KR7b0021

卷71

{{Textquality|50%}}{{header2

|title=[[../]]卷七十一

|section=十國世家年譜第十一

|author = 歐陽修

|previous=[[../卷70|卷七十]]

|next=[[../卷72|卷七十二]]

|notes=}}

__TOC__

嗚呼,堯、舜盛矣!三代之王,功有餘而德不足,故皆更始以自新,由是改正朔矣,至於後世,遂名年以建元。及僭竊交興,而稱號紛雜,則不可以不別也。五代十國,稱帝改元者七。吳越、荊、楚,常行中國年號。然予聞於故老,謂吳越亦嘗稱帝改元,而求其事迹不可得,頗疑吳越後自諱之。及旁采閩、楚、南漢諸國之書,與吳越往來者多矣,皆無稱帝之事。獨得其封落星石為寶石山制書,稱寶正六年辛卯,則知其嘗改元矣。辛卯,長興二年,乃鏐之末世也,然不見其終始所因,故不得而備列。錢氏訖五代,嘗外尊中國,豈其張軌之比乎。十國皆非中國有也,其稱帝改元與不,未足較其得失,故並列之。作十國世家年譜。

<table border="1" width="100%">

<tr>

<td width="9%">&nbsp;</td>

<td width="9%">

<p> </p>

</td>

<td width="9%">

<p>晉</p>

</td>

<td width="9%">

<p>吳</p>

</td>

<td width="9%">

<p>蜀</p>

</td>

<td width="9%">

<p>南漢</p>

</td>

<td width="9%">

<p>楚</p>

</td>

<td width="9%">

<p>吳越</p>

</td>

<td width="9%">

<p>閩</p>

</td>

<td width="9%">

<p>南平</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丁卯</p>

</td>

<td>

<p> 梁太祖<br /> 開平元年</p>

</td>

<td>

<p> 李克用<br /> 天祐四年</p>

</td>

<td>

<p> 楊渥<br /> 天祐四年</p>

</td>

<td>

<p> 王建<br /> 天復七年<br /> {{*|是歲,即位。}}</p>

</td>

<td>

<p> 劉隱<br /> 開平</p>

</td>

<td>

<p> 馬殷<br /> 開平</p>

</td>

<td>

<p> 錢鏐<br /> 開平</p>

</td>

<td>

<p> 王審知<br /> 開平</p>

</td>

<td>

<p> 高季興<br /> 開平</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>戊辰</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 五<br /> {{*|正月,克用卒,子存勗立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 五<br /> {{*|是歲,隆演立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 武成</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>己巳</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>庚午</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>辛未</p>

</td>

<td>

<p>乾化元年</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p>永平</p>

</td>

<td>

<p> 乾化<br /> {{*|是歲,龑立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 乾化</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 乾化</p>

</td>

<td>

<p> 乾化</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>壬申</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>癸酉</p>

</td>

<td>

<p> 三<br /> {{*|末帝二月即位。}}</p>

</td>

<td>

<p> 十</p>

</td>

<td>

<p> 十</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>甲戌</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 十一</p>

</td>

<td>

<p> 十一</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>乙亥</p>

</td>

<td>

<p>貞明元年</p>

</td>

<td>

<p> 十二</p>

</td>

<td>

<p> 十二</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 貞明</p>

</td>

<td>

<p> 貞明</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 貞明</p>

</td>

<td>

<p> 貞明</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丙子</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 十三</p>

</td>

<td>

<p> 十三</p>

</td>

<td>

<p> 通正</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丁丑</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 十四</p>

</td>

<td>

<p> 十四</p>

</td>

<td>

<p> 天漢</p>

</td>

<td>

<p> 乾亨<br /> {{*|是歲,龑僭帝號,改元。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>戊寅</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 十五</p>

</td>

<td>

<p> 十五</p>

</td>

<td>

<p> 光天<br /> {{*|是歲,衍立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>己卯</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 十六</p>

