春秋左傳
春秋左傳
** 12 哀公
A12.1《哀公元年經》
A12.1.1元年春王正月,
公即位。
A12.1.2楚子、
陳侯、
隨侯、
許男圍蔡。
A12.1.3鼷鼠食郊牛,
改卜牛。
夏四月辛巳,
郊。
A12.1.4秋,
齊侯、
衛侯伐晉。
A12.1.5冬,
仲孫何忌帥師伐邾。
B12.1《哀公元年傳》
B12.1.1元年春,
楚子圍蔡,
報柏舉也。
里而栽,
廣丈,高倍。
夫屯晝夜九日,
如子西之素。
蔡人男女以辨。
使疆于江、
汝之間而還。
蔡於是乎請遷于吳。
# src: Zuo Ai 1.2.1 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1605; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i3; tr. Legge:794
# dating: 8120
B12.1.2吳王夫差敗越于夫椒,
報檇李也。
遂入越。
越子以甲楯五千保于會稽,
使大夫種因吳大宰嚭以行成。
吳子將許之。
伍員曰:
# src: Zuo Ai 1.2.2 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1605; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i3; tr. Legge:794
# dating: 8120
「不可。
臣聞之:
『樹德莫如滋,
去疾莫如盡。』
昔有過澆殺斟灌以伐斟鄩,
滅夏后相,
后緡方娠,
逃出自竇,
歸于有仍,
生少康焉。
# src: Zuo Ai 1.2.3 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1605; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i3; tr. Legge:794
# dating: 8120
為仍牧正,
惎澆能戒之。
澆使椒求之,
逃奔有虞,
為之庖正,
以除其害。
虞思於是妻之以二姚,
而邑諸綸,
有田一成,
有眾一旅。
# src: Zuo Ai 1.2.4 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1606; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i3; tr. Legge:794
# dating: 8120
能布其德,
而兆其謀,
以收夏眾,
撫其官職;
使女艾諜澆,
使季杼誘豷。
遂滅過、戈,
復禹之績,
祀夏配天,
不失舊物。
# src: Zuo Ai 1.2.5 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1606; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i3; tr. Legge:794
# dating: 8120
今吳不如過,
而越大於少康,
或將豐之,
不亦難乎!
句踐能親而務施,
施不失人,
親不棄勞。
與我同壤,
而世為仇讎。
# src: Zuo Ai 1.2.6 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1606; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i4; tr. Legge:794
# dating: 8120
於是乎克而弗取,
將又存之,
違天而長寇讎,
後雖悔之,
不可食已。
姬之衰也,
日可俟也。
介在蠻夷,
而長寇讎,
以是求伯,
必不行矣。」
# src: Zuo Ai 1.2.7 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1606; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i4; tr. Legge:794
# dating: 8120
弗聽。
退而告人曰:
「越十年生聚,
而十年教訓,
二十年之外,
吳其為沼乎!」
# src: Zuo Ai 1.28 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.14i4; tr. Legge:794
# dating: 8120
三月,
越及吳平。
吳入越,
不書,
吳不告慶、越不告敗也。
# src: Zuo Ai 1.3.1 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
B12.1.3夏四月,
齊侯、衛侯救邯鄲,
圍五鹿。
# src: Zuo Ai 1.4.1 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
B12.1.4吳之入楚也,
使召陳懷公。
懷公朝國人而問焉,
曰:
「欲與楚者右,
欲與吳者左。
陳人從田,
無田從黨。」
# src: Zuo Ai 1.4.2 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
逢滑當公而進,
曰:
「臣聞,
國之興也以福,
其亡也以禍。
今吳未有福,
楚未有禍,
楚未可棄,
吳未可從。
# src: Zuo Ai 1.4.3 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
而晉、
盟主也;
若以晉辭吳,
若何?」
公曰:
「國勝君亡,
非禍而何?」
# src: Zuo Ai 1.4.4 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
對曰:
「國之有是多矣,
何必不復?
小國猶復,
況大國乎?
臣聞,
國之興也,
視民如傷,
是其福也;
其亡也,
以民為土芥,
是其禍也。
# src: Zuo Ai 1.4.5 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1607; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
楚雖無德,
亦不艾殺其民。
吳日敝於兵,
暴骨如莽,
而未見德焉。
天其或者正訓楚也,
禍之適吳,
其何日之有?」
# src: Zuo Ai 1.4.6 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1608; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
陳侯從之。
及夫差克越,
乃脩先君之怨。
秋八月,
吳侵陳,
脩舊怨也。
# src: Zuo Ai 1.5.1 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1608; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1487; tr. Legge:794
# dating: 8120
B12.1.5齊侯、衛侯會于乾侯,
救范氏也。
師及齊師、衛孔圉、鮮虞人伐晉,
取棘蒲。
# src: Zuo Ai 1.6.1 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1608; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1489; tr.Watson:1989 190
# dating: 8120
B12.1.6吳師在陳,
楚大夫皆懼,
曰:
「闔廬惟能用其民,
以敗我於柏舉。
今聞其嗣又甚焉,
將若之何?」
子西曰:
# src: Zuo Ai 1.6.2 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1608; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1489; tr.Watson:1989 190
# dating: 8120
「二三子恤不相睦,
無患吳矣。
昔闔廬食不二味,
居不重席,
室不崇壇,
器不彤鏤,
宮室不觀,
舟車不飾;
衣服財用,
擇不取費。
# src: Zuo Ai 1.6.3 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1608; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1489; tr.Watson:1989 190
# dating: 8120
在國,
天有菑癘,
親巡孤寡而共其乏困。
在軍,
熟食者分而後敢食,
其所嘗者,
卒乘與焉。
# src: Zuo Ai 1.6.4 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1609; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1489; tr.Watson:1989 190
# dating: 8120
勤恤其民,
而與之勞逸,
是以民不罷勞,
死知不曠。
吾先大夫子常易之,
所以敗我也。
# src: Zuo Ai 1.6.5 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1609; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1489; tr.Watson:1989 190
# dating: 8120
今聞夫差,
次有臺榭陂池焉,
宿有妃嬙、嬪御焉;
一日之行,
所欲必成,
玩好必從;
珍異是聚,
觀樂是務;
視民如讎,
而用之日新。
夫先自敗也已,
安能敗我?」
# src: Zuo Ai 1.7.1 (494 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1609; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1489; tr. Legge:795
# dating: 8120
B12.1.7冬十月,
晉趙鞅伐朝歌。
# src: Zuo Ai 2.1.1 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1611; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1491; tr. Legge:798
# dating: 8120
A12.2《哀公二年經》
A12.2.1二年春,
王二月,
季孫斯、
叔孫州仇、
仲孫何忌帥師伐邾,
取漷東田及沂西田。
癸巳,
叔孫州仇、
仲孫何忌及邾子盟于句繹。
A12.2.2夏四月丙子,
衛侯元卒。
A12.2.3滕子來朝。
A12.2.4晉趙鞅帥師納衛世子蒯聵于戚。
A12.2.5秋八月甲戌,
晉趙鞅帥師及鄭罕達帥師戰于鐵。
鄭師敗績。
A12.2.6冬十月,
葬衛靈公。
A12.2.7十有一月,
蔡遷于州來。
蔡殺其大夫公子駟。
B12.2《哀公二年傳》
B12.2.1二年春,
伐邾,
將伐絞。
邾人愛其土,
故賂以漷、沂之田而受盟。
# src: Zuo Ai 2.2.1 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1611; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1491; tr.Watson:1989 196
# dating: 8120
B12.2.2初,
衛侯遊于郊,
子南僕。
公曰:
「余無子,
將立女。」
不對。
他日又謂之,
對曰:
# src: Zuo Ai 2.2.2 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1612; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1491; tr.Watson:1989 197
# dating: 8120
「郢不足以辱社稷,
君其改圖。
君夫人在堂,
三揖在下,
君命衹辱。」
夏,
衛靈公卒。
夫人曰:
# src: Zuo Ai 2.2.3 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1612; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1491; tr.Watson:1989 197
# dating: 8120
「命公子郢為大子,
君命也。」
對曰:
「郢異於他子,
且君沒於吾手,
若有之,
郢必聞之。
且亡人之子輒在。」
乃立輒。
# src: Zuo Ai 2.2.4 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1612; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1491; tr. Legge:799
# dating: 8120
六月乙酉,
晉趙鞅納衛大子于戚。
宵迷,
陽虎曰:
「右河而南,
必至焉。」
使大子絻,
八人衰絰,
偽自衛逆者。
告於門,
哭而入,
遂居之。
# src: Zuo Ai 2.3.1 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1613; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1492; tr. Legge:799
# dating: 8120
B12.2.3秋八月,
齊人輸范氏粟,
鄭子姚、子般送之。
士吉射逆之,
趙鞅禦之,
遇於戚。
陽虎曰:
# src: Zuo Ai 2.3.2 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1613; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1492; tr. Legge:799
# dating: 8120
「吾車少,
以兵車之旆與罕、駟兵車先陳。
罕、駟自後隨而從之,
彼見吾貌,
必有懼心,
於是乎會之,
必大敗之。」
# src: Zuo Ai 2.3.3 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1613; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1492; tr. Legge:799
# dating: 8120
從之。
卜戰,
龜焦。
樂丁曰:
「《詩》曰:
『爰始爰謀,
爰契我龜。』
謀協,
以故兆詢可也。」
簡子誓曰:
# src: Zuo Ai 2.3.4 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1613; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1492; tr. Legge:799
# dating: 8120
「范氏、中行氏反易天明,
斬艾百姓,
欲擅晉國而滅其君。
寡君恃鄭而保焉。
今鄭為不道,
棄君助臣,
# src: Zuo Ai 2.3.5 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1614; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1492; tr. Legge:799
# dating: 8120
二三子順天明,
從君命,
經德義,
除詬恥,
在此行也。
克敵者,上大夫受縣,
下大夫受郡,
士田十萬,
庶人、工、商遂,
人臣隸圉免。
# src: Zuo Ai 2.3.6 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1614; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1492; tr. Legge:799
# dating: 8120
志父無罪,
君實圖之!
若其有罪,
絞縊以戮,
桐棺三寸,
不設屬辟,素車、樸馬,
無入于兆,
下卿之罰也。」
# src: Zuo Ai 2.3.7 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1615; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1494; tr. Legge:799
# dating: 8120
甲戌,
將戰,
郵無恤御簡子,
衛太子為右。
登鐵上,
望見鄭師眾,
大子懼,
自投于車下。
# src: Zuo Ai 2.3.8 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1615; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1494; tr. Legge:799
# dating: 8120
子良授大子綏,
而乘之,
曰:
「婦人也。」
簡子巡列,
曰:
「畢萬、
匹夫也,
# src: Zuo Ai 2.3.9 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1616; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1494; tr. Legge:799
# dating: 8120
七戰皆獲,
有馬百乘,
死於牖下。
群子勉之!
死不在寇。」
繁羽御趙羅,
宋勇為右。
# src: Zuo Ai 2.3.10 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1616; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1494; tr. Legge:799
# dating: 8120
羅無勇,
麇之。
吏詰之,
御對曰:
「痁作而伏。」
衛大子禱曰:
「曾孫蒯聵敢昭告皇祖文王、
烈祖康叔、
文祖襄公:
# src: Zuo Ai 2.3.11 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1616; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1494; tr. Legge:799
# dating: 8120
鄭勝亂從,
晉午在難,
不能治亂,
使鞅討之。
蒯聵不敢自佚,
備持矛焉。
# src: Zuo Ai 2.3.12 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1616; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:799
# dating: 8120
敢告無絕筋,
無折骨,
無面傷,
以集大事,
無作三祖羞。
大命不敢請,
佩玉不敢愛。」
# src: Zuo Ai 2.3.13 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1617; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:799
# dating: 8120
鄭人擊簡子中肩,
斃于車中,
獲其蠭旗。
大子救之以戈。
鄭師北,
獲溫大夫趙羅。
大子復伐之,
鄭師大敗,
獲齊粟千車。
趙孟喜曰:
# src: Zuo Ai 2.3.14 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1617; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:799
# dating: 8120
「可矣。」
傅叟曰:
「雖克鄭,
猶有知在,
憂未艾也。」
初,
周人與范氏田,
公孫尨稅焉,
趙氏得而獻之。
吏請殺之。
趙孟曰:
「為其主也,
何罪?」
# src: Zuo Ai 2.3.15 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1617; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:800
# dating: 8120
止而與之田。
及鐵之戰,
以徒五百人宵攻鄭師,
取蠭旗於子姚之幕下,
獻,
曰:
「請報主德。」
追鄭師,
# src: Zuo Ai 2.3.16 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1617; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:800
# dating: 8120
姚、般、公孫林殿而射,
前列多死。
趙孟曰:
「國無小。」
既戰,
簡子曰:
「吾伏弢嘔血,
鼓音不衰,
今日我上也。」
# src: Zuo Ai 2.3.17 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1618; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:800
# dating: 8120
大子曰:
「吾救主於車,
退敵於下,
我、
右之上也。」
郵良曰:
「我兩靷將絕,
吾能止之,
我、
御之上也。」
駕而乘材,
兩靷皆絕。
# src: Zuo Ai 2.4.1 (493 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1618; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1495; tr. Legge:800
# dating: 8120
B12.2.4吳洩庸如蔡納聘,
而稍納師。
師畢入,
眾知之。
蔡侯告大夫,
殺公子駟以說。
哭而遷墓。
冬,
蔡遷于州來。
# src: Zuo Ai 3.1.1 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1619; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1497; tr. Legge:802
# dating: 8120
A12.3《哀公三年經》
A12.3.1三年春,
齊國夏、
衛石曼姑帥師圍戚。
A12.3.2夏四月甲午,
地震。
A12.3.3五月辛卯,
桓宮、
僖宮災。
A12.3.4季孫斯、
叔孫州仇帥師城啟陽。
A12.3.5宋樂髡帥師伐曹。
A12.3.6秋七月丙子,
季孫斯卒。
A12.3.7蔡人放其大夫公孫獵于吳。
A12.3.8冬十月癸卯,
秦伯卒。
A12.3.9叔孫州仇、
仲孫何忌帥師圍邾。
B12.3《哀公三年傳》
B12.3.1三年春,
齊、衛圍戚,
求援于中山。
# src: Zuo Ai 3.2.1 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1620; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1497; tr. Legge:802
# dating: 8120
B12.3.2夏五月辛卯,
司鐸火。
火踰公宮,
桓、僖災。
救火者皆曰顧府。
南宮敬叔至,
命周人出御書,
俟於宮,
# src: Zuo Ai 3.2.2 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1620; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1498; tr. Legge:802
# dating: 8120
曰:
「庀女,
而不在,
死。」
子服景伯至,
命宰人出禮書,
以待命。
命不共
有常刑。
# src: Zuo Ai 3.2.3 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1621; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1498; tr. Legge:802
# dating: 8120
校人乘馬,
巾車脂轄,
百官官備,
府庫慎守,
官人肅給。
濟濡帷幕,
鬱攸從之。
蒙葺公屋,
# src: Zuo Ai 3.2.4 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1621; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1498; tr. Legge:802
# dating: 8120
自大廟始,
外內以悛。
助所不給。
有不用命,
則有常刑,
無赦。
# src: Zuo Ai 3.2.5 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1621; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1498; tr. Legge:802
# dating: 8120
公父文伯至,
命校人駕乘車。
季桓子至,
御公立于象魏之外,
命救火者傷人則止,
財可為也。
命藏《象魏》,
曰:
# src: Zuo Ai 3.2.6 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1622; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1498; tr. Legge:802
# dating: 8120
「舊章不可亡也。」
富父槐至,
曰:
「無備而官辦者,
猶拾瀋也。」
於是乎去表之槀,
道還公宮。
孔子在陳,
聞火,
曰:
「其桓、僖乎!」
# src: Zuo Ai 3.3.1 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1622; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1500; tr. Legge:802
# dating: 8120
B12.3.3劉氏、范氏世為婚姻,
萇弘事劉文公,
故周與范氏。
趙鞅以為討。
六月癸卯,
周人殺萇弘。
# src: Zuo Ai 3.4.1 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1623; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1500; tr. Legge:802
# dating: 8120
B12.3.4秋,
季孫有疾,
命正常曰:
「無死!
