禮記
禮記
** 11 郊特牲
11.1郊特牲,
而社稷大牢。
天子適諸侯,
諸侯膳用犢;
諸侯適天子,
天子賜之禮大牢;
貴誠之義也。
故天子牲孕弗食也,
祭帝弗用也。
# src: LIJI 11.01.02; Couvreur 1.573f; Su1n Xïda4n 7.23; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.10a; tr. Legge 1.417;
# dating: 8110
大路繁纓一就,
先路三就,
次路五就。
郊血,
大饗腥,
三獻爓,
一獻孰;
至敬不饗味
而貴氣臭也。
# src: LIJI 11.01.03; Couvreur 1.573f; Su1n Xïda4n 7.23; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.10a; tr. Legge 1.417;
# dating: 8110
諸侯為賓,
灌用鬱鬯。
灌用臭也,
大饗
尚腶脩而已矣。
# src: LIJI 11.01.04; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.12b; tr. Legge 1.418;
# dating: 8110
11.2大饗,
君三重席而酢焉。
三獻之介,
君專席而酢焉。
此降尊以就卑也。
# src: LIJI 11.01.05; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.14a; tr. Legge 1.418;
# dating: 8110
11.3饗禘有樂,
而食嘗無樂,
陰陽之義也。
凡飲,
養陽氣也;
凡食,
養陰氣也。
# src: LIJI 11.01.06; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.14a; tr. Legge 1.418;
# dating: 8110
故春禘而秋嘗;
春饗孤子,
秋食耆老,
其義一也。
而食嘗無樂。
# src: LIJI 11.01.07; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.14a; tr. Legge 1.418;
# dating: 8110
飲,
養陽氣也,
故有樂;
食,
養陰氣也,
故無聲。
凡聲,
陽也。
# src: LIJI 11.01.08; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.25; Jia1ng Yi4hua2 363f; Yishu 22:36.16b; tr. Legge 1.419;
# dating: 8110
11.4鼎、俎奇而籩、豆偶,
陰陽之義也。
籩、豆之實,
水土之品也。
不敢用褻味而貴多品,
所以交於神明之義也。
# src: LIJI 11.01.09; Couvreur 1.577f; Su1n Xïda4n 7.26; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.18b; tr. Legge 1.419;
# dating: 8110
11.5賓入大門而奏《肆夏》,
示易以敬也。
卒爵而樂闋,
孔子屢歎之。
奠酬而工升歌,
發德也。
# src: LIJI 11.01.10; Couvreur 1.577f; Su1n Xïda4n 7.26; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.18b; tr. Legge 1.419;
# dating: 8110
歌者在上,
匏、竹在下,
貴人聲也。
樂由陽來者也,
禮由陰作者也,
陰陽和而萬物得。
# src: LIJI 11.01.11; Couvreur 1.578; Su1n Xïda4n 7.28; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.21b; tr. Legge 1.420;
# dating: 8110
11.6旅幣無方,
所以別土地之宜,
而節遠邇之期也。
龜為前列,
先知也,
以鐘次之,
以和居參之也。
# src: LIJI 11.01.12; Couvreur 1.578; Su1n Xïda4n 7.28; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.21b; tr. Legge 1.420;
# dating: 8110
虎豹之皮,
示服猛也。
束帛加璧,
往德也。
# src: LIJI 11.01.13; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.28f; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.24b-26a; tr. Legge 1.420;
# dating: 8110
11.7庭燎之百,
由齊桓公始也。
大夫之奏《肆夏》也,
由趙文子始也。
11.8朝覲。
大夫之私覿,
非禮也。
# src: LIJI 11.01.14; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.29; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.26a-26b; tr. Legge 1.420;
# dating: 8110
大夫執圭而使,
所以申信也;
不敢私覿,
所以致敬也;
而庭實私覿
何為乎諸侯之庭?
