莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_028-1a

** 28 讓王第二十八

堯以天下讓許由,

許由不受。

又讓於子州支父,

子州支父曰:

「以我為天子,

猶之可也。

# src: ZHUANG 28.1.2 Guo Qingfan 965; Wang Shumin 1117; Fang Yong 778; Chen Guying 744

# dating: 8110

雖然,我適有幽憂之病,

方且治之,

未暇治天下也。」

夫天下至重也,

而不以害其生,

又況他物乎!

唯无以天下為者,

可以託天下也。

# src: ZHUANG 28.1.3 Guo Qingfan 966; Wang Shumin 1118; Fang Yong 778; Chen Guying 744

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-2a

舜讓天下於子州支伯。

子州支伯曰:

「予適有幽憂之病,

方且治之,

未暇治天下也。」

故天下大器也,

而不以易生,

此有道者之所以異乎俗者也。

# src: ZHUANG 28.1.4 Guo Qingfan 966; Wang Shumin 1118; Fang Yong 778; Chen Guying 744

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-3a

舜以天下讓善卷,

善卷曰:

「余立於宇宙之中,

冬日衣皮毛,

夏日衣葛絺;

春耕種,

形足以勞動;

秋收斂,

身足以休食;

# src: ZHUANG 28.1.5 Guo Qingfan 967; Wang Shumin 1118; Fang Yong 778; Chen Guying 744

# dating: 8110

日出而作,

日入而息,

逍遙於天地之閒

而心意自得。

吾何以天下為哉!

悲夫,

子之不知余也!」

遂不受。

於是去而入深山,

莫知其處。

# src: ZHUANG 28.1.6 Guo Qingfan 967; Wang Shumin 1118; Fang Yong 778; Chen Guying 745

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-4a

舜以天下讓其友石戶之農,

石戶之農曰:

「捲捲乎后之為人,

葆力之士也!」

以舜之德為未至也,

於是夫負妻戴,

攜子以入於海,

終身不反也。

# src: ZHUANG 28.2.1 Guo Qingfan 967; Wang Shumin 1120; Fang Yong 779; Chen Guying 746

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-5a

大王亶父居邠,

狄人攻之;

事之以皮帛

而不受,

事之以犬馬

而不受,

事之以珠玉

而不受,

# src: ZHUANG 28.2.2 Guo Qingfan 967; Wang Shumin 1120; Fang Yong 779; Chen Guying 747

# dating: 8110

狄人之所求者土地也。

大王亶父曰:

「與人之兄居

而殺其弟,

與人之父居

而殺其子,

吾不忍也。

子皆勉居矣!

# src: ZHUANG 28.2.3 Guo Qingfan 967; Wang Shumin 1120; Fang Yong 779; Chen Guying 747

# dating: 8110

為吾臣與為狄人臣奚以異!

且吾聞之,

不以所用養害所養。」

因杖筴而去之。

民相連而從之,

遂成國於岐山之下。

# src: ZHUANG 28.2.4 Guo Qingfan 967; Wang Shumin 1120; Fang Yong 779; Chen Guying 747

# dating: 8110

夫大王亶父,

可謂能尊生矣。

能尊生者,

雖貴富

不以養傷身,

雖貧賤

不以利累形。

今世之人

居高官尊爵者,

皆重失之,

見利輕亡其身,

豈不惑哉!

KR5c0126_CHANT_028-6a

# src: ZHUANG 28.3.1 Guo Qingfan 968; Wang Shumin 1124; Fang Yong 7i1; Chen Guying 748

# dating: 8110

越人三世弒其君,

王子搜患之,

逃乎丹穴。

而越國无君,

求王子搜不得,

從之丹穴。

王子搜不肯出,

越人薰之以艾。

乘以玉輿。

# src: ZHUANG 28.3.2 Guo Qingfan 968; Wang Shumin 1124; Fang Yong 7i1; Chen Guying 748

# dating: 8110

王子搜援綏登車,

仰天而呼曰:

「君乎君乎!