南孺子之子,
男也,
則以告而立之;
女也,
則肥也可。」
# src: Zuo Ai 3.4.2 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1623; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1500; tr. Legge:802
# dating: 8120
季孫卒,
康子即位。
既葬,
康子在朝。
南氏生男,
正常載以如朝,
告曰:
「夫子有遺言,
命其圉臣曰:
# src: Zuo Ai 3.4.3 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1623; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1500; tr. Legge:802
# dating: 8120
『南氏生男,
則以告於君與大夫而立之。』
今生矣,
男也,
敢告。」
遂奔衛。
康子請退。
公使共劉視之,
則或殺之矣。
乃討之。
召正常,
正常不反。
# src: Zuo Ai 3.5.1 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1623; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1500; tr. Legge:803
# dating: 8120
B12.3.5冬十月,
晉趙鞅圍朝歌,
師于其南,
荀寅伐其郛,
使其徒自北門入,
己犯師而出。
癸丑,
奔邯鄲。
# src: Zuo Ai 3.5.2 (492 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1624; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1500; tr. Legge:803
# dating: 8120
十一月,
趙鞅殺士皋夷,
惡范氏也。
# src: Zuo Ai 4.1.1 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1625; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1501; tr. Legge:804
# dating: 8120
A12.4《哀公四年經》
A12.4.1四年春,
王二月庚戌,
盜殺蔡侯申。
A12.4.2蔡公孫辰出奔吳。
A12.4.3葬秦惠公。
A12.4.4宋人執小邾子。
A12.4.5夏,
蔡殺其大夫公孫姓、
公孫霍。
A12.4.6晉人執戎蠻子赤歸于楚。
A12.4.7城西郛。
A12.4.8六月辛丑,
亳社災。
A12.4.9秋八月甲寅,
滕子結卒。
A12.4.10冬十有二月,
葬蔡昭公。
A12.4.11葬滕頃公。
B12.4《哀公四年傳》
B12.4.1四年春,
蔡昭侯將如吳。
諸大夫恐其又遷也,
承公孫翩逐而射之,
入於家人而卒。
以兩矢門之,
眾莫敢進。
文之鍇後至,
曰:
# src: Zuo Ai 4.1.2 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1626; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1501; tr. Legge:804
# dating: 8120
「如牆而進,
多而殺二人。」
鍇執弓而先,
翩射之,
中肘;
鍇遂殺之。
故逐公孫辰而殺公孫姓、公孫盱。
# src: Zuo Ai 4.2.1 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1626; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1501; tr. Legge:805
# dating: 8120
B12.4.2夏,
楚人既克夷虎,
乃謀北方。
左司馬眅、申公壽餘、
葉公諸梁致蔡於負函,
致方城之外於繒關,
曰:
# src: Zuo Ai 4.2.2 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1626; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1501; tr. Legge:805
# dating: 8120
「吳將泝江入郢,
將奔命焉。」
為一昔之期,
襲梁及霍。
單浮餘圍蠻氏,
蠻氏潰。
蠻子赤奔晉陰地。
司馬起豐、析與狄戎,
以臨上雒。
# src: Zuo Ai 4.2.3 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1627; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1501; tr. Legge:805
# dating: 8120
左師軍于菟和,
右師軍于倉野,
使謂陰地之命大夫士蔑曰:
「晉、楚有盟,
好惡同之。
若將不廢,
寡君之願也。
不然,
將通於少習以聽命。」
# src: Zuo Ai 4.2.4 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1627; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1502; tr. Legge:805
# dating: 8120
士蔑請諸趙孟。
趙孟曰:
「晉國未寧,
安能惡於楚?
必速與之!」
士蔑乃致九州之戎,
將裂田以與蠻子而城之,
# src: Zuo Ai 4.2.5 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1627; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1502; tr. Legge:805
# dating: 8120
且將為之卜。
蠻子聽卜,
遂執之與其五大夫,
以畀楚師于三戶。
司馬致邑立宗焉,
以誘其遺民,
而盡俘以歸。
# src: Zuo Ai 4.3.1 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1628; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1502; tr. Legge:805
# dating: 8120
B12.4.3秋七月,
齊陳乞、弦施、衛甯跪救范氏。
庚午,
圍五鹿。
九月,
趙鞅圍邯鄲。
冬十一月,
邯鄲降。
荀寅奔鮮虞,
趙稷奔臨。
# src: Zuo Ai 4.3.2 (491 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1628; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1502; tr. Legge:805
# dating: 8120
十二月,
弦施逆之,
遂墮臨。
國夏伐晉,
取邢、任、欒、鄗、
逆畤、陰人、盂、壺口,
會鮮虞,
納荀寅于柏人。
# src: Zuo Ai 5.1.1 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1629; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1504; tr. Legge:806
# dating: 8120
A12.5《哀公五年經》
A12.5.1五年春,
城毗。
A12.5.2夏,
齊侯伐宋。
A12.5.3晉趙鞅帥師伐衛。
A12.5.4秋九月癸酉,
齊侯杵臼卒。
A12.5.5冬,
叔還如齊。
A12.5.6閏月,
葬齊景公。
B12.5《哀公五年傳》
B12.5.1五年春,
晉圍柏人,
荀寅、士吉射奔齊。
初,
范氏之臣王生惡張柳朔,
言諸昭子,
使為柏人。
# src: Zuo Ai 5.1.2 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1630; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1504; tr. Legge:806
# dating: 8120
昭子曰:
「夫非而讎乎?」
對曰:
「私讎不及公,
好不廢過,
惡不去善,
義之經也,
臣敢違之?」
# src: Zuo Ai 5.1.3 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1630; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1504; tr. Legge:806
# dating: 8120
及范氏出,
張柳朔謂其子:
「爾從主,
勉之!
我將止死,
王生授我矣,
吾不可以僭之。」
遂死於柏人。
# src: Zuo Ai 5.2.1 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1630; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1505; tr. Legge:806
# dating: 8120
B12.5.2夏,
趙鞅伐衛,
范氏之故也,
遂圍中牟。
# src: Zuo Ai 5.3.1 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1630; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1505; tr. Legge:806
# dating: 8120
B12.5.3齊燕姬生子,
不成而死。
諸子鬻姒之子荼嬖,
諸大夫恐其為大子也,
言於公曰:
「君之齒長矣,
未有大子,
若之何?」
# src: Zuo Ai 5.3.2 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1630; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1505; tr. Legge:807
# dating: 8120
公曰:
「二三子間於憂虞,
則有疾疢,
亦姑謀樂,
何憂於無君?」
公疾,
使國惠子、高昭子立荼,
寘群公子於萊。
# src: Zuo Ai 5.3.3 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1631; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1505; tr. Legge:807
# dating: 8120
秋,
齊景公卒。
冬十月,
公子嘉、公子駒、公子黔奔衛,
公子鉏、公子陽生來奔。
萊人歌之曰:
「景公死乎不與埋,
三軍事乎不與謀,
師乎、師乎
何黨之(乎)?」
# src: Zuo Ai 5.4.1 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1631; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1505; tr. Legge:807
# dating: 8120
B12.5.4鄭駟秦富而侈,
嬖大夫也,
而常陳卿之車服於其庭。
鄭人惡而殺之。
子思曰:
「《詩》曰:
『不解于位,
民之攸塈。』
不守其位而能久者鮮矣。
# src: Zuo Ai 5.4.2 (490 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1631; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1505; tr. Legge:807
# dating: 8120
《商頌》曰:
『不僭不濫,
不敢怠皇,
命以多福。』」
# src: Zuo Ai 6.1.1 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1633; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:809
# dating: 8120
A12.6《哀公六年經》
A12.6.1六年春,
城邾瑕。
A12.6.2晉趙鞅帥師伐鮮虞。
A12.6.3吳伐陳。
A12.6.4夏,
齊國夏及高張來奔。
A12.6.5叔還會吳于柤。
A12.6.6秋七月庚寅,
楚子軫卒。
A12.6.7齊陽生入于齊。
A12.6.8齊陳乞弒其君荼。
A12.6.9冬,
仲孫何忌帥師伐邾。
A12.6.10宋向巢帥師伐曹。
B12.6《哀公六年傳》
B12.6.1六年春,
晉伐鮮虞,
治范氏之亂也。
# src: Zuo Ai 6.2.1 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1633; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:809
# dating: 8120
B12.6.2吳伐陳,
復脩舊怨也。
楚子曰:
「吾先君與陳有盟,
不可以不救。」
乃救陳,
師于城父。
# src: Zuo Ai 6.3.1 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1633; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:809
# dating: 8120
B12.6.3齊陳乞偽事高、國者,
每朝,
必驂乘焉。
所從,
必言諸大夫曰:
「彼皆偃蹇,
將棄子之命。
皆曰:
# src: Zuo Ai 6.3.2 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1633; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:809
# dating: 8120
『高、國得君,
必偪我,
盍去諸?』
固將謀子,
子早圖之!
圖之,
莫如盡滅之。
需、
事之下也。」
# src: Zuo Ai 6.3.3 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1634; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:i10
# dating: 8120
及朝,
則曰:
「彼、
虎狼也。
見我在子之側,
殺我無日矣,
請就之位。」
又謂諸大夫曰:
「二子者禍矣,
恃得君而欲謀二三子,
# src: Zuo Ai 6.3.4 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1634; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:i10
# dating: 8120
曰:
『國之多難,
貴寵之由,
盡去之而後君定。』
既成謀矣,
盍及其未作也,
先諸?
作而後,
悔亦無及也。」
# src: Zuo Ai 6.3.5 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1634; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:i10
# dating: 8120
大夫從之。
夏六月戊辰,
陳乞、鮑牧及諸大夫以甲入于公宮。
昭子聞之,
與惠子乘如公。
# src: Zuo Ai 6.3.6 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1634; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1507; tr. Legge:i10
# dating: 8120
戰于莊,
敗。
國人追之,
國夏奔莒,
遂及高張、晏圉、弦施來奔。
# src: Zuo Ai 6.4.1 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1634; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1508; tr. Legge:i10
# dating: 8120
B12.6.4秋七月,
楚子在城父,
將救陳。
卜戰,
不吉;
卜退,
不吉。
王曰:
# src: Zuo Ai 6.4.2 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1635; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr. Legge:i10
# dating: 8120
「然則死也。
再敗楚師,
不如死;
棄盟、逃讎,
亦不如死。
死一也,
其死讎乎!」
# src: Zuo Ai 6.4.3 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1635; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr. Legge:i10
# dating: 8120
命公子申為王,
不可;
則命公子結,
亦不可;
則命公子啟,
五辭而後許。
將戰,
王有疾。
庚寅,
昭王攻大冥,
# src: Zuo Ai 6.4.4 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1635; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr. Legge:i10
# dating: 8120
卒于城父。
子閭退,
曰:
「君王舍其子而讓,
群臣敢忘君乎?
從君之命,
順也;
立君之子,
亦順也。
二順不可失也。」
# src: Zuo Ai 6.4.5 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1635; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr. Legge:i10
# dating: 8120
與子西、子期謀,
潛師,閉壁,
逆越女之子章,立之,
而後還。
# src: Zuo Ai 6.4.6 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1635; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr.Watson:1989 213
# dating: 8120
是歲也,
有雲如眾赤鳥,
夾日以飛三日。
楚子使問諸周大史。
周大史曰:
「其當王身乎!
若禜之,
可移於令尹、司馬。」
# src: Zuo Ai 6.4.7 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1636; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr.Watson:1989 213
# dating: 8120
王曰:
「除腹心之疾,
而寘諸股肱,
何益?
不穀不有大過,
天其夭諸?
有罪受罰,
又焉移之?」
遂弗禜。
# src: Zuo Ai 6.4.8 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1636; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr.Watson:1989 213
# dating: 8120
初,
昭王有疾,
卜曰:
「河為祟。」
王弗祭。
大夫請祭諸郊。
王曰:
# src: Zuo Ai 6.4.9 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1636; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr.Watson:1989 213
# dating: 8120
「三代命祀,
祭不越望。
江、漢、雎、漳,
楚之望也。
禍福之至,
不是過也。
不穀雖不德,
河非所獲罪也。」
# src: Zuo Ai 6.4.10 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1636; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr.Watson:1989 213
# dating: 8120
遂弗祭。
孔子曰:
「楚昭王知大道矣。
其不失國也,
宜哉!
# src: Zuo Ai 6.4.11 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1636; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1509; tr. Legge:i10
# dating: 8120
《夏書》曰:
『惟彼陶唐,
帥彼天常,
有此冀方。
今失其行,
亂其紀綱,
乃滅而亡。』
又曰:
『允出茲在茲。』
由己率常,
可矣。」
# src: Zuo Ai 6.5.1 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1636; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i10
# dating: 8120
B12.6.5八月,
齊邴意茲來奔。
# src: Zuo Ai 6.6.1 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1637; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i10
# dating: 8120
B12.6.6陳僖子使召公子陽生。
陽生駕而見南郭且于,
曰:
「嘗獻馬於季孫,
不入於上乘,
故又獻此,
請與子乘之。」
# src: Zuo Ai 6.6.2 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1637; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i10
# dating: 8120
出萊門而告之故。
闞止知之,
先待諸外。
公子曰:「事未可知,
反,
與壬也處。」
# src: Zuo Ai 6.6.3 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1637; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i10
# dating: 8120
戒之,
遂行。
逮夜,至於齊,
國人知之。
僖子使子士之母養之,
與饋者皆入。
# src: Zuo Ai 6.6.4 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1637; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i11
# dating: 8120
冬十月丁卯,
立之。
將盟,
鮑子醉而往。
其臣差車鮑點曰:
「此誰之命也?」
陳子曰:「受命于鮑子。」
遂誣鮑子曰:
「子之命也!」
# src: Zuo Ai 6.6.5 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1638; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i11
# dating: 8120
鮑子曰:
「女忘君之為孺子牛而折其齒乎,
而背之也?」
悼公稽首,
曰:
「吾子、
奉義而行者也。
若我可,
不必亡一大夫;
# src: Zuo Ai 6.6.6 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1638; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1511; tr. Legge:i11
# dating: 8120
若我不可,
不必亡一公子。
義則進,
否則退,
敢不唯子是從?
廢興無以亂,
則所願也。」
# src: Zuo Ai 6.6.7 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1638; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1512; tr. Legge:i11
# dating: 8120
鮑子曰:
「誰非君之子?」
乃受盟。
使胡姬以安孺子如賴,
去鬻姒,
殺王甲,
拘江說,
囚王豹于句竇之丘。
# src: Zuo Ai 6.6.8 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1638; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1512; tr. Legge:i11
# dating: 8120
公使朱毛告於陳子,
曰:
「微子,
則不及此。
然君異於器,
不可以二。
器二不匱,
君二多難,
敢布諸大夫。」
# src: Zuo Ai 6.6.9 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1638; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1512; tr. Legge:i11
# dating: 8120
僖子不對而泣,
曰:
「君舉不信群臣乎?
以齊國之困,
困又有憂,
少君不可以訪,
是以求長君,
庶亦能容群臣乎!
