能事大、字小之難,

無禮以定其位之患。

# src: Zuo Zhao 16.3.11 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1379; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:663

# dating: 8120

夫大國之人令於小國,

而皆獲其求,

將何以給之?

一共一否,

為罪滋大。

大國之求,

無禮以斥之,

何饜之有?

吾且為鄙邑,

則失位矣。

# src: Zuo Zhao 16.3.12 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1379; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:663

# dating: 8120

若韓子奉命以使,

而求玉焉,

貪淫甚矣,

獨非罪乎?

出一玉以起二罪,

吾又失位,

韓子成貪,

將焉用之?

且吾以玉賈罪,

不亦銳乎?」

KR1e0001_tls_010-409a

# src: Zuo Zhao 16.3.13 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1379; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:664

# dating: 8120

韓子買諸賈人,

既成賈矣。

商人曰:

「必告君大夫!」

韓子請諸子產曰:

「日起請夫環,

執政弗義,

弗敢復也。

# src: Zuo Zhao 16.3.14 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1379; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:664

# dating: 8120

今買諸商人,

商人曰

『必以聞』,

敢以為請。」

子產對曰:

「昔我先君桓公與商人皆出自周,

庸次比耦以艾殺此地,

斬之蓬、蒿、藜、藋,

# src: Zuo Zhao 16.3.15 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1380; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:664

# dating: 8120

而共處之;

世有盟誓,

以相信也,

曰:

『爾無我叛,

我無強賈,

毋或匄奪。

爾有利市寶賄,

我勿與知。』

# src: Zuo Zhao 16.3.16 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1380; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:664

# dating: 8120

恃此質誓,

故能相保,以至于今。

今吾子以好來辱,

而謂敝邑強奪商人,

是教敝邑背盟誓也,

毋乃不可乎!

# src: Zuo Zhao 16.3.17 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1380; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1262; tr. Legge:664

# dating: 8120

吾子得玉,

而失諸侯,

必不為也。

若大國令,

而共無藝,

鄭鄙邑也,

亦弗為也。

僑若獻玉,

不知所成。

敢私布之。」

# src: Zuo Zhao 16.3.18 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1380; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1265; tr. Legge:664

# dating: 8120

韓子辭玉,

曰:

「起不敏,

敢求玉以徼二罪?

敢辭之。」

KR1e0001_tls_010-410a

# src: Zuo Zhao 16.3.19 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1380; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1265; tr. Legge:665

# dating: 8120

夏四月,

鄭六卿餞宣子於郊。

宣子曰:

「二三君子請皆賦,

起亦以知鄭志。」

子齹賦《野有蔓草》。

宣子曰:

「孺子善哉!

吾有望矣。」

# src: Zuo Zhao 16.3.20 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1265; tr. Legge:665

# dating: 8120

子產賦鄭之《羔裘》。

宣子曰:

「起不堪也。」

子大叔賦《褰裳》。

宣子曰:

「起在此,

敢勤子至於他人乎?」

子大叔拜。

# src: Zuo Zhao 16.3.21 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1265; tr. Legge:665

# dating: 8120

宣子曰:

「善哉,

子之言是!

不有是事,

其能終乎?」

子游賦《風雨》。

子旗賦《有女同車》。

子柳賦《蘀兮》。

# src: Zuo Zhao 16.3.22 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1266; tr. Legge:665

# dating: 8120

宣子喜,

曰:

「鄭其庶乎!

二三君子以君命貺起,

賦不出鄭志,

皆昵燕好也。

二三君子、

數世之主也,

可以無懼矣。」

# src: Zuo Zhao 16.3.23 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1266; tr. Legge:665

# dating: 8120

宣子皆獻馬焉,

而賦《我將》。

子產拜,

使五卿皆拜,

曰:

「吾子靖亂,

敢不拜德!」

KR1e0001_tls_010-411a

宣子私覲於子產以玉與馬,

曰:

# src: Zuo Zhao 16.3.24 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1266; tr. Legge:665

# dating: 8120

「子命起舍夫玉,

是賜我玉而免吾死也,

敢不藉手以拜!」

KR1e0001_tls_010-412a

# src: Zuo Zhao 16.4.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1266; tr. Legge:665

# dating: 8120

B10.16.4公至自晉,

子服昭伯語季平子曰:

「晉之公室其將遂卑矣。

君幼弱,

六卿彊而奢傲,

# src: Zuo Zhao 16.4.2 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1267; tr. Legge:665

# dating: 8120

將因是以習,

習實為常,

能無卑乎!」

平子曰:

「爾幼,

惡識國?」

KR1e0001_tls_010-413a

# src: Zuo Zhao 16.5.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1267; tr. Legge:665

# dating: 8120

B10.16.5秋八月,

晉昭公卒。

KR1e0001_tls_010-414a

# src: Zuo Zhao 16.6.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1267; tr. Legge:665

# dating: 8120

B10.16.6九月,

大雩,

旱也。

KR1e0001_tls_010-415a

鄭大旱,

使屠擊、祝款、豎柎有事於桑山。

斬其木,

不雨。

# src: Zuo Zhao 16.6.2 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1266; tr. Legge:665

# dating: 8120

子產曰:

「有事於山,

蓺山林也;

而斬其木,

其罪大矣。」

奪之官邑。

KR1e0001_tls_010-416a

# src: Zuo Zhao 16.7.1 (526 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i1; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1267; tr. Legge:665

# dating: 8120

B10.16.7冬十月,

季平子如晉,

葬昭公。

平子曰:

「子服回之言猶信。

子服氏有子哉!」

KR1e0001_tls_010-417a

# src: Zuo Zhao 17.1.1 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1268; tr. Legge:667

# dating: 8120

A10.17《昭公十七年經》

KR1e0001_tls_010-418a

A10.17.1十有七年春,

小邾子來朝。

KR1e0001_tls_010-419a

A10.17.2夏六月甲戌朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-420a

A10.17.3秋,

郯子來朝。

KR1e0001_tls_010-421a

A10.17.4八月,

晉荀吳帥師滅陸渾之戎。

KR1e0001_tls_010-422a

A10.17.5冬,

有星孛于大辰。

KR1e0001_tls_010-423a

A10.17.6楚人及吳戰于長岸。

KR1e0001_tls_010-424a

B10.17《昭公十七年傳》

KR1e0001_tls_010-425a

B10.17.1十七年春,

小邾穆公來朝,

公與之燕。

季平子賦《采叔》,

穆公賦《菁菁者莪》。

昭子曰:

「不有以國,

其能久乎?」

KR1e0001_tls_010-426a

# src: Zuo Zhao 17.2.1 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1268; tr. Legge:667

# dating: 8120

B10.17.2夏六月甲戌朔,

日有食之。

祝史請所用幣。

昭子曰:

「日有食之,

天子不舉,

伐鼓於社,

諸侯用幣於社,

伐鼓於朝,

禮也。」

# src: Zuo Zhao 17.2.2 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1268; tr. Legge:667

# dating: 8120

平子禦之,

曰:

「止也。

唯正月朔,

慝未作,

日有食之,

於是乎有伐鼓、用幣,

禮也。

其餘則否。」

# src: Zuo Zhao 17.2.3 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 13i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1268; tr. Legge:667

# dating: 8120

大史曰:

「在此月也。

日過分而未至,

三辰有災,

於是乎百官降物;

君不舉,

辟移時;

樂奏鼓,

祝用幣,

史用辭。

# src: Zuo Zhao 17.2.4 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1385; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1268; tr. Legge:667

# dating: 8120

故《夏書》曰:

『辰不集于房,

瞽奏鼓,

嗇夫馳,

庶人走』,

此月朔之謂也。

當夏四月,

是謂孟夏。」

# src: Zuo Zhao 17.2.5 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1385; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1268; tr. Legge:667

# dating: 8120

平子弗從。

昭子退,

曰:

「夫子將有異志,

不君君矣。」

KR1e0001_tls_010-427a

# src: Zuo Zhao 17.3.1 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1386; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:667

# dating: 8120

B10.17.3秋,

郯子來朝,

公與之宴。

昭子問焉

曰:

「少皞氏鳥名官,

何故也?」

郯子曰:

「吾祖也,

我知之。

# src: Zuo Zhao 17.3.2 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1386; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:667

# dating: 8120

昔者黃帝氏以雲紀,

故為雲師而雲名;

炎帝氏以火紀,

故為火師而火名;

共工氏以水紀,

故為水師而水名;

大皞氏以龍紀,

故為龍師而龍名。

# src: Zuo Zhao 17.3.3 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1387; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:667

# dating: 8120

我高祖少皞摯之立也,

鳳鳥適至,

故紀於鳥,

為鳥師而鳥名:

鳳鳥氏,

歷正也;

玄鳥氏,

司分者也;

# src: Zuo Zhao 17.3.4 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1387; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:667

# dating: 8120

伯趙氏,

司至者也;

青鳥氏,

司啟者也;

丹鳥氏,

司閉者也。

祝鳩氏,

司徒也;

鴡鳩氏,

# src: Zuo Zhao 17.3.5 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1387; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:667

# dating: 8120

司馬也;

鳲鳩氏,

司空也;

爽鳩氏,

司寇也;

鶻鳩氏,

司事也。

五鳩,

鳩民者也。

# src: Zuo Zhao 17.3.6 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1388; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:668

# dating: 8120

五雉為五工正,

利器用、正度量,

夷民者也。

九扈為九農正,

扈民無淫者也。

自顓頊以來,

不能紀遠,

乃紀於近。

# src: Zuo Zhao 17.3.7 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1388; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1270; tr. Legge:668

# dating: 8120

為民師而命以民事,

則不能故也。」

KR1e0001_tls_010-428a

仲尼聞之,

見於郯子而學之。

既而告人曰:

「吾聞之,

『天子失官,

官學在四夷』,

猶信。」

KR1e0001_tls_010-429a

# src: Zuo Zhao 17.4.1 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1389; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1272; tr. Legge:668

# dating: 8120

B10.17.4晉侯使屠蒯如周,

請有事於雒與三塗。

萇弘謂劉子曰:

「客容猛,

非祭也,

其伐戎乎!

陸渾氏甚睦於楚,

必是故也。

君其備之!」

# src: Zuo Zhao 17.4.2 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1389; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1272; tr. Legge:668

# dating: 8120

乃警戎備。

九月丁卯,

晉荀吳帥師涉自棘津,

使祭史先用牲于雒。

陸渾人弗知,

師從之。

庚午,

遂滅陸渾,

數之以其貳於楚也。

# src: Zuo Zhao 17.4.3 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1390; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1272; tr. Legge:668

# dating: 8120

陸渾子奔楚,

其眾奔甘鹿。

周大獲。

宣子夢文公攜荀吳而授之陸渾,

故使穆子帥師,

獻俘于文宮。

KR1e0001_tls_010-430a

# src: Zuo Zhao 17.5.1 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1390; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1273; tr. Legge:668

# dating: 8120

B10.17.5冬,

有星孛于大辰,

西及漢。

申須曰:

「彗所以除舊布新也。

天事恆象,

今除於火,

火出必布焉,

諸侯其有火災乎!」

# src: Zuo Zhao 17.5.2 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1390; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1273; tr. Legge:668

# dating: 8120

梓慎曰:

「往年吾見之,

是其徵也。

火出而見,

今茲火出而章,

必火入而伏,

其居火也久矣,

其與不然乎?

# src: Zuo Zhao 17.5.3 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1391; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1273; tr. Legge:668

# dating: 8120

火出,

於夏為三月,

於商為四月,

於周為五月。

夏數得天,

若火作,

其四國當之,

在宋、衛、陳、鄭乎!

# src: Zuo Zhao 17.5.4 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1391; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1273; tr. Legge:668

# dating: 8120

宋、

大辰之虛也,

陳、

大皞之虛也,

鄭、

祝融之虛也,

皆火房也。

星孛及漢,

漢、

水祥也。

# src: Zuo Zhao 17.5.5 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1391; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1273; tr. Legge:668

# dating: 8120

衛、

顓頊之虛也,

故為帝丘,

其星為大水,

水、

火之牡也。

其以丙子若壬午作乎!

水火所以合也。

若火入而伏,

必以壬午,

不過其見之月。」

KR1e0001_tls_010-431a

# src: Zuo Zhao 17.5.6 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1391; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1273; tr. Legge:668

# dating: 8120

鄭裨竈言於子產曰:

「宋、衛、陳、鄭將同日火。

若我用瓘斝玉瓚,

鄭必不火。」

子產弗與。

KR1e0001_tls_010-432a

# src: Zuo Zhao 17.6.1 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1392; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1274; tr. Legge:668

# dating: 8120

B10.17.6吳伐楚,

陽匄為令尹,

卜戰,

不吉。

司馬子魚曰:

「我得上流,

何故不吉?

且楚故,

司馬令龜,

我請改卜。」

# src: Zuo Zhao 17.6.2 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1392; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1274; tr. Legge:668

# dating: 8120

令曰:

「魴也以其屬死之,

楚師繼之,

尚大克之!

吉。」

戰于長岸,

子魚先死,

楚師繼之,

大敗吳師,

獲其乘舟餘皇。

# src: Zuo Zhao 17.6.3 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1392; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1275; tr. Legge:668

# dating: 8120

使隨人與後至者守之,

環而塹之,

及泉,

盈其隧炭,

陳以待命。

吳公子光請於其眾,

曰:

「喪先王之乘舟,

豈唯光之罪,

眾亦有焉。

請藉取之以救死。」

# src: Zuo Zhao 17.6.4 (525 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1393; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1275; tr. Legge:668

# dating: 8120

眾許之。

使長鬣者三人潛伏於舟側,

曰:

「我呼餘皇,

則對。

師夜從之。」

三呼,

皆迭對。

楚人從而殺之。

楚師亂,

吳人大敗之,

取餘皇以歸。

KR1e0001_tls_010-433a

# src: Zuo Zhao 18.1.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1394; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:670

# dating: 8120

A10.18《昭公十八年經》

KR1e0001_tls_010-434a

A10.18.1十有八年春,

王三月,

曹伯須卒。

KR1e0001_tls_010-435a

A10.18.2夏五月壬午,

宋、衛、

陳、鄭災。

KR1e0001_tls_010-436a

A10.18.3六月,

邾人入鄅。

KR1e0001_tls_010-437a

A10.18.4秋,

葬曹平公。

KR1e0001_tls_010-438a

A10.18.5冬,

許遷于白羽。

KR1e0001_tls_010-439a

B10.18《昭公十八年傳》

KR1e0001_tls_010-440a

B10.18.1十八年春,

王二月乙卯,

周毛得殺毛伯過,

而代之。

萇弘曰:

「毛得必亡。

是昆吾稔之日也,

侈故之以。

而毛得以濟侈於王都,

不亡,

何待?」

KR1e0001_tls_010-441a

# src: Zuo Zhao 18.2.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1394; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:670

# dating: 8120

B10.18.2三月,

曹平公卒。

KR1e0001_tls_010-442a

# src: Zuo Zhao 18.3.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1394; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:671

# dating: 8120

B10.18.3夏五月,

火始昏見。

丙子,

風。

梓慎曰:

「是謂融風,

火之始也;

七日,

其火作乎!」

# src: Zuo Zhao 18.3.2 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1394; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:671

# dating: 8120

戊寅,

風甚。

壬午,

大甚。

宋、衛、陳、鄭皆火。

梓慎登大庭氏之庫以望之,

曰:

# src: Zuo Zhao 18.3.3 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1395; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:671

# dating: 8120

「宋、衛、陳、鄭也。」

數日皆來告火。

KR1e0001_tls_010-443a

裨竈曰:

「不用吾言,

鄭又將火。」

鄭人請用之,

子產不可。

子大叔曰:

「寶以保民也,

若有火,

國幾亡。

# src: Zuo Zhao 18.3.4 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1395; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:671

# dating: 8120

可以救亡,

子何愛焉?」

子產曰:

「天道遠,

人道邇,

非所及也,

何以知之?

竈焉知天道?

是亦多言矣,

豈不或信?」

# src: Zuo Zhao 18.3.5 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1395; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:671

# dating: 8120

遂不與。

亦不復火。

KR1e0001_tls_010-444a

鄭之未災也,

里析告子產曰:

「將有大祥,

民震動,

國幾亡。

吾身泯焉,

弗良及也。

國遷,

其可乎?」

# src: Zuo Zhao 18.3.6 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1395; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1276; tr. Legge:671

# dating: 8120

子產曰:

「雖可,

吾不足以定遷矣。」

及火,

里析死矣,

未葬,

子產使輿三十人遷其柩。

KR1e0001_tls_010-445a

# src: Zuo Zhao 18.3.7 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1395; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1277; tr. Legge:671

# dating: 8120

火作,

子產辭晉公子、公孫于東門,

使司寇出新客,

禁舊客勿出於宮。

使子寬、子上巡群屏攝,

至于大宮。

# src: Zuo Zhao 18.3.8 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1396; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1277; tr. Legge:671

# dating: 8120

使公孫登徙大龜,

使祝史徙主祏於周廟,

告於先君。

使府人、庫人各儆其事。

商成公儆司宮,

出舊宮人,

寘諸火所不及。

# src: Zuo Zhao 18.3.9 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1396; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1277; tr. Legge:671

# dating: 8120

司馬、司寇列居火道,

行火所焮。

城下之人伍列登城。

明日,

使野司寇各保其徵,

# src: Zuo Zhao 18.3.10 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1396; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1277; tr. Legge:671

# dating: 8120

郊人助祝史,

除於國北,

禳火于玄冥、回祿,

祈于四鄘。

書焚室而寬其征,

與之材。

三日哭,

國不市。

# src: Zuo Zhao 18.3.11 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1397; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1277; tr. Legge:671

# dating: 8120

使行人告於諸侯。

宋、衛皆如是。

陳不救火,

許不弔災,

君子是以知陳、許之先亡也。

KR1e0001_tls_010-446a

# src: Zuo Zhao 18.4.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1397; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:671

# dating: 8120

B10.18.4六月,

鄅人藉稻,

邾人襲鄅。

鄅人將閉門,

邾人羊羅攝其首焉,

遂入之,

盡俘以歸。

鄅子曰:

「余無歸矣。」

從帑於邾,

邾莊公反鄅夫人,

而舍其女。

KR1e0001_tls_010-447a

# src: Zuo Zhao 18.5.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1397; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:671

# dating: 8120

B10.18.5秋,

葬曹平公。

往者見周原伯魯焉,

與之語,

不說學。

歸以語閔子馬。

閔子馬曰:

# src: Zuo Zhao 18.5.2 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1397; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:671

# dating: 8120

「周其亂乎!

夫必多有是說,

而後及其大人。

大人患失而惑,

又曰:

『可以無學,

無學不害。』

# src: Zuo Zhao 18.5.3 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1398; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:671

# dating: 8120

不害而不學,

則苟而可,

於是乎下陵上替,

能無亂乎?

夫學、

殖也。

不學,將落,

原氏其亡乎!」

KR1e0001_tls_010-448a

# src: Zuo Zhao 18.6.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1398; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:671

# dating: 8120

B10.18.6七月,

鄭子產為火故,

大為社,

祓禳於四方,

振除火災,

禮也。

乃簡兵大蒐,

將為蒐除。

# src: Zuo Zhao 18.6.2 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1398; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:671

# dating: 8120

子大叔之廟在道南,

其寢在道北,

其庭小,

過期三日,

使除徒陳於道南廟北,

曰:

「子產過女,

而命速除,

乃毀於而鄉。」

# src: Zuo Zhao 18.6.3 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1398; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1279; tr. Legge:672

# dating: 8120

子產朝,

過而怒之。

除者南毀。

子產及衝,

使從者止之,

曰:

「毀於北方。」

KR1e0001_tls_010-449a

# src: Zuo Zhao 18.6.4 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

火之作也,

子產授兵登陴。

子大叔曰:

「晉無乃討乎?」

子產曰:

「吾聞之,

小國忘守則危,

況有災乎?

