禮記

禮記

KR1d0052_tls_009-1a

** 9 禮運

9.1昔者仲尼與於蜡賓,

事畢,

出遊於觀之上,

喟然而嘆。

仲尼之嘆,

蓋嘆魯也。

# src: LIJI 09.01.02; Couvreur 1.496f; Su1n Xïda4n 6.29; Jia1ng Yi4hua2 325; Yishu 19:30.2b; tr. Legge 1.364;

# dating: 8110

言偃在側,曰:

「君子何嘆?」

孔子曰:

「大道之行也,

與三代之英,

丘未之逮也,

而有志焉。

# src: LIJI 09.01.03; Couvreur 1.497f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 325; Yishu 19:30.4b; tr. Legge 1.364;

# dating: 8110

大道之行也,

天下為公。

選賢與能,

講信脩睦,

故人不獨親其親,

不獨子其子,

使老有所終,

壯有所用,

幼有所長,

# src: LIJI 09.01.04; Couvreur 1.497f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 325; Yishu 19:30.4b; tr. Legge 1.364;

# dating: 8110

矜寡孤獨廢疾者,

皆有所養。

男有分,

女有歸。

貨惡其棄於地也,

不必藏於己;

力惡其不出於身也,

不必為己。

# src: LIJI 09.01.05; Couvreur 1.497f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 325; Yishu 19:30.4b-5a; tr. Legge 1.364;

# dating: 8110

是故

謀閉而不興,

盜竊亂賊而不作,

故外戶而不閉,

是謂大同。

# src: LIJI 09.01.06; Couvreur 1.498f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 325f; Yishu 19:30.7a; tr. Legge 1.366;

# dating: 8110

今大道既隱,

天下為家,

各親其親,

各子其子,

貨力為己,

大人世及以為禮。

# src: LIJI 09.01.07; Couvreur 1.498f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 326; Yishu 19:30.7a-7b; tr. Legge 1.366;

# dating: 8110

城郭溝池以為固,

禮義以為紀;

以正君臣,

以篤父子,

以睦兄弟,

以和夫婦,

以設制度,

以立田里,

以賢勇知,

以功為己。

# src: LIJI 09.01.08; Couvreur 1.498f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 326; Yishu 19:30.7b; tr. Legge 1.366;

# dating: 8110

故謀用是作,

而兵由此起。

禹、湯、文、武、成王、周公,

由此其選也。

此六君子者,

未有不謹於禮者也。

# src: LIJI 09.01.09; Couvreur 1.498f; Su1n Xïda4n 6.30; Jia1ng Yi4hua2 326; Yishu 19:30.7b; tr. Legge 1.366;

# dating: 8110

以著其義,

以考其信,

著有過,

刑仁講讓,

示民有常。

如有不由此者,

在埶者去,

眾以為殃,

是謂小康。」

KR1d0052_tls_009-2a

# src: LIJI 09.01.10; Couvreur 1.500f; Su1n Xïda4n 6.32; Jia1ng Yi4hua2 327; Yishu 19:30.11b; tr. Legge 1.367;

# dating: 8110

9.2言偃復問曰:

「如此乎禮之急也?」

孔子曰:

「夫禮,

先王以承天之道,

以治人之情。

故失之者死,

得之者生。

# src: LIJI 09.01.11; Couvreur 1.500f; Su1n Xïda4n 6.32; Jia1ng Yi4hua2 327; Yishu 19:30.11b; tr. Legge 1.367;

# dating: 8110

《詩》曰:

『相鼠有體,

人而無禮,

人而無禮,

胡不遄死!』

# src: LIJI 09.01.12; Couvreur 1.500f; Su1n Xïda4n 6.32; Jia1ng Yi4hua2 327; Yishu 19:30.11b; tr. Legge 1.367;

# dating: 8110

是故夫禮

必本於天,

殽於地,

列於鬼神,

達於喪、祭、

射、御、冠、昏、

朝、聘。

故聖人以禮示之,

故天下國家可得而正也。」

KR1d0052_tls_009-3a

# src: LIJI 09.01.13; Couvreur 1.501f; Su1n Xïda4n 6.33; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.15a-15b; tr. Legge 1.367;