不然,夫孺子何罪?」
毛復命,
公悔之。
# src: Zuo Ai 6.6.10 (489 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1639; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1512; tr. Legge:i11
# dating: 8120
毛曰:
「君大訪於陳子,
而圖其小可也。」
使毛遷孺子於駘。
不至,
殺諸野幕之下,
葬諸殳冒淳。
# src: Zuo Ai 7.1.1 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1640; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
A12.7《哀公七年經》
A12.7.1七年春,
宋皇瑗帥師侵鄭。
A12.7.2晉魏曼多帥師侵衛。
A12.7.3夏,
公會吳于鄫。
A12.7.4秋,
公伐邾。
八月己酉,
入邾,
以邾子益來。
A12.7.5宋人圍曹。
冬,鄭駟弘帥師救曹。
B12.7《哀公七年傳》
B12.7.1七年春,
宋師侵鄭,
鄭叛晉故也。
# src: Zuo Ai 7.2.1 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1640; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
B12.7.2晉師侵衛,
衛不服也。
# src: Zuo Ai 7.3.1 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1640; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
B12.7.3夏,
公會吳于鄫。
吳來徵百牢。
子服景伯對曰:
「先王未之有也。」
吳人曰:
# src: Zuo Ai 7.3.2 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1640; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
「宋百牢我,
魯不可以後宋。
且魯牢晉大夫過十,
吳王百牢,
不亦可乎?」
# src: Zuo Ai 7.3.3 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1640; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
景伯曰:
「晉范鞅貪而棄禮,
以大國懼敝邑,
故敝邑十一牢之。
君若以禮命於諸侯,
則有數矣。
若亦棄禮,
則有淫者矣。
# src: Zuo Ai 7.3.4 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1641; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
周之王也,
制禮,
上物不過十二,
以為天之大數也。
今棄周禮,
而曰必百牢,
亦唯執事。」
# src: Zuo Ai 7.3.5 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1641; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
吳人弗聽。
景伯曰:
「吳將亡矣,
棄天而背本。
不與,
必棄疾於我。」
乃與之。
# src: Zuo Ai 7.3.6 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1641; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1514; tr. Legge:i13
# dating: 8120
太宰嚭召季康子,
康子使子貢辭。
大宰嚭曰:「國君道長,
而大夫不出門,
此何禮也?」
對曰:
# src: Zuo Ai 7.3.7 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1641; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1515; tr. Legge:i13
# dating: 8120
「豈以為禮,
畏大國也。
大國不以禮命於諸侯,
苟不以禮,
豈可量也?
寡君既共命焉,
其老豈敢棄其國?
# src: Zuo Ai 7.3.8 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1641; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1515; tr. Legge:i13
# dating: 8120
大伯端委以治周禮,
仲雍嗣之,
斷髮文身,
臝以為飾,
豈禮也哉?
有由然也。」
反自鄫,
以吳為無能為也。
# src: Zuo Ai 7.4.1 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1642; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1516; tr. Legge:i14
# dating: 8120
B12.7.4季康子欲伐邾,
乃饗大夫以謀之。
子服景伯曰:
「小所以事大,
信也;
大所以保小,
仁也。
背大國,
不信;
伐小國,
不仁。
# src: Zuo Ai 7.4.2 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1642; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1516; tr. Legge:i14
# dating: 8120
民保於城,
城保於德。
失二德者,
危,
將焉保?」
孟孫曰:
「二三子以為何如?
惡賢而逆之?」
# src: Zuo Ai 7.4.3 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1642; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1516; tr. Legge:i14
# dating: 8120
對曰:
「禹合諸侯於塗山,
執玉帛者萬國。
今其存者,
無數十焉,
唯大不字小,
小不事大也。
知必危,
何故不言?
魯德如邾
而以眾加之,
可乎?」
不樂而出。
# src: Zuo Ai 7.4.4 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1643; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1517; tr. Legge:i14
# dating: 8120
秋,
伐邾,
及范門,
猶聞鍾聲。
大夫諫,
不聽。
茅成子請告於吳,
不許,
曰:
# src: Zuo Ai 7.4.5 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1643; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1517; tr. Legge:i14
# dating: 8120
「魯擊柝聞於邾;
吳二千里,
不三月不至,
何及於我?
且國內豈不足?」
成子以茅叛,
師遂入邾,
處其公宮。
# src: Zuo Ai 7.4.6 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1643; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1517; tr. Legge:i14
# dating: 8120
眾師晝掠,
邾眾保于繹。
師宵掠,
以邾子益來,
獻于亳社,
囚諸負瑕,
負瑕故有繹。
# src: Zuo Ai 7.4.7 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1643; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1517; tr. Legge:i14
# dating: 8120
邾茅夷鴻以束帛乘韋自請救於吳,
曰:「魯弱晉而遠吳,
馮恃其眾,
而背君之盟,
辟君之執事,
以陵我小國。
邾非敢自愛也,
懼君威之不立。
# src: Zuo Ai 7.4.8 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1644; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1517; tr. Legge:i14
# dating: 8120
君威之不立,
小國之憂也。
若夏盟於鄫衍,
秋而背之,
成求而不違,
四方諸侯其何以事君?
# src: Zuo Ai 7.4.9 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1644; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1517; tr. Legge:i14
# dating: 8120
且魯賦八百乘,
君之貳也;
邾賦六百乘,
君之私也。
以私奉貳,
唯君圖之!」
吳子從之。
# src: Zuo Ai 7.5.1 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1644; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1519; tr. Legge:i14
# dating: 8120
B12.7.5宋人圍曹,
鄭桓子思曰:
「宋人有曹,
鄭之患也,
不可以不救。」
冬,
鄭師救曹,
侵宋。
# src: Zuo Ai 7.5.2 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1644; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1519; tr. Legge:i14
# dating: 8120
初,
曹人或夢眾君子立于社宮,
而謀亡曹。
曹叔振鐸請待公孫彊,
許之。
旦而求之
曹,無之。
# src: Zuo Ai 7.5.3 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1644; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1519; tr. Legge:i14
# dating: 8120
戒其子曰:
「我死,
爾聞公孫彊為政,
必去之。」
及曹伯陽即位,
好田弋。
# src: Zuo Ai 7.5.4 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1644; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1519; tr. Legge:i14
# dating: 8120
曹鄙人公孫彊好弋,
獲白鴈,
獻之,
且言田弋之說,
說之。
因訪政事,
大說之。
有寵,
使為司城以聽政。
夢者之子乃行。
# src: Zuo Ai 7.5.5 (488 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1645; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1519; tr. Legge:i14
# dating: 8120
彊言霸說於曹伯,
曹伯從之,
乃背晉而奸宋。
宋人伐之,
晉人不救,
築五邑於其郊,
曰黍丘、揖丘、
大城、鍾、邘。
# src: Zuo Ai 8.1.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1646; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1520; tr. Legge:i16
# dating: 8120
A12.8《哀公八年經》
A12.8.1八年春,
王正月,
宋公入曹,
以曹伯陽歸。
A12.8.2吳伐我。
A12.8.3夏,
齊人取讙及闡。
A12.8.4歸邾子益于邾。
A12.8.5秋七月。
A12.8.6冬十有二月癸亥,
杞伯過卒。
A12.8.7齊人歸讙及闡。
B12.8《哀公八年傳》
B12.8.1八年春,
宋公伐曹將還,
褚師子肥殿。
曹人詬之,
不行。
師待之。
公聞之,
怒,
命反之,
# src: Zuo Ai 8.1.2 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1646; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1520; tr. Legge:i16
# dating: 8120
遂滅曹,
執曹伯陽及司城彊以歸,
殺之。
# src: Zuo Ai 8.2.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1647; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1520; tr. Legge:i16
# dating: 8120
B12.8.2吳為邾故,
將伐魯,
問於叔孫輒。
叔孫輒對曰:
「魯有名而無情,
伐之,
必得志焉。」
# src: Zuo Ai 8.2.2 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1647; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1520; tr. Legge:i16
# dating: 8120
退而告公山不狃。
公山不狃曰:
「非禮也。
君子違,
不適讎國。
未臣而有伐之,
奔命焉,
死之可也。
所託也則隱。
# src: Zuo Ai 8.2.3 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1647; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1520; tr. Legge:i17
# dating: 8120
且夫人之行也,
不以所惡廢鄉。
今子以小惡而欲覆宗國,不亦難乎?
若使子率,
子必辭。
王將使我。」
# src: Zuo Ai 8.2.4 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1647; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1520; tr. Legge:i17
# dating: 8120
子張疾之。
王問於子洩。
對曰:
「魯雖無與立,
必有與斃;
諸侯將救之,
未可以得志焉。
晉與齊、楚輔之,
是四讎也。
# src: Zuo Ai 8.2.5 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1647; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
夫魯,
齊、晉之脣。
脣亡齒寒,
君所知也,
不救何為?」
# src: Zuo Ai 8.2.6 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1648; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
三月,
吳伐我,
子洩率,
故道險,
從武城。
初,
武城人或有因於吳竟田焉,
拘鄫人之漚菅者,
曰:
「何故使吾水滋?」
# src: Zuo Ai 8.2.7 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1648; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
及吳師至,
拘者道之以伐武城,
克之。
王犯嘗為之宰,
澹臺子羽之父好焉,
國人懼。
懿子謂景伯:
「若之何?」
# src: Zuo Ai 8.2.8 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1648; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
對曰:
「吳師來,
斯與之戰,
何患焉?
且召之而至,
又何求焉?」
吳師克東陽而進,
舍於五梧。
# src: Zuo Ai 8.2.9 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1648; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
明日,
舍於蠶室。
公賓庚、
公甲叔子與戰于夷,
獲叔子與析朱鉏,
獻於王。
王曰:
「此同車,
必使能,
國未可望也。」
# src: Zuo Ai 8.2.10 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1649; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
明日,
舍于庚宗,
遂次於泗上。
微虎欲宵攻王舍,
私屬徒七百人三踊於幕庭,
卒三百人,
有若與焉。
# src: Zuo Ai 8.2.11 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1649; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
及稷門之內,
或謂季孫曰:
「不足以害吳,
而多殺國士,
不如已也。」
乃止之。
吳子聞之,
一夕三遷。
# src: Zuo Ai 8.2.12 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1649; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
吳人行成,
將盟,
景伯曰:
「楚人圍宋,
易子而食,
析骸而爨,
猶無城下之盟;
# src: Zuo Ai 8.2.13 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1649; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
我未及虧,
而有城下之盟,
是棄國也。
吳輕而遠,
不能久,
將歸矣,
請少待之。」
弗從。
景伯負載,
造於萊門。
# src: Zuo Ai 8.2.14 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1650; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1521; tr. Legge:i17
# dating: 8120
乃請釋子服何於吳,
吳人許之,
以王子姑曹當之,
而後止。
吳人盟而還。
# src: Zuo Ai 8.3.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1650; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1524; tr. Legge:i17
# dating: 8120
B12.8.3齊悼公之來也,
季康子以其妹妻之,
即位而逆之。
季魴侯通焉,
女言其情,
弗敢與也。
齊侯怒。
夏五月,
齊鮑牧帥師伐我,
取讙及闡。
# src: Zuo Ai 8.4.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1650; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1524; tr. Legge:i17
# dating: 8120
B12.8.4或譖胡姬於齊侯曰:
「安孺子之黨也。」
六月,
齊侯殺胡姬。
# src: Zuo Ai 8.5.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1650; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1524; tr. Legge:i17
# dating: 8120
B12.8.5齊侯使如吳請師,
將以伐我,
乃歸邾子。
邾子又無道,
吳子使大宰子餘討之,
囚諸樓臺,
栫之以棘。
使諸大夫奉大子革以為政。
# src: Zuo Ai 8.6.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1650; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1524; tr. Legge:i17
# dating: 8120
B12.8.6秋,
及齊平。
九月,
臧賓如如齊涖盟。
齊閭丘明來涖盟,
且逆季姬以歸,
嬖。
鮑牧又謂群公子曰:
「使女有馬千乘乎?」
# src: Zuo Ai 8.6.2 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1651; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1524; tr. Legge:i17
# dating: 8120
公子愬之。
公謂鮑子:
「或譖子,
子姑居於潞以察之。
若有之,
則分室以行;
若無之,
則反子之所。」
# src: Zuo Ai 8.6.3 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1651; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1524; tr. Legge:i17
# dating: 8120
出門,
使以三分之一行;
半道,
使以二乘。
及潞,
麇之以入,
遂殺之。
# src: Zuo Ai 8.7.1 (487 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1651; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1525; tr. Legge:i17
# dating: 8120
B12.8.7冬十二月,
齊人歸讙及闡,
季姬嬖故也。
# src: Zuo Ai 9.1.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
A12.9《哀公九年經》
A12.9.1九年春,
王二月,
葬杞僖公。
A12.9.2宋皇瑗帥師取鄭師于雍丘。
A12.9.3夏,
楚人伐陳。
A12.9.4秋,
宋公伐鄭。
A12.9.5冬十月。
B12.9《哀公九年傳》
B12.9.1九年春,
齊侯使公孟綽辭師于吳。
吳子曰:
「昔歲寡人聞命,
今又革之,
不知所從,
將進受命於君。」
# src: Zuo Ai 9.2.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
B12.9.2鄭武子賸之嬖許瑕求邑,
無以與之。
請外取,
許之,
故圍宋雍丘。
宋皇瑗圍鄭師,
每日遷舍,
壘合。
# src: Zuo Ai 9.2.2 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
鄭師哭。
子姚救之,
大敗。
二月甲戌,
宋取鄭師于雍丘,
使有能者無死,
以郟張與鄭羅歸。
# src: Zuo Ai 9.3.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
B12.9.3夏,
楚人伐陳,
陳即吳故也。
# src: Zuo Ai 9.4.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
B12.9.4宋公伐鄭。
# src: Zuo Ai 9.5.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
B12.9.5秋,
吳城邗,
溝通江、淮。
# src: Zuo Ai 9.6.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1652; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1526; tr. Legge:i19
# dating: 8120
B12.9.6晉趙鞅卜救鄭,
遇水適火,
占諸史趙、史墨、史龜。
史龜曰:
「『是謂沈陽,
可以興兵,
利以伐姜,
不利予商。』
# src: Zuo Ai 9.6.2 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1653; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1527; tr. Legge:i19
# dating: 8120
伐齊則可,
敵宋不吉。」
史墨曰:
「盈、
水名也,
子、
水位也。
名位敵,
不可干也。
# src: Zuo Ai 9.6.3 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1653; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1527; tr. Legge:i19
# dating: 8120
炎帝為火師,
姜姓、其後也。
水勝火,
伐姜則可。」
史趙曰:
「是謂如川之滿,
不可游也。
鄭方有罪,
不可救也。
救鄭則不吉,
不知其他。」
# src: Zuo Ai 9.6.4 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1653; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1527; tr. Legge:i19
# dating: 8120
陽虎以《周易》筮之,
遇《泰》䷊之《需》䷄,
曰:「宋方吉,
不可與也。
微子啟、
帝乙之元子也。
宋、鄭,
甥舅也。
# src: Zuo Ai 9.6.5 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1654; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1527; tr. Legge:i19
# dating: 8120
祉、
祿也。
若帝乙之元子歸妹而有吉祿,
我安得吉焉?」
乃止。
# src: Zuo Ai 9.7.1 (486 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1654; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1527; tr. Legge:i19
# dating: 8120
B12.9.7冬,
吳子使來儆師伐齊。
# src: Zuo Ai 10.1.1 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1655; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i20
# dating: 8120
A12.10《哀公十年經》
A12.10.1十年春,
王二月,
邾子益來奔。
A12.10.2公會吳伐齊。
A12.10.3三月戊戌,
齊侯陽生卒。
A12.10.4夏,
宋人伐鄭。
A12.10.5晉趙鞅帥師侵齊。
A12.10.6五月,
公至自伐齊。
A12.10.7葬齊悼公。
A12.10.8衛公孟彄自齊歸于衛。
A12.10.9薛伯夷卒。
A12.10.10秋,
葬薛惠公。
A12.10.11冬,
楚公子結帥師伐陳。
A12.10.12吳救陳。
B12.10《哀公十年傳》
B12.10.1十年春,
邾隱公來奔;
齊甥也,
故遂奔齊。
# src: Zuo Ai 10.2.1 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1655; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i20
# dating: 8120
B12.10.2公會吳子、邾子、
郯子伐齊南鄙,
師于鄎。
# src: Zuo Ai 10.3.1 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1656; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i21
# dating: 8120
B12.10.3齊人弒悼公,
赴于師。
吳子三日哭于軍門之外。
徐承帥舟師將自海入齊,
齊人敗之,
吳師乃還。
# src: Zuo Ai 10.4.1 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1656; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i21
# dating: 8120
B12.10.4夏,
趙鞅帥師伐齊,
大夫請卜之。
趙孟曰:
「吾卜於此起兵,
事不再令,
卜不襲吉。
行也!」
於是乎取犂及轅,
毀高唐之郭,
侵及賴而還。
# src: Zuo Ai 10.5.1 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1656; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i21
# dating: 8120
B12.10.5秋,
吳子使來復儆師。
# src: Zuo Ai 10.6.1 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1656; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i21
# dating: 8120
B12.10.6冬,
楚子期伐陳,
吳延州來季子救陳,
謂子期曰:
# src: Zuo Ai 10.6.2 (485 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1656; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1529; tr. Legge:i21
# dating: 8120
「二君不務德,
而力爭諸侯,
民何罪焉?