國之不可小,

有備故也。」

# src: Zuo Zhao 18.6.5 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

既,

晉之邊吏讓鄭曰:

「鄭國有災,

晉君、大夫不敢寧居,

卜筮走望,

不愛牲玉。

鄭之有災,

# src: Zuo Zhao 18.6.6 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

寡君之憂也。

今執事𢵧然授兵登陴,

將以誰罪?

邊人恐懼,

不敢不告。」

子產對曰:

「若吾子之言,

敝邑之災,

君之憂也。

敝邑失政,

天降之災,

# src: Zuo Zhao 18.6.7 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

又懼讒慝之間謀之,

以啟貪人,

荐為敝邑不利,

以重君之憂。

幸而不亡,

猶可說也;

不幸而亡,

# src: Zuo Zhao 18.6.8 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

君雖憂之,

亦無及也。

鄭有他竟,

望走在晉。

既事晉矣,

其敢有二心?」

KR1e0001_tls_010-450a

# src: Zuo Zhao 18.7.1 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

B10.18.7楚左尹王子勝言於楚子曰:

「許於鄭,

仇敵也,

而居楚地,

以不禮於鄭。

晉、鄭方睦,

鄭若伐許,

而晉助之,

楚喪地矣。

君盍遷許。

# src: Zuo Zhao 18.7.2 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1399; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

許不專於楚,

鄭方有令政,

許曰:

『余舊國也。』

鄭曰:

『余俘邑也。』

葉在楚國,

方城外之蔽也。

# src: Zuo Zhao 18.7.3 (524 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1400; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1280; tr. Legge:672

# dating: 8120

土不可易,

國不可小,

許不可俘,

讎不可啟,

君其圖之!」

楚子說。

冬,

楚子使王子勝遷許於析,

實白羽。

KR1e0001_tls_010-451a

# src: Zuo Zhao 19.1.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1401; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

A10.19《昭公十九年經》

KR1e0001_tls_010-452a

A10.19.1十有九年春,

宋公伐邾。

KR1e0001_tls_010-453a

A10.19.2夏五月戊辰,

許世子止弒其君買。

KR1e0001_tls_010-454a

A10.19.3己卯,

地震。

KR1e0001_tls_010-455a

A10.19.4秋,

齊高發帥師伐莒。

KR1e0001_tls_010-456a

A10.19.5冬,

葬許悼公。

KR1e0001_tls_010-457a

B10.19《昭公十九年傳》

KR1e0001_tls_010-458a

B10.19.1十九年春,

楚工尹赤遷陰于下陰,

令尹子瑕城郟。

叔孫昭子曰:

「楚不在諸侯矣,

其僅自完也,

以持其世而已。」

KR1e0001_tls_010-459a

# src: Zuo Zhao 19.2.2 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1401; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

B10.19.2楚子之在蔡也,

郹陽封人之女奔之,

生大子建。

及即位,

使伍奢為之師,

費無極為少師,

無寵焉,

欲譖諸王,

曰:

「建可室矣。」

王為之聘於秦,

無極與逆,

勸王取之。

正月,

楚夫人嬴氏至自秦。

KR1e0001_tls_010-460a

# src: Zuo Zhao 19.3.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1401; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

B10.19.3鄅夫人、

宋向戌之女也,

故向寧請師。

二月,

宋公伐邾,

圍蟲。

三月,

取之,

乃盡歸鄅俘。

KR1e0001_tls_010-461a

# src: Zuo Zhao 19.4.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1402; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

B10.19.4夏,

許悼公瘧。

五月戊辰,

飲大子止之藥卒。

大子奔晉。

書曰

「弒其君」,

君子曰:

「盡心力以事君,

舍藥物可也。」

KR1e0001_tls_010-462a

# src: Zuo Zhao 19.5.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1402; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

B10.19.5邾人、郳人、徐人會宋公。

乙亥,

同盟于蟲。

KR1e0001_tls_010-463a

# src: Zuo Zhao 19.6.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1402; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

B10.19.6楚子為舟師以伐濮。

費無極言於楚子曰:

「晉之伯也,

邇於諸夏,

而楚辟陋,

故弗能與爭。

若大城城父

而寘大子焉,

以通北方,

王收南方,

是得天下也。」

# src: Zuo Zhao 19.6.2 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1402; Wa2ng Sho3uqia1n et al.12i3; tr. Legge:674

# dating: 8120

王說,

從之。

故太子建居于城父。

KR1e0001_tls_010-464a

令尹子瑕聘于秦,

拜夫人也。

KR1e0001_tls_010-465a

# src: Zuo Zhao 19.7.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1403; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

B10.19.7秋,

齊高發帥師伐莒,

莒子奔紀鄣。

使孫書伐之。

初,

莒有婦人,

莒子殺其夫,

已為嫠婦。

及老,

託於紀鄣,

# src: Zuo Zhao 19.7.2 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1403; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

紡焉以度而去之。

及師至,

則投諸外。

或獻諸子占,

子占使師夜縋而登。

登者六十人,

縋絕。

師鼓譟,

城上之人亦譟。

莒共公懼,

啟西門而出。

七月丙子,

齊師入紀。

KR1e0001_tls_010-466a

# src: Zuo Zhao 19.8.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1403; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

B10.19.8是歲也,

鄭駟偃卒。

子游娶於晉大夫,

生絲,

弱,

其父兄立子瑕。

子產憎其為人也,

且以為不順,

弗許,

亦弗止。

駟氏聳。

# src: Zuo Zhao 19.8.2 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1403; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

他日,

絲以告其舅。

冬,

晉人使以幣如鄭,

問駟乞之立故。

駟氏懼,

駟乞欲逃,

子產弗遣;

請龜以卜,

亦弗予。

# src: Zuo Zhao 19.8.3 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1403; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

大夫謀對,

子產不待而對客曰:

「鄭國不天,

寡君之二三臣札瘥夭昏,

今又喪我先大夫偃。

其子幼弱,

其一二父兄懼隊宗主,

私族於謀,

而立長親。

# src: Zuo Zhao 19.8.4 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1404; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

寡君與其二三老曰:

『抑天實剝亂是,

吾何知焉?』

諺曰

『無過亂門』,

民有兵

亂,猶憚過之,

而況敢知天之所亂?

# src: Zuo Zhao 19.8.5 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1404; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

今大夫將問其故,

抑寡君實不敢知,

其誰實知之?

平丘之會,

君尋舊盟曰:

『無或失職!』

若寡君之二三臣,

# src: Zuo Zhao 19.8.6 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1404; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

其即世者,

晉大夫而專制其位,

是晉之縣鄙也,

何國之為?」

辭客幣而報其使,

晉人舍之。

KR1e0001_tls_010-467a

# src: Zuo Zhao 19.9.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1404; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

B10.19.9楚人城州來,

沈尹戌曰:

「楚人必敗。

昔吳滅州來,

子旗請伐之。

王曰:

『吾未撫吾民。』

今亦如之,

而城州來以挑吳,

能無敗乎?」

# src: Zuo Zhao 19.9.2 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1405; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

侍者曰:

「王施舍不倦,

息民五年,

可謂撫之矣。」

戌曰:

「吾聞撫民者,

節用於內,

而樹德於外,

民樂其性,

而無寇讎。

# src: Zuo Zhao 19.9.3 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1405; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

今宮室無量,

民人日駭,

勞罷死轉,

忘寢與食,

非撫之也。」

KR1e0001_tls_010-468a

# src: Zuo Zhao 19.10.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1405; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

B10.19.10鄭大水,

龍鬭于時門之外洧淵,

國人請為禜焉。

子產弗許,

曰:

「我鬭,

龍不我覿也;

龍鬭,

# src: Zuo Zhao 19.10.2 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1405; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

我獨何覿焉?

禳之,

則彼其室也。

吾無求於龍,

龍亦無求於我。」

乃止也。

KR1e0001_tls_010-469a

# src: Zuo Zhao 19.11.1 (523 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1405; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1286; tr. Legge:675

# dating: 8120

B10.19.11令尹子瑕言蹶由於楚子,

曰:

「彼何罪?

諺所謂

『室於怒市於色』

者,

楚之謂矣。

舍前之忿可也。」

乃歸蹶由。

KR1e0001_tls_010-470a

# src: Zuo Zhao 20.1.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1406; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:680

# dating: 8120

A10.20《昭公二十年經》

KR1e0001_tls_010-471a

A10.20.1二十年春,

王正月。

KR1e0001_tls_010-472a

A10.20.2夏,

曹公孫會自鄸出奔宋。

KR1e0001_tls_010-473a

A10.20.3秋,

盜殺衛侯之兄縶。

KR1e0001_tls_010-474a

A10.20.4冬十月,

宋華亥、

向寧、

華定出奔陳。

KR1e0001_tls_010-475a

A10.20.5十有一月辛卯,

蔡侯廬卒。

KR1e0001_tls_010-476a

B10.20《昭公二十年傳》

KR1e0001_tls_010-477a

B10.20.1二十年春,

王二月己丑,

日南至。

梓慎望氛,

曰:

「今茲宋有亂,

國幾亡,

三年而後弭。

蔡有大喪。」

# src: Zuo Zhao 20.1.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1407; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:680

# dating: 8120

叔孫昭子曰:

「然則戴、

桓也。

汏侈,

無禮已甚,

亂所在也。」

KR1e0001_tls_010-478a

# src: Zuo Zhao 20.2.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1407; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:680

# dating: 8120

B10.20.2費無極言於楚子曰:

「建與伍奢將以方城之外叛,

自以為猶宋、

鄭也,

齊、晉又交輔之,

將以害楚,

其事集矣。」

王信之,

問伍奢。

伍奢對曰:

# src: Zuo Zhao 20.2.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1407; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:680

# dating: 8120

「君一過多矣,

何信於讒?」

王執伍奢,

使城父司馬奮揚殺大子。

未至,

而使遣之。

三月,

大子建奔宋。

王召奮揚,

奮揚使城父人執己以至。

# src: Zuo Zhao 20.2.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:680

# dating: 8120

王曰:

「言出於余口,

入於爾耳,

誰告建也?」

對曰:

「臣告之。

君王命臣曰:

『事建如事余。』

# src: Zuo Zhao 20.2.4 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

臣不佞,

不能苟貣。

奉初以還,

不忍後命,

故遣之。

既而悔之,

亦無及已。」

王曰:

「而敢來,

何也?」

# src: Zuo Zhao 20.2.5 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

對曰:

「使而失命,

召而不來,

是再奸也。

逃無所入。」

王曰:

「歸,

從政如他日。」

KR1e0001_tls_010-479a

# src: Zuo Zhao 20.2.6 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

無極曰:

「奢之子材,

若在吳,

必憂楚國,

盍以免其父召之。

彼仁,

必來。

不然,

將為患。」

王使召之,

曰:

# src: Zuo Zhao 20.2.7 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

「來,

吾免而父。」

棠尹尚謂其弟員曰:

「爾適吳,

我將歸死。

吾知不逮,

我能死,

爾能報。

聞免父之命,

# src: Zuo Zhao 20.2.8 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1290; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

不可以莫之奔也;

親戚為戮,

不可以莫之報也。

奔死免父,

孝也;

度功而行,

仁也;

擇任而往,

知也;

知死不辟,

勇也。

# src: Zuo Zhao 20.2.9 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1408; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1289; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

父不可棄,

名不可廢,

爾其勉之!

相從為愈。」

伍尚歸。

奢聞員不來,

曰:

「楚君、

大夫其旰食乎!」

楚人皆殺之。

KR1e0001_tls_010-480a

# src: Zuo Zhao 20.2.10 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1409; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1290; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

員如吳,

言伐楚之利於州于。

公子光曰:

「是宗為戮,

而欲反其讎,

不可從也。」

員曰:

「彼將有他志,

余姑為之求士,

而鄙以待之。」

乃見鱄設諸焉,

而耕於鄙。

KR1e0001_tls_010-481a

# src: Zuo Zhao 20.3.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1409; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

B10.20.3宋元公無信多私,

而惡華、向。

華定、華亥與向寧謀曰:

「亡愈於死,

先諸?」

華亥偽有疾,

以誘群公子。

公子問之,

則執之。

# src: Zuo Zhao 20.3.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1409; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

夏六月丙申,

殺公子寅、公子御戎、

公子朱、公子固、

公孫援、公孫丁,

拘向勝、向行於其廩。

公如華氏請焉,

弗許,

遂劫之。

# src: Zuo Zhao 20.3.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1410; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

癸卯,

取大子欒與母弟辰、

公子地以為質。

公亦取華亥之子無慼、

向寧之子羅、華定之子啟,

與華氏盟,

以為質。

KR1e0001_tls_010-482a

# src: Zuo Zhao 20.4.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1410; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

B10.20.4衛公孟縶狎齊豹,

奪之司寇與鄄。

有役則反之,

無則取之。

公孟惡北宮喜、

褚師圃,

欲去之。

# src: Zuo Zhao 20.4.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1410; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

公子朝通于襄夫人宣姜,

懼,

而欲以作亂。

故齊豹、北宮喜、

褚師圃、公子朝作亂。

KR1e0001_tls_010-483a

# src: Zuo Zhao 20.4.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1410; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

初,

齊豹見宗魯於公孟,

為驂乘焉。

將作亂,

而謂之曰:

「公孟之不善,

子所知也,

勿與乘,

吾將殺之。」

對曰:

# src: Zuo Zhao 20.4.4 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1410; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

「吾由子事公孟,

子假吾名焉,

故不吾遠也。

雖其不善,

吾亦知之;

抑以利故,

不能去,

是吾過也。

今聞難而逃,

是僭子也。

# src: Zuo Zhao 20.4.5 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1410; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

子行事乎,

吾將死之,

以周事子,

而歸死於公孟,

其可也。」

KR1e0001_tls_010-484a

# src: Zuo Zhao 20.4.6 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1411; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

丙辰,

衛侯在平壽。

公孟有事於蓋獲之門外,

齊子氏帷於門外,

而伏甲焉。

使祝鼃寘戈於車薪以當門,

使一乘從公孟以出;

# src: Zuo Zhao 20.4.7 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1411; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1292; tr. Legge:6i1

# dating: 8120

使華齊御公孟,

宗魯驂乘。

及閎中,

齊氏用戈擊公孟,

宗魯以背蔽之,

斷肱,

以中公孟之肩。

皆殺之。

KR1e0001_tls_010-485a

# src: Zuo Zhao 20.4.8 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1411; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

公聞亂,

乘,

驅自閱門入。

慶比御公,

公南楚驂乘。

使華寅乘貳車。

及公宮,

鴻駵魋駟乘于公。

公載寶以出。

褚師子申遇公于馬路之衢,

遂從。

# src: Zuo Zhao 20.4.9 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1411; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

過齊氏,

使華寅肉袒

執蓋以當其闕,

齊氏射公,

中南楚之背,

公遂出。

寅閉郭門,

踰而從公。

公如死鳥。

析朱鉏宵從竇出,

徒行從公。

KR1e0001_tls_010-486a

# src: Zuo Zhao 20.4.10 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1411; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

齊侯使公孫青聘于衛。

既出,

聞衛亂,

使請所聘。

公曰:

「猶在竟內,

則衛君也。」

乃將事焉,

# src: Zuo Zhao 20.4.11 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1412; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

遂從諸死鳥。

請將事。

辭曰:

「亡人不佞,

失守社稷,

越在草莽,

吾子無所辱君命。」

賓曰:

「寡君命下臣於朝曰:

『阿下執事。』

臣不敢貣。」

# src: Zuo Zhao 20.4.12 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1412; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

主人曰:

「君若惠顧先君之好,

照臨敝邑,

鎮撫其社稷,

則有宗祧在。」

乃止。

衛侯固請見之。

不獲命,

以其良馬見,

為未致使故也。

衛侯以為乘馬。

# src: Zuo Zhao 20.4.13 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1412; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

賓將掫,

主人辭曰:

「亡人之憂,

不可以及吾子;

草莽之中,

不足以辱從者。

敢辭。」

賓曰:

# src: Zuo Zhao 20.4.14 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1412; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

「寡君之下臣,

君之牧圉也。

若不獲扞外役,

是不有寡君也。

臣懼不免於戾,

請以除死。」

親執鐸,

終夕與於燎。

KR1e0001_tls_010-487a

# src: Zuo Zhao 20.4.15 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1412; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

齊氏之宰渠子召北宮子。

北宮氏之宰不與聞,

謀殺渠子,

遂伐齊氏,

滅之。

丁巳晦,

公入,

與北宮喜盟于彭水之上。

秋七月戊午朔,

遂盟國人。

# src: Zuo Zhao 20.4.16 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1412; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1293; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

八月辛亥,

公子朝、褚師圃、

子玉霄、子高魴出奔晉。

閏月戊辰,

殺宣姜。

衛侯賜北宮喜謚曰貞子,

賜析朱鉏謚曰成子,

而以齊氏之墓予之。

KR1e0001_tls_010-488a

# src: Zuo Zhao 20.4.17 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1413; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1294; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

衛侯告寧于齊,

且言子石。

齊侯將飲酒,

徧賜大夫曰:

「二三子之教也。」

苑何忌辭,

曰:

「與於青之賞,

必及于其罰。

# src: Zuo Zhao 20.4.18 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1413; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1294; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

在《康誥》曰,

父子兄弟

罪不相及,

況在群臣?

臣敢貪君賜

以干先王?」

KR1e0001_tls_010-489a

# src: Zuo Zhao 20.4.19 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1413; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1294; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

琴張聞宗魯死,

將往弔之。

仲尼曰:

「齊豹之盜,

而孟縶之賊,

女何弔焉?

君子不食姦,

不受亂,

不為利疚於回,

不以回待人,

不蓋不義,

不犯非禮。」

KR1e0001_tls_010-490a

# src: Zuo Zhao 20.5.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1414; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1297; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

B10.20.5宋華、向之亂,

公子城、公孫忌、樂舍、司馬彊、向宜、向鄭、楚建、郳甲出奔鄭。

其徒與華氏戰于鬼閻,

敗子城。

子城適晉。

KR1e0001_tls_010-491a

華亥與其妻,

必盥而食所質公子者而後食。

# src: Zuo Zhao 20.5.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1414; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1297; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

公與夫人每日必適華氏,

食公子而後歸。

華亥患之,

欲歸公子。

向寧曰:

「唯不信,

故質其子。

若又歸之,

死無日矣。」

# src: Zuo Zhao 20.5.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1414; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1298; tr. Legge:6i2

# dating: 8120

公請於華費遂,

將攻華氏。

對曰:

「臣不敢愛死,

無乃求去憂而滋長乎!

臣是以懼,

敢不聽命?」

公曰:

「子死亡有命,

余不忍其訽。」

# src: Zuo Zhao 20.5.4 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1414; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1298; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

冬十月,

公殺華、向之質而攻之。

戊辰,

華、向奔陳,

華登奔吳。

向寧欲殺大子。

華亥曰:

「干君而出,

又殺其子,

其誰納我?

