禮記

禮記

KR1d0052_tls_011-1a

** 11 郊特牲

11.1郊特牲,

而社稷大牢。

天子適諸侯,

諸侯膳用犢;

諸侯適天子,

天子賜之禮大牢;

貴誠之義也。

故天子牲孕弗食也,

祭帝弗用也。

# src: LIJI 11.01.02; Couvreur 1.573f; Su1n Xïda4n 7.23; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.10a; tr. Legge 1.417;

# dating: 8110

大路繁纓一就,

先路三就,

次路五就。

郊血,

大饗腥,

三獻爓,

一獻孰;

至敬不饗味

而貴氣臭也。

# src: LIJI 11.01.03; Couvreur 1.573f; Su1n Xïda4n 7.23; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.10a; tr. Legge 1.417;

# dating: 8110

諸侯為賓,

灌用鬱鬯。

灌用臭也,

大饗

尚腶脩而已矣。

KR1d0052_tls_011-2a

# src: LIJI 11.01.04; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.12b; tr. Legge 1.418;

# dating: 8110

11.2大饗,

君三重席而酢焉。

三獻之介,

君專席而酢焉。

此降尊以就卑也。

KR1d0052_tls_011-3a

# src: LIJI 11.01.05; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.14a; tr. Legge 1.418;

# dating: 8110

11.3饗禘有樂,

而食嘗無樂,

陰陽之義也。

凡飲,

養陽氣也;

凡食,

養陰氣也。

# src: LIJI 11.01.06; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.14a; tr. Legge 1.418;

# dating: 8110

故春禘而秋嘗;

春饗孤子,

秋食耆老,

其義一也。

而食嘗無樂。

# src: LIJI 11.01.07; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.24; Jia1ng Yi4hua2 363; Yishu 22:36.14a; tr. Legge 1.418;

# dating: 8110

飲,

養陽氣也,

故有樂;

食,

養陰氣也,

故無聲。

凡聲,

陽也。

KR1d0052_tls_011-4a

# src: LIJI 11.01.08; Couvreur 1.575f; Su1n Xïda4n 7.25; Jia1ng Yi4hua2 363f; Yishu 22:36.16b; tr. Legge 1.419;

# dating: 8110

11.4鼎、俎奇而籩、豆偶,

陰陽之義也。

籩、豆之實,

水土之品也。

不敢用褻味而貴多品,

所以交於神明之義也。

KR1d0052_tls_011-5a

# src: LIJI 11.01.09; Couvreur 1.577f; Su1n Xïda4n 7.26; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.18b; tr. Legge 1.419;

# dating: 8110

11.5賓入大門而奏《肆夏》,

示易以敬也。

卒爵而樂闋,

孔子屢歎之。

奠酬而工升歌,

發德也。

# src: LIJI 11.01.10; Couvreur 1.577f; Su1n Xïda4n 7.26; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.18b; tr. Legge 1.419;

# dating: 8110

歌者在上,

匏、竹在下,

貴人聲也。

樂由陽來者也,

禮由陰作者也,

陰陽和而萬物得。

KR1d0052_tls_011-6a

# src: LIJI 11.01.11; Couvreur 1.578; Su1n Xïda4n 7.28; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.21b; tr. Legge 1.420;

# dating: 8110

11.6旅幣無方,

所以別土地之宜,

而節遠邇之期也。

龜為前列,

先知也,

以鐘次之,

以和居參之也。

# src: LIJI 11.01.12; Couvreur 1.578; Su1n Xïda4n 7.28; Jia1ng Yi4hua2 364; Yishu 22:36.21b; tr. Legge 1.420;

# dating: 8110

虎豹之皮,

示服猛也。

束帛加璧,

往德也。

KR1d0052_tls_011-7a

# src: LIJI 11.01.13; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.28f; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.24b-26a; tr. Legge 1.420;

# dating: 8110

11.7庭燎之百,

由齊桓公始也。

大夫之奏《肆夏》也,

由趙文子始也。

KR1d0052_tls_011-8a

11.8朝覲。

大夫之私覿,

非禮也。

# src: LIJI 11.01.14; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.29; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.26a-26b; tr. Legge 1.420;

# dating: 8110

大夫執圭而使,

所以申信也;

不敢私覿,

所以致敬也;

而庭實私覿

何為乎諸侯之庭?