我請退,
以為子名,
務德而安民。」
乃還。
# src: ZuoAi 11.1.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1657; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1530; tr. Legge:i24
# dating: 8120
A12.11《哀公十一年經》
A12.11.1十有一年春,
齊國書帥師伐我。
A12.11.2夏,
陳轅頗出奔鄭。
A12.11.3五月,
公會吳伐齊。
甲戌,
齊國書帥師及吳戰于艾陵,
齊師敗績,
獲齊國書。
A12.11.4秋七月辛酉,
滕子虞母卒。
A12.11.5冬十有一月,
葬滕隱公。
A12.11.6衛世叔齊出奔宋。
B12.11《哀公十一年傳》
B12.11.1十一年春,
齊為鄎故,
國書、高無丕帥師伐我,
及清。
季孫謂其宰冉求曰:
# src: ZuoAi 11.1.2 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1658; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
「齊師在清,
必魯故也,
若之何?」
求曰:
「一子守,二子從公禦諸竟。」
季孫曰:
# src: ZuoAi 11.1.3 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1658; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
「不能。」求曰:
「居封疆之間。」
季孫告二子,
二子不可。
求曰:
「若不可,
則君無出。
一子帥師,
背城而戰,
# src: ZuoAi 11.1.4 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1658; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
不屬者,
非魯人也。
魯之群室眾於齊之兵車,
一室敵車優矣,
子何患焉?
# src: ZuoAi 11.1.5 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1658; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
二子之不欲戰也宜,
政在季氏。
當子之身,
齊人伐魯而不能戰,
子之恥也,
大不列於諸侯矣。」
# src: Zuo Ai 11.1.6 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1658; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
季孫使從於朝,
俟於黨氏之溝。
武叔呼而問戰焉。
對曰:
「君子有遠慮,
小人何知?」
懿子強問之,
對曰:
# src: ZuoAi 11.1.7 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1659; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
「小人慮材而言,
量力而共者也。」
武叔曰:
「是謂我不成丈夫也。」
退而蒐乘。
孟孺子洩帥右師,
顏羽御,
邴洩為右。
# src: ZuoAi 11.1.8 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1659; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
冉求帥左師,
管周父御,
樊遲為右。
季孫曰:
「須也弱。」
有子曰:
「就用命焉。」
# src: ZuoAi 11.1.9 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1659; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
季氏之甲七千,
冉有以武城人三百為己徒卒,
老幼守宮,
次于雩門之外。
五日,
右師從之。
公叔務人見保者而泣,
曰:
# src: ZuoAi 11.1.10 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1659; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
「事充,
政重,
上不能謀,
士不能死,
何以治民?
吾既言之矣,
敢不勉乎!」
# src: ZuoAi 11.1.11 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1659; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i24
# dating: 8120
師及齊師戰于郊。
齊師自稷曲,
師不踰溝。
樊遲曰:
「非不能也,
不信子也,
請三刻而踰之。」
如之,
眾從之。
師入齊軍。
# src: ZuoAi 11.1.12 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1660; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i25
# dating: 8120
右師奔,
齊人從之。
陳瓘、陳莊涉泗。
孟之側後入以為殿,
抽矢策其馬,
曰:
「馬不進也。」
林不狃之伍曰:
「走乎?」
不狃曰:
「誰不如?」
# src: ZuoAi 11.1.13 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1660; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1531; tr. Legge:i25
# dating: 8120
曰:「然則止乎?」
不狃曰:
「惡賢?」
徐步而死。
師獲甲首八十,
齊人不能師。
宵諜曰:
「齊人遁。」
# src: Zuo Ai 11.1.14 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1660; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1532; tr. Legge:i25
# dating: 8120
冉有請從之三,
季孫弗許。
孟孺子語人曰:
「我不如顏羽,
而賢於邴洩。
子羽銳敏,
我不欲戰而能默,
洩曰
『驅之』。」
# src: Zuo Ai 11.1.15 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1660; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1532; tr. Legge:i25
# dating: 8120
公為與其嬖僮汪錡乘,皆死,
皆殯。
孔子曰:
「能執干戈以衛社稷,
可無殤也。」
冉有用矛於齊師,
故能入其軍。
孔子曰:
「義也。」
# src: Zuo Ai 11.2.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1661; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
B12.11.2夏,
陳轅頗出奔鄭。
初,
轅頗為司徒,
賦封田以嫁公女;
有餘,
以為己大器。
國人逐之,
故出。
# src: Zuo Ai 11.2.2 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1661; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
道渴,
其族轅咺進稻醴、粱糗、腶脯焉。
喜,曰:
「何其給也?」
對曰:
「器成而具。」
曰:「何不吾諫?」
對曰:「懼先行。」
# src: Zuo Ai 11.3.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1661; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
B12.11.3為郊戰故,
公會吳子伐齊。
五月,
克博。
壬申,
至于嬴。
中軍從王,
# src: Zuo Ai 11.3.2 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1661; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
胥門巢將上軍,
王子姑曹將下軍,
展如將右軍。
齊國書將中軍,
高無丕將上軍,
宗樓將下軍。
陳僖子謂其弟書:
# src: Zuo Ai 11.3.3 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1662; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
「爾死,
我必得志。」
宗子陽與閭丘明相厲也。
桑掩胥御國子。
公孫夏曰:
「二子必死。」
# src: Zuo Ai 11.3.4 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1662; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
將戰,
公孫夏命其徒歌《虞殯》。
陳子行命其徒具含玉。
公孫揮命其徒曰:
「人尋約,
吳髮短。」
東郭書曰:
# src: Zuo Ai 11.3.5 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1662; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
「三戰必死,
於此三矣。」
使問弦多以琴,
曰:
「吾不復見子矣。」
陳書曰:
「此行也,
吾聞鼓而已,
不聞金矣。」
# src: Zuo Ai 11.3.6 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1663; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
甲戌,
戰于艾陵。
展如敗高子,
國子敗胥門巢,
王卒助之,
大敗齊師,
獲國書、公孫夏、
閭丘明、陳書、東郭書,
革車八百乘,
甲首三千,
以獻于公。
# src: Zuo Ai 11.3.7 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1663; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
將戰,
吳子呼叔孫,
曰:
「而事何也?」
對曰:
「從司馬。」
王賜之甲、劍鈹,
曰:
「奉爾君事,
敬無廢命!」
# src: Zuo Ai 11.3.8 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1663; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1535; tr. Legge:i25
# dating: 8120
叔孫未能對。
衛賜進,
曰:
「州仇奉甲從君。」
而拜。
# src: Zuo Ai 11.3.9 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1663; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1536; tr. Legge:i25
# dating: 8120
公使大史固歸國子之元,
寘之新篋,
褽之以玄纁,
加組帶焉。
寘書于其上,
曰:
「天若不識不衷,
何以使下國?」
# src: Zuo Ai 11.4.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1664; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1538; tr. Legge:i25
# dating: 8120
B12.11.4吳將伐齊,
越子率其眾以朝焉,
王及列士皆有饋賂。
吳人皆喜,
唯子胥懼,
曰:
「是豢吳也夫!」
# src: Zuo Ai 11.4.2 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1664; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1538; tr. Legge:i26
# dating: 8120
諫曰:
「越在我,
心腹之疾也,
壤地同,
而有欲於我。
夫其柔服,
求濟其欲也,
# src: Zuo Ai 11.4.3 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1664; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1538; tr. Legge:i26
# dating: 8120
不如早從事焉。
得志於齊,
猶獲石田也,
無所用之。
越不為沼,
吳其泯矣。
# src: Zuo Ai 11.4.4 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1664; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1538; tr. Legge:i26
# dating: 8120
使醫除疾,
而曰
『必遺類焉』者,
未之有也。
《盤庚之誥》曰:
『其有顛越不共,
則劓殄無遺育,
無俾易種于茲邑』,
是商所以興也。
今君易之,
將以求大,
不亦難乎!」
# src: Zuo Ai 11.4.5 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1664; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1538; tr. Legge:i26
# dating: 8120
弗聽。
使於齊,
屬其子於鮑氏,
為王孫氏。
反役,
王聞之,
使賜之屬鏤以死。
將死,
# src: Zuo Ai 11.4.6 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1665; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1538; tr. Legge:i26
# dating: 8120
曰:
「樹吾墓檟,
檟可材也。
吳其亡乎!
三年,
其始弱矣。
盈必毀,
天之道也。」
# src: Zuo Ai 11.5.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1665; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
B12.11.5秋,
季孫命脩守備,
曰:
「小勝大,
禍也,
齊至無日矣。」
# src: Zuo Ai 11.6.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1665; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
B12.11.6冬,
衛大叔疾出奔宋。
初,
疾娶于宋子朝,
其娣嬖。
# src: Zuo Ai 11.6.2 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1665; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
子朝出,
孔文子使疾出其妻,
而妻之。
疾使侍人誘其初妻之娣寘於犂,
而為之一宮,
如二妻。
文子怒,
欲攻之,
仲尼止之。
# src: Zuo Ai 11.6.3 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1666; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
遂奪其妻。
或淫于外州,
外州人奪之軒以獻。
恥是二者,
故出。
衛人立遺,
使室孔姞。
# src: Zuo Ai 11.6.4 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1666; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
疾臣向魋,
納美珠焉,
與之城鉏。
宋公求珠,
魋不與,
由是得罪。
及桓氏出,
城鉏人攻大叔疾,
# src: Zuo Ai 11.6.5 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1666; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
衛莊公復之,
使處巢,
死焉。
殯於鄖,
葬於少禘。
# src: Zuo Ai 11.6.6 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1666; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
初,
晉悼公子憖亡在衛,
使其女僕而田,
大叔懿子止而飲之酒,
遂聘之,
生悼子。
悼子即位,
故夏戊為大夫。
悼子亡,
衛人翦夏戊。
# src: Zuo Ai 11.6.7 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1667; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1540; tr. Legge:i26
# dating: 8120
孔文子之將攻大叔也,
訪於仲尼。
仲尼曰:
「胡簋之事,
則嘗學之矣;
甲兵之事,
未之聞也。」
退,
命駕而行,
曰:
# src: Zuo Ai 11.6.8 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1667; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1541; tr. Legge:i26
# dating: 8120
「鳥則擇木,
木豈能擇鳥?」
文子遽止之,
曰:
「圉豈敢度其私,
訪衛國之難也。」
將止,
魯人以幣召之,
乃歸。
# src: Zuo Ai 11.7.1 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1667; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1541; tr. Legge:i26
# dating: 8120
B12.11.7季孫欲以田賦,
使冉有訪諸仲尼。
仲尼曰:
「丘不識也。」
三發,
卒曰:
「子為國老,
待子而行,
若之何子之不言也?」
# src: Zuo Ai 11.7.2 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1668; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1541; tr. Legge:i26
# dating: 8120
仲尼不對,
而私於冉有曰:
「君子之行也,
度於禮:
施取其厚,
事舉其中,
斂從其薄。
# src: Zuo Ai 11.7.3 (4i4 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1668; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1541; tr. Legge:i26
# dating: 8120
如是,
則以丘亦足矣。
若不度於禮,
而貪冒無厭,
則雖以田賦,
將又不足。
且子季孫若欲行而法,
則周公之典在;
若欲苟而行,
又何訪焉?」
弗聽。
# src: Zuo Ai 12.1.1 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1670; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1543; tr. Legge:i28
# dating: 8120
A12.12《哀公十二年經》
A12.12.1十有二年春,
用田賦。
A12.12.2夏五月甲辰,
孟子卒。
A12.12.3公會吳于橐皋。
A12.12.4秋,
公會衛侯、
宋皇瑗于鄖。
A12.12.5宋向巢帥師伐鄭。
A12.12.6冬十有二月,
螽。
B12.12《哀公十二年傳》
B12.12.1十二年春,
王正月,
用田賦。
# src: Zuo Ai 12.2.1 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1670; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1543; tr. Legge:i28
# dating: 8120
B12.12.2夏五月,
昭夫人孟子卒。
昭公娶于吳,
故不書姓。
死不赴,
故不稱夫人。
不反哭,
故不言葬小君。
孔子與弔,
適季氏。
季氏不絻,
放絰而拜。
# src: Zuo Ai 12.3.1 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1671; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1543; tr. Legge:i28
# dating: 8120
B12.12.3公會吳于橐皋,
吳子使大宰嚭請尋盟。
公不欲,
使子貢對,曰:
「盟,
所以周信也,
# src: Zuo Ai 12.3.2 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1671; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1543; tr. Legge:i28
# dating: 8120
故心以制之,
玉帛以奉之,
言以結之,
明神以要之。
# src: Zuo Ai 12.3.3 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1671; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1543; tr. Legge:i29
# dating: 8120
寡君以為苟有盟焉,
弗可改也已。
若猶可改,
日盟何益?
今吾子曰
『必尋盟』,
若可尋也,
亦可寒也。」
乃不尋盟。
# src: Zuo Ai 12.4.1 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1671; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
B12.12.4吳徵會于衛。
初,
衛人殺吳行人且姚而懼,
謀於行人子羽。
子羽曰:
「吳方無道,
無乃辱吾君,
不如止也。」
# src: Zuo Ai 12.4.2 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1671; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
子木曰:
「吳方無道,
國無道,
必棄疾於人。
吳雖無道,
猶足以患衛。
往也!
# src: Zuo Ai 12.4.3 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1671; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
長木之斃,
無不摽也;
國狗之瘈,
無不噬也,
而況大國乎!」
# src: Zuo Ai 12.4.4 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1672; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
秋,
衛侯會吳于鄖。
公及衛侯、宋皇瑗盟,
而卒辭吳盟。
吳人藩衛侯之舍。
子服景伯謂子貢曰:
# src: Zuo Ai 12.4.5 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1672; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
「夫諸侯之會,
事既畢矣,
侯伯致禮,
地主歸餼,
以相辭也。
今吳不行禮於衛,
而藩其君舍以難之,
子盍見大宰
# src: Zuo Ai 12.4.6 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1672; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
嚭?」
乃請束錦以行。
語及衛故,
大宰嚭曰:
「寡君願事衛君,
衛君之來也緩,
寡君懼,
故將止之。」
子貢曰:
# src: Zuo Ai 12.4.7 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1672; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
「衛君之來,
必謀於其眾,
其眾或欲或否,
是以緩來。
其欲來者,
子之黨也;
其不欲來者,
子之讎也。
# src: Zuo Ai 12.4.8 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1672; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
若執衛君,
是墮黨而崇讎也,
夫墮子者得其志矣。
且合諸侯而執衛君,
誰敢不懼?
墮黨、崇讎,
而懼諸侯,
或者難以霸乎!」
# src: Zuo Ai 12.4.9 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1672; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
大宰嚭說,
乃舍衛侯。
衛侯歸,
效夷言。
子之尚幼,
曰:
「君必不免,
其死於夷乎!
