莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_025-1a

** 25 則陽第二十五

則陽遊於楚,

夷節言之於王,

王未之見,夷節歸。

# src: ZHUANG 25.1.2 Guo Qingfan 876; Wang Shumin 997 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

彭陽見王果曰:

「夫子何不譚我於王?」

# src: ZHUANG 25.1.3 Guo Qingfan 877; Wang Shumin 997 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

王果曰:

「我不若公閱休。」

# src: ZHUANG 25.1.4 Guo Qingfan 877; Wang Shumin 997 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

彭陽曰:

「公閱休奚為者邪?」

曰:

「冬則擉鼈于江,

夏則休乎山樊。

有過而問者,

曰:

『此予宅也。』

夫夷節已不能,

而況我乎!

吾又不若夷節。

# src: ZHUANG 25.1.5 Guo Qingfan 877; Wang Shumin 997 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

夫夷節之為人也,

无德而有知,

不自許,

以之神其交

固,顛冥乎富貴之地,

非相助以德,

相助消也。

夫凍者假兼衣於春,

暍者反冷風

# src: ZHUANG 25.1.6 Guo Qingfan 877; Wang Shumin 997 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

乎冬。夫楚王之為人也,

形尊而嚴;

其於罪也,

无赦如虎;

非夫佞人正德,

其孰能橈焉!

# src: ZHUANG 25.1.7 Guo Qingfan 878; Wang Shumin 998 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

故聖人,

其窮也

使家人忘其貧,

其達也

使王公忘爵祿

而化卑。

其於物也,

與之為娛矣;

其於人也,

樂物之通

而保己焉;

# src: ZHUANG 25.1.8 Guo Qingfan 878; Wang Shumin 998 ; Fang Yong 699; Chen Guying 668

# dating: 8110

故或不言

而飲人以和,

與人並立

而使人化。

父子之宜,

彼其乎歸居,

而一閒其所施。

其於人心者若是其遠也。

故曰待公閱休。」

KR5c0126_CHANT_025-2a

# src: ZHUANG 25.2.1 Guo Qingfan 880; Wang Shumin 1002 ; Fang Yong 703; Chen Guying 672

# dating: 8110

聖人達綢繆,

周盡一體矣,

而不知其然,

性也。

復命搖作

而以天為師,

人則從而命之也。

憂乎知

而所行恆无幾時,

其有止也若之何!

# src: ZHUANG 25.2.2 Guo Qingfan 8i2; Wang Shumin 1002 ; Fang Yong 703; Chen Guying 672

# dating: 8110

生而美者,

人與之鑑,

不告

則不知其美於人也。

若知之,

若不知之,

若聞之,

若不聞之,

其可喜也終无已,

人之好之亦无已,

性也。

# src: ZHUANG 25.2.3 Guo Qingfan 8i2; Wang Shumin 1002 ; Fang Yong 703; Chen Guying 672

# dating: 8110

聖人之愛人也,

人與之名,

不告

則不知其愛人也。

若知之,

若不知之,

若聞之,

若不聞之,

其愛人也終无已,

人之安之亦无已,

性也。

# src: ZHUANG 25.3.1 Guo Qingfan 8i3; Wang Shumin 1002 ; Fang Yong 703; Chen Guying 673

# dating: 8110

舊國舊都,

望之暢然;

雖使丘陵草木之緡,

入之者十九,

猶之暢然。

況見見

聞聞者也,

以十仞之臺縣眾閒者也!

KR5c0126_CHANT_025-3a

# src: ZHUANG 25.3.2 Guo Qingfan 885; Wang Shumin 1005 ; Fang Yong 703; Chen Guying 673

# dating: 8110

冉相氏得其環中

以隨成,

與物无終无始,

无幾无時。

日與物化者,

一不化者也,

闔嘗舍之!

夫師天

而不得師天,

與物皆殉,

其以為事也若之何?

夫聖人未始有天,

未始有人,

未始有始,

未始有物,

與世偕行而不替,

所行之備而不洫,其合之也若之何?