</td>

<td>

<p> 武義<br /> {{*|是歲,吳王稱制,改元。}}</p>

</td>

<td>

<p> 乾德</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>庚辰</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 十七</p>

</td>

<td>

<p> 二<br /> {{*|是歲,溥立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>辛巳</p>

</td>

<td>

<p>龍德元年</p>

</td>

<td>

<p> 十八</p>

</td>

<td>

<p> 順義</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 龍德</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 龍德</p>

</td>

<td>

<p> 龍德</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>壬午</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 十九</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>癸未</p>

</td>

<td>

<p> 唐莊宗<br /> 同光元年</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲,四月改元同光。}}</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> 同光</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 同光</p>

</td>

<td>

<p> 同光</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>甲申</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>乙酉</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 咸康<br /> {{*|是歲,蜀亡。}}</p>

</td>

<td>

<p> 白龍</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲延翰立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丙戌</p>

</td>

<td>

<p> 明宗<br /> 天成元年</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 天成</p>

</td>

<td>

<p> 寶正</p>

</td>

<td>

<p> 天成<br /> {{*|是歲,鏻立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 天成</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丁亥</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 乾貞<br /> {{*|是歲,溥僭帝號,改元。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>戊子</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 大有</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲從誨立。}}</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>己丑</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 大和</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>庚寅</p>

</td>

<td>

<p>長興元年</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 長興<br /> {{*|是歲,希聲立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 長興</p>

</td>

<td>

<p> 長興</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>辛卯</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六<br /> {{*|錢氏唯見一號六年,其餘皆闕不見。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>壬辰</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲希範立。}}</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲元瓘立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>癸巳</p>

</td>

<td>

<p> 四<br /> {{*|十二月,愍帝即位。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 龍啟</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>甲午</p>

</td>

<td>

<p>應順元年<br />  廢帝<br /> 清泰元年</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 後蜀明德<br /> {{*|孟知祥立。是歲,卒。昶立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> 應順<br />  清泰</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 應順<br /> 清泰</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>乙未</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 天祚</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 永和<br /> {{*|是歲,昶立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丙申</p>

</td>

<td>

<p> 晉高祖<br /> 天福元年</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 天福</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 通文</p>

</td>

<td>

<p> 天福</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丁酉</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 南唐昇元<br /> {{*|是歲,李昇立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 十</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>戊戌</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 廣政</p>

</td>

<td>

<p> 十一</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>己亥</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 十二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 永隆<br /> {{*|是歲,曦立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>庚子</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 十三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>辛丑</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 十四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲佐立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>壬寅</p>

</td>

<td>

<p> 七<br /> {{*|出帝六月即位。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 光天<br /> {{*|是歲,玢立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>癸卯</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 保大<br /> {{*|是歲,景立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 應乾<br />  乾和<br /> {{*|是歲,晟立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 五<br /> {{*|是歲,延政以建州稱殷,改元天德。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>甲辰</p>

</td>

<td>

<p>開運元年</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 開運</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六<br /> {{*|是歲,曦亡。}}<br />天德二</p>

</td>

<td>

<p> 開運</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>乙巳</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p>天德三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丙午</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 四<br /> {{*|是歲,延政為南唐所虜,王氏滅。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丁未</p>

</td>

<td>

<p> 漢高祖<br /> 天福十二年</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 十</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲希廣立。}}</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲倧立,見廢。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>戊申</p>

</td>

<td>

<p>乾祐元年<br /> {{*|隱帝二月即位。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 十一</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 乾祐</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲俶立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 乾祐<br /> {{*|是歲,保融立。}}</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>己酉</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> 十二</p>

</td>

<td>

<p> 七</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>庚戌</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> 十三</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲希萼立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>辛亥</p>

</td>

<td>

<p> 周太祖<br /> 廣順元年</p>

</td>

<td>

<p> 乾祐四年<br /> {{*|東漢劉旻立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 十四</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 廣順<br /> {{*|是歲,希萼等遷于金陵,馬氏絕。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 廣順</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>壬子</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 十</p>