執焉而又說其言,
從之固矣。」
# src: Zuo Ai 12.5.1 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1673; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
B12.12.5冬十二月,
螽,季孫問諸仲尼。
仲尼曰:
「丘聞之,
火伏而後蟄者畢。
今火猶西流,
司厤過也。」
# src: Zuo Ai 12.6.1 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1673; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
B12.12.6宋、鄭之間有隙地焉,
曰彌作、頃丘、玉暢、喦、戈、鍚。
子產與宋人為成,
曰:
「勿有是」。
# src: Zuo Ai 12.6.2 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1673; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
及宋平、元之族自蕭奔鄭,
鄭人為之城喦、戈、鍚。
九月,
宋向巢伐鄭,
取鍚,
殺元公之孫,
遂圍喦。
# src: Zuo Ai 12.6.3 (4i3 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1673; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1544; tr. Legge:i29
# dating: 8120
十二月,
鄭罕達救喦。
丙申,
圍宋師。
# src: Zuo Ai 13.1.1 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1675; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1547; tr. Legge:i31
# dating: 8120
A12.13《哀公十三年經》
A12.13.1十有三年春,
鄭罕達帥師取宋師于喦。
A12.13.2夏,
許男成卒。
A12.13.3公會晉侯及吳子于黃池。
A12.13.4楚公子申帥師伐陳。
A12.13.5於越入吳。
A12.13.6秋,
公至自會。
A12.13.7晉魏曼多帥師侵衛。
A12.13.8葬許元公。
A12.13.9九月,
螽。
A12.13.10冬十有一月,
有星孛于東方。
A12.13.11盜殺陳夏區夫。
A12.13.12十有二月,
螽。
B12.13《哀公十三年傳》
B12.13.1十三年春,
宋向魋救其師。
鄭子賸使徇曰:
「得桓魋者有賞。」
魋也逃歸。
遂取宋師于喦,
獲成讙、郜延。
以六邑為虛。
# src: Zuo Ai 13.2.1 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1676; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1547; tr. Legge:i32
# dating: 8120
B12.13.2夏,
公會單平公、晉定公、吳夫差于黃池。
# src: Zuo Ai 13.3.1 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1676; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1548; tr. Legge:i32
# dating: 8120
B12.13.3六月丙子,
越子伐吳,
為二隧,
疇無餘、謳陽自南方,
先及郊。
吳大子友、王子地、
王孫彌庸、壽於姚自泓上觀之。
# src: Zuo Ai 13.3.2 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1676; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1548; tr. Legge:i32
# dating: 8120
彌庸見姑蔑之旗,
曰:
「吾父之旗也。
不可以見讎而弗殺也。」
大子曰:
「戰而不克,
將亡國,
請待之。」
彌庸不可,
屬徒五千,
# src: Zuo Ai 13.3.3 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1676; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1548; tr. Legge:i32
# dating: 8120
王子地助之。
乙酉,
戰,
彌庸獲疇無餘,
地獲謳陽。
越子至,
王子地守。
丙戌,
復戰,
# src: Zuo Ai 13.3.4 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1677; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1548; tr. Legge:i32
# dating: 8120
大敗吳師,
獲大子友、
王孫彌庸、
壽於姚。
丁亥,
入吳。
吳人告敗于王。
王惡其聞也,
自剄七人於幕下。
# src: Zuo Ai 13.4.1 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1677; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1548; tr. Legge:i32
# dating: 8120
B12.13.4秋七月辛丑,盟,
吳、晉爭先。
吳人曰:
「於周室,
我為長。」
晉人曰:
「於姬姓,
我為伯。」
# src: Zuo Ai 13.4.2 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1677; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1549; tr. Legge:i32
# dating: 8120
趙鞅呼司馬寅曰:
「日旰矣,
大事未成,
二臣之罪也。
建鼓整列,
二臣死之,
長幼必可知也。」
# src: Zuo Ai 13.4.3 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1677; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1549; tr. Legge:i32
# dating: 8120
對曰:
「請姑視之。」
反,
曰:
「肉食者無墨。
今吳王有墨,
國勝乎?
大子死乎?
且夷德輕,
不忍久,
請少待之。」
乃先晉人。
# src: Zuo Ai 13.4.4 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1678; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
吳人將以公見晉侯,
子服景伯對使者曰:
「王合諸侯,
則伯帥侯牧以見於王;
伯合諸侯,
則侯帥子、
男以見於伯。
# src: Zuo Ai 13.4.5 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1678; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
自王以下,
朝聘玉帛不同;
故敝邑之職貢於吳,
有豐於晉,
無不及焉,
以為伯也。
# src: Zuo Ai 13.4.6 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1678; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
今諸侯會,
而君將以寡君見晉君,
則晉成為伯矣,
敝邑將改職貢:
魯賦於吳八百乘,
若為子、
男,
則將半邾以屬於吳,
而如邾以事晉。
且執事以伯召諸侯,
而以侯終之,
何利之有焉?」
# src: Zuo Ai 13.4.7 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1678; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
吳人乃止。
既而悔之,
將囚景伯。
景伯曰:
「何也立後於魯矣,
將以二乘與六人從,
遲速唯命。」
# src: Zuo Ai 13.4.8 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1678; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
遂囚以還。
及戶牖,
謂太宰曰:
「魯將以十月上辛有事於上帝、先公,
季辛而畢,
何世有職焉,
自襄以來,
未之改也。
若不會,
# src: Zuo Ai 13.4.9 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1679; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
祝宗將曰
『吳實然』,
且謂魯不共,
而執其賤者七人,
何損焉?」
大宰嚭言於王曰:
「無損於魯,
而祗為名,
不如歸之。」
乃歸景伯。
# src: Zuo Ai 13.4.10 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1679; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i32
# dating: 8120
吳申叔儀乞糧於公孫有山氏,
曰:
「佩玉繠兮,
余無所繫之;
旨酒一盛兮,
余與褐之父睨之。」
# src: Zuo Ai 13.4.11 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1679; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i33
# dating: 8120
對曰:
「粱則無矣,
麤則有之。
若登首山以呼曰
『庚癸乎』,
則諾。」
# src: Zuo Ai 13.4.12 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1679; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i33
# dating: 8120
王欲伐宋,
殺其丈夫而囚其婦人。
大宰嚭曰:
「可勝也,
而弗能居也。」
乃歸。
# src: Zuo Ai 13.4.13 (4i2 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1679; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1551; tr. Legge:i33
# dating: 8120
B12.13.5冬,
吳及越平。
# src: Zuo Ai 14.1.1 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1553; tr. Legge:i34
# dating: 8120
A12.14《哀公十四年經》
A12.14.1十有四年春,
西狩獲麟。
A12.14.2小邾射以句繹來奔。
A12.14.3夏四月,
齊陳恆執其君,
寘于舒州。
A12.14.4庚戌,
叔還卒。
A12.14.5五月庚申朔,
日有食之。
A12.14.6陳宗豎出奔楚。
A12.14.7宋向魋入于曹以叛。
A12.14.8莒子狂卒。
A12.14.9六月,
宋向魋自曹出奔衛。
A12.14.10宋向巢來奔。
A12.14.11齊人弒其君壬于舒州。
A12.14.12秋,
晉趙鞅帥師伐衛。
A12.14.13八月辛丑,
仲孫何忌卒。
A12.14.14冬,
陳宗豎自楚復入于陳,
陳人殺之。
A12.14.15陳轅買出奔楚。
A12.14.16有星孛。
A12.14.17饑。
B12.14《哀公十四年傳》
B12.14.1十四年春,
西狩於大野,
叔孫氏之車子鉏商獲麟,
以為不祥,
以賜虞人。
仲尼觀之,
曰:
「麟也」,
然後取之。
# src: Zuo Ai 14.2.1 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
B12.14.2小邾射以句繹來奔,
曰:
「使季路要我,
吾無盟矣。」
使子路,
子路辭。
季康子使冉有謂之曰:
「千乘之國,
不信其盟,
而信子之言,
子何辱焉?」
# src: Zuo Ai 14.2.2 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
對曰:
「魯有事于小邾,
不敢問故,
死其城下可也。
彼不臣,
而濟其言,
是義之也,
由弗能。」
# src: Zuo Ai 14.3.1 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i2; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
B12.14.3齊簡公之在魯也,
闞止有寵焉。
及即位,
使為政。
陳成子憚之,
驟顧諸朝。
諸御鞅言於公曰:
「陳、
闞不可並也,
君其擇焉。」
# src: Zuo Ai 14.3.2 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
弗聽。
子我夕,
陳逆殺人,
逢之,
遂執以入。
陳氏方睦,
使疾,
而遺之潘沐,
備酒肉焉,
# src: Zuo Ai 14.3.3 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
饗守囚者,
醉而殺之,
而逃。
子我盟諸陳於陳宗。
# src: Zuo Ai 14.3.4 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
初,
陳豹欲為子我臣,
使公孫言己,
已有喪而止,
既,而言之,曰:
# src: Zuo Ai 14.3.5 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i3; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
「有陳豹者,
長而上僂,
望視,
事君子必得志,
欲為子臣。
吾憚其為人也,
故緩以告。」
# src: Zuo Ai 14.3.6 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
子我曰:「何害,
是其在我也。」
使為臣。
他日,
與之言政,
說,
遂有寵,
謂之曰:
「我盡逐陳氏而立女,
若何?」
對曰:
# src: Zuo Ai 14.3.7 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i38
# dating: 8120
「我遠於陳氏矣,
且其違者不過數人,
何盡逐焉?」
遂告陳氏。
子行曰:
「彼得君,
弗先,
必禍子。」
子行舍於公宮。
# src: Zuo Ai 14.3.8 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 16i4; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i39
# dating: 8120
夏五月壬申,
成子兄弟四乘如公。
子我在幄,
出,
逆之,
遂入,
閉門。
侍人禦之,
子行殺侍人。
# src: Zuo Ai 14.3.9 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1685; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i39
# dating: 8120
公與婦人飲酒于檀臺,
成子遷諸寢。
公執戈,
將擊之。
大史子餘曰:
「非不利也,
將除害也。」
成子出舍于庫,
聞公猶怒,
將出,
# src: Zuo Ai 14.3.10 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1685; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1554; tr. Legge:i39
# dating: 8120
曰:
「何所無君?」
子行抽劍,
曰:
「需、
事之賊也。
誰非陳宗?
所不殺子者,
有如陳宗!」
乃止。
# src: Zuo Ai 14.3.11 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1685; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1555; tr. Legge:i39
# dating: 8120
子我歸,
屬徒,
攻闈與大門,
皆不勝,
乃出。
陳氏追之,
失道於弇中,
適豐丘。
豐丘人執之,
以告,
殺諸郭關。
# src: Zuo Ai 14.3.12 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1685; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1555; tr. Legge:i39
# dating: 8120
成子將殺大陸子方,
陳逆請而免之。
以公命取車於道,
及耏,
眾知而東之,
出雍門,
# src: Zuo Ai 14.3.13 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1686; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1555; tr. Legge:i39
# dating: 8120
陳豹與之車,
弗受,
曰:
「逆為余請,
豹與余車,
余有私焉。
事子我而有私於其讎,
何以見魯、衛之士?」
# src: Zuo Ai 14.3.14 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1686; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1555; tr. Legge:i39
# dating: 8120
東郭賈奔衛。
庚辰,
陳恆執公于舒州。
公曰:
「吾早從鞅之言,
不及此。」
# src: Zuo Ai 14.4.1 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1686; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
B12.14.4宋桓魋之寵害於公,
公使夫人驟請享焉,
而將討之。
未及,
魋先謀公,
請以鞌易薄。
公曰:
「不可。
薄、
宗邑也。」
# src: Zuo Ai 14.4.2 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1686; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
乃益鞌七邑,
而請享公焉,
以日中為期,
家備盡往。
公知之,
告皇野曰:
「余長魋也,
今將禍余,
請即救。」
# src: Zuo Ai 14.4.3 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
司馬子仲曰:
「有臣不順,
神之所惡也,
而況人乎?
敢不承命。
不得左師不可,
請以君命召之。」
# src: Zuo Ai 14.4.4 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
左師每食,
擊鍾。
聞鍾聲,
公曰:「夫子將食。」
既食,
又奏。
公曰:
「可矣。」
# src: Zuo Ai 14.4.5 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
以乘車往,
曰:
「迹人來告曰:
『逢澤有介麇焉。』
公曰:
「『雖魋未來,
得左師,
吾與之田,
若何?』
# src: Zuo Ai 14.4.6 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
君憚
告子,
野曰:
『嘗私焉。』
君欲速,
故以乘車逆子。」
與之乘,
至,
公告之故,
拜,
不能起。
# src: Zuo Ai 14.4.7 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
司馬曰:「君與之言。」
公曰:
「所難子者,
上有天,
下有先君。」
對曰:
# src: Zuo Ai 14.4.8 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
「魋之不共,
宋之禍也,
敢不唯命是聽。」
司馬請瑞焉,
以命其徒攻桓氏。
其父兄故臣曰
「不可」,
其新臣曰
「從吾君之命」。
# src: Zuo Ai 14.4.9 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1687; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
遂攻之。
子頎騁而告桓司馬。
司馬欲入,
子車止之,
曰:
「不能事君,
而又伐國,
民不與也,
衹取死焉。」
向魋遂入于曹以叛。
# src: Zuo Ai 14.4.10 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1688; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i39
# dating: 8120
六月,
使左師巢伐之,
欲質大夫以入焉。
不能,
亦入于曹,
取質。
魋曰:
# src: Zuo Ai 14.4.11 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1688; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i40
# dating: 8120
「不可。
既不能事君,
又得罪于民,
將若之何?」
乃舍之。
民遂叛之。
向魋奔衛。
向巢來奔,
宋公使止之,
曰:
# src: Zuo Ai 14.4.12 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1688; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1558; tr. Legge:i40
# dating: 8120
「寡人與子有言矣,
不可以絕向氏之祀。」
辭曰:
「臣之罪大,
盡滅桓氏可也。
若以先臣之故,
而使有後,
君之惠也。
若臣,
則不可以入矣。」
# src: Zuo Ai 14.4.13 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1688; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1559; tr. Legge:i40
# dating: 8120
司馬牛致其邑與珪焉,而適齊。
向魋出於衛地,
公文氏攻之,
求夏后氏之璜焉。
與之他玉,
而奔齊,
陳成子使為次卿,
司馬牛又致其邑焉,
而適吳。
# src: Zuo Ai 14.4.14 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1688; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1559; tr. Legge:i40
# dating: 8120
吳人惡之,
而反。
趙簡子召之,
陳成子亦召之,
卒於魯郭門之外,
阬氏葬諸丘輿。
# src: Zuo Ai 14.5.1 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1689; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1559; tr. Legge:i40
# dating: 8120
B12.14.5甲午,
齊陳恆弒其君壬于舒州。
孔丘三日齊,
而請伐齊三。
公曰:
「魯為齊弱久矣,
子之伐之,
將若之何?」
# src: Zuo Ai 14.5.2 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1689; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1559; tr. Legge:i40
# dating: 8120
對曰:
「陳恆弒其君,
民之不與者半。
以魯之眾加齊之半,
可克也。」
公曰:
「子告季孫。」
孔子辭,
退而告人曰:
「吾以從大夫之後也,
故不敢不言。」
# src: Zuo Ai 14.6.1 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1689; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1559; tr. Legge:i40
# dating: 8120
B12.14.6初,
孟孺子洩將圉馬於成,
成宰公孫宿不受,
曰:
「孟孫為成之病,
不圉馬焉。」
孺子怒,
襲成,
從者不得入,
乃反。
# src: Zuo Ai 14.6.2 (4i1 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1689; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1559; tr. Legge:i40
# dating: 8120
成有司使,
孺子鞭之。
秋八月辛丑,
孟懿子卒,
成人奔喪,
弗內;
袒、免,
哭于衢,
聽共,
弗許;
懼,
不歸。
# src: Zuo Ai 15.1.1 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1690; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
A12.15《哀公十五年經》
A12.15.1十有五年春,
王正月,
成叛。
A12.15.2夏五月,
齊高無丕出奔北燕。
A12.15.3鄭伯伐宋。
A12.15.4秋八月,
大雩。
A12.15.5晉趙鞅帥師伐衛。
A12.15.6冬,
晉侯伐鄭。
A12.15.7及齊平。
A12.15.8衛公孟彄出奔齊。
B12.15《哀公十五年傳》
B12.15.1十五年春,
成叛于齊。
武伯伐成,
不克,
遂城輸。
# src: Zuo Ai 15.2.1 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1690; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
B12.15.2夏,
楚子西、子期伐吳,
及桐汭,
陳侯使公孫貞子弔焉,
及良而卒,
將以尸入。
吳子使大宰嚭勞,
且辭曰:
# src: Zuo Ai 15.2.2 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1691; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
「以水潦之不時,
無乃廩然隕大夫之尸,
以重寡君之憂,
寡君敢辭。」
上介芋尹蓋對曰:
# src: Zuo Ai 15.2.3 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1691; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
「寡君聞楚為不道,
荐伐吳國,
滅厥民人,
寡君使蓋備使,
弔君之下吏。
無祿,
使人逢天之慼,
大命隕隊,
絕世于良。
# src: Zuo Ai 15.2.4 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1691; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
廢日共積,
一日遷次。
今君命逆使人曰
『無以尸造于門』,
是我寡君之命委于草莽也。
且臣聞之曰:
『事死如事生,
禮也。』
# src: Zuo Ai 15.2.5 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1692; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
於是乎有朝聘而終、
以尸將事之禮,
又有朝聘而遭喪之禮。
若不以尸將命,
是遭喪而還也,
無乃不可乎!