且歸之有庸。」

# src: Zuo Zhao 20.5.5 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1414; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1298; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

使少司寇牼以歸,

曰:

「子之齒長矣,

不能事人。

以三公子為質,

必免。」

# src: Zuo Zhao 20.5.6 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1414; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1298; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

公子既入,

華牼將自門行。

公遽見之,

執其手,

曰:

「余知而無罪也,

入,

復而所。」

KR1e0001_tls_010-492a

# src: Zuo Zhao 20.6.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1415; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1299; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

B10.20.6齊侯疥,

遂痁,

期而不瘳。

諸侯之賓問疾者多在。

梁丘據與裔款言於公曰:

「吾事鬼神豐,

於先君有加矣。

今君疾病,

為諸侯憂,

是祝、史之罪也。

# src: Zuo Zhao 20.6.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1415; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1299; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

諸侯不知,

其謂我不敬,

君盍誅於祝固、史嚚以辭賓?」

公說,

告晏子。

晏子曰:

「日宋之盟,

屈建問范會之德於趙武。

趙武曰:

# src: Zuo Zhao 20.6.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1415; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1299; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

『夫子之家事治;

言於晉國,

竭情無私。

其祝、史祭祀,

陳信不愧;

其家事無猜,

其祝、

史不祈。』

建以語康王。

康王曰:

『神、人無怨,

宜夫子之光輔五君以為諸侯主也。』」

# src: Zuo Zhao 20.6.4 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1416; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1299; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

公曰:

「據與款謂寡人能事鬼神,

故欲誅于祝、史,

子稱是語,何故?」

對曰:

# src: Zuo Zhao 20.6.5 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1416; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1299; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

「若有德之君,

外內不廢,

上下無怨,

動無違事,

其祝、史薦信,

無愧心矣。

是以鬼神用饗,

國受其福,

祝、史與焉。

# src: Zuo Zhao 20.6.6 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1416; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300; tr. Legge:6i3

# dating: 8120

其所以蕃祉老壽者,

為信君使也,

其言忠信於鬼神。

其適遇淫君,

外內頗邪,

上下怨疾,

動作辟違,

從欲厭私,

高臺深池,

撞鍾舞女。

# src: Zuo Zhao 20.6.7 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1416; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i3

# dating: 8120

斬刈民力,

輸掠其聚,

以成其違,

不恤後人。

暴虐淫從,

肆行非度,

無所還忌,

不思謗讟,

# src: Zuo Zhao 20.6.8 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1416; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i3

# dating: 8120

不憚鬼神。

神怒民痛,

無悛於心。

其祝、

史薦信,

是言罪也;

其蓋失數美,

是矯誣也。

進退無辭,

則虛以求媚。

# src: Zuo Zhao 20.6.9 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1416; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i3

# dating: 8120

是以鬼神不饗其國以禍之,

祝、史與焉。

所以夭昏孤疾者,

為暴君使也,

其言僭嫚於鬼神。」

# src: Zuo Zhao 20.6.10 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1417; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i3

# dating: 8120

公曰:

「然則若之何?」

對曰:

「不可為也:

山林之木,

衡鹿守之;

澤之萑蒲,

舟鮫守之;

藪之薪蒸,

虞候守之;

海之鹽、

蜃,

祈望守之。

# src: Zuo Zhao 20.6.11 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1417; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i3

# dating: 8120

縣鄙之人,

入從其政;

偪尒之關,

暴征其私;

承嗣大夫,

強易其賄。

布常無藝,

# src: Zuo Zhao 20.6.12 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1417; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i3

# dating: 8120

徵斂無度;

宮室日更,

淫樂不違。

內寵之妾,

肆奪於市;

外寵之臣,

僭令於鄙。

私欲養求,

不給則應。

民人苦病,

夫婦皆詛。

# src: Zuo Zhao 20.6.13 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1417; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

祝有益也,

詛亦有損。

聊、攝以東,

姑、尤以西,

其為人也多矣。

雖其善祝,

豈能勝億兆人之詛?

君若欲誅於祝、史,

脩德而後可。」

# src: Zuo Zhao 20.6.14 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1418; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1300 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

公說,

使有司寬政,

毀關,

去禁,

薄斂,

已責。

KR1e0001_tls_010-493a

# src: Zuo Zhao 20.7.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1418; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

B10.20.7十二月,

齊侯田于沛,

招虞人以弓,

不進。

公使執之。

辭曰:

# src: Zuo Zhao 20.7.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1418; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

「昔我先君之田也,

旃以招大夫,

弓以招士,

皮冠以招虞人。

臣不見皮冠,

故不敢進。」

乃舍之。

仲尼曰:

「守道不如守官。」

君子韙之。

KR1e0001_tls_010-494a

# src: Zuo Zhao 20.8.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1419; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

B10.20.8齊侯至自田,

晏子侍于遄臺,

子猶馳而造焉。

公曰:

「唯據與我和夫!」

晏子對曰:

「據亦同也,

焉得為和?」

公曰:

# src: Zuo Zhao 20.8.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1419; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

「和與同異乎?」

對曰:

「異。

和如羹焉,

水、火、醯、醢、鹽、梅,

以烹魚肉,

燀之以薪,

宰夫和之,

齊之以味,

濟其不及,

以洩其過。

# src: Zuo Zhao 20.8.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1419; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

君子食之,

以平其心。

君臣亦然。

君所謂可而有否焉,

臣獻其否以成其可;

君所謂否而有可焉,

臣獻其可以去其否,

# src: Zuo Zhao 20.8.4 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1419; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

是以政平而不干,

民無爭心。

故《詩》曰:

『亦有和羹,

既戒既平。

鬷嘏無言,

時靡有爭。』

先王之濟五味、和五聲也,

以平其心,

成其政也。

# src: Zuo Zhao 20.8.5 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1420; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

聲亦如味,

一氣,

二體,

三類,

四物,

五聲,

六律,

七音,

八風,

九歌,

以相成也;

# src: Zuo Zhao 20.8.6 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1420; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

清濁、大

小,短長、疾徐,

哀樂、剛柔,

遲速、高下,

出入、周疏,

以相濟也。

君子聽之,

以平其心。

心平,

德和。

# src: Zuo Zhao 20.8.7 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1420; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

故《詩》曰:

『德音不瑕』。

今據不然。

君所謂可,

據亦曰可;

君所謂否,

據亦曰否。

# src: Zuo Zhao 20.8.8 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1420; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

若以水濟水,

誰能食之?

若琴瑟之專壹,

誰能聽之?

同之不可也如是。」

KR1e0001_tls_010-495a

# src: Zuo Zhao 20.8.9 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1420; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

飲酒樂。

公曰:

「古而無死,

其樂若何!」

晏子對曰:

「古而無死,

則古之樂也,

君何得焉?

# src: Zuo Zhao 20.8.10 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1303 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

昔爽鳩氏始居此地,

季萴因之,

有逢伯陵因之,

蒲姑氏因之,

而後大公因之。

古若無死,

爽鳩氏之樂,

非君所願也。」

KR1e0001_tls_010-496a

# src: Zuo Zhao 20.9.1 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

B10.20.9鄭子產有疾,

謂子大叔曰:

「我死,

子必為政。

唯有德者能以寬服民,

其次莫如猛。

# src: Zuo Zhao 20.9.2 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

夫火烈,

民望而畏之,

故鮮死焉;

水懦弱,

民狎而翫之,

則多死焉,

故寬難。」

疾數月而卒。

KR1e0001_tls_010-497a

# src: Zuo Zhao 20.9.3 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

大叔為政,

不忍猛而寬。

鄭國多盜,

取人於雚苻之澤。

大叔悔之,

曰:

「吾早從夫子,

不及此。」

興徒兵以攻雚苻之盜,

盡殺之,

盜少止。

KR1e0001_tls_010-498a

# src: Zuo Zhao 20.9.4 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

仲尼曰:

「善哉!

政寬則民慢,

慢則糾之以猛。

猛則民殘,

殘則施之以寬。

寬以濟猛,

猛以濟寬,

政是以和。

# src: Zuo Zhao 20.9.5 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

《詩》曰:

『民亦勞止,

汔可小康;

惠此中國,

以綏四方』,

施之以寬也。

『毋從詭隨,

以謹無良;

式遏寇虐,

慘不畏明』,

糾之以猛也。

# src: Zuo Zhao 20.9.6 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

『柔遠能邇,

以定我王』,

平之以和也。

又曰:

『不競不絿,

不剛不柔,

布政優優,

百祿是遒』,

和之至也。」

KR1e0001_tls_010-499a

# src: Zuo Zhao 20.9.7 (522 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1421; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1306 tr. Legge:6i4

# dating: 8120

及子產卒,

仲尼聞之,

出涕曰:

「古之遺愛也。」

KR1e0001_tls_010-500a

# src: Zuo Zhao 21.1.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1423; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1307 tr. Legge:687

# dating: 8120

A10.21《昭公二十一年經》

KR1e0001_tls_010-501a

A10.21.1二十有一年春,

王三月,

葬蔡平公。

KR1e0001_tls_010-502a

A10.21.2夏,

晉侯使士鞅來聘。

KR1e0001_tls_010-503a

A10.21.3宋華亥、

向寧、

華定自陳入于宋南里以叛。

KR1e0001_tls_010-504a

A10.21.4秋七月壬午朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-505a

A10.21.5八月乙亥,

叔輒卒。

KR1e0001_tls_010-506a

A10.21.6冬,

蔡侯朱出奔楚。

KR1e0001_tls_010-507a

A10.21.7公如晉,

至河乃復。

KR1e0001_tls_010-508a

B10.21《昭公二十一年傳》

KR1e0001_tls_010-509a

B10.21.1二十一年春,

天王將鑄無射,

泠州鳩曰:

「王其以心疾死乎!

夫樂、

天子之職也。

夫音、

樂之輿也;

而鐘、

音之器也。

# src: Zuo Zhao 21.1.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1424; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1307 tr. Legge:687

# dating: 8120

天子省風以作樂,

器以鐘之,

輿以行之。

小者不窕,

大者不槬,

則和於物。

物和則嘉成。

故和聲入於耳而藏於心,

# src: Zuo Zhao 21.1.3 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1424; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1308 tr. Legge:688

# dating: 8120

心億則樂。

窕則不咸,

槬則不容,

心是以感,

感實生疾。

今鐘槬矣,

王心弗堪,

其能久乎!」

KR1e0001_tls_010-510a

# src: Zuo Zhao 21.2.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1424; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1308 tr. Legge:688

# dating: 8120

B10.21.2三月,

葬蔡平公。

蔡大子朱失位,

位在卑。

大夫送葬者

歸,

見昭子。

昭子問蔡故,

以告。

昭子歎曰:

# src: Zuo Zhao 21.2.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1424; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1308 tr. Legge:688

# dating: 8120

「蔡其亡乎!

若不亡,

是君也必不終。

《詩》曰:

『不解于位,

民之攸塈。』

今蔡侯始即位,

而適卑,

身將從之。」

KR1e0001_tls_010-511a

# src: Zuo Zhao 21.3.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1425; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1308 tr. Legge:688

# dating: 8120

B10.21.3夏,

晉士鞅來聘,

叔孫為政。

季孫欲惡諸晉,

使有司以齊鮑國歸費之禮為士鞅。

士鞅怒,

曰:

# src: Zuo Zhao 21.3.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1425; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1308 tr. Legge:688

# dating: 8120

「鮑國之位下,

其國小,

而使鞅從其牢禮,

是卑敝邑也,

將復諸寡君。」

魯人恐,

加四牢焉,

為十一牢。

KR1e0001_tls_010-512a

# src: Zuo Zhao 21.4.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1425; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1309 tr. Legge:688

# dating: 8120

B10.21.4宋華費遂生華貙、華多僚、華登。

貙為少司馬,

多僚為御士,

與貙相惡,

乃譖諸公曰:

「貙將納亡人。」

亟言之。

公曰:

「司馬以吾故,

亡其良子。

死亡有命,

吾不可以再亡之。」

# src: Zuo Zhao 21.4.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1425; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1310 tr. Legge:688

# dating: 8120

對曰:

「君若愛司馬,

則如亡。

死如可逃,

何遠之有?」

公懼,

使侍人召司馬之侍人宜僚,

飲之酒,

而使告司馬。

# src: Zuo Zhao 21.4.3 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1426; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1310 tr. Legge:688

# dating: 8120

司馬歎曰:

「必多僚也。

吾有讒子,

而弗能殺,

吾又不死。

抑君有命,

可若何?」

乃與公謀逐華貙,

將使田孟諸而遣之。

# src: Zuo Zhao 21.4.4 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1426; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1310 tr. Legge:688

# dating: 8120

公飲之酒,

厚酬之,

賜及從者。

司馬亦如之。

張匄尤之,曰:

「必有故。」

使子皮承宜僚以劍而訊之。

宜僚盡以告。

# src: Zuo Zhao 21.4.5 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1426; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1310 tr. Legge:688

# dating: 8120

張匄欲殺多僚。

子皮曰:

「司馬老矣,

登之謂甚,

吾又重之,

不如亡也。」

五月丙申,

子皮將見司馬而行,

則遇多僚御司馬而朝。

# src: Zuo Zhao 21.4.6 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1426; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1310 tr. Legge:688

# dating: 8120

張匄不勝其怒,

遂與子皮、臼任、鄭翩殺多僚,

劫司馬以叛,

而召亡人。

# src: Zuo Zhao 21.4.7 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1426; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1310 tr. Legge:688

# dating: 8120

壬寅,

華、向入。

樂大心、豐愆、華牼禦諸橫。

華氏居盧門,

以南里叛。

六月庚午,

宋城舊鄘及桑林之門而守之。

KR1e0001_tls_010-513a

# src: Zuo Zhao 21.5.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1426; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1311 tr. Legge:688

# dating: 8120

B10.21.5秋七月壬午朔,

日有食之。

公問於梓慎曰:

「是何物也?

禍福何為?」

對曰:「二至二分,

日有食之,

不為災。

# src: Zuo Zhao 21.5.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1427; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1311 tr. Legge:688

# dating: 8120

日月之行也,

分、

同道也;

至、

相過也。

其他月則為災,

陽不克也,

故常為水。」

KR1e0001_tls_010-514a

# src: Zuo Zhao 21.5.3 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1427; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1311 tr. Legge:689

# dating: 8120

於是叔輒哭日食。

昭子曰:

「子叔將死,

非所哭也。」

八月,

叔輒卒。

KR1e0001_tls_010-515a

# src: Zuo Zhao 21.6.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1427; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

B10.21.6冬十月,

華登以吳師救華氏。

齊烏枝鳴戍宋。

廚人濮曰:

「《軍志》有之:

『先人有奪人之心,

後人有待其衰。』

盍及其勞且未定也伐諸!

若入而固,

則華氏眾矣,

悔無及也。」

# src: Zuo Zhao 21.6.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1427; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

從之。

丙寅,

齊師、宋師敗吳師于鴻口,

獲其二帥公子苦雂、偃州員。

華登帥其餘以敗宋師。

公欲出,

# src: Zuo Zhao 21.6.3 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1427; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

廚人濮曰:

「吾小人,

可藉死,

而不能送亡,

君請待之。」

乃徇曰:

「揚徽者、

公徒也。」

眾從之。

公自揚門見之,

下而巡之,

# src: Zuo Zhao 21.6.4 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

曰:

「國亡君死,

二三子之恥也,

豈專孤之罪也?」

齊烏枝鳴曰:

「用少莫如齊致死,

齊致死莫如去備。

彼多兵矣,

請皆用劍。」

# src: Zuo Zhao 21.6.5 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

從之。

華氏北,

復即之。

廚人濮以裳裹首,

而荷以走,

曰:

「得華登矣!」

# src: Zuo Zhao 21.6.6 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

遂敗華氏于新里。

翟僂新居于新里,

既戰,

說甲于公而歸。

華妵居于公里,

亦如之。

KR1e0001_tls_010-516a

# src: Zuo Zhao 21.6.7 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

十一月癸未,

公子城以晉師至。

曹翰胡會晉荀吳、

齊苑何忌、

衛公子朝救宋。

丙戌,

與華氏戰于赭丘。

鄭翩願為鸛,

其御願為鵝。

子祿御公子城,

莊堇為右。

# src: Zuo Zhao 21.6.8 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1429; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

干犨御呂封人華豹,

張匄為右。

相遇,

城還。

華豹曰:

「城也!」

城怒,

而反之。

將注,

豹則關矣。

# src: Zuo Zhao 21.6.9 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

曰:

「平公之靈,

尚輔相余!」

豹射,

出其間。

將注,

則又關矣。

曰:「不狎,

鄙。」

# src: Zuo Zhao 21.6.10 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

抽矢,

城射之,

殪。

張匄抽殳而下,

射之,

折股。

扶伏而擊之,

折軫。

又射之,

死。

干犨請一矢,

# src: Zuo Zhao 21.6.11 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1428; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1312 tr. Legge:689

# dating: 8120

城曰:

「余言汝於君。」

對曰:

「不死伍乘,

軍之大刑也。

干刑而從子,

君焉用之?

子速諸!」

乃射之,

殪。

# src: Zuo Zhao 21.6.12 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1429; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

大敗華氏,

圍諸南里。

華亥搏膺而呼,

見華貙,

曰:

「吾為欒氏矣!」

貙曰:

「子無我迋,

不幸而後亡。」

# src: Zuo Zhao 21.6.13 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1429; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

使華登如楚乞師,

華貙以車十五乘、徒七十人犯師而出,

食於睢上,

哭而送之,

乃復入。

楚薳越帥師將逆華氏,

大宰犯諫曰:

# src: Zuo Zhao 21.6.14 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1429; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

「諸侯唯宋事其君。

今又爭國,

釋君而臣是助,

無乃不可乎!」

王曰:

「而告我也後,

既許之矣。」

KR1e0001_tls_010-517a

# src: Zuo Zhao 21.7.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1429; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

B10.21.7蔡侯朱出奔楚。

費無極取貨於東國,

而謂蔡人曰:

「朱不用命於楚,

君王將立東國。

若不先從王欲,

楚必圍蔡。」

蔡人懼,

出朱而立東國。

# src: Zuo Zhao 21.7.2 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1429; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

朱愬于楚,

楚子將討蔡。

無極曰:

「平侯與楚有盟,

故封。

其子有二心,

故廢之。

靈王殺隱大子,

其子與君同惡,

德君必甚。

# src: Zuo Zhao 21.7.3 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1430; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

又使立之,

不亦可乎!

且廢置在君,

蔡無他矣。」

KR1e0001_tls_010-518a

# src: Zuo Zhao 21.8.1 (521 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1431; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1313 tr. Legge:689

# dating: 8120

B10.21.8公如晉,

及河。

鼓叛晉,

晉將伐鮮虞,

故辭公。

KR1e0001_tls_010-519a

# src: Zuo Zhao 22.1.1(520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1432; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

A10.22《昭公二十二年經》

KR1e0001_tls_010-520a

A10.22.1二十有二年春,

齊侯伐莒。

KR1e0001_tls_010-521a

A10.22.2宋華亥、

向寧、

華定自宋南里出奔楚。

KR1e0001_tls_010-522a

A10.22.3大蒐于昌間。

KR1e0001_tls_010-523a

A10.22.4夏四月乙丑,

天王崩。

KR1e0001_tls_010-524a

A10.22.5六月,

叔鞅如京師,

葬景王。

KR1e0001_tls_010-525a

A10.22.6王室亂。

KR1e0001_tls_010-526a

A10.22.7劉子、

單子以王猛居于皇。

KR1e0001_tls_010-527a

A10.22.8秋,

劉子、

單子以王猛入于王城。

KR1e0001_tls_010-528a

A10.22.9冬十月,

王子猛卒。

KR1e0001_tls_010-529a

A10.22.10十有二月癸酉朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-530a

B10.22《昭公二十二年傳》

KR1e0001_tls_010-531a

B10.22.1二十二年春,

王二月甲子,

齊北郭啟帥師伐莒。

莒子將戰,

苑羊牧之諫曰:

「齊帥賤,

其求不多,

不如下之,

大國不可怒也。」

# src: Zuo Zhao 22.1.2(520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1432; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

弗聽,

敗齊師于壽餘。

齊侯伐莒,

莒子行成。

司馬竈如莒涖盟;

莒子如齊涖盟,

盟于稷門之外。

莒於是乎大惡其君。

KR1e0001_tls_010-532a

# src: Zuo Zhao 22.2.1 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1433; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

B10.22.2楚薳越使告于宋曰:

「寡君聞君有不令之臣為君憂,

無寧以為宗羞,

寡君請受而戮之。」

對曰:

「孤不佞,

不能媚於父兄,

以為君憂,

# src: Zuo Zhao 22.2.2 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1433; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

拜命之辱。

抑君臣日戰,

君曰

『余必臣是助』,

亦唯命。

人有言曰:

『唯亂門之無過。』

# src: Zuo Zhao 22.2.3 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1433; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

君若惠保敝邑,

無亢不衷,

以獎亂人,

孤之望也。

唯君圖之!」

# src: Zuo Zhao 22.2.4 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1433; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

楚人患之。

諸侯之戍謀曰:

「若華氏知困而致死,

楚恥無功而疾戰,

非吾利也。

不如出之,

以為楚功,

其亦無能為也已。

救宋而除其害,

又何求?」

# src: Zuo Zhao 22.2.5 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1433; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

乃固請出之,

宋人從之。

己巳,

宋華亥、向寧、華定、華貙、華登、皇奄傷、省臧、士平出奔楚。

# src: Zuo Zhao 22.2.6 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1434; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1317 tr. Legge:692

# dating: 8120

宋公使公孫忌為大司馬,

邊卬為大司徒,

樂祁為司馬,

仲幾為左師,

樂大心為右師,

樂輓為大司寇,

以靖國人。

KR1e0001_tls_010-533a

# src: Zuo Zhao 22.3.1 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1434; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

B10.22.3王子朝、賓起有寵於景王,

王與賓孟說之,

欲立之。

劉獻公之庶子伯蚠事單穆公,

惡賓孟之為人也,

願殺之;

# src: Zuo Zhao 22.3.2 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1434; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

又惡王子朝之言,

以為亂,

願去之。

賓孟適郊,

見雄雞自斷其尾。

問之

侍者,曰:

「自憚其犧也。」

遽歸告王,

且曰:

# src: Zuo Zhao 22.3.3 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1434; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

「雞其憚為人用乎!