為人臣者

無外交,

不敢貳君也。

KR1d0052_tls_011-9a

# src: LIJI 11.01.15; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.30; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.27b; tr. Legge 1.421;

# dating: 8110

11.9大夫而饗君,

非禮也。

大夫強而君殺之,

義也;

由三桓始也。

天子無客禮,

莫敢為主焉。

君適其臣,

升自阼階,

不敢有其室也。

# src: LIJI 11.01.16; Couvreur 1.579f; Su1n Xïda4n 7.30; Jia1ng Yi4hua2 365; Yishu 22:36.27b; tr. Legge 1.421;

# dating: 8110

覲禮,

天子不下堂而見諸侯。

下堂而見諸侯,

天子之失禮也,

由夷王以下。

KR1d0052_tls_011-10a

# src: LIJI 11.01.17; Couvreur 1.5i1f; Su1n Xïda4n 7.31; Jia1ng Yi4hua2 365f; Yishu 22:36.30b; tr. Legge 1.422;

# dating: 8110

11.10諸侯之宮縣,

而祭以白牡,

擊玉磬,

朱干、設鍚,

冕而舞《大武》,

乘大路,

諸侯之僭禮也。

# src: LIJI 11.01.18; Couvreur 1.5i1f; Su1n Xïda4n 7.31f; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.30b; tr. Legge 1.422;

# dating: 8110

臺門而旅樹,

反坫,

繡黼、

丹朱、中衣,

大夫之僭禮也。

故天子微,

諸侯僭。

大夫強,

諸侯脅。

# src: LIJI 11.01.19; Couvreur 1.5i1f; Su1n Xïda4n 7.32; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.30b; tr. Legge 1.422;

# dating: 8110

於此相貴以等,

相覿以貨,

相賂以利,

而天下之禮亂矣。

# src: LIJI 11.01.20; Couvreur 1.5i2f; Su1n Xïda4n 7.33; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.30b-36a; tr. Legge 1.422;

# dating: 8110

諸侯不敢祖天子,

大夫不敢祖諸侯。

而公廟之設於私家,

非禮也,

由三桓始也。

KR1d0052_tls_011-11a

11.11天子存二代之後,

猶尊賢也。

尊賢不過二代。

# src: LIJI 11.01.21; Couvreur 1.5i3f; Su1n Xïda4n 7.34; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.37b-38a; tr. Legge 1.423;

# dating: 8110

諸侯不臣寓公。

故古者寓公不繼世。

KR1d0052_tls_011-12a

11.12君之南鄉,

荅陽之義也。

臣之北面,

荅君也。

KR1d0052_tls_011-13a

11.13大夫之臣不稽首,

非尊家臣,

以辟君也。

# src: LIJI 11.01.22; Couvreur 1.5i3f; Su1n Xïda4n 7.34; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.39b; tr. Legge 1.423;

# dating: 8110

大夫有獻弗親,

君有賜不面拜,

為君之荅己也。

KR1d0052_tls_011-14a

# src: LIJI 11.01.23; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.34; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.40b; tr. Legge 1.423;

# dating: 8110

11.14鄉人禓,

孔子朝服立于阼,

存室神也。

KR1d0052_tls_011-15a

# src: LIJI 11.01.24; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.35; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.41b; tr. Legge 1.424;

# dating: 8110

11.15孔子曰:

「射之以樂也,

何以聽?

何以射?」

孔子曰:

「士,

使之射,

不能,

則辭以疾。

縣弧之義也。」

# src: LIJI 11.01.25; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.35; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.42a; tr. Legge 1.424;

# dating: 8110

孔子曰:

「三日齊,

一日用之,

猶恐不敬;

二日伐鼓,

何居?」

KR1d0052_tls_011-16a

# src: LIJI 11.01.26; Couvreur 1.5i4f; Su1n Xïda4n 7.35; Jia1ng Yi4hua2 366; Yishu 22:36.43a; tr. Legge 1.424;

# dating: 8110

11.16孔子曰:

「繹之於庫門內,

祊之於東方,

朝市之於西方,

失之矣。」

KR1d0052_tls_011-17a

# src: LIJI 11.01.27; Couvreur 1.586f; Su1n Xïda4n 7.36; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.45b; tr. Legge 1.424;

# dating: 8110

11.17社祭土而主陰氣也。

君南鄉於北墉下,

荅陰之義也。

日用甲,

用日之始也。

# src: LIJI 11.01.28; Couvreur 1.586f; Su1n Xïda4n 7.37; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.46a; tr. Legge 1.424;

# dating: 8110

天子大社,必受霜露風雨,以達天地之氣也。

是故喪國之社屋之,

不受天陽也。

薄社北牖,

使陰明也。

# src: LIJI 11.01.29; Couvreur 1.586f; Su1n Xïda4n 7.37f; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.50a; tr. Legge 1.425;

# dating: 8110

社所以神地之道也。

地載萬物,

天垂象。

取財於地,

取法於天,

是以尊天而親地也,

故教民美報焉。

家主中霤而國主社,

示本也。

# src: LIJI 11.01.30; Couvreur 1.588f; Su1n Xïda4n 7.38; Jia1ng Yi4hua2 368; Yishu 22:36.50a; tr. Legge 1.425;

# dating: 8110

唯為社事,

單出里。

唯為社田,

國人畢作。

唯社,

丘乘共粢盛,

所以報本反始也。

KR1d0052_tls_011-18a

# src: LIJI 11.01.31; Couvreur 1.588f; Su1n Xïda4n 7.38; Jia1ng Yi4hua2 368f; Yishu 22:36.53b-54a; tr. Legge 1.426;

# dating: 8110

11.18季春出火,

為焚也。

然後簡其車賦,

而歷其卒伍,

而君親誓社,

以習軍旅。

左之右之,

坐之起之,

以觀其習變也;

# src: LIJI 11.01.32; Couvreur 1.588f; Su1n Xïda4n 7.39; Jia1ng Yi4hua2 369; Yishu 22:36.54a; tr. Legge 1.426;

# dating: 8110

而流示之禽,

而鹽諸利,

以觀其不犯命也。

求服其志,

不貪其得,

故以戰則克,

以祭則受福。

KR1d0052_tls_011-19a

# src: LIJI 11.02.01; Couvreur 1.589f; Su1n Xïda4n 7.40f; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.1a-1b; tr. Legge 1.426;

# dating: 8110

11.19天子適四方,

先柴。

KR1d0052_tls_011-20a

11.20郊之祭也,

迎長日之至也,

大報天而主日也。

兆於南郊,

就陽位也。

掃地而祭,

於其質也。

# src: LIJI 11.02.02; Couvreur 1.589f; Su1n Xïda4n 7.41; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.1b-5b; tr. Legge 1.427;

# dating: 8110

器用陶、匏,

以象天地之性也。

於郊,

故謂之郊。

牲用騂,

尚赤也。

用犢,

貴誠也。

郊之用辛也,

周之始郊,日以至。

# src: LIJI 11.02.03; Couvreur 1.591f; Su1n Xïda4n 7.42f; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.7b; tr. Legge 1.428;

# dating: 8110

卜郊,

受命于祖廟,

作龜于禰宮,

尊祖親考之義也。

卜之日,

王立于澤,

親聽誓命,

受教諫之義也。

獻命庫門之內,

戒百官也。

# src: LIJI 11.02.04; Couvreur 1.591f; Su1n Xïda4n 7.43; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.8a-11a; tr. Legge 1.429;

# dating: 8110

大廟之命,

戒百姓也。

祭之日,

王皮弁以聽祭報,

示民嚴上也。

喪者不哭,

不敢凶服,

氾埽反道,

鄉為田燭。

弗命而民聽上。

# src: LIJI 11.02.05; Couvreur 1.592f; Su1n Xïda4n 7.44; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.12a; tr. Legge 1.429;

# dating: 8110

祭之日,

王被袞以象天,

戴冕,

璪十有二旒,

則天數也。

乘素車,

貴其質也。

# src: LIJI 11.02.06; Couvreur 1.592f; Su1n Xïda4n 7.44; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.12a; tr. Legge 1.429;