# dating: 8110

9.3言偃復問曰:

「夫子之極言禮也,

可得而聞與?」

孔子曰:

「我欲觀夏道,

是故之杞,

而不足徵也;

吾得《夏時》焉。

# src: LIJI 09.01.14; Couvreur 1.501f; Su1n Xïda4n 6.33; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.15b; tr. Legge 1.367;

# dating: 8110

我欲觀殷道,

是故之宋,

而不足徵也;

吾得《坤乾》焉。

《坤乾》之義,

《夏時》之等,

吾以是觀之。

KR1d0052_tls_009-4a

# src: LIJI 09.01.15; Couvreur 1.502f; Su1n Xïda4n 6.33; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.18a; tr. Legge 1.368;

# dating: 8110

9.4「夫禮之初,

始諸飲食,

其燔黍捭豚,

汙尊而抔飲,

蕢桴而土鼓,

猶若可以致其敬於鬼神。

# src: LIJI 09.01.16; Couvreur 1.502f; Su1n Xïda4n 6.34; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.20b; tr. Legge 1.368;

# dating: 8110

及其死也,

升屋而號,

告曰:

『皋!

某復。』

然後飯腥而苴孰。

# src: LIJI 09.01.17; Couvreur 1.502f; Su1n Xïda4n 6.34; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.20b; tr. Legge 1.368;

# dating: 8110

故天望而地藏也,

體魄則降,

知氣在上,

故死者北首,

生者南鄉,

皆從其初。

KR1d0052_tls_009-5a

# src: LIJI 09.01.18; Couvreur 1.504f; Su1n Xïda4n 6.34; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.22b; tr. Legge 1.369;

# dating: 8110

9.5「昔者先王,

未有宮室,

冬則居營窟,

夏則居橧巢。

未有火化,

食草木之實,

鳥獸之肉,

飲其血,

茹其毛。

# src: LIJI 09.01.19; Couvreur 1.504f; Su1n Xïda4n 6.34f; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.22b-23b; tr. Legge 1.369;