為人臣者
無外交,
不敢貳君也。
# src: LIJI 11.01.15; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.30; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.27b; tr. Legge 1.421;
# dating: 8110
11.9大夫而饗君,
非禮也。
大夫強而君殺之,
義也;
由三桓始也。
天子無客禮,
莫敢為主焉。
君適其臣,
升自阼階,
不敢有其室也。
# src: LIJI 11.01.16; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.30; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.27b; tr. Legge 1.421;
# dating: 8110
覲禮,
天子不下堂而見諸侯。
下堂而見諸侯,
天子之失禮也,
由夷王以下。
# src: LIJI 11.01.17; Couvreur 1.5i1f; Su1n Xïda4n 7.31; Jia1ng Yi4hua2 365f; Yishu 22:36.30b; tr. Legge 1.422;
# dating: 8110
11.10諸侯之宮縣,
而祭以白牡,
擊玉磬,
朱干、設鍚,
冕而舞《大武》,
乘大路,
諸侯之僭禮也。
# src: LIJI 11.01.18; Couvreur 1.5i1f; Su1n Xïda4n 7.31f; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.30b; tr. Legge 1.422;
# dating: 8110
臺門而旅樹,
反坫,
繡黼、
丹朱、中衣,
大夫之僭禮也。
故天子微,
諸侯僭。
大夫強,
諸侯脅。
# src: LIJI 11.01.19; Couvreur 1.5i1f; Su1n Xïda4n 7.32; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.30b; tr. Legge 1.422;
# dating: 8110
於此相貴以等,
相覿以貨,
相賂以利,
而天下之禮亂矣。
# src: LIJI 11.01.20; Couvreur 1.5i2f; Su1n Xïda4n 7.33; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.30b-36a; tr. Legge 1.422;
# dating: 8110
諸侯不敢祖天子,
大夫不敢祖諸侯。
而公廟之設於私家,
非禮也,
由三桓始也。
11.11天子存二代之後,
猶尊賢也。
尊賢不過二代。
# src: LIJI 11.01.21; Couvreur 1.5i3f; Su1n Xïda4n 7.34; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.37b-38a; tr. Legge 1.423;
# dating: 8110
諸侯不臣寓公。
故古者寓公不繼世。
11.12君之南鄉,
荅陽之義也。
臣之北面,
荅君也。
11.13大夫之臣不稽首,
非尊家臣,
以辟君也。
# src: LIJI 11.01.22; Couvreur 1.5i3f; Su1n Xïda4n 7.34; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.39b; tr. Legge 1.423;
# dating: 8110
大夫有獻弗親,
君有賜不面拜,
為君之荅己也。
# src: LIJI 11.01.23; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.34; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.40b; tr. Legge 1.423;
# dating: 8110
11.14鄉人禓,
孔子朝服立于阼,
存室神也。
# src: LIJI 11.01.24; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.35; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.41b; tr. Legge 1.424;
# dating: 8110
11.15孔子曰:
「射之以樂也,
何以聽?