人異於是。

犧者實用人,

人犧實難,

己犧何害?」

王弗應。

# src: Zuo Zhao 22.3.4 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1435; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

夏四月,

王田北山,

使公卿皆從,

將殺單子、劉子。

王有心疾,

乙丑,

崩于榮錡氏。

# src: Zuo Zhao 22.3.5 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1435; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

戊辰,

劉子摯卒,

無子,

單子立劉

蚠。五月庚辰,

見王,

遂攻賓起,

殺之,

盟群王子于單氏。

KR1e0001_tls_010-534a

# src: Zuo Zhao 22.4.1 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1435; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

B10.22.4晉之取鼓也,

既獻而反鼓子焉。

又叛於鮮虞。

KR1e0001_tls_010-535a

六月,

荀吳略東陽,

使師偽糴者負甲以息於昔陽之門外,

# src: Zuo Zhao 22.4.2 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1435; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1319 tr. Legge:693

# dating: 8120

遂襲鼓,

滅之,

以鼓子鳶鞮歸,

使涉佗守之。

KR1e0001_tls_010-536a

# src: Zuo Zhao 22.5.1 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1435; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1320 tr. Legge:693

# dating: 8120

B10.22.5丁巳,

葬景王。

王子朝因舊官、

百工之喪職秩者

與靈、景之族以作亂。

帥郊、要、餞之甲,

以逐劉子。

壬戌,

劉子奔揚。

# src: Zuo Zhao 22.5.2 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1436; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:693

# dating: 8120

單子逆悼王于莊宮以歸。

王子還夜取王以如莊宮。

癸亥,

單子出。

王子還與召莊公謀,曰:

「不殺單旗,

不捷。

與之重盟,

必來。

背盟而克者多矣。」

# src: Zuo Zhao 22.5.3 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1436; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:693

# dating: 8120

從之。

樊頃子曰:

「非言也,

必不克。」

遂奉王以追單子,

及領,

大盟而復。

殺摯荒以說。

# src: Zuo Zhao 22.5.4 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1436; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:693

# dating: 8120

劉子如劉,

單子亡。

乙丑,

奔于平畤。

群王子追之,

單子殺還、姑、發、

弱、鬷、延、定、稠,

子朝奔京。

丙寅,

伐之。

京人奔山。

# src: Zuo Zhao 22.5.5 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1437; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:693

# dating: 8120

劉子入于王城。

辛未,

鞏簡公敗績于京。

乙亥,

甘平公亦敗焉。

KR1e0001_tls_010-537a

叔鞅至自京師,

言王室之亂也。

閔馬父曰:

「子朝必不克。

其所與者,

天所廢也。」

KR1e0001_tls_010-538a

# src: Zuo Zhao 22.5.6 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1437; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:694

# dating: 8120

單子欲告急於晉。

秋七月戊寅,

以王如平畤,

遂如圃車,

次于皇。

劉子如劉。

單子使王子處守于王城。

盟百工于平宮。

# src: Zuo Zhao 22.5.7 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1437; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:694

# dating: 8120

辛卯,

鄩肸伐皇。

大敗,

獲鄩肸。

壬辰,

焚諸王城之市。

八月辛酉,

司徒醜以王師敗績于前城。

百工叛。

# src: Zuo Zhao 22.5.8 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1437; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:694

# dating: 8120

己巳,

伐單氏之宮,

敗焉。

庚午,

反伐之。

# src: Zuo Zhao 22.5.9 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1438; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:694

# dating: 8120

辛未,

伐東圉。

冬十月丁巳,

晉籍談、荀躒帥九州之戎及焦、瑕、溫、原之師,

以納王于王城。

庚申,

單子、劉蚠以王師敗績于郊,

前城人敗陸渾于社。

# src: Zuo Zhao 22.5.10 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1438; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:694

# dating: 8120

十一月乙酉,

王子猛卒。

不成喪也。

己丑,

敬王即位。

館于子旅氏。

# src: Zuo Zhao 22.5.11 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1438; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1321 tr. Legge:694

# dating: 8120

十二月庚戌,

晉籍談、荀躒、賈辛、

司馬督帥師軍于陰,

于侯氏,

于谿泉,

次于社。

王師軍于氾,

于解,

次于任人。

# src: Zuo Zhao 22.5.12 (520 B.C) Ya2ng Bo2ju4n 1439; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1322 tr. Legge:694

# dating: 8120

閏月,

晉箕遺、樂徵、右行詭濟師取前城,

軍其東南。

王師軍于京楚。

辛丑,

伐京,

毀其西南。

KR1e0001_tls_010-539a

# src: Zuo Zhao 23.1.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1441; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1324 tr. Legge:698

# dating: 8120

A10.23《昭公二十三年經》

KR1e0001_tls_010-540a

A10.23.1二十有三年春,

王正月,

叔孫婼如晉。

KR1e0001_tls_010-541a

A10.23.2癸丑,

叔鞅卒。

KR1e0001_tls_010-542a

A10.23.3晉人執我行人叔孫婼。

KR1e0001_tls_010-543a

A10.23.4晉人圍郊。

KR1e0001_tls_010-544a

A10.23.5夏六月,

蔡侯東國卒于楚。

KR1e0001_tls_010-545a

A10.23.6秋七月,

莒子庚輿來奔。

KR1e0001_tls_010-546a

A10.23.7戊辰,

吳敗頓、

胡、沈、

蔡、陳、

許之師于雞父。

胡子髡、

沈子逞滅,

獲陳夏齧。

KR1e0001_tls_010-547a

A10.23.8天王居于狄泉。

尹氏立王子朝。

KR1e0001_tls_010-548a

A10.23.9八月乙未,

地震。

KR1e0001_tls_010-549a

A10.23.10冬,

公如晉,

至河,

有疾,

乃復。

KR1e0001_tls_010-550a

B10.23《昭公二十三年傳》

KR1e0001_tls_010-551a

B10.23.1二十三年春,

王正月壬寅朔,

二師圍郊。

癸卯,

郊、鄩潰。

丁未,

晉師在平陰,

王師在澤邑。

王使告間,

庚戌,

還。

KR1e0001_tls_010-552a

# src: Zuo Zhao 23.2.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1441; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1324 tr. Legge:698

# dating: 8120

B10.23.2邾人城翼,

還,

將自離姑。

公孫鉏曰:

「魯將御我。」

欲自武城還,

循山而南。

徐鉏、丘弱、茅地曰:

# src: Zuo Zhao 23.2.2 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1441; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1324 tr. Legge:698

# dating: 8120

「道下,

遇雨,

將不出,

是不歸也。」

遂自離姑。

武城人塞其前,

斷其後之木而弗殊,

邾師過之,

乃推而蹶之,

遂取邾師,

獲鉏、弱、地。

KR1e0001_tls_010-553a

# src: Zuo Zhao 23.2.3 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1442; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

邾人愬于晉,

晉人來討。

叔孫婼如晉,

晉人執之。

書曰

「晉人執我行人叔孫婼」,

言使人也。

# src: Zuo Zhao 23.2.4 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1442; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

晉人使與邾大夫坐,

叔孫曰:

「列國之卿當小國之君,

固周制也。

邾又夷也。

寡君之命介子服回在,

請使當之,

不敢廢周制故也。」

# src: Zuo Zhao 23.2.5 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1442; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

乃不果坐。

KR1e0001_tls_010-554a

韓宣子使邾人取其眾,

將以叔孫與之。

叔孫聞之,

去眾與兵而朝。

士彌牟謂韓宣子曰:

「子弗良圖,

而以叔孫與其讎,

叔孫必死之。

# src: Zuo Zhao 23.2.6 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1442; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

魯亡叔孫,

必亡邾。

邾君亡國,

將焉歸?

子雖悔之,

何及?

所謂盟主,

討違命也。

若皆相執,

焉用盟主?」

# src: Zuo Zhao 23.2.7 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1442; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

乃弗與。

使各居一館。

士伯聽其辭,

而愬諸宣子,

乃皆執之。

士伯御叔孫,

從者四人,

過邾館以如吏。

# src: Zuo Zhao 23.2.8 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1443; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

先歸邾子。

士伯曰:

「以芻蕘之難,

從者之病,

將館子於都。」

叔孫旦而立,

期焉。

乃館諸箕。

舍子服昭伯於他邑。

KR1e0001_tls_010-555a

范獻子求貨於叔孫,

# src: Zuo Zhao 23.2.9 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1443; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

使請冠焉。

取其冠法,

而與之兩冠,

曰:

「盡矣。」

為叔孫故,

申豐以貨如晉。

叔孫曰:

「見我,

吾告女所行貨。」

見,

而不出。

# src: Zuo Zhao 23.2.10 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1443; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1325 tr. Legge:698

# dating: 8120

吏人之與叔孫居於箕者,

請其吠狗,

弗與。

及將歸,

殺而與之食之。

叔孫所館者,

雖一日,

必葺其牆、

屋,

去之如始至。

KR1e0001_tls_010-556a

# src: Zuo Zhao 23.3.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1443; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1327 tr. Legge:698

# dating: 8120

B10.23.3夏四月乙酉,

單子取訾,

劉子取牆人、直人。

六月壬午,

王子朝入于尹。

癸未,

尹圉誘劉佗,殺之。

丙戌,

單子從阪道,

劉子從尹道伐尹。

# src: Zuo Zhao 23.3.2 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1444; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1327 tr. Legge:698

# dating: 8120

單子先至而敗,

劉子還。

己丑,

召伯奐、南宮極以成周人戍尹。

庚寅,

單子、劉子、樊齊以王如劉。

# src: Zuo Zhao 23.3.3 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1444; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1328 tr. Legge:698

# dating: 8120

甲午,

王子朝入于王城,

次于左巷。

秋七月戊申,

鄩羅納諸莊宮。

尹辛敗劉師于唐。

# src: Zuo Zhao 23.3.4 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1444; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1328 tr. Legge:698

# dating: 8120

丙辰,

又敗諸鄩。

甲子,

尹辛取西闈。

丙寅,

攻蒯,

蒯潰。

KR1e0001_tls_010-557a

# src: Zuo Zhao 23.4.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1444; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1328 tr. Legge:698

# dating: 8120

B10.23.4莒子庚輿虐而好劍。

苟鑄劍,

必試諸人。

國人患之。

又將叛齊。

烏存帥國人以逐之。

庚輿將出,

聞烏存執殳而立於道左,

將止死。

# src: Zuo Zhao 23.4.2 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1445; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1328 tr. Legge:698

# dating: 8120

苑羊牧之曰:

「君過之!

烏存以力聞可矣,

何必以弒君成名?」

遂來奔。

齊人納郊公。

KR1e0001_tls_010-558a

# src: Zuo Zhao 23.5.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1445; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1329 tr. Legge:699

# dating: 8120

B10.23.5吳人伐州來,

楚薳越帥師及諸侯之師奔命救州來。

吳人禦諸鍾離。

子瑕卒,

楚師熸。

吳公子光曰:

「諸侯從於楚者眾,

而皆小國也,

畏楚而不獲已,

是以來,

# src: Zuo Zhao 23.5.2 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1445; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1329 tr. Legge:699

# dating: 8120

吾聞之曰:

『作事威克其愛,

雖小,

必濟。』

胡、沈之君幼而狂,

陳大夫齧壯而頑,

頓與許、蔡疾楚政。

楚令尹死,

其師熸。

# src: Zuo Zhao 23.5.3 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1445; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1329 tr. Legge:699

# dating: 8120

帥賤、多寵,

政令不壹。

七國同役而不同心,

帥賤而不能整,

無大威命,

楚可敗也。

若分師先以犯胡、沈與陳,

必先奔。

三國敗,

諸侯之師乃搖心矣。

# src: Zuo Zhao 23.5.4 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1445; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1329 tr. Legge:699

# dating: 8120

諸侯乖亂,

楚必大奔。

請先者去備薄威,

後者敦陳整旅。」

吳子從之。

戊辰晦,

戰于雞父。

# src: Zuo Zhao 23.5.5 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1446; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1329 tr. Legge:699

# dating: 8120

吳子以罪人三千先犯胡、沈與陳,

三國爭之。

吳為三軍以繫於後,

中軍從王,

光帥右,

掩餘帥左。

吳之罪人或奔或止,

三國亂,

吳師擊之,

三國敗,

# src: Zuo Zhao 23.5.6 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1446; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1330 tr. Legge:699

# dating: 8120

獲胡、沈之君及陳大夫。

舍胡、沈之囚,使奔許與蔡、頓,

曰:

「吾君死矣!」

師譟而從之,

三國奔,

# src: Zuo Zhao 23.5.7 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1446; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1330 tr. Legge:699

# dating: 8120

楚師大奔。

KR1e0001_tls_010-559a

書曰

「胡子髡、沈子逞滅,

獲陳夏齧」,

君臣之辭也。

不言戰,

楚未陳也。

KR1e0001_tls_010-560a

# src: Zuo Zhao 23.6.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1446; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1331 tr. Legge:699

# dating: 8120

B10.23.6八月丁酉,

南宮極震。

萇弘謂劉文公曰:

「君其勉之!

先君之力可濟也。

周之亡也,

其三川震。

今西王之大臣亦震,

天棄之矣。

東王必大克。」

KR1e0001_tls_010-561a

# src: Zuo Zhao 23.7.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1447; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1331 tr. Legge:700

# dating: 8120

B10.23.7楚大子建之母在郹,

召吳人而啟之。

冬十月甲申,

吳大子諸樊入郹,

取楚夫人與其寶器以歸。

楚司馬薳越追之,

不及。

將死,

# src: Zuo Zhao 23.7.2 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1447; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1331 tr. Legge:700

# dating: 8120

眾曰:

「請遂伐吳以徼之。」

薳越曰:

「再敗君師,

死且有罪。

亡君夫人,

不可以莫之死也。」

乃縊於薳澨。

KR1e0001_tls_010-562a

# src: Zuo Zhao 23.8.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1447; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1332 tr. Legge:700

# dating: 8120

B10.23.8公為叔孫故如晉,

及河,

有疾,

而復。

KR1e0001_tls_010-563a

# src: Zuo Zhao 23.9.1 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1447; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1332 tr. Legge:700

# dating: 8120

B10.23.9楚囊瓦為令尹,

城郢。

沈尹戌曰:

「子常必亡郢。

苟不能衛,

城無益也。

# src: Zuo Zhao 23.9.2 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1448; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1333 tr. Legge:700

# dating: 8120

古者,

天子守在四夷;

天子卑,

守在諸侯。

諸侯守在四鄰;

諸侯卑,

守在四竟。

慎其四竟,

結其四援,

民狎其野,

# src: Zuo Zhao 23.9.3 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1448; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1333 tr. Legge:700

# dating: 8120

三務成功。

民無內憂,

而又無外懼,

國焉用城?

今吳是懼,

而城於郢,

守已小矣。

卑之不獲,

能無亡乎?

# src: Zuo Zhao 23.9.4 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1448; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1333 tr. Legge:700

# dating: 8120

昔梁伯溝其公宮而民潰,

民棄其上,

不亡

何待?

夫正其疆埸,

脩其土田,

險其走集,

親其民人,

明其伍候,

信其鄰國,

# src: Zuo Zhao 23.9.5 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1448; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1333 tr. Legge:700

# dating: 8120

慎其官守,

守其交禮,

不僭不貪,

不懦不耆,

完其守備,

以待不虞,

又何畏矣?

《詩》曰:

『無念爾祖,

聿脩厥德。』

無亦監乎若敖、蚡冒至于武、文,

# src: Zuo Zhao 23.9.6 (519 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1448; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1333 tr. Legge:700

# dating: 8120

土不過同,

慎其四竟,

猶不城郢。

今土數圻,

而郢是城,

不亦難乎?」

KR1e0001_tls_010-564a

# src: Zuo Zhao 24.1.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1450; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1334 tr. Legge:702

# dating: 8120

A10.24《昭公二十四年經》

KR1e0001_tls_010-565a

A10.24.1二十有四年春,

王二月丙戌,

仲孫貜卒。

KR1e0001_tls_010-566a

A10.24.2婼至自晉。

KR1e0001_tls_010-567a

A10.24.3夏五月乙未朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-568a

A10.24.4秋八月,

大雩。

KR1e0001_tls_010-569a

A10.24.5丁酉,

杞伯郁釐卒。

KR1e0001_tls_010-570a

A10.24.6冬,

吳滅巢。

KR1e0001_tls_010-571a

A10.24.7葬杞平公。

KR1e0001_tls_010-572a

B10.24《昭公二十四年傳》

KR1e0001_tls_010-573a

B10.24.1二十四年春,

王正月辛丑,

召簡公、南宮嚚以甘桓公見王子朝。

劉子謂萇弘曰:

「甘氏又往矣。」

對曰:「何害?

同德度義。

《大誓》曰:

# src: Zuo Zhao 24.1.2 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1450; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1334 tr. Legge:702

# dating: 8120

『紂有億兆夷人,

亦有離德;

余有亂十人,

同心同德』,

此周所以興也。

君其務德,

無患無人。」

戊午,

王子朝入于鄔。

KR1e0001_tls_010-574a

# src: Zuo Zhao 24.2.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1450; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1334 tr. Legge:702

# dating: 8120

B10.24.2晉士彌牟逆叔孫于箕。

叔孫使梁其踁待于門內,

曰:

「余左顧而欬,

乃殺之。

右顧而笑,

乃止。」

叔孫見士伯。

士伯曰:

# src: Zuo Zhao 24.2.2 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1450; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

「寡君以為盟主之故,

是以久子。

不腆敝邑之禮,

將致諸從者,

使彌牟逆吾子。」

叔孫受禮而歸。

二月,

「婼至自晉」,

尊晉也。

KR1e0001_tls_010-575a

# src: Zuo Zhao 24.3.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1451; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

B10.24.3三月,庚戌,

晉侯使士景伯涖問周故。

士伯立于乾祭,

而問於丌眾。

晉人乃辭王子朝,

不納其使。

KR1e0001_tls_010-576a

# src: Zuo Zhao 24.4.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1451; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

B10.24.4夏五月乙未朔,

日有食之。

梓慎曰:

「將水。」

昭子曰:

「旱也。

日過分而陽猶不克,

克必甚,

能無旱乎?

陽不克,

其將積聚也。」

KR1e0001_tls_010-577a

# src: Zuo Zhao 24.5.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1451; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

B10.24.5六月壬申,

王子朝之師攻瑕及杏,

皆潰。

KR1e0001_tls_010-578a

# src: Zuo Zhao 24.6.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1451; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

B10.24.6鄭伯如晉,

子大叔相,

見范獻子。

獻子曰:

「若王室何?」

對曰:

「老夫其國家不能恤,

敢及王室?

抑人亦有言曰:

# src: Zuo Zhao 24.6.2 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1451; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

『嫠不恤其緯,

而憂宗周之隕,

為將及焉。』

今王室實蠢蠢焉,

吾小國懼矣;

然大國之憂也,

吾儕何知焉?

吾子其早圖之!