# src: ZHUANG 25.3.4 Guo Qingfan 885; Wang Shumin 1005 ; Fang Yong 703; Chen Guying 673

# dating: 8110

湯得其司御門尹登恆

為之傅之,

從師而不囿;

得其隨成,

為之司其名;

之名嬴法,

得其兩見。

仲尼之盡慮,

為之傅之。

容成氏曰:

「除日无歲,

无內无外。」

KR5c0126_CHANT_025-4a

# src: ZHUANG 25.4.1 Guo Qingfan 888; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

魏瑩與田侯牟約,

田侯牟背之。

魏瑩怒,

將使人刺之。

# src: ZHUANG 25.4.2 Guo Qingfan 889; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

犀首聞而恥之,曰:

「君為萬乘之君也,

而以匹夫從讎!

衍請受甲二十萬,

為君攻之,

虜其人民,

係其牛馬,

使其君內熱發於背。

燃後拔其國。

忌也出走,

然後抶其背,

折其脊。」

KR5c0126_CHANT_025-5a

# src: ZHUANG 25.4.3 Guo Qingfan 890; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

季子聞而恥之,曰:

「築十仞之城,

城者既十仞矣,

則又壞之,

此胥靡之所苦也。

今兵不起七年矣,

此王之基也。

衍亂人,

不可聽也。」

KR5c0126_CHANT_025-6a

# src: ZHUANG 25.4.4 Guo Qingfan 890; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

華子聞而醜之,曰:

「善言伐齊者,

亂人也;

善言勿伐者,

亦亂人也;

謂伐之與不伐亂人也者,

又亂人也。」

KR5c0126_CHANT_025-7a

# src: ZHUANG 25.4.5 Guo Qingfan 891; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

君曰:「然則若何?」

# src: ZHUANG 25.4.6 Guo Qingfan 891; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

曰:

「君求其道而已矣!」

# src: ZHUANG 25.4.7 Guo Qingfan 891; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

惠子聞之

而見戴晉人。

戴晉人曰:

「有所謂蝸者,

君知之乎?」

# src: ZHUANG 25.4.8 Guo Qingfan 891; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 677

# dating: 8110

曰:

「然。」

「有國於蝸之左角者

曰觸氏,

有國於蝸之右角者

曰蠻氏,

時相與爭地

而戰,

伏尸數萬,

逐北旬有五日

而後反。」

# src: ZHUANG 25.4.9 Guo Qingfan 892; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

君曰:「噫!

其虛言與?」

# src: ZHUANG 25.4.10 Guo Qingfan 892; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

曰:

「臣請為君實之。

君以意在四方上下有窮乎?」

# src: ZHUANG 25.4.11 Guo Qingfan 892; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

君曰:「无窮。」

# src: ZHUANG 25.4.12 Guo Qingfan 892; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

曰:

「知遊心於无窮,

而反在通達之國,

若存若亡乎?」

# src: ZHUANG 25.4.13 Guo Qingfan 893; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

君曰:「然。」

# src: ZHUANG 25.4.14 Guo Qingfan 893; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

曰:

「通達之中有魏,

於魏中有梁,

於梁中有王。

王與蠻氏,有辯乎?」

# src: ZHUANG 25.4.15 Guo Qingfan 893; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 708; Chen Guying 678

# dating: 8110

君曰:「无辯。」

# src: ZHUANG 25.4.16 Guo Qingfan 893; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 709; Chen Guying 678

# dating: 8110

客出而君惝然

若有亡也。

# src: ZHUANG 25.4.17 Guo Qingfan 894; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 709; Chen Guying 678

# dating: 8110

客出,

惠子見。

君曰:「客,大人也,

聖人不足以當之。」

# src: ZHUANG 25.4.18 Guo Qingfan 894; Wang Shumin 1010 ; Fang Yong 709; Chen Guying 678

# dating: 8110

惠子曰:

「夫吹管也,

猶有嗃也;

吹劍首者,

吷而已矣。

堯舜,人之所譽也;

道堯舜於戴晉人之前,

譬猶一吷也。」

KR5c0126_CHANT_025-8a

# src: ZHUANG 25.5.1 Guo Qingfan 894; Wang Shumin 1015 ; Fang Yong 712; Chen Guying 6i1

# dating: 8110

孔子之楚,

舍於蟻丘之漿。

其鄰有夫妻

臣妾登極者,

子路曰:

「是稯稯何為者邪?」

# src: ZHUANG 25.5.2 Guo Qingfan 895; Wang Shumin 1015 ; Fang Yong 713; Chen Guying 6i1

# dating: 8110

仲尼曰:「是聖人僕也。

是自埋於民,

自藏於畔。

其聲銷,

其志无窮,

其口雖言,

其心未嘗言,

方且與世違

而心不屑與之俱。

是陸沈者也,

是其巿南宜僚邪?」

# src: ZHUANG 25.5.3 Guo Qingfan 895; Wang Shumin 1015 ; Fang Yong 713; Chen Guying 6i1

# dating: 8110

子路請往召之。

# src: ZHUANG 25.5.4 Guo Qingfan 896; Wang Shumin 1015 ; Fang Yong 713; Chen Guying 6i1

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_025-9a

孔子曰:「已矣!

彼知丘之著於己也,

知丘之適楚也,

以丘為必使楚王之

召己也,

彼且以丘為佞人也。

夫若然者,

其於佞人也羞聞其言,

而況親見其身乎!

而何以為存?」

# src: ZHUANG 25.5.5 Guo Qingfan 896; Wang Shumin 1015 ; Fang Yong 713; Chen Guying 6i1

# dating: 8110

子路往視之,

其室虛矣。

# src: ZHUANG 25.6.1 Guo Qingfan 897; Wang Shumin 1018 ; Fang Yong 713; Chen Guying 6i3

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_025-10a

長梧封人問子牢曰:

「君為政焉勿鹵莽,

治民焉勿滅裂。

昔予為禾,

耕而鹵莽之,

則其實亦鹵莽而報予;

芸而滅裂之,

其實亦滅裂而報予。

予來年變齊,

深其耕而熟耰之,

其禾蘩以滋,

予終年厭飱。」

# src: ZHUANG 25.6.2 Guo Qingfan 899; Wang Shumin 1018 ; Fang Yong 714; Chen Guying 6i3

# dating: 8110

莊子聞之曰:

「今人之治其形,

理其心,

多有似封人之所謂,

遁其天,

離其性,

滅其情,

亡其神,

以眾為。

# src: ZHUANG 25.6.3 Guo Qingfan 899; Wang Shumin 1018 ; Fang Yong 714; Chen Guying 6i3

# dating: 8110

故鹵莽其性者,

欲惡之孽,

為性萑葦蒹葭,

始萌以扶吾形,

尋擢吾性;

並潰漏發,

不擇所出,

漂疽疥癰,內熱溲膏是也。」

KR5c0126_CHANT_025-11a

# src: ZHUANG 25.7.1 Guo Qingfan 900; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 715; Chen Guying 685

# dating: 8110

柏矩學於老聃,

曰:

「請之天下遊。」

# src: ZHUANG 25.7.2 Guo Qingfan 900; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 715; Chen Guying 685

# dating: 8110

老聃曰:「已矣!

天下猶是也。」

# src: ZHUANG 25.7.3 Guo Qingfan 901; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 715; Chen Guying 685

# dating: 8110

又請之,

老聃曰:

「汝將何始?」

# src: ZHUANG 25.7.4 Guo Qingfan 901; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 715; Chen Guying 685

# dating: 8110

曰:「始於齊。」

KR5c0126_CHANT_025-12a

# src: ZHUANG 25.7.5 Guo Qingfan 901; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 716; Chen Guying 686

# dating: 8110

至齊,

見辜人焉,

推而強之,

解朝服而幕之,

號天而哭之曰:

「子乎子乎!

天下有大菑,

子獨先離之,

曰莫為盜!

莫為殺人!

# src: ZHUANG 25.7.6 Guo Qingfan 901; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 716; Chen Guying 686

# dating: 8110

榮辱立,

然後覩所病;

貨財聚,

然後覩所爭。

今立人之所病,

聚人之所爭,

窮困人之身

使无休時,

欲无至此,

得乎!