獨不可以舍我乎!」

王子搜非惡為君也,

惡為君之患也。

若王子搜者,

可謂不以國傷生矣,

此固越人之所欲得為君也。

# src: ZHUANG 28.4.1 Guo Qingfan 969; Wang Shumin 1126; Fang Yong 7i2; Chen Guying 749

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-7a

韓魏相與爭侵地。

子華子見昭僖侯,

昭僖侯有憂色。

子華子曰:

「今使天下書銘於君之前,

書之言曰:

『左手攫之則右手廢,

右手攫之則左手廢,

然而攫之者必有天下。』

君能攫之乎?」

# src: ZHUANG 28.4.2 Guo Qingfan 970; Wang Shumin 1126; Fang Yong 7i2; Chen Guying 749

# dating: 8110

昭僖侯曰:「寡人不攫也。」

KR5c0126_CHANT_028-8a

# src: ZHUANG 28.4.3 Guo Qingfan 970; Wang Shumin 1126; Fang Yong 7i2; Chen Guying 749

# dating: 8110

子華子曰:「甚善!

自是觀之,

兩臂重於天下也,

身亦重於兩臂。

韓之輕於天下亦遠矣,

今之所爭者,

其輕於韓又遠。

君固愁身傷生

以憂戚不得也!」

# src: ZHUANG 28.4.4 Guo Qingfan 970; Wang Shumin 1126; Fang Yong 7i2; Chen Guying 750

# dating: 8110

僖侯曰:「善哉!

教寡人者眾矣,

未嘗得聞此言也。」

子華子可謂

知輕重矣。

# src: ZHUANG 28.5.1 Guo Qingfan 971; Wang Shumin 1128; Fang Yong 7i3; Chen Guying 751

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-9a

魯君聞顏闔得道之人也,

使人以幣先焉。

顏闔守陋閭,

苴布之衣而自飯牛。

魯君之使者至,

顏闔自對之。

使者曰:「此顏闔之家與?」

顏闔對曰:「此闔之家也。」

# src: ZHUANG 28.5.2 Guo Qingfan 971; Wang Shumin 1128; Fang Yong 7i3; Chen Guying 751

# dating: 8110

使者致幣,

顏闔對曰:

「恐聽者謬

而遺使者罪,

不若審之。」

使者還

反審之,

復來求之,

則不得已。

故若顏闔者,

非惡富貴也,由重生惡之也。

# src: ZHUANG 28.5.3 Guo Qingfan 971; Wang Shumin 1128; Fang Yong 7i3; Chen Guying 751

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-10a

故曰:

「道之真

以治身,

其緒餘

以為國家,

其土苴以治天下。」

由此觀之,

帝王之功,

聖人之餘事也,

非所以完身養生也。

# src: ZHUANG 28.5.4 Guo Qingfan 971; Wang Shumin 1128; Fang Yong 7i3; Chen Guying 751

# dating: 8110

今世俗之君子,

多危身棄生

以殉物,

豈不悲哉!

# src: ZHUANG 28.5.5 Guo Qingfan 972; Wang Shumin 1128; Fang Yong 7i4; Chen Guying 751

# dating: 8110

凡聖人之動作也,

必察其所以之

與其所以為。

今且有人於此,

以隨侯之珠彈千仞之雀,

世必笑之。

是何也?

則其所用者重

而所要者輕也。

夫生者,

豈特隨侯珠之重哉!

KR5c0126_CHANT_028-11a

# src: ZHUANG 28.6.1 Guo Qingfan 972; Wang Shumin 1133; Fang Yong 7i4; Chen Guying 753

# dating: 8110

子列子窮,

容貌有飢色。

客有言之

於鄭子陽者曰:

「列御寇,

蓋有道之士也,

居君之國而窮,

君无乃為不好士乎?」

鄭子陽即令官遺之粟。

子列子出見使者,

再拜而辭。

# src: ZHUANG 28.6.2 Guo Qingfan 973; Wang Shumin 1133; Fang Yong 7i4; Chen Guying 753

# dating: 8110

使者去,

子列子入,

其妻望之而拊心曰:

「妾聞為有道者之妻子,

皆得佚樂,

今有飢色。

君過而遺先生食,

先生不受,

豈不命邪!」

# src: ZHUANG 28.6.3 Guo Qingfan 973; Wang Shumin 1133; Fang Yong 7i4; Chen Guying 754

# dating: 8110

子列子笑謂之曰:

「君非自知我也。

以人之言而遺我粟,

至其罪我也

又且以人之言,

此吾所以不受也。」

其卒,民果作難而殺子陽。

# src: ZHUANG 28.7.1 Guo Qingfan 974; Wang Shumin 1136; Fang Yong 786; Chen Guying 755

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-12a

楚昭王失國,

屠羊說

走而從於昭王。

昭王反國,

將賞從者,

及屠羊說。

屠羊說曰:

「大王失國,

說失屠羊;