# dating: 8110

未有麻絲,

衣其羽皮。

KR1d0052_tls_009-6a

9.6「後聖有作,

然後脩火之利,

范金,合土,

以為臺榭、宮室、牖戶,

以炮以燔,

以亨以炙,

以為醴酪,

# src: LIJI 09.01.20; Couvreur 1.504f; Su1n Xïda4n 6.35; Jia1ng Yi4hua2 328; Yishu 19:30.23b; tr. Legge 1.369;

# dating: 8110

治其麻絲,

以為布帛,

以養生送死,

以事鬼神上帝,

皆從其朔。

KR1d0052_tls_009-7a

# src: LIJI 09.01.21; Couvreur 1.505f; Su1n Xïda4n 6.35; Jia1ng Yi4hua2 328f; Yishu 19:30.25b; tr. Legge 1.370;

# dating: 8110

9.7「故玄酒在室,

醴、醆在戶,

粢醍在堂,

澄酒在下。

陳其犧牲,

備其鼎、俎,

列其琴、瑟、管、磬、鍾、鼓,

脩其祝、嘏,

以降上神與其先祖。

# src: LIJI 09.01.22; Couvreur 1.505f; Su1n Xïda4n 6.35; Jia1ng Yi4hua2 329; Yishu 19:30.25b; tr. Legge 1.370;

# dating: 8110

以正君臣,

以篤父子,

以睦兄弟,

以齊上下,

夫婦有所。

是謂承天之祜。

KR1d0052_tls_009-8a

# src: LIJI 09.01.23; Couvreur 1.506f; Su1n Xïda4n 6.39; Jia1ng Yi4hua2 329; Yishu 19:30.33a; tr. Legge 1.371;

# dating: 8110

9.8「作其祝號,

玄酒以祭,

薦其血、毛,

腥其俎,

孰其殽,

與其越席,

疏布以幂,

# src: LIJI 09.01.24; Couvreur 1.506f; Su1n Xïda4n 6.39; Jia1ng Yi4hua2 329; Yishu 19:30.33a; tr. Legge 1.371;

# dating: 8110

衣其澣帛,

醴、醆以獻,

薦其燔、炙,

君與夫人交獻,

以嘉魂魄,

是謂合莫。

KR1d0052_tls_009-9a

# src: LIJI 09.01.25; Couvreur 1.506f; Su1n Xïda4n 6.40; Jia1ng Yi4hua2 329; Yishu 19:30.35a; tr. Legge 1.372;

# dating: 8110

9.9「然後退而合亨,

體其犬豕牛羊,

實其簠、簋、籩、豆、鉶羹。

祝以孝告,

嘏以慈告,

是謂大祥。

此禮之大成也。

KR1d0052_tls_009-10a

# src: LIJI 09.02.01; Couvreur 1.507f; Su1n Xïda4n 6.44; Jia1ng Yi4hua2 331; Yishu 19:31.1a; tr. Legge 1.372;

# dating: 8110

9.10孔子曰:

「於呼哀哉!

我觀周道,

幽、厲傷之,

吾舍魯何適矣!

魯之郊、禘,

非禮也,

周公其衰矣!

# src: LIJI 09.02.02; Couvreur 1.507f; Su1n Xïda4n 6.44; Jia1ng Yi4hua2 331; Yishu 19:31.1a; tr. Legge 1.372;

# dating: 8110

杞之郊也,禹也;

宋之郊也,契也。

是天子之事守也。

故天子祭天地,

諸侯祭社稷。

KR1d0052_tls_009-11a

# src: LIJI 09.02.03; Couvreur 1.508f; Su1n Xïda4n 6.45f; Jia1ng Yi4hua2 331; Yishu 19:31.6b-8b; tr. Legge 1.373;

# dating: 8110

9.11「祝、嘏莫敢易其常古,

是謂大假。

KR1d0052_tls_009-12a

9.12「祝、嘏辭說,

藏於宗、祝、巫、史,

非禮也,

是謂幽國。

醆、斝及尸君,

非禮也,

是謂僭君。

KR1d0052_tls_009-13a

# src: LIJI 09.02.04; Couvreur 1.508f; Su1n Xïda4n 6.46; Jia1ng Yi4hua2 331; Yishu 19:31.9a-10b; tr. Legge 1.374;

# dating: 8110

9.13「冕、弁、兵、革藏於私家,

非禮也,

是謂脅君。

KR1d0052_tls_009-14a

9.14「大夫具官,

祭器不假,

聲樂皆具,

非禮也,

是謂亂國。

KR1d0052_tls_009-15a

# src: LIJI 09.02.05; Couvreur 1.510f; Su1n Xïda4n 6.47; Jia1ng Yi4hua2 331f; Yishu 19:31.11a; tr. Legge 1.374;

# dating: 8110

9.15「故仕於公曰臣,

仕於家曰僕。

三年之喪,

與新有昏者,

期不使。

以衰裳入朝,

與家僕雜居齊齒,

非禮也,

是謂君與臣同國。

# src: LIJI 09.02.06; Couvreur 1.510f; Su1n Xïda4n 6.47; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.13a; tr. Legge 1.375;

# dating: 8110

故天子有田以處其子孫,

諸侯有國以處其子孫,

大夫有采以處其子孫,

是謂制度。

# src: LIJI 09.02.07; Couvreur 1.510f; Su1n Xïda4n 6.48; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.14b; tr. Legge 1.375;

# dating: 8110

故天子適諸侯,

必舍其祖廟,

而不以禮籍入,

是謂天子壞法亂紀。

諸侯非問疾弔喪

而入諸臣之家,

是謂君臣為謔。

KR1d0052_tls_009-16a

# src: LIJI 09.02.08; Couvreur 1.511f; Su1n Xïda4n 6.48; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.16a; tr. Legge 1.375;

# dating: 8110

9.16「是故

禮者,君之大柄也,

所以別嫌明微,

儐鬼神,

考制度,

別仁義,

所以治政安君也。

# src: LIJI 09.02.09; Couvreur 1.511f; Su1n Xïda4n 6.48; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.17b; tr. Legge 1.375;