何以射?」
孔子曰:
「士,
使之射,
不能,
則辭以疾。
縣弧之義也。」
# src: LIJI 11.01.25; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.35; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.42a; tr. Legge 1.424;
# dating: 8110
孔子曰:
「三日齊,
一日用之,
猶恐不敬;
二日伐鼓,
何居?」
# src: LIJI 11.01.26; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.35; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.43a; tr. Legge 1.424;
# dating: 8110
11.16孔子曰:
「繹之於庫門內,
祊之於東方,
朝市之於西方,
失之矣。」
# src: LIJI 11.01.27; Couvreur 1.586f; Su1n Xïda4n 7.36; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.45b; tr. Legge 1.424;
# dating: 8110
11.17社祭土而主陰氣也。
君南鄉於北墉下,
荅陰之義也。
日用甲,
用日之始也。
# src: LIJI 11.01.28; Couvreur 1.586f; Su1n Xïda4n 7.37; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.46a; tr. Legge 1.424;
# dating: 8110
天子大社,必受霜露風雨,以達天地之氣也。
是故喪國之社屋之,
不受天陽也。
薄社北牖,
使陰明也。
# src: LIJI 11.01.29; Couvreur 1.586f; Su1n Xïda4n 7.37f; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.50a; tr. Legge 1.425;
# dating: 8110
社所以神地之道也。
地載萬物,
天垂象。
取財於地,
取法於天,
是以尊天而親地也,
故教民美報焉。
家主中霤而國主社,
示本也。
# src: LIJI 11.01.30; Couvreur 1.588f; Su1n Xïda4n 7.38; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.50a; tr. Legge 1.425;
# dating: 8110
唯為社事,
單出里。
唯為社田,
國人畢作。
唯社,
丘乘共粢盛,
所以報本反始也。
# src: LIJI 11.01.31; Couvreur 1.588f; Su1n Xïda4n 7.38; Jia1ng Yi4hua2 368f; Yishu 22:36.53b-54a; tr. Legge 1.426;
# dating: 8110
11.18季春出火,
為焚也。
然後簡其車賦,
而歷其卒伍,
而君親誓社,
以習軍旅。
左之右之,
坐之起之,
以觀其習變也;
# src: LIJI 11.01.32; Couvreur 1.588f; Su1n Xïda4n 7.39; Jia1ng Yi4hua2 369; Yishu 22:36.54a; tr. Legge 1.426;
# dating: 8110
而流示之禽,
而鹽諸利,
以觀其不犯命也。
求服其志,
不貪其得,
故以戰則克,
以祭則受福。
# src: LIJI 11.02.01; Couvreur 1.589f; Su1n Xïda4n 7.40f; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.1a-1b; tr. Legge 1.426;
# dating: 8110
11.19天子適四方,
先柴。
11.20郊之祭也,
迎長日之至也,
大報天而主日也。
兆於南郊,
就陽位也。
掃地而祭,
於其質也。
# src: LIJI 11.02.02; Couvreur 1.589f; Su1n Xïda4n 7.41; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.1b-5b; tr. Legge 1.427;
# dating: 8110
器用陶、匏,
以象天地之性也。
於郊,
故謂之郊。
牲用騂,
尚赤也。
用犢,
貴誠也。
郊之用辛也,
周之始郊,日以至。
# src: LIJI 11.02.03; Couvreur 1.591f; Su1n Xïda4n 7.42f; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.7b; tr. Legge 1.428;
# dating: 8110
卜郊,
受命于祖廟,
作龜于禰宮,
尊祖親考之義也。
卜之日,
王立于澤,
親聽誓命,
受教諫之義也。
獻命庫門之內,
戒百官也。
# src: LIJI 11.02.04; Couvreur 1.591f; Su1n Xïda4n 7.43; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.8a-11a; tr. Legge 1.429;
# dating: 8110
大廟之命,
戒百姓也。
祭之日,
王皮弁以聽祭報,