# dating: 8110

旂十有二旒,

龍章而設日月,

以象天也。

天垂象,

聖人則之。

郊所以明天道也。

# src: LIJI 11.02.07; Couvreur 1.592f; Su1n Xïda4n 7.45; Jia1ng Yi4hua2 370; Yishu 23:37.17a-18a; tr. Legge 1.430;

# dating: 8110

帝牛不吉,

以為稷牛。

帝牛必在滌三月,

稷牛唯具。

所以別事天神與人鬼也。

萬物本乎天,

人本乎祖,

此所以配上帝也。

郊之祭也,

大報本反始也。

KR1d0052_tls_011-21a

# src: LIJI 11.02.08; Couvreur 1.594f; Su1n Xïda4n 7.46; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.19b; tr. Legge 1.431;

# dating: 8110

11.21天子大蜡八。

伊耆氏始為蜡,

蜡也者,

索也。

歲十二月,

合聚萬物而索饗之也。

# src: LIJI 11.02.09; Couvreur 1.594f; Su1n Xïda4n 7.46; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.22b; tr. Legge 1.431;

# dating: 8110

蜡之祭也:

主先嗇

而祭司嗇也。

祭百種

以報嗇也。

饗農及郵表畷、

禽獸,

仁之至,

義之盡也。

# src: LIJI 11.02.10; Couvreur 1.594f; Su1n Xïda4n 7.46f; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.23a; tr. Legge 1.431;

# dating: 8110

古之君子,

使之必報之。

迎貓,

為其食田鼠也;

迎虎,

為其食田豕也,

迎而祭之也。

祭坊與水庸,

事也。

# src: LIJI 11.02.11; Couvreur 1.596f; Su1n Xïda4n 7.47; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.24a-24b; tr. Legge 1.432;

# dating: 8110

曰:

「土反其宅,

水歸其壑,

昆蟲毋作,

草木歸其澤。」

皮弁、素服而祭。

素服,

以送終也。

葛帶、榛杖,

喪殺也。

# src: LIJI 11.02.12; Couvreur 1.596f; Su1n Xïda4n 7.47f; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.24b; tr. Legge 1.432;

# dating: 8110

蜡之祭,

仁之至,

義之盡也。

黃衣、黃冠而祭,

息田夫也。

野夫黃冠;

黃冠,

草服也。

KR1d0052_tls_011-22a

# src: LIJI 11.02.13; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.48; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.28a; tr. Legge 1.433;

# dating: 8110

11.22大羅氏,

天子之掌鳥獸者也,

諸侯貢屬焉。

草笠而至,

尊野服也。

# src: LIJI 11.02.14; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.48; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.28a; tr. Legge 1.433;

# dating: 8110

羅氏致鹿與女,

而詔客告也。

以戒諸侯曰:

「好田、

好女者亡其國。

天子樹瓜華,

不斂藏之種也。」

# src: LIJI 11.02.15; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.49; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.30a; tr. Legge 1.434;

# dating: 8110

八蜡以記四方。

四方年不順成,

八蜡不通,

以謹民財也。

順成之方,

其蜡乃通,

以移民也。

# src: LIJI 11.02.16; Couvreur 1.597f; Su1n Xïda4n 7.49; Jia1ng Yi4hua2 372; Yishu 23:37.30a; tr. Legge 1.434;

# dating: 8110

既蜡而收,

民息已。

故既蜡,

君子不興功。

KR1d0052_tls_011-23a

# src: LIJI 11.02.17; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.50; Jia1ng Yi4hua2 373; Yishu 23:37.33b; tr. Legge 1.434;

# dating: 8110

11.23恆豆之菹,

水草之和氣也;

其醢,

陸產之物也。

加豆,

陸產也;

其醢,

水物也。

# src: LIJI 11.02.18; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.50; Jia1ng Yi4hua2 373; Yishu 23:37.36a; tr. Legge 1.434;