大王反國,

說亦反屠羊。

臣之爵祿已復矣,

又何賞之有!」

# src: ZHUANG 28.7.2 Guo Qingfan 974; Wang Shumin 1136; Fang Yong 786; Chen Guying 755

# dating: 8110

王曰:「強之!」

# src: ZHUANG 28.7.3 Guo Qingfan 974; Wang Shumin 1136; Fang Yong 786; Chen Guying 755

# dating: 8110

屠羊說曰:

「大王失國,

非臣之罪,

故不敢伏其誅;

大王反國,

非臣之功,

故不敢當其賞。」

王曰:「見之!」

KR5c0126_CHANT_028-13a

# src: ZHUANG 28.7.4 Guo Qingfan 974; Wang Shumin 1136; Fang Yong 786; Chen Guying 755

# dating: 8110

屠羊說曰:

「楚國之法,

必有重賞大功

而後得見,

今臣之知不足以存國

而勇不足以死寇。

# src: ZHUANG 28.7.5 Guo Qingfan 974; Wang Shumin 1136; Fang Yong 786; Chen Guying 755

# dating: 8110

吳軍入郢,

說畏難

而避寇,

非故隨大王也。

今大王

欲廢法毀約而見說,

此非臣之所以聞於天下也。」

# src: ZHUANG 28.7.6 Guo Qingfan 975; Wang Shumin 1136; Fang Yong 786; Chen Guying 755

# dating: 8110

王謂司馬子綦曰:

「屠羊說居處卑賤

而陳義甚高,

子其為我延之以三旌之位。」

# src: ZHUANG 28.8.1 Guo Qingfan 975; Wang Shumin 1136; Fang Yong 788; Chen Guying 757

# dating: 8110

屠羊說曰:

「夫三旌之位,

吾知其貴於屠羊之肆也;

萬鍾之祿,

吾知其富於屠羊之利也;

然豈可以貪爵祿

而使吾君有妄施之名乎!

說不敢當,

願復反吾屠羊之肆。」

遂不受也。

# src: ZHUANG 28.8.2 Guo Qingfan 976; Wang Shumin 1138; Fang Yong 788; Chen Guying 757

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-14a

原憲居魯,

環堵之室,

茨以生草;

蓬戶不完,

桑以為樞;而甕牗二室,

褐以為塞;

上漏下濕,匡坐而弦歌。

# src: ZHUANG 28.8.3 Guo Qingfan 976; Wang Shumin 1138; Fang Yong 788; Chen Guying 757

# dating: 8110

子貢乘大馬,中紺而表素,

軒車不容巷,

往見原憲。

原憲華冠縱履,

杖藜而應門。

# src: ZHUANG 28.8.4 Guo Qingfan 976; Wang Shumin 1139; Fang Yong 788; Chen Guying 758

# dating: 8110

子貢曰:「嘻!

先生何病?」

# src: ZHUANG 28.8.5 Guo Qingfan 976; Wang Shumin 1138; Fang Yong 788; Chen Guying 758

# dating: 8110

原憲應之曰:

「憲聞之,

无財之謂貧,

學而不能行之謂病。

今憲貧也,非病也。」

# src: ZHUANG 28.8.6 Guo Qingfan 976; Wang Shumin 1139; Fang Yong 788; Chen Guying 758

# dating: 8110

子貢逡巡而有愧色。

原憲笑曰:

「夫希世而行,

比周而友,

學以為人,

教以為己,

仁義之慝,

輿馬之飾,

憲不忍為也。」

KR5c0126_CHANT_028-15a

# src: ZHUANG 28.9.1 Guo Qingfan 977; Wang Shumin 1143; Fang Yong 790; Chen Guying 760

# dating: 8110

曾子居衛,

縕袍无表,

顏色腫噲,

手足胼胝。

三日不舉火,

十年不製衣,

正冠而纓絕,

捉衿而肘見,

納屨而踵決。

曳縰而歌《商頌》,

聲滿天地,

若出金石。

# src: ZHUANG 28.9.2 Guo Qingfan 977; Wang Shumin 1143; Fang Yong 790; Chen Guying 760

# dating: 8110

天子不得臣,

諸侯不得友。

故養志者忘形,

養形者忘利,

致道者忘心矣。

# src: ZHUANG 28.10.1 Guo Qingfan 978; Wang Shumin 1145; Fang Yong 791; Chen Guying 761

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-16a

孔子謂顏回曰:

「回,來!