示民嚴上也。
喪者不哭,
不敢凶服,
氾埽反道,
鄉為田燭。
弗命而民聽上。
# src: LIJI 11.02.05; Couvreur 1.592f; Su1n Xïda4n 7.44; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.12a; tr. Legge 1.429;
# dating: 8110
祭之日,
王被袞以象天,
戴冕,
璪十有二旒,
則天數也。
乘素車,
貴其質也。
# src: LIJI 11.02.06; Couvreur 1.592f; Su1n Xïda4n 7.44; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.12a; tr. Legge 1.429;
# dating: 8110
旂十有二旒,
龍章而設日月,
以象天也。
天垂象,
聖人則之。
郊所以明天道也。
# src: LIJI 11.02.07; Couvreur 1.592f; Su1n Xïda4n 7.45; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.17a-18a; tr. Legge 1.430;
# dating: 8110
帝牛不吉,
以為稷牛。
帝牛必在滌三月,
稷牛唯具。
所以別事天神與人鬼也。
萬物本乎天,
人本乎祖,
此所以配上帝也。
郊之祭也,
大報本反始也。
# src: LIJI 11.02.08; Couvreur 1.594f; Su1n Xïda4n 7.46; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.19b; tr. Legge 1.431;
# dating: 8110
11.21天子大蜡八。
伊耆氏始為蜡,
蜡也者,
索也。
歲十二月,
合聚萬物而索饗之也。
# src: LIJI 11.02.09; Couvreur 1.594f; Su1n Xïda4n 7.46; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.22b; tr. Legge 1.431;
# dating: 8110
蜡之祭也:
主先嗇
而祭司嗇也。
祭百種
以報嗇也。
饗農及郵表畷、
禽獸,
仁之至,
義之盡也。
# src: LIJI 11.02.10; Couvreur 1.594f; Su1n Xïda4n 7.46f; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.23a; tr. Legge 1.431;
# dating: 8110
古之君子,
使之必報之。
迎貓,
為其食田鼠也;
迎虎,
為其食田豕也,
迎而祭之也。
祭坊與水庸,
事也。
# src: LIJI 11.02.11; Couvreur 1.596f; Su1n Xïda4n 7.47; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.24a-24b; tr. Legge 1.432;
# dating: 8110
曰:
「土反其宅,
水歸其壑,
昆蟲毋作,
草木歸其澤。」
皮弁、素服而祭。
素服,
以送終也。
葛帶、榛杖,
喪殺也。
# src: LIJI 11.02.12; Couvreur 1.596f; Su1n Xïda4n 7.47f; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.24b; tr. Legge 1.432;
# dating: 8110
蜡之祭,
仁之至,
義之盡也。
黃衣、黃冠而祭,
息田夫也。
野夫黃冠;
黃冠,
草服也。
# src: LIJI 11.02.13; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.48; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.28a; tr. Legge 1.433;
# dating: 8110
11.22大羅氏,
天子之掌鳥獸者也,
諸侯貢屬焉。
草笠而至,
尊野服也。
# src: LIJI 11.02.14; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.48; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.28a; tr. Legge 1.433;
# dating: 8110
羅氏致鹿與女,
而詔客告也。
以戒諸侯曰:
「好田、
好女者亡其國。
天子樹瓜華,
不斂藏之種也。」
# src: LIJI 11.02.15; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.49; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.30a; tr. Legge 1.434;
# dating: 8110
八蜡以記四方。
四方年不順成,
八蜡不通,
以謹民財也。
順成之方,
其蜡乃通,
以移民也。
# src: LIJI 11.02.16; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.49; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.30a; tr. Legge 1.434;
# dating: 8110
既蜡而收,