</td>

<td>

<p> 十五</p>

</td>

<td>

<p> 十</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>癸丑</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 六</p>

</td>

<td>

<p> 十一</p>

</td>

<td>

<p> 十六</p>

</td>

<td>

<p> 十一</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲劉言立,見殺。王進逵立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>甲寅</p>

</td>

<td>

<p>顯德元年<br /> {{*|世宗正月即位。}}</p>

</td>

<td>

<p> 七<br /> {{*|是歲,承鈞立。}}</p>

</td>

<td>

<p> 十二</p>

</td>

<td>

<p> 十七</p>

</td>

<td>

<p> 十二</p>

</td>

<td>

<p> 顯德</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 顯德</p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>乙卯</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 八</p>

</td>

<td>

<p> 十三</p>

</td>

<td>

<p> 十八</p>

</td>

<td>

<p> 十三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丙辰</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> 九</p>

</td>

<td>

<p> 十四</p>

</td>

<td>

<p> 十九</p>

</td>

<td>

<p> 十四</p>

</td>

<td>

<p>{{*|是歲周行逢立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>丁巳</p>

</td>

<td>

<p> 四</p>

</td>

<td>

<p> 天會</p>

</td>

<td>

<p> 十五</p>

</td>

<td>

<p> 二十</p>

</td>

<td>

<p> 十五</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>戊午</p>

</td>

<td>

<p> 五</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> 交泰<br />  顯德</p>

</td>

<td>

<p> 二十一</p>

</td>

<td>

<p> 大寶<br /> {{*|是歲,鋹立。}}</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

<tr>

<td>

<p>己未</p>

</td>

<td>

<p> 六<br /> {{*|恭帝六月即位。明年正月遜位。}}</p>

</td>

<td>

<p> 三</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> 二十二</p>

</td>

<td>

<p> 二</p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

<td>

<p> </p>

</td>

</tr>

</table>