# dating: 8110

故政不正,

則君位危,

君位危,

則大臣倍,

小臣竊。

# src: LIJI 09.02.10; Couvreur 1.511f; Su1n Xïda4n 6.48f; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.17b; tr. Legge 1.375;

# dating: 8110

刑肅而俗敝,

則法無常。

法無常,

而禮無列。

禮無列,

則士不事也。

刑肅而俗敝,

則民弗歸也,

是謂疵國。

KR1d0052_tls_009-17a

# src: LIJI 09.02.11; Couvreur 1.512f; Su1n Xïda4n 6.49; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.19a; tr. Legge 1.376;

# dating: 8110

9.17「故政者,

君之所以藏身也。

是故夫政

必本於天,

殽以降命。

命降于社之謂殽地;

降于祖廟之謂仁義,

降於山川之謂興作,

降於五祀之謂制度。

此聖人所以藏身之固也。

KR1d0052_tls_009-18a

# src: LIJI 09.02.12; Couvreur 1.512f; Su1n Xïda4n 6.50; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.23a; tr. Legge 1.377;

# dating: 8110

9.18「故聖人參於天地,

並於鬼神,

以治政也。

處其所存,

禮之序也;

玩其所樂,

民之治也。

# src: LIJI 09.02.13; Couvreur 1.512f; Su1n Xïda4n 6.50; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.25a; tr. Legge 1.378;

# dating: 8110

故天生時而地生財,

人、其父生而師教之,

四者,

君以正用之,

故君者立於無過之地也。

KR1d0052_tls_009-19a

# src: LIJI 09.02.14; Couvreur 1.514f; Su1n Xïda4n 6.50; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.26b-27a; tr. Legge 1.378;

# dating: 8110

9.19「故君者所明也,

非明人者也。

君者所養也,

非養人者也。

君者所事也,

非事人者也。

故君明人則有過,

養人則不足,

事人則失位。

# src: LIJI 09.02.15; Couvreur 1.514f; Su1n Xïda4n 6.50; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.27a; tr. Legge 1.378;

# dating: 8110

故百姓則君以自治也,

養君以自安也,

事君以自顯也。

故禮達而分定,

故人皆愛其死而患其生。

KR1d0052_tls_009-20a

# src: LIJI 09.02.16; Couvreur 1.514f; Su1n Xïda4n 6.50; Jia1ng Yi4hua2 332; Yishu 19:31.29a-30b; tr. Legge 1.378;

# dating: 8110

9.20「故用人之知去其詐,

用人之勇去其怒,

用人之仁去其貪。

KR1d0052_tls_009-21a

9.21「故國有患,

君死社稷謂之義,

大夫死宗廟謂之變。

KR1d0052_tls_009-22a

# src: LIJI 09.02.17; Couvreur 1.516; Su1n Xïda4n 6.51; Jia1ng Yi4hua2 335; Yishu 19:31.31b; tr. Legge 1.379;

# dating: 8110

9.22「故聖人耐以天下為一家,

以中國為一人者,

非意之也,

必知其情,

辟於其義,

明於其利,

達於其患,

然後能為之。

KR1d0052_tls_009-23a

# src: LIJI 09.02.18; Couvreur 1.516f; Su1n Xïda4n 6.52; Jia1ng Yi4hua2 335; Yishu 19:31.33a; tr. Legge 1.379;

# dating: 8110

9.23「何謂人情?

喜、怒、哀、懼、愛、惡、欲,

七者,

弗學而能。

# src: LIJI 09.02.19; Couvreur 1.516f; Su1n Xïda4n 6.52; Jia1ng Yi4hua2 335; Yishu 19:31.33a-33b; tr. Legge 1.379;

# dating: 8110

何謂人義?