# src: Zuo Zhao 24.6.3 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1452; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

《詩》曰:

『缾之罄矣,

惟罍之恥。』

王室之不寧,

晉之恥也。」

獻子懼,

而與宣子圖之。

乃徵會於諸侯,

期以明年。

KR1e0001_tls_010-579a

# src: Zuo Zhao 24.7.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1452; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:702

# dating: 8120

B10.24.7秋八月,

大雩,

旱也。

KR1e0001_tls_010-580a

# src: Zuo Zhao 24.8.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1452; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1335 tr. Legge:703

# dating: 8120

B10.24.8冬十月癸酉,

王子朝用成周之寶珪沈于河。

甲戌,津人得諸河上。

陰不佞以溫人南侵,

拘得玉者,

取其玉。

將賣之,

則為石。

王定而獻之,

與之東訾。

KR1e0001_tls_010-581a

# src: Zuo Zhao 24.9.1 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1452; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1338 tr. Legge:703

# dating: 8120

B10.24.9楚子為舟師以略吳疆。

沈尹戌曰:

「此行也,

楚必亡邑。

不撫民而勞之,

吳不動而速之,

吳踵楚,

而疆埸無備,

邑,

能無亡乎?」

KR1e0001_tls_010-582a

# src: Zuo Zhao 24.9.2 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1453; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1338 tr. Legge:703

# dating: 8120

越大夫胥犴勞王於豫章之汭,

越公子倉歸王乘舟。

倉及壽夢帥師從王,

王及圉陽而還。

吳人踵楚,

而邊人不備,

遂滅巢及鍾離而還。

KR1e0001_tls_010-583a

# src: Zuo Zhao 24.9.3 (518 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1453; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1338 tr. Legge:703

# dating: 8120

沈尹戌曰:

「亡郢之始於此在矣。

王壹動而亡二姓之帥,

幾如是而不及郢?

《詩》曰:

『誰生厲階?

至今為梗』,

其王之謂乎!」

KR1e0001_tls_010-584a

# src: Zuo Zhao 25.1.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1455; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

A10.25《昭公二十五年經》

KR1e0001_tls_010-585a

A10.25.1二十有五年春,

叔孫婼如宋。

KR1e0001_tls_010-586a

A10.25.2夏,

叔詣會晉趙鞅、

宋樂大心、

衛北宮喜、

鄭游吉、

曹人、

邾人、

滕人、

薛人、

小邾人于黃父。

KR1e0001_tls_010-587a

A10.25.3有鸜鵒來巢。

KR1e0001_tls_010-588a

A10.25.4秋七月上辛,

大雩;

季辛,

又雩。

KR1e0001_tls_010-589a

A10.25.5九月己亥,

公孫于齊,

次于陽州。

齊侯唁公于野井。

KR1e0001_tls_010-590a

A10.25.6冬十月戊辰,

叔孫婼卒。

KR1e0001_tls_010-591a

A10.25.7十有一月己亥,

宋公佐卒于曲棘。

KR1e0001_tls_010-592a

A10.25.8十有二月,

齊侯取鄆。

KR1e0001_tls_010-593a

B10.25《昭公二十五年傳》

KR1e0001_tls_010-594a

B10.25.1二十五年春,

叔孫婼聘于宋,

桐門右師見之。

語,

卑宋大夫而賤司城氏。

昭子告其人曰:

「右師其亡乎!

# src: Zuo Zhao 25.1.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1455; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

君子貴其身,

而後能及人,

是以有禮。

今夫子卑其大夫而賤其宗,

是賤其身也,

能有禮乎?

無禮,

必亡。」

KR1e0001_tls_010-595a

# src: Zuo Zhao 25.1.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1455; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

宋公享昭子,

賦《新宮》。

昭子賦《車轄》。

明日宴,

飲酒,

樂,

宋公使昭子右坐,

語相泣也。

樂祁佐,

退而告人曰:

「今茲君與叔孫其皆死乎!

# src: Zuo Zhao 25.1.4 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1456; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

吾聞之:

『哀樂而樂哀,

皆喪心也。』

心之精爽,

是謂魂魄。

魂魄去之,

何以能久?」

KR1e0001_tls_010-596a

# src: Zuo Zhao 25.2.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1456; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

B10.25.2季公若之姊為小邾夫人,

生宋元夫人,

生子,

以妻季平子。

昭子如宋聘,

且逆之。

公若從,

謂曹氏勿與,

魯將逐之。

# src: Zuo Zhao 25.2.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1456; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

曹氏告公。

公告樂祁。

樂祁曰:「與之。

如是,魯君必出。

政在季氏三世矣,

魯君喪政四公矣。

無民而能逞其志者,

未之有也,

# src: Zuo Zhao 25.2.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1456; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1339 tr. Legge:708

# dating: 8120

國君是以鎮撫其民。

《詩》曰:

『人之云亡,

心之憂矣。』

魯君失民矣,

焉得逞其志?

靖以待命猶可,

動必憂。」

KR1e0001_tls_010-597a

# src: Zuo Zhao 25.3.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1457; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

B10.25.3夏,

會于黃父,

謀王室也。

趙簡子令諸侯之大夫輸王粟、

具戍人,

曰:

「明年將納王。」

KR1e0001_tls_010-598a

# src: Zuo Zhao 25.3.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1457; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

子大叔見趙簡子,

簡子問揖讓、周旋之禮焉。

對曰:「是儀也,

非禮也。」

簡子曰:「敢問

何謂禮?」

對曰:

「吉也聞諸先大夫子產曰:

# src: Zuo Zhao 25.3.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1457; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

『夫禮、

天之經也,

地之義也,

民之行也。』

天地之經,

而民實則之。

則天之明,

因地之性,

# src: Zuo Zhao 25.3.4 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1457; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

生其六氣,

用其五行。

氣為五味,

發為五色,

章為五聲。

淫則昏亂,

民失其性。

是故為禮以奉之:

為六畜、五牲、三犧,

以奉五味;

# src: Zuo Zhao 25.3.5 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1458; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

為九文、六采、五章,

以奉五色;

為九歌、八風、

七音、六律,

以奉五聲。

為君臣上下,

以則地義;

為夫婦外內,

以經二物;

# src: Zuo Zhao 25.3.6(517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1458; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

為父子、兄弟、

姑姊、甥舅、

昏媾、姻亞,

以象天明,

為政事、庸力、行務,

以從四時;

為刑罰威獄,

使民畏忌,

以類其震曜殺戮;

# src: Zuo Zhao 25.3.7(517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1458; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1341 tr. Legge:708

# dating: 8120

為溫慈惠和,

以效天之生殖長育。

民有好惡、喜怒、哀樂,

生于六氣,

是故審則宜類,

以制六志。

哀有哭泣,

樂有歌舞,

喜有施舍,

怒有戰鬭;

# dating: 8120

喜生於好,

怒生於惡。

是故審行信令,

禍福賞罰,

以制死生。

# src: Zuo Zhao 25.3.9(517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1459; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1342 tr. Legge:708

# dating: 8120

生、

好物也,

死、

惡物也。

好物,

樂也;

惡物,

哀也。

哀樂不失,

乃能協于天地之性,

是以長久。」

# src: Zuo Zhao 25.3.10 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1459; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1342 tr. Legge:709

# dating: 8120

簡子曰:

「甚哉,

禮之大也!」

對曰:「禮、

上下之紀、天地之經緯也,

民之所以生也,

是以先王尚之。

故人之能自曲直以赴禮者,

謂之成人。

大、

不亦宜乎!」

# src: Zuo Zhao 25.3.11 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1459; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1342 tr. Legge:709

# dating: 8120

簡子曰:

「鞅也,

請終身守此言也。」

KR1e0001_tls_010-599a

宋樂大心曰:

「我不輸粟。

我於周為客,

若之何使客?」

晉士伯曰:

「自踐土以來,

宋何役之不會,

而何盟之不同?

# src: Zuo Zhao 25.3.12 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1459; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1342 tr. Legge:709

# dating: 8120

『同恤王室』,

子焉得辟之?

子奉君命,

以會大事,

而宋背盟,

無乃不可乎?」

右師不敢對,

受牒而退。

# src: Zuo Zhao 25.3.13 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1459; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1342 tr. Legge:708

# dating: 8120

士伯告簡子曰:

「宋右師必亡。

奉君命以使,

而欲背盟以干盟主,

無不祥大焉。」

KR1e0001_tls_010-600a

# src: Zuo Zhao 25.4.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1459; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1344 tr. Legge:709

# dating: 8120

「B10.25.4「有鸜鵒來巢」,

書所無也。

師己曰:

「異哉!

吾聞文、成之世,

童謠有之,

曰:

『鸜之鵒之,

公出辱之。

鸜鵒之羽,

# src: Zuo Zhao 25.4.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1460; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1344 tr. Legge:709

# dating: 8120

公在外野,

往饋之馬。

鸜鵒跦跦,

公在乾侯,

徵褰與襦。

鸜鵒之巢,

遠哉遙遙,

裯父喪勞,

宋父以驕。

鸜鵒鸜鵒,

往歌來哭。』

# src: Zuo Zhao 25.4.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1460; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1344 tr. Legge:709

# dating: 8120

童謠有是。

今鸜鵒來巢,

其將及乎!」

KR1e0001_tls_010-601a

# src: Zuo Zhao 25.5.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1460; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:709

# dating: 8120

B10.25.5秋,

書再雩,

旱甚也。

KR1e0001_tls_010-602a

# src: Zuo Zhao 25.6.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1460; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:709

# dating: 8120

B10.25.6初,

季公鳥娶妻於齊鮑文子,

生甲。

公鳥死,

季公亥與公思展與公鳥之臣申夜姑相其室。

及季姒與饔人檀通,

而懼,

乃使其妾抶己,

以示秦遄之妻,

# src: Zuo Zhao 25.6.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1460; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:709

# dating: 8120

曰:

「公若欲使余,

余不可而抶余。」

又訴於公甫,

曰:

「展與夜姑將要余。」

秦姬以告公之。

公之與公甫告平子,

平子拘展於卞,

而執夜姑,

將殺之。

# src: Zuo Zhao 25.6.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1461; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:709

# dating: 8120

公若泣而哀之,

曰:

「殺是,

是殺余也。」

將為之請,

平子使豎勿內,

日中不得

請。

有司逆命,

公之使速殺之。

# src: Zuo Zhao 25.6.4 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1461; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

故公若怨平子。

KR1e0001_tls_010-603a

季、后之雞鬭,

季氏介其雞,

后氏為之金距。

平子怒,

益宮於后氏,

且讓之。

故后昭伯亦怨平子。

KR1e0001_tls_010-604a

# src: Zuo Zhao 25.6.5 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1462; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

臧昭伯之從弟會為讒於臧氏,

而逃於季氏。

臧氏執旃。

平子怒,

拘臧氏老。

將禘於襄公,

萬者二人,

其眾萬於季氏。

臧孫曰:

# src: Zuo Zhao 25.6.6 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1462; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

「此之謂不能庸先君之廟。」

大夫遂怨平子。

KR1e0001_tls_010-605a

公若獻弓於公為,

且與之出射於外,

而謀去季氏。

公為告公果、公賁。

公果、公賁使侍人僚柤告公。

# src: Zuo Zhao 25.6.7 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1462; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

公寢,

將以戈擊之,

乃走。

公曰:

「執之!」

亦無命也。

懼而不出,

數月不見。

公不怒。

又使言,

# src: Zuo Zhao 25.6.8 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1462; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

公執戈以懼之,

乃走。

又使言,

公曰:

「非小人之所及也。」

公果自言,

公以告臧孫,

臧孫以難。

告后孫,

后孫以可,

勸。

# src: Zuo Zhao 25.6.9 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1463; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

告子家懿伯。

懿伯曰:

「讒人以君徼幸,

事若不克,

君受其名,

不可為也。

舍民數世,

以求克事,

不可必也。

且政在焉,

其難圖也。」

# src: Zuo Zhao 25.6.10 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1463; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1345 tr. Legge:710

# dating: 8120

公退之。

辭曰:

「臣與聞命矣,

言若洩,

臣不獲死。」

乃館於公。

KR1e0001_tls_010-606a

# src: Zuo Zhao 25.6.11 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1463; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1348 tr. Legge:710

# dating: 8120

叔孫昭子如闞,

公居於長府。

九月戊戌,

伐季氏,

殺公之于門,

遂入之。

平子登臺而請曰:

「君不察臣之罪,

使有司討臣以干戈,

臣請待於沂上以察罪。」

# src: Zuo Zhao 25.6.12 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1463; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1348 tr. Legge:710

# dating: 8120

弗許。

請囚于費,

弗許。

請以五乘亡,

弗許。

子家子曰:

# src: Zuo Zhao 25.6.13 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1463; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1348 tr. Legge:710

# dating: 8120

「君其許之!

政自之出久矣,

隱民多取食焉,

為之徒者眾矣。

日入慝作,

弗可知也。

眾怒不可蓄也,

蓄而弗治,

將薀。

# src: Zuo Zhao 25.6.14 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1464; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1348 tr. Legge:710

# dating: 8120

薀蓄,

民將生心。

生心,

同求將合。

君必悔之!」

弗聽。

后孫曰:

「必殺之。」

KR1e0001_tls_010-607a

公使后孫逆孟懿子。

# src: Zuo Zhao 25.6.15 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1464; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1348 tr. Legge:710

# dating: 8120

叔孫氏之司馬鬷戾言於其眾曰:

「若之何?」

莫對。

又曰:

「我、

家臣也,

不敢知國。

凡有季氏與無,

於我孰利?」

# src: Zuo Zhao 25.6.16 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1464; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1348 tr. Legge:710

# dating: 8120

皆曰:

「無季氏,

是無叔孫氏也。」

鬷戾曰:

「然則救諸!」

帥徒以往,

陷西北隅以入。

公徒釋甲執冰而踞,

遂逐之。

# src: Zuo Zhao 25.6.17 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1464; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:710

# dating: 8120

孟氏使登西北隅,

以望季氏。

見叔孫氏之旌,

以告。

孟氏執后昭伯,

殺之于南門之西,

遂伐公徒。

子家子曰:

# src: Zuo Zhao 25.6.18 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1464; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:710

# dating: 8120

「諸臣偽劫君者,

而負罪以出,

君止。

意如之事君也,

不敢不改。」

公曰:

「余不忍也。」

與臧孫如墓謀,

遂行。

KR1e0001_tls_010-608a

# src: Zuo Zhao 25.6.19 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1465; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:710

# dating: 8120

己亥,

公孫于齊,

次于陽州。

齊侯將唁公于平陰,

公先至于野井。

齊侯曰:

「寡人之罪也。

使有司待于平陰,

為近故也。」

# src: Zuo Zhao 25.6.20 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1465; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

書曰:

「公孫于齊,

次于陽州。

齊侯唁公于野井」,

禮也。

將求於人,

則先下之,

禮之善物也。

齊侯曰:

# src: Zuo Zhao 25.6.21 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1465; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

「自莒疆以西,

請致千社,

以待君命。

寡人將帥敝賦以從執事,

唯命是聽。

君之憂,

寡人之憂也。」

# src: Zuo Zhao 25.6.22 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1465; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

公喜。

子家子曰:

「天祿不再。

天若胙君,

不過周公。

以魯足矣。

失魯而以千社為臣,

誰與之立?

且齊君無信,

不如早之晉。」

# src: Zuo Zhao 25.6.23 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1465; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

弗從。

KR1e0001_tls_010-609a

臧昭伯率從者將盟,

載書曰:

「勠力壹心,

好惡同之。

信罪之有無,

繾綣從公,

無通外內!」

# src: Zuo Zhao 25.6.24 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1465; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

以公命示子家子。

子家子曰:

「如此,

吾不可以盟。

羈也不佞,

不能與二三子同心,

而以為皆有罪。

或欲通外內,

且欲去君。

# src: Zuo Zhao 25.6.25 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1466; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

二三子好亡而惡定,

焉可同也?

陷君於難,

罪孰大焉?

通外內而去君,

君將速入,

弗通何為?

而何守焉?」

# src: Zuo Zhao 25.6.26 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1466; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

乃不與盟。

KR1e0001_tls_010-610a

昭子自闞歸,

見平子。

平子稽顙,

曰:

「子若我何?」

昭子曰:

「人誰不死?

子以逐君成名,

子孫不忘,

不亦傷乎?

將若子何?」

# src: Zuo Zhao 25.6.27 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1466; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

平子曰:

「苟使意如得改事君,

所謂生死而肉骨也。」

昭子從公于齊,

與公言。

# src: Zuo Zhao 25.6.28 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1466; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1349 tr. Legge:711

# dating: 8120

子家子命適公館者執之。

公與昭子言於幄內,

曰:

「將安眾而納公。」

公徒將殺昭子,

伏諸道。

左師展告公,

公使昭子自鑄歸。

# src: Zuo Zhao 25.6.29 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1466; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1350 tr. Legge:711

# dating: 8120

平子有異志。

冬十月辛酉,

昭子齊於其寢,

使祝宗祈死。

戊辰,

卒。

左師展將以公乘馬而歸,

公徒執之。

KR1e0001_tls_010-611a

# src: Zuo Zhao 25.7.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1466; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1352 tr. Legge:711

# dating: 8120

B10.25.7壬申,

尹文公涉于鞏,

焚東訾,

弗克。

KR1e0001_tls_010-612a

# src: Zuo Zhao 25.8.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1467; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1352 tr. Legge:711

# dating: 8120

B10.25.8十一月,

宋元公將為公故如晉,

夢大子欒即位於廟,

己與平公服而相之。

旦,

召六卿。

公曰:

# src: Zuo Zhao 25.8.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1467; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1352 tr. Legge:711

# dating: 8120

「寡人不佞,

不能事父兄,

以為二三子憂,

寡人之罪也。

若以群子之靈,

護保首領以沒,

唯是楄柎所以藉幹者,

請無及先君。」

# src: Zuo Zhao 25.8.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1467; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:711

# dating: 8120

仲幾對曰:

「君若以社稷之故,

私降昵宴,

群臣弗敢知。

若夫宋國之法,

死生之度,

先君有命矣,

群臣以死守之,

弗敢失隊。

# src: Zuo Zhao 25.8.4 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1467; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:711

# dating: 8120

臣之失職,

常刑不赦。

臣不忍其死,

君命衹辱。」

宋公遂行。

己亥,

卒于曲棘。

KR1e0001_tls_010-613a

# src: Zuo Zhao 25.9.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1467; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:711

# dating: 8120

B10.25.9十二月庚辰,

齊侯圍鄆。

KR1e0001_tls_010-614a

# src: Zuo Zhao 25.10.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1467; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:711

# dating: 8120

B10.25.10初,

臧昭伯如晉,

臧會竊其寶龜僂句,

以卜為信與僭,

僭吉。

臧氏老將如晉問,

會請往。

昭伯問家故,

盡對。

及內子與母弟叔孫,

則不對。

# src: Zuo Zhao 25.10.2 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1468; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:712

# dating: 8120

再三問,

不對。

歸,

及郊,

會逆。

問,

又如初。

# src: Zuo Zhao 25.10.3 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1468; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:712

# dating: 8120

至,

次於外而察之,

皆無之。

執而戮之,

逸,

奔郈。

郈魴假使為賈正焉。

計於季氏,

臧氏使五人以戈楯伏諸桐汝之閭,

# src: Zuo Zhao 25.10.4 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1468; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:712

# dating: 8120

會出,

逐之,

反奔,

執諸季氏中門之外。

# src: Zuo Zhao 25.10.5 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1468; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:712

# dating: 8120

平子怒,曰:「何故以兵入吾門?」

拘臧氏老。

季、臧有惡。

及昭伯從公,

平子立臧會。

會曰:

「僂句不余欺也。」

KR1e0001_tls_010-615a

# src: Zuo Zhao 25.11.1 (517 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1468; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1353 tr. Legge:712

# dating: 8120

B10.25.11楚子使薳射城州屈,

復茄人焉;

城丘皇,

遷訾人焉。

使熊相禖郭巢,

季然郭卷。

子大叔聞之,

曰:

「楚王將死矣。

使民不安其土,

民必憂,

憂將及王,

弗能久矣。」

KR1e0001_tls_010-616a

# src: Zuo Zhao 26.1.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1470; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1355 tr. Legge:715

# dating: 8120

A10.26《昭公二十六年經》

KR1e0001_tls_010-617a

A10.26.1二十有六年春,

王正月,

葬宋元公。

KR1e0001_tls_010-618a

A10.26.2三月,

公至自齊,

居于鄆。

KR1e0001_tls_010-619a

A10.26.3夏,

公圍成。

KR1e0001_tls_010-620a

A10.26.4秋,

公會齊侯、

莒子、

邾子、

杞伯,

盟于鄟陵。

KR1e0001_tls_010-621a

A10.26.5公至自會,

居于鄆。

KR1e0001_tls_010-622a

A10.26.6九月庚申,

楚子居卒。

KR1e0001_tls_010-623a

A10.26.7冬十月,

天王入于成周。

尹氏、

召伯、

毛伯以王子朝奔楚。

KR1e0001_tls_010-624a

B10.26《昭公二十六年傳》

KR1e0001_tls_010-625a

B10.26.1二十六年春,

王正月庚申,

齊侯取鄆。

KR1e0001_tls_010-626a

# src: Zuo Zhao 26.2.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1470; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1355 tr. Legge:715

# dating: 8120

B10.26.2葬宋元公,

如先君,

禮也。

KR1e0001_tls_010-627a

# src: Zuo Zhao 26.3.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1470; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1355 tr. Legge:715

# dating: 8120

B10.26.3三月,

公至自齊,

處于鄆,

言魯地也。

KR1e0001_tls_010-628a

# src: Zuo Zhao 26.4.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1470; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1355 tr. Legge:716

# dating: 8120

B10.26.4夏,

齊侯將納公,

命無受魯貨。

申豐從女賈,

以幣錦二兩,

縳一如瑱,

適齊師,

謂子猶之人高齮:

「能貨子猶,

為高氏後,

粟五千庾。」

# src: Zuo Zhao 26.4.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1470; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

高齮以錦示子猶,

子猶欲之。

齮曰:

「魯人買之,

百兩一布。

以道之不通,

先入幣財。」

子猶受之,

言於齊侯曰:

# src: Zuo Zhao 26.4.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1471; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

「群臣不盡力于魯君者,

非不能事君也。

然據有異焉。

宋元公為魯君如晉,

卒於曲棘;

叔孫昭子求納其君,

無疾而死。

不知天之棄魯邪,

抑魯君有罪於鬼神故及此也?