# src: ZHUANG 25.7.7 Guo Qingfan 902; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 716; Chen Guying 686

# dating: 8110

古之君人者,

以得為在民,

以失為在己;

以正為在民,

以枉為在己;

故一物有失其形者,

退而自責。

# src: ZHUANG 25.7.8 Guo Qingfan 902; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 716; Chen Guying 686

# dating: 8110

今則不然。

匿為物

而過不識,

大為難

而罪不敢,

重為任

而罰不勝,

遠其塗

而誅不至。

民知力竭,

則以偽繼之,

日出多偽,

士民安取不偽!

# src: ZHUANG 25.7.9 Guo Qingfan 902; Wang Shumin 1022 ; Fang Yong 716; Chen Guying 686

# dating: 8110

夫力不足則偽,

知不足則欺,

財不足則盜。

盜竊之行,

於誰責而可乎?」

KR5c0126_CHANT_025-13a

# src: ZHUANG 25.8.1 Guo Qingfan 905; Wang Shumin 1026 ; Fang Yong 718; Chen Guying 688

# dating: 8110

蘧伯玉行年六十

而六十化,

未嘗不始於是之

而卒詘之以非也,

未知今之所謂是之

非五十九非也。

萬物有乎生

而莫見其根,

有乎出

而莫見其門。

# src: ZHUANG 25.8.2 Guo Qingfan 905; Wang Shumin 1026 ; Fang Yong 718; Chen Guying 688

# dating: 8110

人皆尊其知之所知

而莫知恃其知之所不知

而後知,

可不謂大疑乎!

已乎已乎!

且无所逃。

此所謂然與,然乎?

KR5c0126_CHANT_025-14a

# src: ZHUANG 25.9.1 Guo Qingfan 905; Wang Shumin 1028 ; Fang Yong 719; Chen Guying 689

# dating: 8110

仲尼問於太史大弢、伯常蹇、狶韋曰:

「夫衛靈公飲酒湛樂,

不聽國家之政;

田獵畢弋,

不應諸侯之際;

其所以為靈公者何邪?」

# src: ZHUANG 25.9.2 Guo Qingfan 907; Wang Shumin 1028 ; Fang Yong 719; Chen Guying 689

# dating: 8110

大弢曰:「是因是也。」

# src: ZHUANG 25.9.3 Guo Qingfan 907; Wang Shumin 1028 ; Fang Yong 719; Chen Guying 689

# dating: 8110

伯常騫曰:

「夫靈公有妻三人,

同濫而浴。

史鰌奉御而進所,

搏幣而扶翼。

其慢若彼之甚也,

見賢人若此其肅也,

是其所以為靈公也。」

# src: ZHUANG 25.9.4 Guo Qingfan 908; Wang Shumin 1028 ; Fang Yong 720; Chen Guying 689

# dating: 8110

狶韋曰:

「夫靈公也死,

卜葬於故墓不吉,

卜葬於沙丘而吉。

掘之數仞,

得石槨焉,

洗而視之,

有銘焉,

# src: ZHUANG 25.9.5 Guo Qingfan 908; Wang Shumin 1028 ; Fang Yong 720; Chen Guying 689

# dating: 8110

曰:

『不馮其子,

靈公奪而埋之。』

夫靈公之為靈也久矣,

之二人何足以識之!」

KR5c0126_CHANT_025-15a

# src: ZHUANG 25.9.6 Guo Qingfan 909; Wang Shumin 1028 ; Fang Yong 721; Chen Guying 689

# dating: 8110

少知問於太公調曰:

「何謂丘里之言?」

# src: ZHUANG 25.10.1 Guo Qingfan 909; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 721; Chen Guying 692

# dating: 8110

太公調曰:

「丘里者,

合十姓百名而以為風俗也,

合異以為同,

散同以為異。

今指馬之百體

而不得馬,

而馬係於前者,

立其百體而謂之馬也。

# src: ZHUANG 25.10.2 Guo Qingfan 909; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 692

# dating: 8110

是故丘山積卑而為高,

江河合水而為大,

大人合并而為公。

是以自外入者,

有主而不執;

由中出者,

有匹而不距。

# src: ZHUANG 25.10.3 Guo Qingfan 909; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 692

# dating: 8110

四時殊氣,

天不賜,

故歲成;

五官殊職,

君不私,

故國治;

文武殊能大人不賜,

故德備;