民息已。
故既蜡,
君子不興功。
# src: LIJI 11.02.17; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.50; Jia1ng Yi4hua2 373; Yishu 23:37.33b; tr. Legge 1.434;
# dating: 8110
11.23恆豆之菹,
水草之和氣也;
其醢,
陸產之物也。
加豆,
陸產也;
其醢,
水物也。
# src: LIJI 11.02.18; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.50; Jia1ng Yi4hua2 373; Yishu 23:37.36a; tr. Legge 1.434;
# dating: 8110
籩、豆之薦,
水土之品也,
不敢用常褻味
而貴多品,
所以交於神明之義也,
非食味之道也。
# src: LIJI 11.02.19; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.36a; tr. Legge 1.434;
# dating: 8110
先王之薦,
可食也
而不可耆也。
卷冕、路車,
可陳也
而不可好也。
《武》,壯
而不可樂也。
# src: LIJI 11.02.20; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.36a; tr. Legge 1.434;
# dating: 8110
宗廟之威,
而不可安也。
宗廟之器,
可用也
而不可便其利也,
所以交於神明者,
不可以同於所安樂之義也。
# src: LIJI 11.02.21; Couvreur 1.600f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.37a; tr. Legge 1.435;
# dating: 8110
酒醴之美,
玄酒、明水之尚,
貴五味之本也。
黼黻、文繡之美,
疏布之尚,
反女功之始也。
莞簟之安,
而蒲越、槀鞂之尚,
明之也。
# src: LIJI 11.02.22; Couvreur 1.600f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.37a; tr. Legge 1.435;
# dating: 8110
大羹不和,
貴其質也。
大圭不琢,
美其質也。
丹漆雕幾之美,
素車之乘,
尊其樸也,
貴其質而已矣。
# src: LIJI 11.02.23; Couvreur 1.600f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.37a-37b; tr. Legge 1.435;
# dating: 8110
所以交於神明者,
不可同於所安褻之甚也。
如是而后宜。
# src: LIJI 11.02.24; Couvreur 1.601f; Su1n Xïda4n 7.52; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.39b; tr. Legge 1.436;
# dating: 8110
鼎、俎奇而籩、豆偶,
陰陽之義也。
黃目,
鬱氣之上尊也。
黃者,中也;
目者,氣之清明者也。
言酌於中而清明於外也,
# src: LIJI 11.02.25; Couvreur 1.601f; Su1n Xïda4n 7.52; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.41b; tr. Legge 1.437;
# dating: 8110
祭天,
掃地而祭焉,
於其質而已矣。
醯醢之美,
而煎鹽之尚,
貴天產也。
割刀之用,
而鸞刀之貴,
貴其義也。
聲和而后斷也。
# src: LIJI 11.03.01; Couvreur 1.602f; Su1n Xïda4n 7.53; Jia1ng Yi4hua2 375; Yishu 23:38.1a; tr. Legge 1.437;
# dating: 8110
11.24冠義:
始冠之,
緇布之冠也。
大古冠布,
齊則緇之。
其緌也,
孔子曰:
「吾未之聞也。
冠而敝之可也。」
# src: LIJI 11.03.02; Couvreur 1.602f; Su1n Xïda4n 7.54; Jia1ng Yi4hua2 375; Yishu 23:38.2a; tr. Legge 1.437;
# dating: 8110
適子冠於阼,
以著代也。
醮於客位,
加有成也。
三加彌尊,
喻其志也。
冠而字之,
敬其名也。
# src: LIJI 11.03.03; Couvreur 1.602f; Su1n Xïda4n 7.54f; Jia1ng Yi4hua2 375; Yishu 23:38.3b; tr. Legge 1.438;
# dating: 8110
委貌,
周道也。
章甫,
殷道也。
毋追,
夏后氏之道也。
周弁,
殷冔,
夏收。
三王共皮弁、素積。
# src: LIJI 11.03.04; Couvreur 1.604f; Su1n Xïda4n 7.55; Jia1ng Yi4hua2 375f; Yishu 23:38.5a; tr. Legge 1.438;
# dating: 8110
無大夫冠禮,
而有其昏禮。
古者,
五十而后爵,
何大夫冠禮之有?