以禮防民,
猶或踰之,
# src: Zuo Ai 15.2.6 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1692; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1562; tr. Legge:i41
# dating: 8120
今大夫曰
『死而棄之』,
是棄禮也,
其何以為諸侯主?
先民有言曰:
『無穢虐士。』
備使奉尸將命,
苟我寡君之命達于君所,
雖隕于深淵,
則天命也,
非君與涉人之過也。」
吳人內之。
# src: Zuo Ai 15.3.1 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1692; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i41
# dating: 8120
B12.15.3秋,
齊陳瓘如楚,
過衛,
仲由見之,
曰:
「天或者以陳氏為斧斤,
既斲喪公室,
而他人有之,
不可知也;
其使終饗之,
# src: Zuo Ai 15.3.2 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1693; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i41
# dating: 8120
亦不可知也。
若善魯以待時,
不亦可乎!
何必惡焉?」
子玉曰:
「然。
吾受命矣,
子使告我弟。」
# src: Zuo Ai 15.4.1 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1693; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i41
# dating: 8120
B12.15.4冬,
及齊平。
子服景伯如齊,
子贛為介,
見公孫成,
曰:
「人皆臣人,
而有背人之心,
況齊人雖為子役,
其有不貳乎?
# src: Zuo Ai 15.4.2 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1693; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i42
# dating: 8120
子、
周公之孫也,
多饗大利,
猶思不義。
利不可得,
而喪宗國,
將焉用之?」
成曰:
「善哉!
吾不早聞命。」
# src: Zuo Ai 15.4.3 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1693; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i42
# dating: 8120
陳成子館客,
曰:
「寡君使恆告曰:
『寡君願事君如事衛君。』」
景伯揖子贛而進之,
對曰:
# src: Zuo Ai 15.4.4 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1693; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i42
# dating: 8120
「寡君之願也。
昔晉人伐衛,
齊為衛故,
伐晉冠氏,
喪車五百。
因與衛地,
自濟以西,
禚、媚、杏以南,
書社五百。
# src: Zuo Ai 15.4.5 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1693; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1563; tr. Legge:i42
# dating: 8120
吳人加敝邑以亂,
齊因其病,
取讙與闡,
寡君是以寒心。
若得視衛君之事君也,
則固所願也。」
成子病之,
乃歸成,
公孫宿以其兵甲入于嬴。
# src: Zuo Ai 15.5.1 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1694; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 197
# dating: 8120
B12.15.5衛孔圉取大子蒯聵之姊,
生悝。
孔氏之豎渾良夫長而美,
孔文子卒,
通於內。
大子在戚,
孔姬使之焉。
# src: Zuo Ai 15.5.2 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1694; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 198
# dating: 8120
大子與之言曰:
「苟使我入獲國,
服冕、乘軒,
三死無與。」
與之盟,
為請於伯姬。
# src: Zuo Ai 15.5.3 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1694; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 198
# dating: 8120
閏月,
良夫與大子入,
舍於孔氏之外圃。
昏,
二人蒙衣而乘,
寺人羅御,
如孔氏。
孔氏之老欒寧問之,
稱姻妾以告,
# src: Zuo Ai 15.5.4 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1694; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 198
# dating: 8120
遂入,
適伯姬氏。
既食,
孔伯姬杖戈而先,
大子與五人介,
輿豭從之。
迫孔悝於廁,
強盟之,
遂劫以登臺。
# src: Zuo Ai 15.5.5 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1695; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 198
# dating: 8120
欒寧將飲酒,
炙未熟,
聞亂,
使告季子;
召獲駕乘車,
行爵,食炙,
奉衛侯輒來奔。
# src: Zuo Ai 15.5.6 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1695; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 198
# dating: 8120
季子將入,
遇子羔將出,
曰:「門已閉矣。」
季子曰:「吾姑至焉。」
子羔曰:「弗及,
不踐其難!」
# src: Zuo Ai 15.5.7 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1696; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1566; tr.Watson:1989 198
# dating: 8120
季子曰:
「食焉,
不辟其難。」
子羔遂出,子路入。
及門,公孫敢門焉,
曰:「無入為也。」
# src: Zuo Ai 15.5.8 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1696; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1567; tr.Watson:1989 199
# dating: 8120
季子曰:
「是公孫也,
求利焉,
而逃其難。
由不然,
利其祿,
必救其患。」
有使者出,
乃入,
# src: Zuo Ai 15.5.9 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1696; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1567; tr.Watson:1989 199
# dating: 8120
曰:
「大子焉用孔悝?
雖殺之,
必或繼之。」
且曰:
「大子無勇,
若燔臺,
半,必舍孔叔。」
# src: Zuo Ai 15.5.10 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1696; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1567; tr.Watson:1989 199
# dating: 8120
大子聞之,
懼,
下石乞、盂黶敵子路,
以戈擊之,
斷纓。
子路曰:
# src: Zuo Ai 15.5.11 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1696; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1567; tr.Watson:1989 199
# dating: 8120
「君子死,
冠不免。」
結纓而死。
孔子聞衛亂,
曰:
「柴也其來,
由也死矣。」
# src: Zuo Ai 15.5.12 (480 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1696; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1567; tr.Watson:1989 199
# dating: 8120
孔悝立莊公。
莊公害故政,
欲盡去之,
先謂司徒瞞成曰:
「寡人離病於外久矣,
子請亦嘗之。」
歸告褚師比,
欲與之伐公,
不果。
# src: Zuo Ai 16.1.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1697; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1569; tr. Legge:i46
# dating: 8120
A12.16《哀公十六年經》
A12.16.1十有六年春,
王正月己卯,
衛世子蒯聵自戚入于衛,
衛侯輒來奔。
A12.16.2二月,
衛子還成出奔宋。
A12.16.3夏四月己丑,
孔丘卒。
B12.16《哀公十六年傳》
B12.16.1十六年春,
瞞成、褚師比出奔宋。
# src: Zuo Ai 16.2.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1697; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1569; tr. Legge:i46
# dating: 8120
B12.16.2衛侯使鄢武子告于周曰:
「蒯聵得罪于君父、君母,
逋竄于晉。
晉以王室之故,
不棄兄弟,
寘諸河上。
天誘其衷,
獲嗣守封焉,
使下臣肸敢告執事。」
# src: Zuo Ai 16.2.2 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1698; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1569; tr. Legge:i46
# dating: 8120
王使單平公對,
曰:
「肸以嘉命來告余一人,
往謂叔父:
余嘉乃成世,
復爾祿次。
敬之哉!
方天之休。
弗敬弗休,
悔其可追?」
# src: Zuo Ai 16.3.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1698; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1569; tr. Legge:i46
# dating: 8120
B12.16.3夏四月己丑,
孔丘卒。
公誄之曰:
「旻天不弔,
不憖遺一老,
俾屏余一人以在位,
煢煢余在疚。
嗚呼哀哉尼父!
無自律。」
子贛曰:
「君其不沒於魯乎!
# src: Zuo Ai 16.3.2 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1698; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1569; tr. Legge:i46
# dating: 8120
夫子之言曰:
『禮失則昏,
名失則愆。』
失志為昏,
失所為愆。
生不能用,
死而誄之,
非禮也;
稱一人,
非名也。
君兩失之。」
# src: Zuo Ai 16.4.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1699; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1570; tr. Legge:i46
# dating: 8120
B12.16.4六月,
衛侯飲孔悝酒於平陽,
重酬之。
大夫皆有納焉。
醉而送之,
夜半而遣之。
載伯姬於平陽而行,
# src: Zuo Ai 16.4.2 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1699; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1570; tr. Legge:i46
# dating: 8120
及西門,
使貳車反祏於西圃。
子伯季子初為孔氏臣,
新登于公,
請追之,
遇載祏者,
殺而乘其車。
許公為反祏,
遇之,
# src: Zuo Ai 16.4.3 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1699; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1570; tr. Legge:i46
# dating: 8120
曰:
「與不仁人爭明,
無不勝。」
必使先射,
射三發,
皆遠許為。
許為射之,
殪。
或以其車從,
得祏於橐中。
孔悝出奔宋。
# src: Zuo Ai 16.5.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1700; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1571; tr.Watson:1989 202
# dating: 8120
B12.16.5楚大子建之遇讒也,
自城父奔宋;
又辟華氏之亂於鄭。
鄭人甚善之。
又適晉,
與晉人謀襲鄭,
# src: Zuo Ai 16.5.2 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1700; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 202
# dating: 8120
乃求復焉。
鄭人復之如初。
晉人使諜於子木,
請行而期焉。
子木暴虐於其私邑,
邑人訴之。
# src: Zuo Ai 16.5.3 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1700; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 202
# dating: 8120
鄭人省之,
得晉諜焉,
遂殺子木。
其子曰勝,
在吳,
子西欲召之。
葉公曰:
# src: Zuo Ai 16.5.4 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1700; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
「吾聞勝也詐而亂,
無乃害乎?」
子西曰:
「吾聞勝也信而勇,
不為不利。
舍諸邊竟,
使衛藩焉。」
# src: Zuo Ai 16.5.5 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1700; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
葉公曰:
「周仁之謂信,
率義之謂勇。
吾聞勝也好復言,
而求死士,
殆有私乎!
# src: Zuo Ai 16.5.6 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1700; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
復言,
非信也;
期死,
非勇也。
--子必悔之。」
弗從。
召之,
使處竟
為白公。
# src: Zuo Ai 16.5.7 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1701; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
請伐鄭,
子西曰:
「楚未節也。
不然,
吾不忘也。」
他日,
又請,
許之,
未起師。
晉人伐鄭,
楚救之,
與之盟。
# src: Zuo Ai 16.5.8 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1701; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
勝怒,
曰:
「鄭人在此,
讎不遠矣。」
勝自厲劍,
子期之子平見之,
曰:
「王孫何自厲也?」
曰:
# src: Zuo Ai 16.5.9 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1701; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
「勝以直聞,
不告女,
庸為直乎?
將以殺爾父。」
平以告子西。
子西曰:
「勝如卵,
余翼而長之。
# src: Zuo Ai 16.5.10 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1701; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
楚國,
第我死,
令尹、司馬,
非勝而誰?」
勝聞之,
曰:
「令尹之狂也!
得死,
乃非我。」
# src: Zuo Ai 16.5.11 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1701; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 203
# dating: 8120
子西不悛。
勝謂石乞曰:
「王與二卿士,
皆五百人當之,
則可矣。」
乞曰:
「不可得也。」
曰:
「市南有熊宜僚者,
若得之,
可以當五百人矣。」
# src: Zuo Ai 16.5.12 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1702; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
乃從白公而見之。
與之言,
說。
告之故,
辭。
承之以劍,
不動。
勝曰:
# src: Zuo Ai 16.5.13 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1702; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
「不為利諂、
不為威惕、
不洩人言以求媚者,
去之。」
吳人伐慎,
# src: Zuo Ai 16.5.14 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1702; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1572; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
白公敗之。
請以戰備獻,
許之,
遂作亂。
秋七月,
殺子西、子期于朝,
而劫惠王。
子西以袂掩面而死。
子期曰:
# src: Zuo Ai 16.5.15 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1702; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1573; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
「昔者吾以力事君,
不可以弗終。」
抉豫章以殺人而後死。
石乞曰:
「焚庫、弒王。
不然,
不濟。」
# src: Zuo Ai 16.5.16 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1702; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1573; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
白公曰:
「不可。
弒王,
不祥;
焚庫,
無聚,
將何以守矣?」
乞曰:
# src: Zuo Ai 16.5.17 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1702; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1573; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
「有楚國而治其民,
以敬事神,
可以得祥,
且有聚矣,
何患?」
弗從。
葉公在蔡,
方城之外皆曰:
# src: Zuo Ai 16.5.18 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1703; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1575; tr.Watson:1989 204
# dating: 8120
「可以入矣。」
子高曰:
「吾聞之,
以險徼幸者,
其求無饜,
偏重必離。」
聞其殺齊管脩也
而後入。
白公欲以子閭為王,
# src: Zuo Ai 16.5.19 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1703; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1575; tr.Watson:1989 205
# dating: 8120
子閭不可,
遂劫以兵。
子閭曰:
「王孫若安靖楚國,
匡正王室,
而後庇焉,
啟之願也,
敢不聽從?
若將專利以傾王室,
不顧楚國,
有死不能。」
# src: Zuo Ai 16.5.20 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1703; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1575; tr.Watson:1989 205
# dating: 8120
遂殺之,
而以王如高府。
石乞尹門。
圉公陽穴宮,
負王以如昭夫人之宮。
# src: Zuo Ai 16.5.21 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1703; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1575; tr.Watson:1989 205
# dating: 8120
葉公亦至,
及北門,
或遇之,
曰:
「君胡不冑?
國人望君如望慈父母焉,
盜賊之矢若傷君,
是絕民望也,
若之何不冑?」
乃冑而進。
又遇一人,曰:
# src: Zuo Ai 16.5.22 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1703; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1575; tr.Watson:1989 205
# dating: 8120
「君胡冑?