# src: Zuo Zhao 26.4.4 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1471; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

君若待于曲棘,

使群臣從魯君以卜焉。

若可,

師有濟也,

君而繼之,

茲無敵矣。

若其無成,

君無辱焉。」

齊侯從之,

使公子鉏帥師從公。

KR1e0001_tls_010-629a

# src: Zuo Zhao 26.4.5 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1471; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

成大夫公孫朝謂平子曰:

「有都,

以衛國也,

請我受師。」

許之。

請納質,

弗許,

曰:

「信女,

足矣。」

# src: Zuo Zhao 26.4.6 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1471; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

告於齊師曰:

「孟氏、

魯之敝室也。

用成已甚,

弗能忍也,

請息肩于齊。」

齊師圍成。

成人伐齊師之飲馬于淄者,

曰:

「將以厭眾。」

# src: Zuo Zhao 26.4.7 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1472; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

魯成備而後告曰:

「不勝眾。」

KR1e0001_tls_010-630a

師及齊師戰于炊鼻。

齊子淵捷從洩聲子,

射之,

中楯瓦,

繇朐汏輈,

匕入者三寸。

聲子射其馬,

斬鞅,

殪。

# src: Zuo Zhao 26.4.8 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1472; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

改駕,

人以為鬷戾也

而助之。

子車曰:

「齊人也。」

將擊子車,

子車射之,

殪。

# src: Zuo Zhao 26.4.9 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1472; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

其御曰:

「又之。」

子車曰:

「眾可懼也,

而不可怒也。」

子囊帶從野洩,

叱之。

洩曰:

「軍無私怒,

報乃私也,

將亢子。」

# src: Zuo Zhao 26.4.10 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1473; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

又叱之,

亦叱之。

冉豎射陳武子,

中手,

失弓而罵。

以告平子,

曰:

「有君子白晳鬒鬚眉,

甚口。」

# src: Zuo Zhao 26.4.11 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1473; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

平子曰:

「必子彊也,

無乃亢諸?」

對曰:「謂之君子,

何敢亢之?」

林雍羞為顏鳴右,

下。

# src: Zuo Zhao 26.4.12 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1473; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1356 tr. Legge:716

# dating: 8120

苑何忌取其耳。

顏鳴去之。

苑子之御曰:

「視下!」

顧。

苑子刜林雍,

斷其足,

鑋而乘於他車以歸。

顏鳴三入齊師,

呼曰:

「林雍乘!」

KR1e0001_tls_010-631a

# src: Zuo Zhao 26.5.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1473; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

B10.26.5四月,

單子如晉告急。

五月戊午,

劉人敗王城之師于尸氏。

戊辰,

王城人、劉人戰于施谷,

劉師敗績。

KR1e0001_tls_010-632a

# src: Zuo Zhao 26.6.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1473; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

B10.26.6秋,

盟于鄟陵,

謀納公也。

KR1e0001_tls_010-633a

# src: Zuo Zhao 26.7.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1473; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

B10.26.7七月己巳,

劉子以王出。

庚午,

次于渠。

王城人焚劉。

丙子,

王宿于褚氏。

丁丑,

王次于萑谷。

# src: Zuo Zhao 26.7.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1474; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

庚辰,

王入于胥靡。

辛巳,

王次于滑。

晉知躒、趙鞅帥師納王,

使汝寬守闕塞。

KR1e0001_tls_010-634a

# src: Zuo Zhao 26.8.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1474; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

B10.26.8九月,

楚平王卒。

令尹子常欲立子西,

曰:「大子壬弱,

其母非適也,

王子建實聘之。

子西長而好善。

立長則順,

建善則治。

# src: Zuo Zhao 26.8.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1474; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

王順、國治,

可不務乎?」

子西怒曰:

「是亂國而惡君王也。

國有外援,

不可瀆也;

王有適嗣,

不可亂也。

敗親、速讎、亂嗣,

不祥。

# src: Zuo Zhao 26.8.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1475; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1359 tr. Legge:717

# dating: 8120

我受其名。

賂吾以天下,

吾滋不從也,

楚國何為?

必殺令尹!」

令尹懼,

乃立昭王。

KR1e0001_tls_010-635a

# src: Zuo Zhao 26.9.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1475; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

B10.26.9冬十月丙申,

王起師于滑。

辛丑,

在郊,

遂次于尸。

十一月辛酉,

晉師克鞏。

召伯盈逐王子朝,

# src: Zuo Zhao 26.9.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1475; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

王子朝及召氏之族、毛伯得、尹氏固、南宮嚚奉周之典籍以奔楚。

陰忌奔莒以叛。

召伯逆王于尸,

及劉子、單子盟。

遂軍圉澤,

次于隄上。

癸酉,

王入于成周。

# src: Zuo Zhao 26.9.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1475; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

甲戌,

盟于襄宮。

晉師使成公般戍周而還。

十二月癸未,

王入于莊宮。

KR1e0001_tls_010-636a

王子朝使告于諸侯曰:

# src: Zuo Zhao 26.9.4 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1475; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

「昔武王克殷,

成王靖四方,

康王息民,

並建母弟,

以蕃屏周,

亦曰:

「『吾無專享文、

武之功,

且為後人之迷敗傾覆而溺入于難,

則振救之。』

# src: Zuo Zhao 26.9.5 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1475; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

至于夷王,

王愆于厥身,

諸侯莫不並走其望,

以祈王身。

至于厲王,

王心戾虐,

萬民弗忍,

居王于彘。

# src: Zuo Zhao 26.9.6 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1476; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

諸侯釋位,

以間王政。

宣王有志,

而後效官。

至于幽王,

天不弔周,

王昏不若,

用愆厥位。

# src: Zuo Zhao 26.9.7 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1476; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

攜王奸命,

諸侯替之,

而建王嗣,

用遷郟鄏,

--則是兄弟之能用力於王室也。

# src: Zuo Zhao 26.9.8 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1476; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1361 tr. Legge:717

# dating: 8120

至于惠王,

天不靖周,

生穨禍心,

施于叔帶。

惠、襄辟難,

越去王都。

則有晉、鄭咸黜不端,

以綏定王家。

則是兄弟之能率先王之命也。

# src: Zuo Zhao 26.9.9 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1477; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:717

# dating: 8120

在定王六年,

秦人降妖,

曰:

『周其有頿王,

亦克能脩其職,

諸侯服享,

二世共職。

王室其有間王位,

諸侯不圖,

而受其亂災。』

# src: Zuo Zhao 26.9.10 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1477; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:717

# dating: 8120

至于靈王,

生而有

頿。

王甚神聖,

無惡於諸侯。

靈王、

景王克終其世。

KR1e0001_tls_010-637a

# src: Zuo Zhao 26.9.11 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1477; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:717

# dating: 8120

「今王室亂,

單旗、劉狄剝亂天下,

壹行不若,

『先王何常之有,

唯余心所命,

其誰敢討之』,

# src: Zuo Zhao 26.9.12 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1477; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:718

# dating: 8120

帥群不弔之人,

以行亂于王室。

侵欲無厭,

規求無度,

貫瀆鬼神,

慢棄刑法,

倍奸齊盟,

傲很威儀,

矯誣先王。

晉為不道,

是攝是贊,

思肆其罔極。

# src: Zuo Zhao 26.9.13 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1478; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:718

# dating: 8120

茲不穀震盪播越,

竄在荊蠻,

未有攸厎。

若我一二兄弟甥舅獎順天法,

無助狡猾,

以從先王之命,

毋速天罰,

赦圖不穀,

則所願也。

# src: Zuo Zhao 26.9.14 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1478; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:718

# dating: 8120

敢盡布其腹心及先王之經,

而諸侯實深圖之。

KR1e0001_tls_010-638a

「昔先王之命曰:

『王后無適,

則擇立長。

年鈞以德,

德鈞以卜。』

# src: Zuo Zhao 26.9.15 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1478; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:718

# dating: 8120

王不立愛,

公卿無私,

古之制也。

穆后及大子壽早夭即世,

單、劉贊私立少,

以間先王。

亦唯伯仲叔季圖之!」

KR1e0001_tls_010-639a

# src: Zuo Zhao 26.9.16 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1479; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1362 tr. Legge:718

# dating: 8120

閔馬父聞子朝之辭,

曰:

「文辭以行禮也。

子朝干景之命,

遠晉之大

以專其志,

無禮甚矣,

文辭何為?」

KR1e0001_tls_010-640a

# src: Zuo Zhao 26.10.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1479; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1365 tr. Legge:718

# dating: 8120

B10.26.10齊有彗星,

齊侯使禳之。

晏子曰:

「無益也,

衹取誣焉。

天道不謟,

不貣其命,

若之何禳之?

且天之有彗也,

以除穢也。

# src: Zuo Zhao 26.10.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1479; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1365 tr. Legge:718

# dating: 8120

君無穢德,

又何禳焉?

若德之穢,

禳之何損?

《詩》曰:

『惟此文王,

小心翼翼。

昭事上帝,

聿懷多福。

厥德不回,

以受方國。』

# src: Zuo Zhao 26.10.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1479; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1365 tr. Legge:718

# dating: 8120

君無違德,

方國將至,

何患於彗?

《詩》曰:

『我無所監,

夏后及商。

用亂之故,

民卒流亡。』

# src: Zuo Zhao 26.10.4 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1365 tr. Legge:718

# dating: 8120

若德回亂,

民將流亡,

祝史之為,

無能補也。」

公說,

乃止。

KR1e0001_tls_010-641a

# src: Zuo Zhao 26.11.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

B10.26.11齊侯與晏子坐于路寢。

公歎曰:

「美哉室!

其誰有此乎?」

晏子曰:「敢問,

何謂也?」

公曰:「吾以為在德。」

# src: Zuo Zhao 26.11.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

對曰:

「如君之言,

其陳氏乎!

陳氏雖無大德,

而有施於民。

豆、區、釜、鍾之數,

其取之公也薄,

其施之民也厚。

# src: Zuo Zhao 26.11.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

公厚斂焉,

陳氏厚施焉,

民歸之矣。

《詩》曰:

『雖無德與女,

式歌且舞。』

陳氏之施,

民歌舞之矣。

後世若少惰,

陳氏而不亡,

則國其國也已。」

# src: Zuo Zhao 26.11.4 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

公曰:「善哉!

是可若何?」

對曰:

「唯禮可以已之。

在禮,

家施不及國,

民不遷,

農不移,

# src: Zuo Zhao 26.11.5 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

工賈不變,

士不濫,

官不滔,

大夫不收公利。」

公曰:

我不能矣。

吾今而後知禮之可以為國也。」

# src: Zuo Zhao 26.11.6 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

對曰:「禮之可以為國也久矣,

與天地並。

君令、臣共,

父慈、子孝,

兄愛、弟敬,

夫和、妻柔,

姑慈、婦聽,

禮也。

# src: Zuo Zhao 26.11.7 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

君令而不違,

臣共而不貳;

父慈而教,

子孝而箴;

兄愛而友,

弟敬而順;

夫和而義,

妻柔而正;

姑慈而從,

婦聽而婉;

禮之善物也。」

# src: Zuo Zhao 26.11.8 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1480; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1366 tr. Legge:718

# dating: 8120

公曰:「善哉,

寡人今而後聞此禮之上也!」

對曰:

「夫禮、先王所稟於天地以為其民也,

是以先王上之。」

KR1e0001_tls_010-642a

# src: Zuo Zhao 27.1.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1368 tr. Legge:721

# dating: 8120

A10.27《昭公二十七年經》

KR1e0001_tls_010-643a

A10.27.1二十有七年春,

公如齊。

KR1e0001_tls_010-644a

A10.27.2公至自齊,

居于鄆。

KR1e0001_tls_010-645a

A10.27.3夏四月,

吳弒其君僚。

KR1e0001_tls_010-646a

A10.27.4楚殺其大夫郤宛。

KR1e0001_tls_010-647a

A10.27.5秋,

晉士鞅、

宋樂祁犂、

衛北宮喜、

曹人、

邾人、

滕人會于扈。

KR1e0001_tls_010-648a

A10.27.6冬十月,

曹伯午卒。

KR1e0001_tls_010-649a

A10.27.7邾快來奔。

KR1e0001_tls_010-650a

A10.27.8公如齊。

KR1e0001_tls_010-651a

A10.27.9公至自齊,

居于鄆。

KR1e0001_tls_010-652a

B10.27《昭公二十七年傳》

KR1e0001_tls_010-653a

B10.27.1二十七年春,

公如齊。

公至自齊,

處于鄆,

言在外也。

KR1e0001_tls_010-654a

# src: Zuo Zhao 27.2.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1368 tr. Legge:721

# dating: 8120

B10.27.2吳子欲因楚喪而伐之,

使公子掩餘、公子燭庸帥師圍潛,

使延州來季子聘于上國,

遂聘于晉,

以觀諸侯。

楚莠尹然、王尹麇帥師救潛,

左司馬沈尹戌帥都君子與王馬之屬以濟師,

# src: Zuo Zhao 27.2.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1368 tr. Legge:721

# dating: 8120

與吳師遇于窮,

令尹子常以舟師及沙汭而還。

左尹郤宛、工尹壽帥師至于潛,

吳師不能退。

KR1e0001_tls_010-655a

# src: Zuo Zhao 27.2.3(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1368 tr. Legge:721

# dating: 8120

吳公子光曰:

「此時也,

弗可失也。」

告鱄設諸曰:

「上國有言曰:

『不索

何獲?』

# src: Zuo Zhao 27.2.4(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1368 tr. Legge:722

# dating: 8120

我、

王嗣也,

吾欲求之。

事若克,

季子雖至,

不吾廢也。」

鱄設諸曰:

「王可弒也。

母老子弱,

是無若我何?」

光曰:

「我、

爾身也。」

KR1e0001_tls_010-656a

# src: Zuo Zhao 27.2.4(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1369 tr. Legge:722

# dating: 8120

夏四月,

光伏甲於堀室而享王。

王使甲坐於道及其門。

門、階、戶、席,

皆王親也,

夾之以鈹。

# src: Zuo Zhao 27.2.5(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1369 tr. Legge:722

# dating: 8120

羞者獻體改服於門外。

執羞者坐行而入,

執鈹者夾承之,

及體,

以相授也。

光偽足疾,

入于堀室。

鱄設諸寘劍於魚中以進,

# src: Zuo Zhao 27.2.6(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1369 tr. Legge:722

# dating: 8120

抽劍刺王,

鈹交於胸,

遂弒王。

闔廬以其子為卿。

KR1e0001_tls_010-657a

季子至,

曰:

「苟先君無廢祀,

民人無廢主,

社稷有奉,

國家無傾,

乃吾君也,

# src: Zuo Zhao 27.2.7(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 14i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1369 tr. Legge:722

# dating: 8120

吾誰敢怨?

哀死事生,

以待天命。

非我生亂,

立者從之,

先人之道也。」

復命哭墓,

復位而待。

吳公子掩餘奔徐,

公子燭庸奔鍾吾。

楚師聞吳亂而還。

KR1e0001_tls_010-658a

# src: Zuo Zhao 27.3.1(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1485; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

B10.27.3郤宛直而和,

國人說之。

鄢將師為右領,

與費無極比而惡之。

令尹子常賄而信讒,

無極譖郤宛焉,

謂子常曰:

「子惡欲飲子酒。」

又謂子惡:

「令尹欲飲酒於子氏。」

# src: Zuo Zhao 27.3.2(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1485; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

子惡曰:

「我、

賤人也,

不足以辱令尹。

令尹將必來辱,

為惠已甚,

吾無以酬之,

若何?」

# src: Zuo Zhao 27.3.3(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1485; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

無極曰:

「令尹好甲兵,

子出之,

吾擇焉。」

取五甲五兵,

曰:

「寘諸門。

令尹至,

必觀之,

而從以酬之。」

# src: Zuo Zhao 27.3.4(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1485; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

及饗日,

帷諸門左。

無極謂令尹曰:

「吾幾禍子。

子惡將為子不利,

甲在門矣。

子必無往!

# src: Zuo Zhao 27.3.5(516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1485; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

且此役也,

吳可以得志。

子惡取賂焉而還;

又誤群帥,

使退其師,

『乘亂不祥』。

吳乘我喪,

我乘其亂,

不亦可乎?」

# src: Zuo Zhao 27.3.6 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1485; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

令尹使視郤氏,

則有甲焉。

不往,

召鄢將師而告之。

將師退,

遂令攻郤氏,

且爇之。

子惡聞之,

遂自殺也。

# src: Zuo Zhao 27.3.7 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

國人弗爇,

令曰:

「不爇郤氏,

與之同罪。」

或取一編菅焉,

或取一秉秆焉,

國人投之,

遂弗爇也。

# src: Zuo Zhao 27.3.8 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

令尹炮之,

盡滅郤氏之族、黨,

殺陽令終與其弟完及佗與晉陳及其子弟。

晉陳之族呼於國,

曰:

# src: Zuo Zhao 27.3.9 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1371 tr. Legge:722

# dating: 8120

「鄢氏、費氏自以為王,

專禍楚國,

弱寡王室,

蒙王與令尹以自利也,

令尹盡信之矣,

國將如何?」

令尹病之。

KR1e0001_tls_010-659a

# src: Zuo Zhao 27.4.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1373 tr. Legge:723

# dating: 8120

B10.27.4秋,

會于扈,

令戍周,

且謀納公也。

宋、衛皆利納公,

固請之。

范獻子取貨於季孫,

謂司城子梁與北宮貞子曰:

# src: Zuo Zhao 27.4.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1373 tr. Legge:723

# dating: 8120

「季孫未知其罪,

而君伐之。

請囚、請亡,

於是乎不獲,

君又弗克,

而自出也。

夫豈無備而能出君乎?