諸侯之有冠禮,
夏之末造也。
# src: LIJI 11.03.05; Couvreur 1.604f; Su1n Xïda4n 7.56; Jia1ng Yi4hua2 376; Yishu 23:38.8a; tr. Legge 1.438;
# dating: 8110
天子之元子,
士也。
天下無生而貴者也。
繼世以立諸侯,
象賢也。
# src: LIJI 11.03.06; Couvreur 1.604f; Su1n Xïda4n 7.56; Jia1ng Yi4hua2 376; Yishu 23:38.8a; tr. Legge 1.438;
# dating: 8110
以官爵人,
德之殺也。
死而謚,
今也;
古者生無爵,
死無謚。
# src: LIJI 11.03.07; Couvreur 1.605f; Su1n Xïda4n 7.57; Jia1ng Yi4hua2 376; Yishu 23:38.9b; tr. Legge 1.439;
# dating: 8110
禮之所尊,
尊其義也。
失其義,
陳其數,
祝、史之事也。
故其數可陳也,
其義難知也。
知其義而敬守之,
天子之所以治天下也。
# src: LIJI 11.03.08; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.57; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.11a; tr. Legge 1.439;
# dating: 8110
11.25天地合而后萬物興焉。
夫昏禮,
萬世之始也。
取於異姓,
所以附遠厚別也。
# src: LIJI 11.03.09; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.11a-11b; tr. Legge 1.439;
# dating: 8110
幣必誠,
辭無不腆。
告之以直信;
信,
事人也;
信,
婦德也。
壹與之齊,
終身不改。
故夫死不嫁。
# src: LIJI 11.03.10; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.13b; tr. Legge 1.440;
# dating: 8110
男子親迎,
男先於女,
剛柔之義也。
天先乎地,
君先乎臣,
其義一也。
# src: LIJI 11.03.11; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.14a; tr. Legge 1.440;
# dating: 8110
執摯以相見,
敬章別也。
男女有別,
然後父子親。
父子親,
然後義生。
義生,
然後禮作。
# src: LIJI 11.03.12; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.14a; tr. Legge 1.440;
# dating: 8110
禮作,
然後萬物安。
無別無義,
禽獸之道也。
# src: LIJI 11.03.13; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.59; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.15b; tr. Legge 1.440;
# dating: 8110
壻親御授綏,
親之也。
親之也者,
親之也。
敬而親之,
先王之所以得天下也。
出乎大門而先,
男帥女,
女從男,
夫婦之義由此始也。
# src: LIJI 11.03.14; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.59; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.15b; tr. Legge 1.440;
# dating: 8110
婦人,
從人者也。
幼從父兄,
嫁從夫,
夫死從子。
夫也者,
夫也;
夫也者,
以知帥人者也。
# src: LIJI 11.03.15; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.59f; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.17a; tr. Legge 1.441;
# dating: 8110
玄冕齋戒,
鬼神陰陽也。
將以為社稷主,
為先祖後,
而可以不致敬乎?
共牢而食,
同尊卑也。
故婦人無爵,
從夫之爵,
坐以夫之齒。
# src: LIJI 11.03.16; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.60; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.18a-18b; tr. Legge 1.442;
# dating: 8110
器用陶、匏,
尚禮然也。
三王作牢用陶、匏。
厥明,
婦盥饋;
舅姑卒食,
婦餕餘;
私之也。
# src: LIJI 11.03.17; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.60; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.18b; tr. Legge 1.442;
# dating: 8110
舅姑降自西階,
婦降自阼階;
授之室也。
# src: LIJI 11.03.18; Couvreur 1.611; Su1n Xïda4n 7.61; Jia1ng Yi4hua2 377f; Yishu 23:38.19b; tr. Legge 1.442;
# dating: 8110
昏禮不用樂,
幽陰之義也。
樂,
陽氣也。
昏禮不賀,
人之序也。
# src: LIJI 11.03.19; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.61; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.21b; tr. Legge 1.443;
# dating: 8110
11.26有虞氏之祭也,
尚用氣。
血、腥、爓祭,
用氣也。
# src: LIJI 11.03.20; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.61; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.22b; tr. Legge 1.443;
# dating: 8110
11.27殷人尚聲。
臭味未成,
滌蕩其聲。
樂三闋,
然後出迎牲。
聲音之號,
所以詔告於天地之間也。
# src: LIJI 11.03.21; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.62; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.24a; tr. Legge 1.443;
# dating: 8110
周人尚臭,
灌用鬯臭。
鬱合鬯。
臭,
陰達於淵泉。
灌以圭璋,
用玉氣也。
既灌,
然後迎牲,
致陰氣也。
# src: LIJI 11.03.22; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.62f; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.24a-27b; tr. Legge 1.443;
# dating: 8110
蕭合黍、稷;
臭,
陽達於牆屋。
故既奠,
然後爇蕭合羶、薌。
凡祭
慎諸此。
# src: LIJI 11.03.23; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.64; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.27b-29a; tr. Legge 1.444;
# dating: 8110
魂氣歸于天,
形魄歸于地。
故祭,
求諸陰陽之義也。
殷人先求諸陽,
周人先求諸陰。
詔祝於室,
坐尸於堂,
用牲於庭,
升首於室。
# src: LIJI 11.03.24; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.64f; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.29a; tr. Legge 1.444;
# dating: 8110
直祭,
祝于主;
索祭,
祝于祊。
不知神之所在,
於彼乎?於此乎?