國人望君如望歲焉,
日日以幾,
若見君面,
是得艾也。
民知不死,
其亦夫有奮心,
# src: Zuo Ai 16.5.23 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1704; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1576; tr.Watson:1989 205
# dating: 8120
猶將旌君以徇於國;
而又掩面以絕民望,
不亦甚乎!」
乃免冑而進。
遇箴尹固帥其屬,
將與白公。
子高曰:
# src: Zuo Ai 16.5.24 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1704; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1576; tr.Watson:1989 205
# dating: 8120
「微二子者,
楚不國矣。
棄德從賊,
其可保乎?」
乃從葉公。
使與國人以攻白公,
白公奔山而縊。
其徒微之。
# src: Zuo Ai 16.5.25 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1704; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1576; tr.Watson:1989 206
# dating: 8120
生拘石乞而問白公之死焉。
對曰:
「余知其死所,
而長者使余勿言。」
曰:
「不言,將烹。」
# src: Zuo Ai 16.5.26 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1704; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1576; tr.Watson:1989 206
# dating: 8120
乞曰:
「此事也克則為卿,
不克則烹,
固其所也,
何害?」
乃烹石乞。
王孫燕奔頯黃氏。
沈諸梁兼二事,
國寧,
乃使寧為令尹,
使寬為司馬,
而老於葉。
# src: Zuo Ai 16.6.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1705; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1576; tr. Legge:i48
# dating: 8120
B12.16.6衛侯占夢,
嬖人求酒於大叔僖子,
不得,
與卜人比
而告公曰:
「君有大臣在西南隅,
弗去,
懼害。」
乃逐大叔遺。
遺奔晉。
# src: Zuo Ai 16.7.1 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1705; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1578; tr. Legge:i48
# dating: 8120
B12.16.7衛侯謂渾良夫曰:
「吾繼先君而不得其器,
若之何?」
良夫代執火者而言,
曰:
「疾與亡君,皆君之子也,
召之而擇材焉可也。
若不材,
器可得也。」
# src: Zuo Ai 16.7.2 (479 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1705; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1578; tr. Legge:i48
# dating: 8120
豎告大子。
大子使五人輿豭從己,
劫公而強盟之,
且請殺良夫。
公曰:
曰:
「請三之後有罪殺之。」
公曰:
「諾哉!」
# src: Zuo Ai 17.1.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1706; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:i49
# dating: 8120
B12.17《哀公十七年傳》
B12.17.1十七年春,
衛侯為虎幄於藉圃,
成,
求令名者而與之始食焉。
大子請使良夫。
良夫乘衷甸兩牡,
紫衣狐裘。
# src: Zuo Ai 17.1.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1706; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:i49
# dating: 8120
至,
袒裘,
不釋劍而食。
大子使牽以退,
數之以三罪而殺之。
# src: Zuo Ai 17.2.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1707; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:i49
# dating: 8120
B12.17.2三月,
越子伐吳,
吳子禦之笠澤,
夾水而陳。
越子為左右句卒,
使夜或左或右,
鼓譟而進;
# src: Zuo Ai 17.2.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1707; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:i49
# dating: 8120
吳師分以禦之。
越子以三軍潛涉,
當吳中軍而鼓之,
吳師大亂,
遂敗之。
# src: Zuo Ai 17.3.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1707; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:850
# dating: 8120
B12.17.3晉趙鞅使告于衛,
曰:
「君之在晉也,
志父為主。
請君若大子來,
以免志父。
不然,
寡君其曰志父之為也。」
衛侯辭以難,
大子又使椓之。
# src: Zuo Ai 17.3.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1707; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:850
# dating: 8120
夏六月,
趙鞅圍衛。
齊國觀、陳瓘救衛,
得晉人之致師者。
子玉使服而見之,
曰:「國子實執齊柄,
而命瓘曰:
# src: Zuo Ai 17.3.3 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1708; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:850
# dating: 8120
『無辟晉師!』
豈敢廢命?
子又何辱?」
簡子曰:
「我卜伐衛,
未卜與齊戰。」
乃還。
# src: Zuo Ai 17.4.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1708; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1579; tr. Legge:850
# dating: 8120
B12.17.4楚白公之亂,
陳人恃其聚而侵楚。
楚既寧,
將取陳麥。
楚子問帥於大師子穀與葉公諸梁,
子穀曰:
「右領差車與左史老
皆相令尹、司馬以伐陳,
其可使也。」
# src: Zuo Ai 17.4.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1708; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1580; tr. Legge:850
# dating: 8120
子高曰:
「率賤,
民慢之,
懼不用命焉。」
子穀曰:
「觀丁父、
鄀俘也,
武王以為軍率,
是以克州、蓼,
服隨、唐,
大啟群蠻。
# src: Zuo Ai 17.4.3 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1708; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1580; tr. Legge:850
# dating: 8120
彭仲爽、
申俘也,
文王以為令尹,
實縣申、
息,
朝陳、蔡,
封畛於汝。
唯其任也,
何賤之有?」
# src: Zuo Ai 17.4.4 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1708; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1580; tr. Legge:850
# dating: 8120
子高曰:
「天命不謟。
令尹有憾於陳,
天若亡之,
其必令尹之子是與,
君盍舍焉?
臣懼右領與左史有二俘之賤
而無其令德也。」
# src: Zuo Ai 17.4.5 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1709; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1580; tr. Legge:850
# dating: 8120
王卜之,
武城尹吉。
使帥師取陳麥。
陳人御之,
敗,
遂圍陳。
秋七月己卯,
楚公孫朝帥師滅陳。
# src: Zuo Ai 17.4.6 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1709; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1580; tr. Legge:850
# dating: 8120
王與葉公枚卜子良以為令尹。
沈尹朱曰:
「吉。
過於其志。」
葉公曰:
「王子而相國,
過將何為!」
他日,
改卜子國而使為令尹。
# src: Zuo Ai 17.5.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1709; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i2; tr. Legge:850
# dating: 8120
B12.17.5衛侯夢于北宮,
見人登昆吾之觀,
被髮北面而譟曰:
「登此昆吾之虛,
緜緜生之瓜。
余為渾良夫,
叫天無辜。」
公親筮之,
胥彌赦占之,
# src: Zuo Ai 17.5.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1709; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i2; tr. Legge:850
# dating: 8120
曰:
「不害。」
與之邑,
寘之而逃,奔宋。
衛侯貞卜,
其繇曰:
「如魚竀尾,
衡流而方羊。
裔焉大國,
# src: Zuo Ai 17.5.3 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1710; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i2; tr. Legge:850
# dating: 8120
滅之,
將亡。
闔門塞竇,
乃自後踰。」
冬十月,
# src: Zuo Ai 17.5.4 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1710; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:850
# dating: 8120
晉復伐衛,
入其郛,
將入城。
簡子曰:
「止!
叔向有言曰:
『怙亂滅國者無後。』」
衛人出莊公而與晉平。
晉立襄公之孫般師而還。
# src: Zuo Ai 17.5.5 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1710; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:850
# dating: 8120
十一月,
衛侯自鄄入,
般師出。
初,
公登城以望,
見戎州。
問之,
以告。
公曰:
# src: Zuo Ai 17.5.6 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1710; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:850
# dating: 8120
「我、
姬姓也,
何戎之有焉?」
翦之。
公使匠久。
公欲逐石圃,
未及而難作。
辛巳,
石圃因匠氏攻公。
# src: Zuo Ai 17.5.7 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1711; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:850
# dating: 8120
公闔門而請,
弗許。
踰于北方而隊,
折股。
戎州人攻之,
大子疾、公子青踰從公,
戎州人殺之。
公入于戎州己氏。
# src: Zuo Ai 17.5.8 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1711; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:850
# dating: 8120
初,
公自城上見己氏之妻髮美,
使髡之,
以為呂姜髢。
既入焉,
而示之璧,
曰:
「活我,
吾與女璧。」
己氏曰:
# src: Zuo Ai 17.5.9 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1711; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:851
# dating: 8120
「殺女,
璧其焉往?」
遂殺之,
而取其璧。
衛人復公孫般師而立之。
十二月,
齊人伐衛,
衛人請平,
立公子起,
執般師以歸,
舍諸潞。
# src: Zuo Ai 17.6.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1711; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:851
# dating: 8120
B12.17.6公會齊侯盟于蒙,
孟武伯相。
齊侯稽首,
公拜。
齊人怒。
武伯曰:
「非天子,
寡君無所稽首。」
# src: Zuo Ai 17.6.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1711; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:851
# dating: 8120
武伯問於高柴曰:
「諸侯盟,
誰執牛耳?」
季羔曰:
「鄫衍之役,
吳公子姑曹;
發陽之役,
衛石魋。」
武伯曰:
「然則彘也。」
# src: Zuo Ai 17.7.1 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1712; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:851
# dating: 8120
B12.17.7宋皇瑗之子麇有友曰田丙,
而奪其兄酁般邑以與之。
酁般慍而行,
告桓司馬之臣子儀克。
子儀克適宋,
告夫人曰:
「麇將納桓氏。」
公問諸子仲。
# src: Zuo Ai 17.7.2 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1712; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i3; tr. Legge:851
# dating: 8120
初,
子仲將以杞姒之子非我為子。
麇曰:
「必立伯也,
是良材。」
子仲怒,
弗從,
故對曰:
「右師則老矣,
不識麇也。」
# src: Zuo Ai 17.7.3 (478 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1712; Wa2ng Sho3uqia1n et al.15i4; tr. Legge:851
# dating: 8120
公執之。
皇瑗奔晉,
召之。
# src: Zuo Ai 18.1.1 (477 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1713; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1586; tr. Legge:851
# dating: 8120
B12.18《哀公十八年傳》
B12.18.1十八年春,
宋殺皇瑗。
公聞其情,
復皇氏之族,
使皇緩為右師。
# src: Zuo Ai 18.2.1 (477 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1713; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1586; tr. Legge:851
# dating: 8120
B12.18.2巴人伐楚,
圍鄾。
初,
右司馬子國之卜也,
觀瞻曰:
「如志。」
故命之。
及巴師至,
將卜帥。
# src: Zuo Ai 18.2.2 (477 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1713; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1586; tr. Legge:851
# dating: 8120
王曰:
「寧如志,
何卜焉?」
使帥師而行。
請承,
王曰:
「寢尹、工尹勤先君者也。」
# src: Zuo Ai 18.2.3 (477 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1713; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1586; tr. Legge:851
# dating: 8120
三月,
楚公孫寧、吳由于、
薳固敗巴師于鄾,
故封子國於析。
君子曰:
「惠王知志。
《夏書》曰:
# src: Zuo Ai 18.2.4 (477 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1713; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1586; tr. Legge:851
# dating: 8120
『官占唯能蔽志,
昆命于元龜』,
其是之謂乎!
《志》曰
『聖人不煩卜筮』,
惠王其有焉。」
# src: Zuo Ai 18.3.1 (477 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1713; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1586; tr. Legge:851
# dating: 8120
B12.18.3夏,
衛石圃逐其君起,
起奔齊。
衛侯輒自齊復歸,
逐石圃,
而復石魋與大叔遺。
# src: Zuo Ai 19.1.1 (476 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1714; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1588; tr. Legge:852
# dating: 8120
B12.19《哀公十九年傳》
B12.19.1十九年春,
越人侵楚,
以誤吳也。
夏,
楚公子慶、公孫寬追越師,
至冥,
不及,
乃還。
# src: Zuo Ai 19.2.1 (476 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1714; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1588; tr. Legge:852
# dating: 8120
B12.19.2秋,
楚沈諸梁伐東夷,
三夷男女及楚師盟于敖。
# src: Zuo Ai 19.3.1 (476 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1714; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1588; tr. Legge:852
# dating: 8120
B12.19.3冬,
叔青如京師,
敬王崩故也。
# src: Zuo Ai 20.1.1 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1715; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1588; tr. Legge:852
# dating: 8120
B12.20《哀公二十年傳》
B12.20.1二十年春,
齊人來徵會。
夏,
會于廩丘,
為鄭故,
謀伐晉。
鄭人辭諸侯。
秋,
師還。
# src: Zuo Ai 20.2.1 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1715; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:852
# dating: 8120
B12.20.2吳公子慶忌驟諫吳子,
曰:
「不改,
必亡。」
弗聽。
出居于艾,
遂適楚。
聞越將伐吳,
# src: Zuo Ai 20.2.2 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:852
# dating: 8120
冬,
請歸平越,
遂歸。
欲除不忠者以說于越。
吳人殺之。
# src: Zuo Ai 20.3.1 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
B12.20.3十一月,
越圍吳,
趙孟降於喪食。
楚隆曰:
「三年之喪,
親暱之極也,
主又降之,
無乃有故乎?」
# src: Zuo Ai 20.3.2 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
趙孟曰:
「黃池之役,
先主與吳王有質,
曰:
『好惡同之。』
今越圍吳,
嗣子不廢舊業而敵之,
非晉之所能及也,
吾是以為降。」
# src: Zuo Ai 20.3.3 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
楚隆曰:
「若使吳王知之,
若何?」
趙孟曰:「可乎?」
隆曰:
「請嘗之。」
# src: Zuo Ai 20.3.4 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
乃往,先造于越軍,
曰:
「吳犯間上國多矣,
聞君親討焉,
諸夏之人莫不欣喜,
唯恐君志之不從,
請入視之。」
許之。
告于吳王曰:
# src: Zuo Ai 20.3.5 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
「寡君之老無恤使陪臣隆,
敢展謝其不共:
黃池之役,
君之先臣志父得承齊盟,
曰
『好惡同之』。
# src: Zuo Ai 20.3.6 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1716; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
今君在難,
無恤不敢憚勞,
非晉國之所能及也,
使陪臣敢展布之。」
王拜稽首曰:
「寡人不佞,
不能事越,
以為大夫憂,
拜命之辱。」
# src: Zuo Ai 20.3.7 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1717; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
與之一簞珠,
使問趙孟,
曰:
「句踐將生憂寡人,
寡人死之不得矣。」
王曰:
# src: Zuo Ai 20.3.8 (475 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1717; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1589; tr. Legge:853
# dating: 8120
「溺人必笑,
吾將有問也。
史黯何以得為君子?」
對曰:「黯也進不見惡,
退無謗言。」
王曰:「宜哉!」
# src: Zuo Ai 21.1.1 (474 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1717; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1591; tr. Legge:853
# dating: 8120
B12.21《哀公二十一年傳》
B12.21.1二十一年夏五月,
越人始來。
# src: Zuo Ai 21.2.1 (474 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1717; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1591; tr. Legge:853
# dating: 8120
B12.21.2秋八月,
公及齊侯、邾子盟于顧。
齊人責稽首,
因歌之曰:
「魯人之皋,
數年不覺,
使我高蹈。
唯其儒書,
以為二國憂。」
# src: Zuo Ai 21.2.2 (474 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1718; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1591; tr. Legge:853
# dating: 8120
是行也,
公先至于陽穀。
齊閭丘息曰:
「君辱舉玉趾,
以在寡君之軍,
群臣將傳遽以告寡君。
比其復也,
君無乃勤?
為僕人之未次,
請除館於舟道。」
辭曰:
「敢勤僕人?」
# src: Zuo Ai 22.1.1 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1719; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1592; tr. Legge:854
# dating: 8120
B12.22《哀公二十二年傳》
B12.22.1二十二年夏四月,
邾隱公自齊奔越,
曰:
「吳為無道,
執父立子。」
越人歸之,
大子革奔越。
# src: Zuo Ai 22.2.1 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1719; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1592; tr. Legge:854
# dating: 8120
B12.22.2冬十一月丁卯,
越滅吳,
請使吳王居甬東。
辭曰:
「孤老矣,
焉能事君?」
乃縊。
越人以歸。
# src: Zuo Ai 23.1.1 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1720; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
B12.23《哀公二十三年傳》
B12.23.1二十三年春,
宋景曹卒。
季康子使冉有弔,
且送葬,
曰:
「敝邑有社稷之事,
使肥與有職競焉,
是以不得助執紼,
使求從輿人,
# src: Zuo Ai 23.1.2 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1720; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
曰:
『以肥之得備彌甥也,
有不腆先人之產馬,
使求薦諸夫人之宰,
其可以稱旌繁乎!』」
# src: Zuo Ai 23.2.1 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1721; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
B12.23.2夏六月,
晉荀瑤伐齊,
高無丕帥師御之。
知伯視齊師,
馬駭,
遂驅之,
曰:
「齊人知余旗,
其謂余畏而反也。」
# src: Zuo Ai 23.2.2 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1721; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
及壘而還。
將戰,
長武子請卜。
知伯曰:
「君告於天子,
而卜之以守龜於宗祧,
吉矣,
吾又何卜焉?
# src: Zuo Ai 23.2.3 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1721; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
且齊人取我英丘,
君命瑤,
非敢燿武也,
治英丘也。
以辭伐罪足矣,
何必卜?」
# src: Zuo Ai 23.2.4 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1721; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
壬辰,
戰于犂丘,
齊師敗績。
知伯親禽顏庚。
# src: Zuo Ai 23.3.1 (473 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1722; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1593; tr. Legge:854
# dating: 8120
B12.23.3秋八月,
叔青如越,
始使越也。
越諸鞅來聘,
報叔青也。
# src: Zuo Ai 24.1.1 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1722; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
B12.24《哀公二十四年傳》
B12.24.1二十四年夏四月,
晉侯將伐齊,
使來乞師,
曰:
「昔臧文仲以楚師伐齊,
取穀;
宣叔以晉師伐齊,
取汶陽。
# src: Zuo Ai 24.1.2 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1722; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
寡君欲徼福於周公,
願乞靈於臧氏。」
臧石帥師會之,
取廩丘。
軍吏令繕,
將進。
萊章曰:
# src: Zuo Ai 24.1.3 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1722; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
「君卑、政暴,
往歲克敵,
今又勝都,
天奉多矣,
又焉能進?