父慈、

子孝、

兄良、

弟弟、

夫義、

婦聽、

長惠、

幼順、

君仁、

臣忠,

十者,

謂之人義。

# src: LIJI 09.02.20; Couvreur 1.516f; Su1n Xïda4n 6.52; Jia1ng Yi4hua2 335; Yishu 19:31.33b; tr. Legge 1.379;

# dating: 8110

講信脩睦,

謂之人利。

爭奪相殺,

謂之人患。

# src: LIJI 09.02.21; Couvreur 1.516f; Su1n Xïda4n 6.52; Jia1ng Yi4hua2 335; Yishu 19:31.33b; tr. Legge 1.379;

# dating: 8110

故聖人之所以治人七情,

脩十義,

講信脩睦,

尚辭讓,

去爭奪,

舍禮何以治之?

# src: LIJI 09.02.22; Couvreur 1.516f; Su1n Xïda4n 6.52; Jia1ng Yi4hua2 335; Yishu 19:31.35a; tr. Legge 1.380;

# dating: 8110

飲食男女,

人之大欲存焉。

死亡貧苦,

人之大惡存焉。

# src: LIJI 09.02.23; Couvreur 1.516f; Su1n Xïda4n 6.52f; Jia1ng Yi4hua2 335f; Yishu 19:31.35a; tr. Legge 1.380;

# dating: 8110

故欲惡者,

心之大端也。

人藏其心,

不可測度也,

美惡皆在其心,不見其色也,

欲一以窮之,

舍禮何以哉?

KR1d0052_tls_009-24a

# src: LIJI 09.03.01; Couvreur 1.518f; Su1n Xïda4n 6.53; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.1a; tr. Legge 1.380;

# dating: 8110

9.24「故人者,

其天地之德,

陰陽之交,

鬼神之會,

五行之秀氣也。

KR1d0052_tls_009-25a

# src: LIJI 09.03.02; Couvreur 1.518f; Su1n Xïda4n 6.54; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.4a; tr. Legge 1.3i1;

# dating: 8110

9.25「故天秉陽,

垂日星;

地秉陰,

竅於山川。

播五行於四時,

和而后月生也。

是以三五而盈,

三五而闕。

# src: LIJI 09.03.03; Couvreur 1.518f; Su1n Xïda4n 6.54f; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.7a-19b; tr. Legge 1.3i2;

# dating: 8110

五行之動,

迭相竭也。

五行、四時、十二月,

還相為本也。

五聲、六律、十二管,

還相為宮也。

五味、六和、十二食,

還相為質也。

五色、六章、十二衣,

還相為質也。

KR1d0052_tls_009-26a

# src: LIJI 09.03.04; Couvreur 1.518f; Su1n Xïda4n 6.57; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.21a; tr. Legge 1.3i2;

# dating: 8110

9.26「故人者,

天地之心也,

五行之端也,

食味、別聲、被色而生者也。

# src: LIJI 09.03.05; Couvreur 1.522; Su1n Xïda4n 6.57; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.24a; tr. Legge 1.3i3;

# dating: 8110

故聖人作,則

必以天地為本,

以陰陽為端,

以四時為柄,

以日星為紀,

# src: LIJI 09.03.06; Couvreur 1.522; Su1n Xïda4n 6.57; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.24a; tr. Legge 1.3i3;

# dating: 8110

月以為量,

鬼神以為徒,

五行以為質,

禮義以為器,

人情以為田,

四靈以為畜。

# src: LIJI 09.03.07; Couvreur 1.523f; Su1n Xïda4n 6.58; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.26b; tr. Legge 1.3i3;

# dating: 8110

以天地為本,

故物可舉也。

以陰陽為端,

故情可睹也。

以四時為柄,

故事可勸也。

以日星為紀,

故事可列也。

月以為量,

故功有藝也。

# src: LIJI 09.03.08; Couvreur 1.523f; Su1n Xïda4n 6.58; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.27a; tr. Legge 1.3i3;

# dating: 8110

鬼神以為徒,

故事有守也。

五行以為質,

故事可復也。

禮義以為器,

故事行有考也,

人情以為田,

故人以為奧也。

四靈以為畜,

故飲食有由也。

# src: LIJI 09.03.09; Couvreur 1.524f; Su1n Xïda4n 6.59; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.29b; tr. Legge 1.3i4;

# dating: 8110

何謂四靈?