# dating: 8110

籩、豆之薦,

水土之品也,

不敢用常褻味

而貴多品,

所以交於神明之義也,

非食味之道也。

# src: LIJI 11.02.19; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.36a; tr. Legge 1.434;

# dating: 8110

先王之薦,

可食也

而不可耆也。

卷冕、路車,

可陳也

而不可好也。

《武》,壯

而不可樂也。

# src: LIJI 11.02.20; Couvreur 1.598f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.36a; tr. Legge 1.434;

# dating: 8110

宗廟之威,

而不可安也。

宗廟之器,

可用也

而不可便其利也,

所以交於神明者,

不可以同於所安樂之義也。

# src: LIJI 11.02.21; Couvreur 1.600f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.37a; tr. Legge 1.435;

# dating: 8110

酒醴之美,

玄酒、明水之尚,

貴五味之本也。

黼黻、文繡之美,

疏布之尚,

反女功之始也。

莞簟之安,

而蒲越、槀鞂之尚,

明之也。

# src: LIJI 11.02.22; Couvreur 1.600f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.37a; tr. Legge 1.435;

# dating: 8110

大羹不和,

貴其質也。

大圭不琢,

美其質也。

丹漆雕幾之美,

素車之乘,

尊其樸也,

貴其質而已矣。

# src: LIJI 11.02.23; Couvreur 1.600f; Su1n Xïda4n 7.51; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.37a-37b; tr. Legge 1.435;

# dating: 8110

所以交於神明者,

不可同於所安褻之甚也。

如是而后宜。

# src: LIJI 11.02.24; Couvreur 1.601f; Su1n Xïda4n 7.52; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.39b; tr. Legge 1.436;

# dating: 8110

鼎、俎奇而籩、豆偶,

陰陽之義也。

黃目,

鬱氣之上尊也。

黃者,中也;

目者,氣之清明者也。

言酌於中而清明於外也,

# src: LIJI 11.02.25; Couvreur 1.601f; Su1n Xïda4n 7.52; Jia1ng Yi4hua2 374; Yishu 23:37.41b; tr. Legge 1.437;

# dating: 8110

祭天,

掃地而祭焉,

於其質而已矣。

醯醢之美,

而煎鹽之尚,

貴天產也。

割刀之用,

而鸞刀之貴,

貴其義也。

聲和而后斷也。

KR1d0052_tls_011-24a

# src: LIJI 11.03.01; Couvreur 1.602f; Su1n Xïda4n 7.53; Jia1ng Yi4hua2 375; Yishu 23:38.1a; tr. Legge 1.437;

# dating: 8110

11.24冠義:

始冠之,

緇布之冠也。

大古冠布,

齊則緇之。

其緌也,

孔子曰:

「吾未之聞也。

冠而敝之可也。」

# src: LIJI 11.03.02; Couvreur 1.602f; Su1n Xïda4n 7.54; Jia1ng Yi4hua2 375; Yishu 23:38.2a; tr. Legge 1.437;

# dating: 8110

適子冠於阼,

以著代也。

醮於客位,

加有成也。

三加彌尊,

喻其志也。

冠而字之,

敬其名也。

# src: LIJI 11.03.03; Couvreur 1.602f; Su1n Xïda4n 7.54f; Jia1ng Yi4hua2 375; Yishu 23:38.3b; tr. Legge 1.438;

# dating: 8110

委貌,

周道也。

章甫,

殷道也。

毋追,

夏后氏之道也。

周弁,

殷冔,

夏收。

三王共皮弁、素積。

# src: LIJI 11.03.04; Couvreur 1.604f; Su1n Xïda4n 7.55; Jia1ng Yi4hua2 375f; Yishu 23:38.5a; tr. Legge 1.438;

# dating: 8110

無大夫冠禮,

而有其昏禮。

古者,

五十而后爵,

何大夫冠禮之有?

諸侯之有冠禮,

夏之末造也。

# src: LIJI 11.03.05; Couvreur 1.604f; Su1n Xïda4n 7.56; Jia1ng Yi4hua2 376; Yishu 23:38.8a; tr. Legge 1.438;

# dating: 8110

天子之元子,

士也。

天下無生而貴者也。

繼世以立諸侯,

象賢也。

# src: LIJI 11.03.06; Couvreur 1.604f; Su1n Xïda4n 7.56; Jia1ng Yi4hua2 376; Yishu 23:38.8a; tr. Legge 1.438;

# dating: 8110

以官爵人,

德之殺也。

死而謚,

今也;