家貧居卑,

胡不仕乎?」

# src: ZHUANG 28.10.2 Guo Qingfan 978; Wang Shumin 1145; Fang Yong 791; Chen Guying 761

# dating: 8110

顏回對曰:

「不願仕。

回有郭外之田五十畝,

足以給飦粥;

郭內之田十畝,

足以為絲麻;

鼓琴足以自娛,

所學夫子之道者

足以自樂也。

回不願仕。」

# src: ZHUANG 28.10.3 Guo Qingfan 978; Wang Shumin 1145; Fang Yong 792; Chen Guying 762

# dating: 8110

孔子愀然變容曰:

「善哉,回之意!

丘聞之,

『知足者

不以利自累也,

審自得者

失之而不懼,

行脩於內者

无位而不怍。』

丘誦之久矣,

今於回而後見之,

是丘之得也。」

KR5c0126_CHANT_028-17a

# src: ZHUANG 28.11.1 Guo Qingfan 979; Wang Shumin 1148; Fang Yong 792; Chen Guying 762

# dating: 8110

中山公子牟謂瞻子曰:

「身在江海之上,

心居魏闕之下,

奈何?」

# src: ZHUANG 28.1148

# dating: 8110

瞻子曰:「重生。

重生則輕利。」

# src: ZHUANG 28.11.3 Guo Qingfan 979; Wang Shumin 1148; Fang Yong 792; Chen Guying 762

# dating: 8110

中山公子牟曰:

「雖知之,未能自勝也。」

# src: ZHUANG 28.11.4 Guo Qingfan 980; Wang Shumin 1148; Fang Yong 792; Chen Guying 762

# dating: 8110

瞻子曰:「不能自勝則從,

神无惡乎?

不能自勝

而強不從者,

此之謂重傷。

重傷之人,

无壽類矣。」

# src: ZHUANG 28.11.5 Guo Qingfan 980; Wang Shumin 1148; Fang Yong 792; Chen Guying 762

# dating: 8110

魏牟,

萬乘之公子也,

其隱巖穴也,難為於布衣之士;

雖未至乎道,

可謂有其意矣。

# src: ZHUANG 28.12.1 Guo Qingfan 9i1; Wang Shumin 1151; Fang Yong 794; Chen Guying 764

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-18a

孔子窮於陳蔡之閒,

七日不火食,

藜羹不糝,

顏色甚憊,

而弦歌於室。

顏回擇菜於外,

子路、子貢相與言曰:

# src: ZHUANG 28.12.2 Guo Qingfan 9i1; Wang Shumin 1151; Fang Yong 794; Chen Guying 764

# dating: 8110

「夫子再逐於魯,

削迹於衛,

伐樹於宋,

窮於商周,

圍於陳蔡,

殺夫子者无罪,

藉夫子者无禁。

弦歌鼓琴,

未嘗絕音,

君子之无恥也若此乎?」

# src: ZHUANG 28.12.3 Guo Qingfan 9i2; Wang Shumin 1151; Fang Yong 794; Chen Guying 764

# dating: 8110

顏回无以應,

入告孔子。

孔子推琴喟然而歎曰:

「由與賜,細人也。

召而來,吾語之。」

KR5c0126_CHANT_028-19a

# src: ZHUANG 28.12.4 Guo Qingfan 9i2; Wang Shumin 1152; Fang Yong 794; Chen Guying 764

# dating: 8110

子路、子貢入。

子路曰:

「如此者,可謂窮矣!」

孔子曰:

「是何言也!

君子通於道之謂通,

窮於道之謂窮。

# src: ZHUANG 28.12.5 Guo Qingfan 9i2; Wang Shumin 1152; Fang Yong 794; Chen Guying 765

# dating: 8110

今丘抱仁義之道

以遭亂世之患,

其何窮之為!

故內省而不疚於道,

臨難而不失其德,

大寒既至,

霜雪既降,

吾是以知松柏之茂也。

昔桓公得之莒,

文公得之曹,

越王得之會稽,

陳蔡之隘,於丘其幸乎!」

KR5c0126_CHANT_028-20a

# src: ZHUANG 28.12.6 Guo Qingfan 9i2; Wang Shumin 1152; Fang Yong 795; Chen Guying 765

# dating: 8110

孔子列然反琴

而弦歌,

子路扢然執干而舞。

子貢曰:

「吾不知天之高也,

地之下也。」

# src: ZHUANG 28.12.7 Guo Qingfan 9i3; Wang Shumin 1152; Fang Yong 795; Chen Guying 765

# dating: 8110

古之得道者,

窮亦樂,

通亦樂。

所樂非窮通也,

道得於此,

則窮通一也,為寒暑

風雨之序矣。

故許由娛於潁陽,

而共伯得乎丘首。

# src: ZHUANG 28.13.1 Guo Qingfan 9i4; Wang Shumin 1159; Fang Yong 797; Chen Guying 768

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-21a

舜以天下讓其友北人无擇,

北人无擇曰:

「異哉后之為人也,

居於畎畝之中

而遊堯之門!