# src: Zuo Zhao 27.4.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1374 tr. Legge:723

# dating: 8120

季氏之復,

天救之也。

休公徒之怒,

而啟叔孫氏之心。

不然,

豈其伐人而說甲執冰以游?

叔孫氏懼禍之濫,

而自同於季氏,

天之道也。

# src: Zuo Zhao 27.4.4 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1486; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1374 tr. Legge:723

# dating: 8120

魯君守齊,

三年而無成。

季氏甚得其民,

淮夷與之,

有十年之備,

有齊、楚之援,

有天之贊,

有民之助,

有堅守之心,

有列國之權,

# src: Zuo Zhao 27.4.5 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1487; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1374 tr. Legge:723

# dating: 8120

而弗敢宣也,

事君如在國。

故鞅以為難。

二子皆圖國者也,

而欲納魯君,

鞅之願也,

請從二子以圍魯。

無成,

死之。」

# src: Zuo Zhao 27.4.6 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1487; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1374 tr. Legge:723

# dating: 8120

二子懼,

皆辭。

乃辭小國,

而以難復。

KR1e0001_tls_010-660a

# src: Zuo Zhao 27.5.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1487; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1374 tr. Legge:723

# dating: 8120

B10.27.5孟懿子、陽虎伐鄆,

鄆人將戰。

子家子曰:

「天命不慆久矣,

使君亡者,

必此眾也。

天既禍之,

而自福也,

不亦難乎!

# src: Zuo Zhao 27.5.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1487; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1374 tr. Legge:723

# dating: 8120

猶有鬼神,

此必敗也。

烏呼!

為無望也夫!

其死於此乎!」

公使子家子如晉。

公徒敗于且知。

KR1e0001_tls_010-661a

# src: Zuo Zhao 27.6.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1487; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1375 tr. Legge:723

# dating: 8120

B10.27.6楚郤宛之難,

國言未已,

進胙者莫不謗令尹。

沈尹戌言於子常曰:

「夫左尹與中廄尹,

莫知其罪,

而子殺之,

以興謗讟,

至于今不已。

# src: Zuo Zhao 27.6.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1488; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1375 tr. Legge:723

# dating: 8120

戌也惑之:

仁者殺人以掩謗,

猶弗為也,

今吾子殺人以興謗,

而弗圖,不亦異乎!

夫無極、

楚之讒人也,

民莫不知。

# src: Zuo Zhao 27.6.3 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1488; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1375 tr. Legge:723

# dating: 8120

去朝吳,

出蔡侯朱,

喪太子建,

殺連尹奢,

屏王之耳目,

使不聰明。

不然

平王之溫惠共儉,

有過成、

莊,

無不及焉。

# src: Zuo Zhao 27.6.4 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1488; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1376 tr. Legge:723

# dating: 8120

所以不

獲諸侯,

邇無及也。

今又殺三不辜,

以興大謗,

幾及子矣。

子而不圖,

將焉用之?

# src: Zuo Zhao 27.6.5 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1488; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1376 tr. Legge:723

# dating: 8120

夫鄢將師矯子之命,

以滅三族。

三族、

國之良也,

而不愆位。

吳新有君,

疆埸日駭。

楚國若有大事,

子其危哉!

知者除讒以自安也,

# src: Zuo Zhao 27.6.6 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1488; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1376 tr. Legge:723

# dating: 8120

今子愛讒以自危也,

甚矣,

其惑也!」

子常曰:

「是瓦之罪,

敢不良圖!」

九月己未,

子常殺費無極與鄢將師,

盡滅其族,

以說于國。

謗言乃止。

KR1e0001_tls_010-662a

# src: Zuo Zhao 27.7.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1489; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1377 tr. Legge:723

# dating: 8120

B10.27.7冬,

公如齊,

齊侯請饗之。

子家子曰:

「朝夕立於其朝,

又何饗焉,

其飲酒也。」

# src: Zuo Zhao 27.7.2 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1489; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1378 tr. Legge:723

# dating: 8120

乃飲酒,

使宰獻,

而請安。

子仲之子曰重,

為齊侯夫人,

曰:

「請使重見。」

子家子乃以君出。

KR1e0001_tls_010-663a

# src: Zuo Zhao 27.8.1 (516 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1489; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1378 tr. Legge:723

# dating: 8120

B10.27.8十二月,

晉籍秦致諸侯之戍于周,

魯人辭以難。

KR1e0001_tls_010-664a

# src: Zuo Zhao 28.1.1 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1490; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1378 tr. Legge:726

# dating: 8120

A10.28《昭公二十八年經》

KR1e0001_tls_010-665a

A10.28.1二十有八年春,

王三月,

葬曹悼公。

KR1e0001_tls_010-666a

A10.28.2公如晉,

次于乾侯。

KR1e0001_tls_010-667a

A10.28.3夏四月丙戌,

鄭伯寧卒。

KR1e0001_tls_010-668a

A10.28.4六月,

葬鄭定公。

KR1e0001_tls_010-669a

A10.28.5秋七月癸巳,

滕子寧卒。

KR1e0001_tls_010-670a

A10.28.6冬,

葬滕悼公。

KR1e0001_tls_010-671a

B10.28《昭公二十八年傳》

KR1e0001_tls_010-672a

B10.28.1二十八年春,

公如晉,

將如乾侯。

子家子曰:

「有求於人,

而即其安,

人孰矜之?

其造於竟。」

# src: Zuo Zhao 28.1.2 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1491; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

弗聽,

使請逆於晉。

晉人曰:

「天禍魯國,

君淹恤在外,

君亦不使一个辱在寡人,

而即安於甥舅,

其亦使逆君?」

使公復于竟,

而後逆之。

KR1e0001_tls_010-673a

# src: Zuo Zhao 28.2.1 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1491; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

B10.28.2晉祁勝與鄔臧通室。

祁盈將執之,

訪於司馬叔游。

叔游曰:

「《鄭書》有之:

『惡直醜正,

實蕃有徒。』

# src: Zuo Zhao 28.2.2 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1491; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

無道立矣,

子懼不免。

《詩》曰:

『民之多辟,

無自立辟。』

姑已,

若何?」

盈曰:

# src: Zuo Zhao 28.2.3 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1491; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

「祁氏私有討,

國何有焉?」

遂執之。

祁勝賂荀躒,

荀躒為之言於晉侯。

晉侯執祁盈。

祁盈之臣曰:

「鈞將皆死,

憖使吾君聞勝與臧之死也以為快。」

乃殺之。

# src: Zuo Zhao 28.2.4 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1492; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

夏六月,

晉殺祁盈及楊食我。

食我、

祁盈之黨也,

而助亂,

故殺之,

遂滅祁氏、

羊舌氏。

KR1e0001_tls_010-674a

# src: Zuo Zhao 28.2.5 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1492; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

初,

叔向欲娶於申公巫臣氏,

其母欲娶其黨。

叔向曰:

「吾母多而庶鮮,

吾懲舅氏矣。」

其母曰:

「子靈之妻殺三夫、

一君、一子,

而亡一國、兩卿矣,

可無懲乎?

# src: Zuo Zhao 28.2.6 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1492; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

吾聞之:

『甚美必有甚惡。』

是鄭穆少妃姚子之子,

子貉之妹

也。

子貉早死,

無後,

而天鍾美於是,

將必以是大有敗也。

昔有仍氏生女,

黰黑,

# src: Zuo Zhao 28.2.7 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1493; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:726

# dating: 8120

而甚美,

光可以鑑,

名曰玄妻。

樂正后夔取之,

生伯封,

實有豕心,

貪惏無饜,

忿纇無期,

謂之封豕。

有窮后羿滅之,

夔是以不祀。

# src: Zuo Zhao 28.2.8 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1493; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:727

# dating: 8120

且三代之亡、共子之廢,

皆是物也,

女何以為哉?

夫有尤物,

足以移人。

苟非德義,

則必有禍。」

# dating: 8120

叔向懼,

不敢取。

平公強使取之,

生伯石。

伯石始生,

子容之母走謁諸姑,

曰:

「長叔姒生男。」

# src: Zuo Zhao 28.2.10 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1493; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1379 tr. Legge:727

# dating: 8120

姑視之。

及堂,

聞其聲而還,

曰:

「是豺狼之聲也。

狼子野心。

非是,

莫喪羊舌氏矣。」

遂弗視。

KR1e0001_tls_010-675a

# src: Zuo Zhao 28.3.1 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1493; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

B10.28.3秋,

晉韓宣子卒,

魏獻子為政,

分祁氏之田以為七縣,

分羊舌氏之田以為三縣。

司馬彌牟為鄔大夫,

賈辛為祁大夫,

司馬烏為平陵大夫,

魏戊為梗陽大夫,

# src: Zuo Zhao 28.3.2 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1494; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

知徐吾為塗水大夫,

韓固為馬首大夫,

孟丙為盂大夫,

樂霄為銅鞮大夫,

趙朝為平陽大夫,

僚安為楊氏大夫。

謂賈辛、

司馬烏為有力於王室,故舉之;

謂知徐吾、趙朝、韓固、魏戊,

餘子之不失職、能守業者也;

# src: Zuo Zhao 28.3.3 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1494; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

其四人者,

皆受縣而後見於魏子,

以賢舉也。

KR1e0001_tls_010-676a

魏子謂成鱄:

「吾與戊也縣,

人其以我為黨乎?」

# src: Zuo Zhao 28.3.4 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1494; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

對曰:

「何也!

戊之為人也,

遠不忘君,

近不偪同;

居利思義,在約思純,

有守心而無淫行,

雖與之縣,

不亦可乎!

# src: Zuo Zhao 28.3.5 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1494; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

昔武王克商,

光有天下,

其兄弟之國者十有五人,

姬姓之國者四十人,

皆舉親也。

夫舉無他,

唯善所在,

親疏一也。

# src: Zuo Zhao 28.3.6 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1495; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

《詩》曰:

『唯此文王,

帝度其心。

莫其德音,

其德克明。

克明克類,

克長克君。

# src: Zuo Zhao 28.3.7 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1495; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

王此大國,

克順克比。

比于文王,

其德靡悔。

既受帝祉,

施于孫子。』

心能制義曰度,

德正應和曰莫,

照臨四方曰明,

# src: Zuo Zhao 28.3.8 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1495; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

勤施無私曰類,

教誨不倦曰長,

賞慶刑威曰君,

慈和徧服曰順,

擇善而從之曰比,

# src: Zuo Zhao 28.3.9 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1495; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i2 tr. Legge:727

# dating: 8120

經緯天地曰文。

九德不愆,

作事無悔,

故襲天祿,

子孫賴之。

主之舉也,

近文德矣,

所及其遠哉!」

KR1e0001_tls_010-677a

# src: Zuo Zhao 28.3.10 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:727

# dating: 8120

賈辛將適其縣,

見於魏子。

魏子曰:

「辛來!

昔叔向適鄭,

鬷蔑惡,

欲觀叔向,

從使之收器者,

而往,

# src: Zuo Zhao 28.3.11 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:727

# dating: 8120

立於堂下,

一言而善。

叔向將飲酒,

聞之,

曰:

『必鬷明也!』

下,

執其手以上,

曰:

『昔賈大夫惡,

娶妻而美,

三年不言不笑。

# src: Zuo Zhao 28.3.12 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:727

# dating: 8120

御以如皋,

射雉,

獲之,

其妻始笑而言。

賈大夫曰:

「才之不可以已。

我不能射,

女遂不言不笑夫!」

# src: Zuo Zhao 28.3.13 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:727

# dating: 8120

今子少不颺,

子若無言,

吾幾失子矣。

言之不可以已也如是!』

遂如故知。

今女有力於王室,

吾是以舉女。

行乎!

敬之哉!

毋墮乃力!」

KR1e0001_tls_010-678a

# src: Zuo Zhao 28.3.14 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:727

# dating: 8120

仲尼聞魏子之舉也,

以為義,

曰:

「近不失親,

遠不失舉,

可謂義矣。」

又聞其命賈辛也,

以為忠,

# src: Zuo Zhao 28.3.15 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:728

# dating: 8120

「《詩》曰:

『永言配命,

自求多福』,

忠也。

魏子之舉也義,

其命也忠,

其長有後於晉國乎!」

KR1e0001_tls_010-679a

# src: Zuo Zhao 28.4.1 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1496; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:728

# dating: 8120

B10.28.4冬,

梗陽人有獄,

魏戊不能斷,

以獄上。

其大宗賂以女樂,

魏子將受之。

魏戊謂閻沒、

女寬曰:

「主以不賄聞於諸侯,

若受梗陽人,

賄莫甚焉。

吾子必諫!」

# src: Zuo Zhao 28.4.2 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1497; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:728

# dating: 8120

皆許諾。

退朝,

待於庭。

饋入,

召之。

比置

三歎。

既食,

使坐。

魏子曰:

# src: Zuo Zhao 28.4.3 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1497; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i3 tr. Legge:728

# dating: 8120

「吾聞諸伯叔,

諺曰:

『唯食忘憂。』

吾子置食之間三歎,

何也?」

同辭而對曰:

「或賜二小人酒,

不夕食。

# src: Zuo Zhao 28.4.4 (515 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1497; Wa2ng Sho3uqia1n et al.13i4 tr. Legge:728

# dating: 8120

饋之始至,

恐其不足,

是以歎。

中置

自咎曰:

『豈將軍食之而有不足?』

是以再歎。

及饋之畢,

願以小人之腹為君子之心,

屬厭而已。」

獻子辭梗陽人。

KR1e0001_tls_010-680a

# src: Zuo Zhao 29.1.1 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1498; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

A10.29《昭公二十九年經》

KR1e0001_tls_010-681a

A10.29.1二十有九年春,

公至自乾侯,

居于鄆。

齊侯使高張來唁公。

KR1e0001_tls_010-682a

A10.29.2公如晉,

次于乾侯。

KR1e0001_tls_010-683a

A10.29.3夏四月庚子,

叔詣卒。

KR1e0001_tls_010-684a

A10.29.4秋七月。

KR1e0001_tls_010-685a

A10.29.5冬十月,

鄆潰。

KR1e0001_tls_010-686a

B10.29《昭公二十九年傳》

KR1e0001_tls_010-687a

B10.29.1二十九年春,

公至自乾侯,

處于鄆。

齊侯使高張來唁公,

稱主君。

子家子曰:

「齊卑君矣,

君衹辱焉。」

公如乾侯。

KR1e0001_tls_010-688a

# src: Zuo Zhao 29.2.1 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1499; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

B10.29.2三月己卯,

京師殺召伯盈、尹氏固及原伯魯之子。

尹固之復也,

有婦人遇之周郊,

尤之,

曰:

# src: Zuo Zhao 29.2.2 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1499; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

「處則勸人為禍,

行則數日而反,

是夫也,

其過三歲乎?」

KR1e0001_tls_010-689a

夏五月庚寅,

王子趙車入于鄻以叛,

陰不佞敗之。

KR1e0001_tls_010-690a

# src: Zuo Zhao 29.3.1 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1499; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

B10.29.3平子每歲賈馬,

具從者之衣屨

而歸之于乾侯。

公執歸馬者,

賣之,

乃不歸馬。

KR1e0001_tls_010-691a

衛侯來獻其乘馬,

曰啟服,

# src: Zuo Zhao 29.3.2 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1499; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

塹而死。

公將為之櫝。

子家子曰:

「從者病矣,

請以食之。」

乃以帷裹之。

KR1e0001_tls_010-692a

# src: Zuo Zhao 29.3.3 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1500 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

公賜公衍羔裘,

使獻龍輔於齊侯,

遂入羔裘。

齊侯喜,

與之陽穀。

公衍、公為之生也,

其母偕出。

公衍先生。

# src: Zuo Zhao 29.3.4 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1500 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:730

# dating: 8120

公為之母曰:

「相與偕出,

請相與偕告。」

三日,

公為生。

甚母先以告,

公為為兄。

公私喜於陽穀,

而思於魯,

# src: Zuo Zhao 29.3.5 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1500 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1387 tr. Legge:731

# dating: 8120

曰:

「務人為此禍也。

且後生而為兄,

其誣也久矣。」

乃黜之,

而以公衍為大子。

KR1e0001_tls_010-693a

# src: Zuo Zhao 29.4.1 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1500 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

B10.29.4秋,

龍見于絳郊。

魏獻子問於蔡墨曰:

「吾聞之,

蟲莫知於龍,

以其不生得也,

謂之知,

信乎?」

# src: Zuo Zhao 29.4.2 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1500 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

對曰:

「人實不知,

非龍實知。

古者畜龍,

故國有豢龍氏,

有御龍氏。」

獻子曰:

「是二氏者,

吾亦聞之,

而不知其故,

是何謂也?」

# src: Zuo Zhao 29.4.3 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1500 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

對曰:

「昔有飂叔安,

有裔子曰董父,

實甚好龍,

能求其耆欲以飲食之,

龍多歸之,

乃擾畜龍,

以服事帝舜,

帝賜之姓曰董,

氏曰豢龍,

# src: Zuo Zhao 29.4.4 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1501 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

封諸鬷川,

鬷夷氏其後也。

故帝舜氏世有畜龍。

及有夏孔甲,

擾于有帝,

帝賜之乘龍,

河、漢各二,

各有雌雄。

孔甲不能食,

而未獲豢龍氏。

# src: Zuo Zhao 29.4.5 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1501 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

有陶唐氏既衰,

其後有劉累,

學擾龍于豢龍氏,

以事孔甲,

能飲食之

夏后嘉之,

賜氏曰御龍。

以更豕韋之後。

# src: Zuo Zhao 29.4.6 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1501 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

龍一雌死,

潛醢以食夏后。

夏后饗之,

既而使求之。

懼而遷于魯縣,

范氏其後也。」

獻子曰:

「今何故無之?」

# src: Zuo Zhao 29.4.7 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1502 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

對曰:

「夫物、

物有其官,

官脩其方,

朝夕思之。

一日失職,

則死及之。

失官不食。

官宿其業,

其物乃至。

# src: Zuo Zhao 29.4.8 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1502 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

若泯棄之,

物乃坻伏,

鬱湮不育。

故有五行之官,

是謂五官,

實列受氏姓,

封為上公,

祀為貴神。

社稷五祀,

是尊是奉。

# src: Zuo Zhao 29.4.9 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1502 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1389 tr. Legge:731

# dating: 8120

木正曰句芒,

火正曰祝融,

金正曰蓐收,

水正曰玄冥,

土正曰后土。

龍、

水物也,

水官棄矣,

故龍不生得。

不然,

《周易》有之:

# src: Zuo Zhao 29.4.10 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1502 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1390 tr. Legge:731

# dating: 8120

在《乾》䷀之《姤》

䷫,

『潛龍勿用』;

其《同人》䷌曰

『見龍在田』;

其《大有》䷍曰

『飛龍在天』;

其《夬》(䷰)䷪曰

『亢龍有悔』,

# src: Zuo Zhao 29.4.11 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1503 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1390 tr. Legge:731

# dating: 8120

其《坤》䷁曰

『見群龍無首,

吉』;

《坤》之《剝》䷖曰

『龍戰于野』。

若不朝夕見,

誰能物之?」

獻子曰:

「社稷五祀,

誰氏之五官也?」

# src: Zuo Zhao 29.4.12 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1503 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1390 tr. Legge:731

# dating: 8120

對曰:

「少暭氏有四叔,

曰重、曰該、曰脩、曰熙,

實能金、木及水。

使重為句芒,

該為蓐收,

脩及熙為玄冥,

世不失職,

遂濟窮桑,

此其三祀也。

# src: Zuo Zhao 29.4.13 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1503 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1390 tr. Legge:731

# dating: 8120

顓頊氏有子曰犂,

為祝融;

共工氏有子曰句龍,

為后土,

此其二祀也。

后土為社;

稷、

田正也。

# src: Zuo Zhao 29.4.14 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1503 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1390 tr. Legge:731

# dating: 8120

有烈山氏之子曰柱為稷,

自夏以上祀之。

周棄亦為稷,

自商以來祀之。」

KR1e0001_tls_010-694a

# src: Zuo Zhao 29.5.1 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1504 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1392 tr. Legge:732

# dating: 8120

B10.29.5冬,

晉趙鞅、荀寅帥師城汝濱,

遂賦晉國一鼓鐵,

以鑄刑鼎,

著范宣子所為刑書焉。

KR1e0001_tls_010-695a

仲尼曰:

「晉其亡乎!