古者生無爵,

死無謚。

# src: LIJI 11.03.07; Couvreur 1.605f; Su1n Xïda4n 7.57; Jia1ng Yi4hua2 376; Yishu 23:38.9b; tr. Legge 1.439;

# dating: 8110

禮之所尊,

尊其義也。

失其義,

陳其數,

祝、史之事也。

故其數可陳也,

其義難知也。

知其義而敬守之,

天子之所以治天下也。

KR1d0052_tls_011-25a

# src: LIJI 11.03.08; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.57; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.11a; tr. Legge 1.439;

# dating: 8110

11.25天地合而后萬物興焉。

夫昏禮,

萬世之始也。

取於異姓,

所以附遠厚別也。

# src: LIJI 11.03.09; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.11a-11b; tr. Legge 1.439;

# dating: 8110

幣必誠,

辭無不腆。

告之以直信;

信,

事人也;

信,

婦德也。

壹與之齊,

終身不改。

故夫死不嫁。

# src: LIJI 11.03.10; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.13b; tr. Legge 1.440;

# dating: 8110

男子親迎,

男先於女,

剛柔之義也。

天先乎地,

君先乎臣,

其義一也。

# src: LIJI 11.03.11; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.14a; tr. Legge 1.440;

# dating: 8110

執摯以相見,

敬章別也。

男女有別,

然後父子親。

父子親,

然後義生。

義生,

然後禮作。

# src: LIJI 11.03.12; Couvreur 1.606f; Su1n Xïda4n 7.58; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.14a; tr. Legge 1.440;

# dating: 8110

禮作,

然後萬物安。

無別無義,

禽獸之道也。

# src: LIJI 11.03.13; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.59; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.15b; tr. Legge 1.440;

# dating: 8110

壻親御授綏,

親之也。

親之也者,

親之也。

敬而親之,

先王之所以得天下也。

出乎大門而先,

男帥女,

女從男,

夫婦之義由此始也。

# src: LIJI 11.03.14; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.59; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.15b; tr. Legge 1.440;

# dating: 8110

婦人,

從人者也。

幼從父兄,

嫁從夫,

夫死從子。

夫也者,

夫也;

夫也者,

以知帥人者也。

# src: LIJI 11.03.15; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.59f; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.17a; tr. Legge 1.441;

# dating: 8110

玄冕齋戒,

鬼神陰陽也。

將以為社稷主,

為先祖後,

而可以不致敬乎?

共牢而食,

同尊卑也。

故婦人無爵,

從夫之爵,

坐以夫之齒。

# src: LIJI 11.03.16; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.60; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.18a-18b; tr. Legge 1.442;

# dating: 8110

器用陶、匏,

尚禮然也。

三王作牢用陶、匏。

厥明,

婦盥饋;

舅姑卒食,

婦餕餘;

私之也。

# src: LIJI 11.03.17; Couvreur 1.608f; Su1n Xïda4n 7.60; Jia1ng Yi4hua2 377; Yishu 23:38.18b; tr. Legge 1.442;

# dating: 8110

舅姑降自西階,

婦降自阼階;

授之室也。

# src: LIJI 11.03.18; Couvreur 1.611; Su1n Xïda4n 7.61; Jia1ng Yi4hua2 377f; Yishu 23:38.19b; tr. Legge 1.442;

# dating: 8110

昏禮不用樂,

幽陰之義也。

樂,

陽氣也。

昏禮不賀,

人之序也。

KR1d0052_tls_011-26a

# src: LIJI 11.03.19; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.61; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.21b; tr. Legge 1.443;

# dating: 8110

11.26有虞氏之祭也,

尚用氣。

血、腥、爓祭,

用氣也。

KR1d0052_tls_011-27a

# src: LIJI 11.03.20; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.61; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.22b; tr. Legge 1.443;

# dating: 8110

11.27殷人尚聲。

臭味未成,

滌蕩其聲。

樂三闋,

然後出迎牲。

聲音之號,

所以詔告於天地之間也。

# src: LIJI 11.03.21; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.62; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.24a; tr. Legge 1.443;

# dating: 8110

周人尚臭,

灌用鬯臭。

鬱合鬯。

臭,

陰達於淵泉。

灌以圭璋,

用玉氣也。

既灌,

然後迎牲,

致陰氣也。

# src: LIJI 11.03.22; Couvreur 1.611f; Su1n Xïda4n 7.62f; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.24a-27b; tr. Legge 1.443;