麟、鳳、龜、龍,

謂之四靈。

故龍以為畜,

故魚鮪不淰。

# src: LIJI 09.03.10; Couvreur 1.524f; Su1n Xïda4n 6.59; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:32.29b; tr. Legge 1.3i4;

# dating: 8110

鳳以為畜,

故鳥不獝。

麟以為畜,

故獸不狘。

龜以為畜,

故人情不失。

KR1d0052_tls_009-27a

# src: LIJI 09.04.01; Couvreur 1.524f; Su1n Xïda4n 6.59; Jia1ng Yi4hua2 336; Yishu 20:33.1a; tr. Legge 1.385;

# dating: 8110

9.27「故先王秉蓍龜,

列祭祀,

瘞繒,

宣祝嘏辭說,

設制度,

故國有禮,

官有御,

事有職,

禮有序。

KR1d0052_tls_009-28a

# src: LIJI 09.04.02; Couvreur 1.525f; Su1n Xïda4n 6.59; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.2b; tr. Legge 1.385;

# dating: 8110

9.28「故先王患禮之不達於下也。

KR1d0052_tls_009-29a

9.29「故祭帝於郊,

所以定天位也,

祀社於國,

所以列地利也,

祖廟、所以本仁也,

山川、所以儐鬼神也,

五祀、所以本事也。

# src: LIJI 09.04.03; Couvreur 1.525f; Su1n Xïda4n 6.59; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.2b; tr. Legge 1.385;

# dating: 8110

故宗祝在廟,

三公在朝,

三老在學。

前巫而後史,

卜筮瞽侑皆在左右,

王中

心無為也,

以守至正。

KR1d0052_tls_009-30a

# src: LIJI 09.04.04; Couvreur 1.526f; Su1n Xïda4n 6.60; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.5b; tr. Legge 1.386;

# dating: 8110

9.30「故禮行於郊

而百神受職焉,

禮行於社

而百貨可極焉,

禮行於祖廟

而孝慈服焉,

禮行於五祀

而正法則焉。

故自郊、社、祖廟、山川、五祀,

義之脩而禮之藏也。

KR1d0052_tls_009-31a

# src: LIJI 09.04.05; Couvreur 1.527f; Su1n Xïda4n 6.60; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.8a; tr. Legge 1.386;

# dating: 8110

9.31「是故夫禮,

必本於大一,

分而為天地,

轉而為陰陽,

變而為四時,

列而為鬼神。

其降曰命,

其官於天也。

KR1d0052_tls_009-32a

# src: LIJI 09.04.06; Couvreur 1.527f; Su1n Xïda4n 6.61; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.11a; tr. Legge 1.388;

# dating: 8110

9.32「夫禮必本於天,

動而之地,

列而之事,

變而從時,

協於分藝,

# src: LIJI 09.04.07; Couvreur 1.527f; Su1n Xïda4n 6.61; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.11a; tr. Legge 1.388;

# dating: 8110

其居人也曰養,

其行之以貨、力、

辭讓:

飲、食、

冠、昏、

喪、祭、

射、御、

朝、聘。

KR1d0052_tls_009-33a

# src: LIJI 09.04.08; Couvreur 1.529f; Su1n Xïda4n 6.61; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.14a; tr. Legge 1.388;

# dating: 8110

9.33「故禮義也者,

人之大端也,

所以講信脩睦

而固人之肌膚之會、

筋骸之束也。

所以養生送死、事鬼神之大端也。

所以達天道、順人情之大竇也。

KR1d0052_tls_009-34a

9.34「故唯聖人為知禮之不可以已也,

故壞國、喪家、亡人,

必先去其禮。

# src: LIJI 09.04.09; Couvreur 1.529f; Su1n Xïda4n 6.62; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.17a; tr. Legge 1.389;