或問:十國固非中國有也,然猶命以封爵,而稱中國年號來朝貢者,亦有之矣,本紀之不書,何也?曰:封爵之不書,所以見其非中國有也。其朝貢之來如夷狄,以夷狄書之則甚矣。問者曰:四夷、十國,皆非中國之有也,四夷之封爵朝貢則書,而十國之不書何也?曰:以中國而視夷狄,夷狄之可也。以五代之君而視十國,夷狄之則未可也。故十國之封爵、朝貢,不如夷狄,則無以書之。書如夷狄,則五代之君未可以夷狄之也。是以外而不書,見其自絕於中國焉爾。問者曰:外而不書,則東漢之立何以書?曰:吾於東漢,常異其辭於九國也。春秋因亂世而立治法,本紀以治法而正亂君。世亂則疑難之事多,正疑處難,敢不慎也?周、漢之事,可謂難矣哉!或謂:劉旻嘗致書于周,求其子贇不得而後自立,然則旻之志不以忘漢為讎,<ref>不以忘漢為讎 「忘」,汲、殿、南昌、鄂、蜀、劉校本同,貴池、南監本作「亡」。</ref>而以失子為讎也。曰:漢嘗詔立贇為嗣,則贇為漢之國君,不獨為旻子也。旻之大義,宜不為周屈,其立雖未必是,而義當不屈于周,此其可以異乎九國矣。終旻之世,猶稱乾祐,至承鈞立,然後改元,則旻之志豈不可哀也哉!{{*|十國年世,惟楚、閩、東漢三國,諸家之說不同,而互有得失,最難考正。今略其諸說而正其是者,庶幾博覽者不惑,而一以年譜為正也。馬氏,據湖湘故事、九國志、運歷圖並云,殷以長興元年卒,是歲,子希聲立,長興三年卒。而五代舊史殷列傳云,殷長興二年卒,享年七十八,子希聲立,不周歲而卒;明宗本紀長興元年,書希聲除節度使,起復,三年八月,又書希聲卒。今據九國志殷以大中六年歲在壬申生,享年七十九。蓋自大中壬申至長興元年庚寅,實七十九年,為得其實。而希聲,據湖湘故事、九國志、運歷圖皆以三年卒,與明宗本紀皆合,不疑。惟舊史書殷卒二年,及年七十八,希聲立不周歲卒為繆爾。希萼希崇之亂,南唐盡遷馬氏之族歸于金陵。五代舊史云,時廣順元年也。而運歷圖云乾祐二年馬氏滅者,繆也。初,殷入湖南,掘地得石,讖云:「龍起頭,猪掉尾。」蓋殷以乾寧三年歲在丙辰,自立於湖南,至廣順元年辛亥而滅。九國志以乾祐三年為辛亥,湖湘故事以顯德元年為辛亥者,皆繆也。惟五代舊史得其實。 王氏世次,曰潮、曰審知、曰延翰、曰鏻、曰昶、曰曦、曰延政,凡七主。而潮以唐景福元年歲在壬子始入福州,至開運三年丙午而滅,實五十五年。當云七主五十五年,為得其實。而運歷圖云五十六年,九國志、五代舊史、紀年通譜、閩中實錄、閩王列傳皆云七主六十年者,皆繆也。 審知,五代舊史本傳云,同光元年十二月卒,九國志亦云同光元年卒。運歷圖同光三年卒。今檢五代舊史莊宗本紀,同光二年五月丙午,審知加檢校太師守中書令,豈得卒於元年也?又至四年二月庚子,福建副使王延翰奏稱權知軍府事,三月辛亥,遂除延翰威武軍節度使。以此推之,審知卒當在同光三年十二月,蓋閩去京師遠,明年二月延翰之奏始至京師,理當然也。又據閩王列傳、九國志皆云,審知在位二十九年。審知以唐乾寧四年嗣位,是歲丁巳,至同光三年乙酉,實二十九年。則運歷圖為是,而舊史、九國志云元年卒者,則繆也。 鏻本名延鈞,五代舊史本傳云,在位十二年。九國志云,在位十一年。閩王列傳、紀年通譜皆云在位十年。蓋鏻以天成元年殺延翰自立,是歲丙戌,至清泰二年乙末,實十年而卒,與閩王列傳合,而舊史、九國志皆繆也。鏻以清泰二年改元永和,是歲見殺,而舊史、九國志、運歷圖皆無永和之號,又運歷圖書鏻見殺在天福元年丙申者,皆繆也。 劉旻,九國志云,乾祐七年十一月旻卒,享年六十,子承鈞立,時年二十九。乾祐七年,乃顯德元年也。而五代舊史、周世宗實錄、運歷圖、紀年通譜皆云顯德二年冬,旻卒。又有旻偽中書舍人王保衡晉陽見聞要錄云,旻乙卯生,卒年六十一,子承鈞立。承鈞丙戌生,立時年二十九。保衡是旻之臣,其親所見聞,所得最實,然而頗為轉寫差誤爾。按保衡書旻乙卯生,若享年六十一,當於乙卯歲卒,則是顯德二年也。又書承鈞丙戌生,立時年二十九,則當是顯德元年甲寅歲也。豈有旻卒於二年,承鈞以元年嗣位,理必不然。以九國志參較,旻享年六十,顯德元年卒,承鈞以是歲嗣位,時年二十九,為得其實,但見聞要錄衍「一」字爾。其云二年卒者,皆繆也。九國志又云,承鈞立,服喪三年,至乾祐九年服除,改十年為天會元年,當是顯德四年。而紀年通譜以顯德三年為天會元年者,繆也。 晉與梁為敵國,自稱天祐者二十年,故首列於年譜,其後遂滅梁而為唐,故不列於世家。}}

{{footer

|previous=[[../卷70|卷七十]]

|next=[[../卷72|卷七十二]]

}}

{{北宋作品}}