# dating: 8110

蕭合黍、稷;

臭,

陽達於牆屋。

故既奠,

然後爇蕭合羶、薌。

凡祭

慎諸此。

# src: LIJI 11.03.23; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.64; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.27b-29a; tr. Legge 1.444;

# dating: 8110

魂氣歸于天,

形魄歸于地。

故祭,

求諸陰陽之義也。

殷人先求諸陽,

周人先求諸陰。

詔祝於室,

坐尸於堂,

用牲於庭,

升首於室。

# src: LIJI 11.03.24; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.64f; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.29a; tr. Legge 1.444;

# dating: 8110

直祭,

祝于主;

索祭,

祝于祊。

不知神之所在,

於彼乎?於此乎?

或諸遠人乎?

祭于祊,

尚曰求諸遠者與?

# src: LIJI 11.03.25; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.65; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.32b; tr. Legge 1.444;

# dating: 8110

祊之為言倞也,

肵之為言敬也。

富也者,福也。

首也者,

直也。

# src: LIJI 11.03.26; Couvreur 1.613f; Su1n Xïda4n 7.65; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.32b; tr. Legge 1.444;

# dating: 8110

相,

饗之也。

嘏,

長也,

大也。

尸,

陳也。

# src: LIJI 11.03.27; Couvreur 1.615f; Su1n Xïda4n 7.66; Jia1ng Yi4hua2 379; Yishu 23:38.34b; tr. Legge 1.444;

# dating: 8110

毛、血,

告幽全之物也。

告幽全之物者,

貴純之道也。

血祭,

盛氣也。

祭肺、肝、心,

貴氣主也。

# src: LIJI 11.03.28; Couvreur 1.615f; Su1n Xïda4n 7.66; Jia1ng Yi4hua2 379f; Yishu 23:38.36a; tr. Legge 1.445;

# dating: 8110

祭黍稷加肺,

祭齊加明水,

報陰也。

取膟膋燔燎,

升首,

報陽也。

# src: LIJI 11.03.29; Couvreur 1.615f; Su1n Xïda4n 7.67; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.37b; tr. Legge 1.445;

# dating: 8110

明水涗齊,

貴新也。

凡涗,

新之也。

其謂之明水也,

由主人之絜著此水也。

# src: LIJI 11.03.30; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.38b; tr. Legge 1.445;

# dating: 8110

君再拜稽首,

肉袒親割,

敬之至也。

敬之至也,

服也。

# src: LIJI 11.03.31; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.38b; tr. Legge 1.445;

# dating: 8110

拜,

服也;

稽首,

服之甚也,

肉袒,

服之盡也。

# src: LIJI 11.03.32; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.39a; tr. Legge 1.446;

# dating: 8110

祭稱「孝孫」、「孝子」,

以其義稱也;

稱曾孫某,

謂國家也。

祭祀之相,

主人自致其敬,

盡其嘉,

而無與讓也。

# src: LIJI 11.03.33; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.68; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.41a; tr. Legge 1.446;

# dating: 8110

腥肆、爓、腍祭,

豈知神之所饗也?

主人自盡其敬而已矣。

# src: LIJI 11.03.34; Couvreur 1.616f; Su1n Xïda4n 7.69; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.41b; tr. Legge 1.446;

# dating: 8110

舉斝、角,

詔妥尸。

古者,

尸無事則立,

有事而后坐也。

尸,

神象也。

祝,

將命也。

# src: LIJI 11.03.35; Couvreur 1.618f; Su1n Xïda4n 7.70f; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.44a; tr. Legge 1.446;

# dating: 8110

縮酌用茅,

明酌也。

醆酒涗于清,

汁獻涗于醆酒;

猶明、清與醆酒于舊澤之酒也。

# src: LIJI 11.03.36; Couvreur 1.618f; Su1n Xïda4n 7.71f; Jia1ng Yi4hua2 380; Yishu 23:38.48a-49a; tr. Legge 1.448;

# dating: 8110

祭有祈焉,

有報焉,

有由辟焉。

齊之玄也,

以陰幽思也。

故君子三日齊,

必見其所祭者。