不若是而已,

又欲以其辱行漫我。

吾羞見之。」

因自投清泠之淵。

# src: ZHUANG 28.14.1 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-22a

湯將伐桀,

因卞隨而謀,

卞隨曰:「非吾事也。」

# src: ZHUANG 28.14.2 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

湯曰:「孰可?」

# src: ZHUANG 28.14.3 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

曰:

「吾不知也。」

# src: ZHUANG 28.14.4 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

湯又因務光而謀,

務光曰:「非吾事也。」

# src: ZHUANG 28.14.5 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

湯曰:「孰可?」

# src: ZHUANG 28.14.6 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

曰:

「吾不知也。」

# src: ZHUANG 28.14.7 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

湯曰:「伊尹何如?」

# src: ZHUANG 28.14.8 Guo Qingfan 985; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

曰:

「強力忍垢,

吾不知其他也。」

KR5c0126_CHANT_028-23a

# src: ZHUANG 28.14.9 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

湯遂與伊尹謀伐桀,

剋之,

以讓卞隨。

卞隨辭曰:

「后之伐桀也

謀乎我,

必以我為賊也;

# src: ZHUANG 28.14.10 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

勝桀而讓我,

必以我為貪也。

吾生乎亂世,

而无道之人

再來漫我以其辱行,

吾不忍數聞也。」

乃自投椆水而死。

# src: ZHUANG 28.14.11 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-24a

湯又讓務光曰:

「知者謀之,

武者遂之,

仁者居之,

古之道也。

吾子胡不立乎?」

# src: ZHUANG 28.14.12 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

務光辭曰:

「廢上,

非義也;

殺民,

非仁也;

人犯其難,

我享其利,

非廉也。

# src: ZHUANG 28.14.13 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1161; Fang Yong 798; Chen Guying 769

# dating: 8110

吾聞之曰:

『非其義者,

不受其祿,

无道之世,

不踐其土。』

況尊我乎!

吾不忍久見也。」

乃負石

而自沈於廬水。

# src: ZHUANG 28.15.1 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 771

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-25a

昔周之興,

有士二人處於孤竹,

曰伯夷、叔齊。

二人相謂曰:

「吾聞西方有人,

似有道者,

試往觀焉。」

# src: ZHUANG 28.15.2 Guo Qingfan 986; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 771

# dating: 8110

至於岐陽

則文王已歿矣,武王聞之,

使叔旦往見之,

與盟曰:

「加富二等,

就官一列。」

血牲而埋之。

# src: ZHUANG 28.15.3 Guo Qingfan 988; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 771

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_028-26a

二人相視而笑曰:

「嘻,

異哉!

此非吾所謂道也。

昔者神農之有天下也,

時祀盡敬

而不祈喜;

其於人也,

忠信盡治

而无求焉。

# src: ZHUANG 28.15.4 Guo Qingfan 988; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 771

# dating: 8110

樂與政為政,

樂與治為治,

不以人之壞自成也,

不以人之卑自高也,

不以遭時自利也。

# src: ZHUANG 28.15.5 Guo Qingfan 988; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 772

# dating: 8110

今周見殷之亂

而遽為政

與治,上謀

而下行貨,

阻兵而保威,

割牲而盟以為信,

揚行以悅眾,

殺伐以要利,

是推亂以易暴也。

# src: ZHUANG 28.15.6 Guo Qingfan 988; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 772

# dating: 8110

吾聞古之士,

遭治世

不避其任,

遇亂世

不為苟存。

今天下闇,

周德衰,

其並乎周以塗吾身也,

不如避之以絜吾行。」

# src: ZHUANG 28.15.7 Guo Qingfan 988; Wang Shumin 1164; Fang Yong 800; Chen Guying 772

# dating: 8110

二子北至於首陽之山,

遂餓而死焉。

若伯夷、叔齊者,

其於富貴也,

苟可得已,則必不賴。

高節戾行,

獨樂其志,

不事於世,

此二士之節也。