# dating: 8110

故禮之於人也,

猶酒之有糱也,

君子以厚,

小人以薄。

KR1d0052_tls_009-35a

# src: LIJI 09.04.10; Couvreur 1.529f; Su1n Xïda4n 6.62; Jia1ng Yi4hua2 339; Yishu 20:33.18b; tr. Legge 1.389;

# dating: 8110

9.35「故聖王脩義之柄,

禮之序,

以治人情。

故人情者,

聖王之田也。

脩禮以耕之,

陳義以種之,

講學以耨之,

本仁以聚之,

播樂以安之。

# src: LIJI 09.04.11; Couvreur 1.531f; Su1n Xïda4n 6.63; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.22b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

故禮也者,

義之實也。

協諸義而協,

則禮雖先王未之有,

可以義起也。

# src: LIJI 09.04.12; Couvreur 1.531f; Su1n Xïda4n 6.63; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.24b-26b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

義者,藝之分,

仁之節也。

協於藝,

講於仁,

得之者強。

仁者,

義之本也,

順之體也,

得之者尊。

# src: LIJI 09.04.13; Couvreur 1.532f; Su1n Xïda4n 6.64; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.27a-27b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

故治國不以禮,

猶無耜而耕也。

為禮不本於義,

猶耕而弗種也。

為義而不講之以學,

猶種而弗耨也。

講之於學

而不合之以仁,

猶耨而弗穫也。

# src: LIJI 09.04.14; Couvreur 1.532f; Su1n Xïda4n 6.64; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.27b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

合之以仁

而不安之以樂,

猶穫而弗食也。

安之以樂

而不達於順,

猶食而弗肥也。

# src: LIJI 09.04.15; Couvreur 1.533f; Su1n Xïda4n 6.64; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.29b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

四體既正,

膚革充盈,

人之肥也。

父子篤,

兄弟睦,

夫婦和,

家之肥也。

# src: LIJI 09.04.16; Couvreur 1.533f; Su1n Xïda4n 6.64; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.29b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

大臣法,

小臣廉,

官職相序,

君臣相正,

國之肥也。

# src: LIJI 09.04.17; Couvreur 1.533f; Su1n Xïda4n 6.64; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.29b; tr. Legge 1.390;

# dating: 8110

天子以德為車,

以樂為御。

諸侯以禮相與,

大夫以法相序,

士以信相考,

百姓以睦相守,

天下之肥也。

是謂大順。

# src: LIJI 09.04.18; Couvreur 1.533f; Su1n Xïda4n 6.64f; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.32a; tr. Legge 1.391;

# dating: 8110

大順者,

所以養生送死、事鬼神之常也。

故事大積焉而不苑,

並行而不繆,

細行而不失。

深而通,

茂而有間。

連而不相及也,

動而不相害也,

此順之至也。

# src: LIJI 09.04.19; Couvreur 1.533f; Su1n Xïda4n 6.65f; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.34b; tr. Legge 1.391;

# dating: 8110

故明於順,

然後能守危也。

KR1d0052_tls_009-36a

9.36「故禮之不同也,

不豐也,

不殺也,

所以持情而合危也。

# src: LIJI 09.04.20; Couvreur 1.534f; Su1n Xïda4n 6.66; Jia1ng Yi4hua2 341; Yishu 20:33.35a; tr. Legge 1.392;

# dating: 8110

故聖王所以順,

山者不使居川,

不使渚者居中原,

而弗敝也。

用水、火、金、木、

飲食必時。

合男女,

頒爵位,

必當年德。

用民必順。

# src: LIJI 09.04.21; Couvreur 1.534f; Su1n Xïda4n 6.66; Jia1ng Yi4hua2 341f; Yishu 20:33.35a-35b; tr. Legge 1.392;

# dating: 8110

故無水旱昆蟲之災,

民無凶饑妖孽之疾。

故天不愛其道,

地不愛其寶,

人不愛其情。

故天降膏露,

地出醴泉,

山出器車,

河出馬圖,

# src: LIJI 09.04.22; Couvreur 1.534f; Su1n Xïda4n 6.66; Jia1ng Yi4hua2 342; Yishu 20:33.35b; tr. Legge 1.392;

# dating: 8110

鳳皇、麒麟皆在郊棷,

龜、龍在宮沼;

其餘鳥獸之卵胎,

皆可俯而闚也。

則是無故,

先王能脩禮以達義,

體信以達順故,

此順之實也。」