萬物殊理,

道不私,故无名。

# src: ZHUANG 25.10.4 Guo Qingfan 909; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 692

# dating: 8110

无名故无為,

无為而无不為。

時有終始,

世有變化。

禍福淳淳,

至有所拂者

而有所宜;

# src: ZHUANG 25.10.5 Guo Qingfan 910; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 692

# dating: 8110

自殉殊面,

有所正者有所差。

比于大澤,

百材皆度;

觀乎大山,

木石同壇。

此之謂丘里之言。」

KR5c0126_CHANT_025-16a

# src: ZHUANG 25.10.6 Guo Qingfan 913; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 692

# dating: 8110

少知曰:

「然則謂之道,

足乎?」

# src: ZHUANG 25.10.7 Guo Qingfan 913; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 693

# dating: 8110

太公調曰:「不然。

今計物之數,

不止於萬,

而期曰萬物者,

以數之多者號而讀之也。

是故天地者,

形之大者也;

陰陽者,

氣之大者也;

道者為之公。

# src: ZHUANG 25.10.8 Guo Qingfan 913; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 693

# dating: 8110

因其大以號而讀之則可也,

已有之矣,

乃將得比哉!

則若以斯辯,譬猶狗馬,

其不及遠矣。」

KR5c0126_CHANT_025-17a

# src: ZHUANG 25.11.1 Guo Qingfan 914; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 696

# dating: 8110

少知曰:

「四方之內,

六合之裏,

萬物之所生惡起?」

KR5c0126_CHANT_025-18a

# src: ZHUANG 25.11.2 Guo Qingfan 914; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 696

# dating: 8110

太公調曰:

「陰陽相照

相蓋相治,

四時相代

相生相殺,

欲惡去就

於是橋起,

雌雄片合

於是庸有。

安危相易,

禍福相生,

緩急相摩,

聚散以成。

# src: ZHUANG 25.11.3 Guo Qingfan 914; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 696

# dating: 8110

此名實之可紀,

精之可志也。

隨序之相理,

橋運之相使,

窮則反,

終則始。

此物之所有,

言之所盡,

知之所至,

極物而已。

覩道之人,

不隨其所廢,

不原其所起,

此議之所止。」

KR5c0126_CHANT_025-19a

# src: ZHUANG 25.11.4 Guo Qingfan 916; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 722; Chen Guying 696

# dating: 8110

少知曰:

「季真之莫為,

接子之或使,

二家之議,

孰正於其情,

孰徧於其理?」

# src: ZHUANG 25.11.5 Guo Qingfan 916; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 723; Chen Guying 696

# dating: 8110

太公調曰:

「雞鳴狗吠,

是人之所知;

雖有大知,

不能以言讀其所自化,

又不能以意測其所將為。

# src: ZHUANG 25.11.6 Guo Qingfan 916; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 723; Chen Guying 697

# dating: 8110

斯而析之,

精至於无倫,

大至於不可圍,

或之使,

莫之為,

未免於物而終以為過。

或使則實,

莫為則虛。

有名有實,

是物之居;

无名无實,

在物之虛。

# src: ZHUANG 25.11.7 Guo Qingfan 917; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 723; Chen Guying 696

# dating: 8110

可言可意,

言而愈䟽。

未生不可忌,

已死不可阻。

死生非遠也,

理不可覩。

或之使,

莫之為,

疑之所假。

吾觀之本,

其往无窮;

# src: ZHUANG 25.11.8 Guo Qingfan 917; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 723; Chen Guying 696

# dating: 8110

吾求之末,

其來无止。

无窮无止,

言之无也,

與物同理;

或使莫為,

言之本也,

與物終始。

# src: ZHUANG 25.11.9 Guo Qingfan 917; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 723; Chen Guying 696

# dating: 8110

道不可有,

有不可无,

道之為名,

所假而行。

或使莫為,

在物一曲,

夫胡為於大方?

言而足,

則終日言而盡道;

言而不足,

則終日言而盡物。

# src: ZHUANG 25.11.10 Guo Qingfan 917; Wang Shumin 1031 ; Fang Yong 723; Chen Guying 696

# dating: 8110

道物之極,

言默不足以載;

非言非默,

議有所極。」