是躗言也。
役將班矣。」
晉師乃還。
餼臧石牛,
# src: Zuo Ai 24.1.4 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1723; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
大史謝之,
曰:
「以寡君之在行,
牢禮不度,
敢展謝之。」
# src: Zuo Ai 24.2.1 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1723; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
B12.24.2邾子又無道,
越人執之以歸,
而立公子何。
何亦無道。
# src: Zuo Ai 24.3.1 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1723; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
B12.24.3公子荊之母嬖,
將以為夫人,
使宗人釁夏獻其禮。
對曰:
「無之。」
公怒曰:
「女為宗司,
立夫人,
國之大禮也,
何故無之?」
# src: Zuo Ai 24.3.2 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1723; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1595; tr. Legge:855
# dating: 8120
對曰:
「周公及武公娶於薛,
孝、惠娶於商,
自桓以下娶於齊,
此禮也則有。
若以妾為夫人,
則固無其禮也。」
公卒立之,
而以荊為大子,
國人始惡之。
# src: Zuo Ai 24.4.1 (472 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1723; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1596; tr. Legge:855
# dating: 8120
B12.24.4閏月,
公如越,
得大子適郢,
將妻公而多與之地。
公孫有山使告于季孫。
季孫懼,
使因大宰嚭而納賂焉,
乃止。
# src: Zuo Ai 25.1.1 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1724; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1597; tr. Legge:856
# dating: 8120
B12.25《哀公二十五年傳》
B12.25.1二十五年夏五月庚辰,
衛侯出奔宋。
衛侯為靈臺于藉圃,
與諸大夫飲酒焉,
褚師聲子韤而登席,
公怒。
辭曰:
# src: Zuo Ai 25.1.2 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1724; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1597; tr. Legge:856
# dating: 8120
「臣有疾,
異於人;
若見之,
君將㱿之,
是以不敢。」
公愈怒。
大夫辭之,
不可。
# src: Zuo Ai 25.1.3 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1724; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1597; tr. Legge:856
# dating: 8120
褚師出。
公戟其手,
曰:
「必斷而足!」
聞之。
褚師與司寇亥乘,
曰:
「今日幸而後亡。」
# src: Zuo Ai 25.1.4 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1725; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1597; tr. Legge:857
# dating: 8120
公之入也,
奪南氏邑
而奪司寇亥政。
公使侍人納公文懿子之車于池。
初,
衛人翦夏丁氏,
以其帑賜彭封彌子。
彌子飲公酒,
納夏戊之女,
# src: Zuo Ai 25.1.5 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1725; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1598; tr. Legge:857
# dating: 8120
嬖,
以為夫人。
其弟期、
大叔疾之從孫甥也,
少畜於公,
以為司徒。
夫人寵衰,
期得罪。
# src: Zuo Ai 25.1.6 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1725; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1598; tr. Legge:857
# dating: 8120
公使三匠久。
公使優狡盟拳彌,
而甚近信之。
故褚師比、
公孫彌牟、
公文要、
司寇亥、
j司徒期因三匠與拳彌以作亂,
# src: Zuo Ai 25.1.7 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1725; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1598; tr. Legge:857
# dating: 8120
皆執利兵,
無者執斤。
使拳彌入于公宮,
而自大子疾之宮譟以攻公。
鄄子士請禦之,
彌援其手,
曰:
# src: Zuo Ai 25.1.8 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1725; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1598; tr. Legge:857
# dating: 8120
「子則勇矣,
將若君何?
不見先君乎?
君何所不逞欲?
且君嘗在外矣,
豈必不反?
當今不可,
眾怒難犯。
休而易間也。」
# src: Zuo Ai 25.1.9 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1726; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1598; tr. Legge:857
# dating: 8120
乃出。
將適蒲,
彌曰:
「晉無信,
不可。」
將適鄄,
彌曰:
「齊、
晉爭我,不可。」
# src: Zuo Ai 25.1.10 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1726; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1598; tr. Legge:857
# dating: 8120
將適泠,
彌曰:
「魯不足與。
請適城鉏,
以鉤越。
越有君。」
乃適城鉏。
彌曰:
「衛盜不可知也,
請速,
自我始。」
乃載寶以歸。
# src: Zuo Ai 25.1.11 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1726; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1600; tr. Legge:857
# dating: 8120
公為支離之卒,
因祝史揮以侵衛。
衛人病之。
懿子知之,
見子之,
請逐揮。
文子曰:
「無罪。」
# src: Zuo Ai 25.1.12 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1726; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1600; tr. Legge:857
# dating: 8120
懿子曰:
「彼好專利而妄,
夫見君之入也,
將先道焉。
若逐之,
必出於南門,
而適君所。
夫越新得諸侯,
將必請師焉。」
# src: Zuo Ai 25.1.13 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1726; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1600; tr. Legge:857
# dating: 8120
揮在朝,
使吏遣諸其室。
揮出,
信,
弗內。
五日,
乃館諸外里,
遂有寵,
使如越請師。
# src: Zuo Ai 25.2.1 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1727; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1600; tr. Legge:857
# dating: 8120
B12.25.2六月,
公至自越,
季康子、孟武伯逆於五梧。
郭重僕,
見二子,
曰:
「惡言多矣,
君請盡之。」
# src: Zuo Ai 25.2.2 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1727; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1600; tr. Legge:857
# dating: 8120
公宴於五梧,
武伯為祝,
惡郭重,
曰:
「何肥也?」
季孫曰:
「請飲彘也!
以魯國之密邇仇讎,
臣是以不獲從君,
克免於大行,
又謂重也肥?」
# src: Zuo Ai 25.2.3 (471 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1727; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1600; tr. Legge:857
# dating: 8120
公曰:
「是食言多矣,
能無肥乎?」
飲酒不樂,
公與大夫始有惡。
# src: Zuo Ai 26.1.1 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1727; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
B12.26《哀公二十六年傳》
B12.26.1二十六年夏五月,
叔孫舒帥師會越皋如、
舌庸、宋樂茷納衛侯,
文子欲納之。
懿子曰:
「君愎而虐,
少待之,
必毒於民,
乃睦於子矣。」
# src: Zuo Ai 26.1.2 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1728; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
師侵外州,
大獲。
出禦之,
大敗。
掘褚師定子之墓,
焚之于平莊之上。
文子使王孫齊私於皋如,
# src: Zuo Ai 26.1.3 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1728; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
曰:
「子將大滅衛乎?
抑納君而已乎?」
皋如曰:
「寡君之命無他,
納衛君而已。」
文子致眾而問焉,
曰:
# src: Zuo Ai 26.1.4 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1728; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
「君以蠻夷伐國,
國幾亡矣,
請納之。」
眾曰:
「勿納。」
曰:
「彌牟亡而有益,
請自北門出。」
眾曰:「勿出。」
# src: Zuo Ai 26.1.5 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1728; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
重賂越人,
申開、守陴而納公,
公不敢入。
師還。
立悼公,
南氏相之。
以城鉏與越人。
公曰:
# src: Zuo Ai 26.1.6 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1728; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
「期則為此。」
令苟有怨於夫人者報之。
司徒期聘於越,
公攻而奪之幣。
期告王,
王命取之,
期以眾取之。
公怒,
殺期之甥之為大子者,
遂卒于越。
# src: Zuo Ai 26.2.1 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1729; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
B12.26.2宋景公無子,
取公孫周之子得與啟畜諸公宮,
未有立焉。
於是皇緩為右師,
皇非我為大司馬,
皇懷為司徒,
靈不緩為左師,
樂茷為司城,
樂朱鉏為大司寇,
# src: Zuo Ai 26.2.2 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1729; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1602; tr. Legge:859
# dating: 8120
六卿三族降聽政,
因大尹以達。
大尹常不告,
而以其欲稱君命以令。
國人惡之。
司城欲去大尹,
左師曰:
「縱之,
使盈其罪。
重而無基,
能無敝乎?」
# src: Zuo Ai 26.2.3 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1729; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
冬十月,
公游于空澤,
辛巳,
卒于連中。
大尹興空澤之士千甲,
奉公自空桐入如沃宮,
使召六子,
曰:
「聞下有師,
君請六子畫。」
# src: Zuo Ai 26.2.4 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1730; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
六子至,
以甲劫之,曰:
「君有疾,病,
請二三子盟。」
乃盟于少寢之庭,
曰:「無為公室不利!」
# src: Zuo Ai 26.2.5 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1730; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
大尹立啟,
奉喪殯于大宮,
三日而後國人知之。
司城茷使宣言于國曰:
「大尹惑蠱其君
而專其利,
今君無疾而死,
死又匿之,
是無他矣,
大尹之罪也。」
# src: Zuo Ai 26.2.6 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1730; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
得夢啟北首而寢於盧門之外,
己為烏而集於其上,
咮加於南門,
尾加於桐門。
曰:「余夢美,
必立。」
# src: Zuo Ai 26.2.7 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1731; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
大尹謀曰:
「我不在盟,
無乃逐我?
復盟之乎!」
使祝為載書。
六子在唐盂,
將盟之。
祝襄以載書告皇非我。
皇非我因子潞、門尹得、
# src: Zuo Ai 26.2.8 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1731; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
左師謀曰:
「民與我,
逐之乎!」
皆歸授甲,
使徇于國,
曰:
「大尹惑蠱其君,
以陵虐公室;
與我者,
救君者也。」
# src: Zuo Ai 26.2.9 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1731; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1604; tr. Legge:859
# dating: 8120
眾曰:
「與之!」
大尹徇曰:
「戴氏、皇氏將不利公室,
與我者,
無憂不富。」
# src: Zuo Ai 26.2.10 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1731; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1605; tr. Legge:859
# dating: 8120
眾曰:
「無別!」
戴氏、皇氏欲伐公,
樂得曰:
「不可。
彼以陵公有罪;
我伐公,
則甚焉。」
# src: Zuo Ai 26.2.11 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1731; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1605; tr. Legge:859
# dating: 8120
使國人施于大尹,
大尹奉啟以奔楚,
乃立得。
司城為上卿,
盟曰:
「三族共政,
無相害也!」
# src: Zuo Ai 26.3.1 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1731; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1605; tr. Legge:859
# dating: 8120
B12.26.3衛出公自城鉏使以弓問子贛,
且曰:
「吾其入乎?」
子贛稽首受弓,
對曰:
「臣不識也。」
# src: Zuo Ai 26.3.2 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1732; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1605; tr. Legge:860
# dating: 8120
私於使者,曰:
「昔成公孫於陳,
甯武子、孫莊子為宛濮之盟而君入。
獻公孫於齊,
子鮮、子展為夷儀之盟而君入。
# src: Zuo Ai 26.3.3 (470 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1732; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1605; tr. Legge:860
# dating: 8120
今君再在孫矣,
內不聞獻之親,
外不聞成之卿,
則賜不識所由入也。
《詩》曰:
『無競惟人,
四方其順之。』
若得其人,
四方以為主,
而國於何有?」
# src: Zuo Ai 27.1.1 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1732; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1607; tr. Legge:861
# dating: 8120
B12.27《哀公二十七年傳》
B12.27.1二十七年春,
越子使舌庸來聘,
且言邾田,
封于駘上。
二月,
盟于平陽,
三子皆從。
# src: Zuo Ai 27.1.2 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1733; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1607; tr. Legge:861
# dating: 8120
康子病之,
言及子贛,
曰:
「若在此,
吾不及此夫!」
武伯曰:
「然。
何不召?」
曰:
「固將召之。」
文子曰:
「他日請念。」
# src: Zuo Ai 27.2.1 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1733; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1607; tr. Legge:861
# dating: 8120
B12.27.2夏四月己亥,
季康子卒。
公弔焉,
降禮。
# src: Zuo Ai 27.3.1 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1733; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1607; tr. Legge:861
# dating: 8120
B12.27.3晉荀瑤帥師伐鄭,
次于桐丘。
鄭駟弘請救于齊。
齊師將興,
陳成子屬孤子三日朝。
設乘車兩馬,
繫五邑焉。
# src: Zuo Ai 27.3.2 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1733; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1607; tr. Legge:861
# dating: 8120
召顏涿聚之子晉,
曰:
「隰之役,
而父死焉。
以國之多難,
未女恤也。
今君命女以是邑也,
服車而朝,
毋廢前勞!」
# src: Zuo Ai 27.3.3 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1734; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1608; tr. Legge:861
# dating: 8120
乃救鄭。
及留舒,
違穀七里,
穀人不知。
及濮,
雨,
不涉。
子思曰:
# src: Zuo Ai 27.3.4 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1734; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1608; tr. Legge:861
# dating: 8120
「大國在敝邑之宇下,
是以告急。
今師不行,
恐無及也。」
成子衣製、杖戈,
立於阪上,
馬不出者,助之鞭之。
知伯聞之,
乃還,
曰:
# src: Zuo Ai 27.3.5 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1734; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1608; tr. Legge:861
# dating: 8120
「我卜伐鄭,
不卜敵齊。」
使謂成子曰:
「大夫陳子,
陳之自出。
陳之不祀,
鄭之罪也,
故寡君使瑤察陳衷焉,
謂大夫其恤陳乎?
# src: Zuo Ai 27.3.6 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1734; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1608; tr. Legge:861
# dating: 8120
若利本之顛,
瑤何有焉?」
成子怒曰:
「多陵人者皆不在,
知伯其能久乎!」
# src: Zuo Ai 27.3.7 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1734; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1608; tr. Legge:861
# dating: 8120
中行文子告成子曰:
「有自晉師告寅者,
將為輕車千乘以厭齊師之門,
則可盡也。」
成子曰:
「寡君命恆曰:
『無及寡,
無畏眾。』
# src: Zuo Ai 27.3.8 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1735; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1608; tr. Legge:861
# dating: 8120
雖過千乘,
敢辟之乎?
將以子之命告寡君。」
文子曰:
「吾乃今知所以亡。
君子之謀也,
始、衷、終皆舉之,
而後入焉。
今我三不知而入之,
不亦難乎!」
# src: Zuo Ai 27.4.1 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1735; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1610; tr. Legge:861
# dating: 8120
B12.27.4公患三桓之侈也,
欲以諸侯去之;
三桓亦患公之妄也,
故君臣多間。
公游于陵阪,
遇孟武伯於孟氏之衢,
# src: Zuo Ai 27.4.2 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1735; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1610; tr. Legge:861
# dating: 8120
曰:「請有問於子:
余及死乎?」
對曰:
「臣無由知之。」
# src: Zuo Ai 27.4.3 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1735; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1610; tr. Legge:861
# dating: 8120
三問,
卒辭不對。
公欲以越伐魯而去三桓,
秋八月甲戌,
公如公孫有陘氏。
因孫於邾,
乃遂如越。
國人施公孫有山氏。
# src: Zuo Ai 27.5.1 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1735; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1610; tr. Legge:861
# dating: 8120
B12.27.5悼之四年,
晉荀瑤帥師圍鄭,
未至,
鄭駟弘曰:
「知伯愎而好勝,
早下之,
則可行也。」
乃先保南里以待之。
知伯入南里,
# src: Zuo Ai 27.5.2 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1736; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1611; tr. Legge:861
# dating: 8120
門于桔柣之門。
鄭人俘酅魁壘,
賂之以知政,
閉其口而死。
將門,
「入之!」
對曰:
「主在此。」
# src: Zuo Ai 27.5.3 (469 B.C.) Ya2ng Bo2ju4n 1736; Wa2ng Sho3uqia1n et al.1611; tr. Legge:861
# dating: 8120
知伯曰:
「惡而無勇,
何以為子?」
對曰:
「以能忍恥,
庶無害趙宗乎!」
知伯不悛,
趙襄子由是惎知伯,
遂喪之。
知伯貪而愎,
故韓、
魏反而喪之。