失其度矣。

夫晉國將守唐叔之所受法度,

以經緯其民,

# src: Zuo Zhao 29.5.2 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1504 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1393 tr. Legge:732

# dating: 8120

卿大夫以序守之,

民是以能尊其貴,

貴是以能守其業。

貴賤不愆,

所謂度也。

文公是以作執秩之官,

為被廬之法,

以為盟主。

# src: Zuo Zhao 29.5.3 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1504 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1393 tr. Legge:732

# dating: 8120

今棄是度也,

而為刑鼎,

民在鼎矣,

何以尊貴?

貴何業之守?

貴賤無序,

何以為國?

且夫宣子之刑,

夷之蒐也,

晉國之亂制也,

若之何以為法?」

# src: Zuo Zhao 29.5.4 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1504 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1393 tr. Legge:732

# dating: 8120

蔡史墨曰:

「范氏、中行氏其亡乎!

中行寅為下卿,

而干上令,

擅作刑器,

以為國法,

是法姦也。

又加范氏焉,

易之

亡也。

# src: Zuo Zhao 29.5.5 (514 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1505 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1393 tr. Legge:732

# dating: 8120

其及趙氏,

趙孟與焉。

然不得已,

若德,

可以免。」

KR1e0001_tls_010-696a

# src: Zuo Zhao 30.1.1 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1505 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

A10.30《昭公三十年經》

KR1e0001_tls_010-697a

A10.30.1三十年春,

王正月,

公在乾侯。

KR1e0001_tls_010-698a

A10.30.2夏六月庚辰,

晉侯去疾卒。

KR1e0001_tls_010-699a

A10.30.3秋八月,

葬晉頃公。

KR1e0001_tls_010-700a

A10.30.4冬十有二月,

吳滅徐,

徐子章羽奔楚。

KR1e0001_tls_010-701a

B10.30《昭公三十年傳》

KR1e0001_tls_010-702a

B10.30.1三十年春,

王正月,

公在乾侯,

不先書鄆與乾侯,

非公,

且徵過也。

KR1e0001_tls_010-703a

# src: Zuo Zhao 30.2.1 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1506 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

B10.30.2夏六月,

晉頃公卒。

秋八月,

葬。

鄭游吉弔,

且送葬。

魏獻子使士景伯詰之,

曰:

# src: Zuo Zhao 30.2.2 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1506 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

「悼公之喪,

子西弔,

子蟜送葬。

今吾子無貳,

何故?」

對曰:

# src: Zuo Zhao 30.2.3 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1506 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

「諸侯所以歸晉君,

禮也。

禮也者,

小事大、大字小之謂。

事大在共其時命,

字小在恤其所無。

以敝邑居大國之間,

共其職貢,

# src: Zuo Zhao 30.2.4 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1506 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

與其備御不虞之患,

豈忘共命?

先王之制:

諸侯之喪,

士弔,

大夫送葬;

唯嘉好、聘享、三軍之事於是乎使卿。

# src: Zuo Zhao 30.2.5 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1506 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

晉之喪事,

敝邑之間,

先君有所助執紼矣。

若其不間,

雖士、

大夫有所不獲數矣。

# src: Zuo Zhao 30.2.6 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1507 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1395 tr. Legge:734

# dating: 8120

大國之惠,

亦慶其加,

而不討其乏,

明厎其情,

取備而已,

以為禮也。

靈王之喪,

我先君簡公在楚,

我先大夫印段實往,

# src: Zuo Zhao 30.2.7 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1507 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1394 tr. Legge:734

# dating: 8120

--敝邑之少卿也。

王吏不討,

恤所無也。

今大夫曰:

『女盍從舊?』

舊有豐有省,

不知所從。

從其豐,

則寡君幼弱,

是以不共。

從其省,

則吉在此矣。

唯大夫圖之!」

晉人不能詰。

KR1e0001_tls_010-704a

# src: Zuo Zhao 30.3.1 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1507 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1396 tr. Legge:734

# dating: 8120

B10.30.3吳子使徐人執掩餘,

使鍾吾人執燭庸,

二公子奔楚。

楚子大封,

而定其徙,

使監馬尹大心逆吳公子,

使居養,

莠尹然、

左司馬沈尹戌城之;

取於城父與胡田以與之,

# src: Zuo Zhao 30.3.2 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1508 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1396 tr. Legge:734

# dating: 8120

將以害吳也。

子西諫曰:

「吳光新得國,

而親其民,

視民如子,

辛苦同之,

將用之也。

# src: Zuo Zhao 30.3.3 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1508 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1396 tr. Legge:734

# dating: 8120

若好吾邊疆,

使柔服焉,

猶懼其至。

吾又彊其讎,

以重怒之,

無乃不可乎!

吳、

周之冑裔也,

而棄在海濱,

不與姬通,

# src: Zuo Zhao 30.3.4 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1508 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1396 tr. Legge:734

# dating: 8120

今而始大,

比于諸華。

光又甚文,

將自同於先王。

不知天將以為虐乎,

使翦喪吳國而封大異姓乎,

其抑亦將卒以祚吳乎,

# src: Zuo Zhao 30.3.5 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1508 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1396 tr. Legge:734

# dating: 8120

其終不遠矣。

我盍姑億吾鬼神,

而寧吾族姓,

以待其歸,

將焉用自播揚焉?」

王弗聽。

KR1e0001_tls_010-705a

# src: Zuo Zhao 30.3.6 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1508 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1397 tr. Legge:734

# dating: 8120

B10.30.4吳子怒。

冬十二月,

吳子執鍾吾子。

遂伐徐,

防山以水之。

己卯,

滅徐。

# src: Zuo Zhao 30.3.7 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1508 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1397 tr. Legge:734

# dating: 8120

徐子章禹斷其髮,

攜其夫人以逆吳子。

吳子唁而送之,

使其邇臣從之,

遂奔楚。

楚沈尹戌帥師救徐,

弗及。

遂城夷,

使徐子處之。

KR1e0001_tls_010-706a

# src: Zuo Zhao 30.4.1 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1509 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1397 tr. Legge:734

# dating: 8120

B10.30.5吳子問於伍員曰:

「初而言伐楚,

余知其可也,

而恐其使余往也,

又惡人之有余之功也。

今余將自有之矣。

伐楚何如?」

對曰:

# src: Zuo Zhao 30.4.2 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1509 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1397 tr. Legge:735

# dating: 8120

「楚執政眾而乖,

莫適任患。

若為三師以肄焉,

一師至,

彼必皆出。

彼出則歸,

彼歸則出,

# src: Zuo Zhao 30.4.3 (512 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1509 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1397 tr. Legge:735

# dating: 8120

楚必道敝。

亟肄以罷之,

多方以誤之。

既罷而後以三軍繼之,

必大克之。」

闔廬從之,

楚於是乎始病。

KR1e0001_tls_010-707a

# src: Zuo Zhao 31.1.1 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1510 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

A10.31《昭公三十一年經》

KR1e0001_tls_010-708a

A10.31.1三十有一年春,

王正月,

公在乾侯。

KR1e0001_tls_010-709a

A10.31.2季孫意如會晉荀躒于適歷。

KR1e0001_tls_010-710a

A10.31.3夏四月丁巳,

薛伯穀卒。

KR1e0001_tls_010-711a

A10.31.4晉侯使荀躒唁公于乾侯。

KR1e0001_tls_010-712a

A10.31.5秋,

葬薛獻公。

KR1e0001_tls_010-713a

A10.31.6冬,

黑肱以濫來奔。

KR1e0001_tls_010-714a

A10.31.7十有二月辛亥朔,

日有食之。

KR1e0001_tls_010-715a

B10.31《昭公三十一年傳》

KR1e0001_tls_010-716a

B10.31.1三十一年春,

王正月,

公在乾侯,

言不能外內也。

KR1e0001_tls_010-717a

# src: Zuo Zhao 31.2.1 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1510 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

B10.31.2晉侯將以師納公。

范獻子曰:

「若召季孫而不來,

則信不臣矣,

然後伐之,

若何?」

晉人召季孫。

獻子使私焉,

曰:

「子必來,

我受其無咎。」

# src: Zuo Zhao 31.2.2 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1510 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

季孫意如會晉荀躒于適歷。

荀躒曰:

「寡君使躒謂吾子:

『何故出君?

有君不事,

周有常刑。

子其圖之!』」

季孫練冠、

麻衣,

跣行,

伏而對曰:

# src: Zuo Zhao 31.2.3 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1511 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

「事君,

臣之所不得也,

敢逃刑命?

君若以臣為有罪,

請囚于費,

以待君之察也,

亦唯君。

# src: Zuo Zhao 31.2.4 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1511 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

若以先臣之故,

不絕季氏,

而賜之死。

若弗殺弗亡,

君之惠也,

死且不朽。

若得從君而歸,

則固臣之願也,

敢有異心?」

KR1e0001_tls_010-718a

# src: Zuo Zhao 31.2.5 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1511 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

夏四月,

季孫從知伯如乾侯。

子家子曰:

「君與之歸。

一慚之不忍,

而終身慚乎?」

公曰:

「諾。」

眾曰:

「在一言矣,

君必逐之!」

# src: Zuo Zhao 31.2.6 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1511 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

荀躒以晉侯之命唁公,

且曰:

「寡君使躒以君命討於意如,

意如不敢逃死,

君其入也!」

公曰:

「君惠顧先君之好,

施及亡人,

# src: Zuo Zhao 31.2.7 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1511 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

將使歸糞除宗祧以事君,

則不能見夫人。

己所能見夫人者,

有如河!」

荀躒掩耳而走,

曰:

「寡君其罪之恐,

敢與知魯國之難!

臣請復於寡君。」

# src: Zuo Zhao 31.2.8 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1511 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

退而謂季孫:

「君怒未怠,

子姑歸祭。」

子家子曰:

「君以一乘入于魯師,

季孫必與君歸。」

公欲從之。

眾從者脅公,

不得歸。

KR1e0001_tls_010-719a

# src: Zuo Zhao 31.3.1 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1512 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1399 tr. Legge:737

# dating: 8120

B10.31.3薛伯穀卒,

同盟,

故書。

KR1e0001_tls_010-720a

# src: Zuo Zhao 31.4.1 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1512 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1401 tr. Legge:737

# dating: 8120

B10.31.4秋,

吳人侵楚,

伐夷,

侵潛、六。

楚沈尹戌帥師救潛,

吳師還。

楚師遷潛於南岡而還。

# src: Zuo Zhao 31.4.2 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1512 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1401 tr. Legge:737

# dating: 8120

吳師圍弦,

左司馬戌、右司馬稽帥師救弦,

及豫章,

吳師還。

--始用子胥之謀也。

KR1e0001_tls_010-721a

# src: Zuo Zhao 31.5.1 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1512 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1401 tr. Legge:737

# dating: 8120

B10.31.5冬,

邾黑肱以濫來奔。

賤而書名,

重地故也。

KR1e0001_tls_010-722a

君子曰:

「名之不可不慎也如是夫,

有所有名而不如其已。

# src: Zuo Zhao 31.5.2 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1512 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1401 tr. Legge:737

# dating: 8120

以地叛,

雖賤,

必書地,

以名其人,

終為不義,

弗可滅已。

是故君子動則思禮,

行則思義;

不為利回,

不為不義疚。

# src: Zuo Zhao 31.5.3 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1512 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1401 tr. Legge:738

# dating: 8120

或求名而不得,

或欲蓋而名章,

懲不義也。

齊豹為衛司寇,

守嗣大夫,

作而不義,

其書為

『盜』。

# src: Zuo Zhao 31.5.4 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1513 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1402 tr. Legge:738

# dating: 8120

邾庶其、

莒牟夷、

邾黑肱以土地出,

求食而已,

不求其名。

賤而必書。

此二物者,

所以懲肆而去貪也。

若艱難其身,

以險危大人,

而有名章徹,

攻難之士將奔走之。

若竊邑叛君以徼大利而無名,

貪冒之民將寘力焉。

是以《春秋》書齊豹曰

『盜』,

三叛人名,

# src: Zuo Zhao 31.5.5 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1513 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1402 tr. Legge:738

# dating: 8120

以懲不義,

數惡無禮,

其善志也。

故曰:

《春秋》之稱微而顯,

婉而辨。

上之人能使昭明,

善人勸焉,

淫人懼焉,

是以君子貴之。」

KR1e0001_tls_010-723a

# src: Zuo Zhao 31.6.1 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1513 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1402 tr. Legge:738

# dating: 8120

B10.31.6十二月辛亥朔,

日有食之。

是夜也,

趙簡子夢童子臝而轉以歌,

旦,占諸史墨,

曰:

「吾夢如是,

今而日食,

何也?」

對曰:

# src: Zuo Zhao 31.6.2 (511 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1513 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1402 tr. Legge:738

# dating: 8120

「六年及此月也,

吳其入郢乎,

終亦弗克。

入郢必以庚辰,

日月在辰尾。

庚午之日,

日始有謫。

火勝金,

故弗克。」

KR1e0001_tls_010-724a

# src: Zuo Zhao 32.1.1 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1515 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1404 tr. Legge:740

# dating: 8120

A10.32《昭公三十二年經》

KR1e0001_tls_010-725a

A10.32.1三十有二年春,

王正月,

公在乾侯。

KR1e0001_tls_010-726a

A10.32.2取闞。

KR1e0001_tls_010-727a

A10.32.3夏,

吳伐越。

KR1e0001_tls_010-728a

A10.32.4秋七月。

KR1e0001_tls_010-729a

A10.32.5冬,

仲孫何忌會晉韓不信、

齊高張、

宋仲幾、

衛世叔申、

鄭國參、

曹人、

莒人、

薛人、

杞人、

小邾人城成周。

KR1e0001_tls_010-730a

A10.32.6十有二月己未,

公薨于乾侯。

KR1e0001_tls_010-731a

B10.32《昭公三十二年傳》

KR1e0001_tls_010-732a

B10.32.1三十二年春,

王正月,

公在乾侯,

言不能外內,

又不能用其人也。

KR1e0001_tls_010-733a

# src: Zuo Zhao 32.2.1 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1516 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1404 tr. Legge:740

# dating: 8120

B10.32.2夏,

吳伐越,

始用師於越也。

史墨曰:

「不及四十年,

越其有吳乎!

越得歲而吳伐之,

必受其凶。」

KR1e0001_tls_010-734a

# src: Zuo Zhao 32.3.1 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1517 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1404 tr. Legge:740

# dating: 8120

B10.32.3秋八月,

王使富辛與石張如晉,

請城成周。

天子曰:

「天降禍于周,

俾我兄弟並有亂心,

以為伯父憂。

我一二親昵甥舅不皇啟處,

於今十年。

勤戍五年。

# src: Zuo Zhao 32.3.2 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1517 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

余一人無日忘之,

閔閔焉如農夫之望歲,

懼以待時。

伯父若肆大惠,

復二文之業,

弛周室之憂,

徼文、武之福,

以固盟主,

宣昭令名,

則余一人有大願矣。

# src: Zuo Zhao 32.3.3 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1517 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

昔成王合諸侯城成周,

以為東都,

崇文德焉。

今我欲徼福假靈于成王,

脩成周之城,

俾戍人無勤,

諸侯用寧,

蝥賊遠屏,

# src: Zuo Zhao 32.3.4 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1517 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

晉之力也。

其委諸伯父,

使伯父實重圖之,

俾我一人無徵怨于百姓,

而伯父有榮施,

先王庸之。」

KR1e0001_tls_010-735a

# src: Zuo Zhao 32.3.5 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1518 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

范獻子謂魏獻子曰:

「與其戍周,

不如城之。

天子實云,

雖有後事,

晉勿與知可也。

從王命以紓諸侯,

晉國無憂,

是之不務,

而又焉從事?」

# src: Zuo Zhao 32.3.6 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1518 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

魏獻子曰:

「善。」

使伯音對,曰:

「天子有命,

敢不奉承以奔告於諸侯,

遲速衰序,

於是焉在。」

KR1e0001_tls_010-736a

# src: Zuo Zhao 32.3.7 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1518 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

冬十一月,

晉魏舒、韓不信如京師,

合諸侯之大夫于狄泉,

尋盟,

且令城成周。

魏子南面。

衛彪徯曰:

# src: Zuo Zhao 32.3.8 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1518 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:740

# dating: 8120

「魏子必有大咎。

干位以令大事,

非其任也。

《詩》曰:

『敬天之怒,

不敢戲豫;

敬天之渝,

不敢馳驅。』

況敢干位以作大事乎?」

KR1e0001_tls_010-737a

# src: ZUO Zhao 32.3.9 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1518 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:741

# dating: 8120

己丑,

士彌牟營成周,

計丈數,

揣高卑,

度厚薄,

仞溝洫,

物土方,

議遠邇,

量事期,

計徒庸,

慮材用,

# src: Zuo Zhao 32.3.10 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1518 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1405 tr. Legge:741

# dating: 8120

書餱糧,

以令役於諸侯。

屬役賦丈,

書以授帥,

而效諸劉子。

韓簡子臨之,

以為成命。

KR1e0001_tls_010-738a

# src: Zuo Zhao 32.4.1 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1519 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1407 tr. Legge:741

# dating: 8120

B10.32.4十二月,

公疾,

徧賜大夫,

大夫不受。

賜子家子雙琥、

一環、一璧、

輕服,

受之。

大夫皆受其賜。

# src: Zuo Zhao 32.4.2 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1519 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1407 tr. Legge:741

# dating: 8120

己未,

公薨。

子家子反賜於府人,

曰:

「吾不敢逆君命也。」

大夫皆反其賜。

書曰

「公薨于乾侯」,

言失其所也。

KR1e0001_tls_010-739a

# src: Zuo Zhao 32.4.3 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1519 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1408 tr. Legge:741

# dating: 8120

趙簡子問於史墨曰:

「季氏出其君,

而民服焉,

諸侯與之;

君死於外而莫之或罪

也。」

對曰:

「物生有兩、有三、有五、有陪貳。

# src: Zuo Zhao 32.4.4 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1519 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1408 tr. Legge:741

# dating: 8120

故天有三辰,

地有五行,

體有左右,

各有妃耦,

王有公,

諸侯有卿,

皆有貳也。

# src: Zuo Zhao 32.4.5 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1519 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1408 tr. Legge:741

# dating: 8120

天生季氏,

以貳魯侯,

為日久矣。

民之服焉,

不亦宜乎!

魯君世從其失,

季氏世脩其勤,

# src: Zuo Zhao 32.4.6 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1519 Wa2ng Sho3uqia1n et al.1408 tr. Legge:741

# dating: 8120

民忘君矣。

雖死於外,

其誰矜之?

社稷無常奉,

君臣無常位,

自古以然。

# src: Zuo Zhao 32.4.7 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1520; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1408; tr. Legge:741

# dating: 8120

故《詩》曰:

『高岸為谷,

深谷為陵。』

三后之姓於今為庶,

主所知也。

在《易》卦,

雷乘《乾》曰《大壯》

䷡,

天之道也。

# src: Zuo Zhao 32.4.8 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1520; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1408 tr. Legge:741

# dating: 8120

昔成季友,

桓之季也,

文姜之愛子也。

始震而卜,

卜人謁之,

曰:

『生有嘉聞,

其名曰友,

為公室輔。』

# src: Zuo Zhao 32.4.9 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1520 Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1408 tr. Legge:741

# dating: 8120

及生,

如卜人之言,

有文在其手曰

『友』,

遂以名之,

既而有大功於魯,

受費以為上卿。

至於文子、武子,

世增其業,

不廢舊績。

# src: Zuo Zhao 32.4.10 (510 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1520; Wa2ng Sho3uqia1n et al. 1408; tr. Legge:741

# dating: 8120

魯文公薨,

而東門遂殺適立庶,

魯君於是乎失國,

政在季氏,

於此君也四公矣。

民不知君,

何以得國?

是以為君慎器與名,

不可以假人。」