或諸遠人乎?
祭于祊,
尚曰求諸遠者與?
# src: LIJI 11.03.25; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.65; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.32b; tr. Legge 1.444;
# dating: 8110
祊之為言倞也,
肵之為言敬也。
富也者,福也。
首也者,
直也。
# src: LIJI 11.03.26; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.65; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.32b; tr. Legge 1.444;
# dating: 8110
相,
饗之也。
嘏,
長也,
大也。
尸,
陳也。
# src: LIJI 11.03.27; Couvreur 1.615f; Su1n Xïda4n 7.66; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.34b; tr. Legge 1.444;
# dating: 8110
毛、血,
告幽全之物也。
告幽全之物者,
貴純之道也。
血祭,
盛氣也。
祭肺、肝、心,
貴氣主也。
# src: LIJI 11.03.28; Couvreur 1.615f; Su1n Xïda4n 7.66; Jia1ng Yi4hua2 379f; Yishu 23:38.36a; tr. Legge 1.445;
# dating: 8110
祭黍稷加肺,
祭齊加明水,
報陰也。
取膟膋燔燎,
升首,
報陽也。
# src: LIJI 11.03.29; Couvreur 1.615f; Su1n Xïda4n 7.67; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.37b; tr. Legge 1.445;
# dating: 8110
明水涗齊,
貴新也。
凡涗,
新之也。
其謂之明水也,
由主人之絜著此水也。
# src: LIJI 11.03.30; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.38b; tr. Legge 1.445;
# dating: 8110
君再拜稽首,
肉袒親割,
敬之至也。
敬之至也,
服也。
# src: LIJI 11.03.31; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.38b; tr. Legge 1.445;
# dating: 8110
拜,
服也;
稽首,
服之甚也,
肉袒,
服之盡也。
# src: LIJI 11.03.32; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.39a; tr. Legge 1.446;
# dating: 8110
祭稱「孝孫」、「孝子」,
以其義稱也;
稱曾孫某,
謂國家也。
祭祀之相,
主人自致其敬,
盡其嘉,
而無與讓也。
# src: LIJI 11.03.33; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.41a; tr. Legge 1.446;
# dating: 8110
腥肆、爓、腍祭,
豈知神之所饗也?
主人自盡其敬而已矣。
# src: LIJI 11.03.34; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.69; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.41b; tr. Legge 1.446;
# dating: 8110
舉斝、角,
詔妥尸。
古者,
尸無事則立,
有事而后坐也。
尸,
神象也。
祝,
將命也。
# src: LIJI 11.03.35; Couvreur 1.618f; Su1n Xïda4n 7.70f; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.44a; tr. Legge 1.446;
# dating: 8110
縮酌用茅,
明酌也。
醆酒涗于清,
汁獻涗于醆酒;
猶明、清與醆酒于舊澤之酒也。
# src: LIJI 11.03.36; Couvreur 1.618f; Su1n Xïda4n 7.71f; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.48a-49a; tr. Legge 1.448;
# dating: 8110
祭有祈焉,
有報焉,
有由辟焉。
齊之玄也,
以陰幽思也。
故君子三日齊,
必見其所祭者。