禮記
禮記
** 41 投壺
41.1投壺之禮,
主人奉矢,
司射奉中,
使人執壺。
# src: LIJI 40.01.02; Couvreur 2.591f; Su1n Xïda4n 13.95; Jia1ng Yi4hua2 i49; Yi4 Shu1 44:72.17b; tr. Legge 2.397;
# dating: 8110
主人請曰:
「某有枉矢、哨壺,
請以樂賓。」
賓曰:
「子有旨酒、嘉肴,
某既賜矣,
又重以樂,
敢辭。」
# src: LIJI 40.01.03; Couvreur 2.591f; Su1n Xïda4n 13.95; Jia1ng Yi4hua2 i49f; Yi4 Shu1 44:72.17b; tr. Legge 2.397;
# dating: 8110
主人曰:
「枉矢、哨壺,
不足辭也,
敢固以請。」
賓曰:
「某既賜矣,
又重以樂,
敢固辭。」
# src: LIJI 40.01.04; Couvreur 2.591f; Su1n Xïda4n 13.95; Jia1ng Yi4hua2 850; Yi4 Shu1 44:72.17b; tr. Legge 2.397;
# dating: 8110
主人曰:
「枉矢、哨壺,
不足辭也,
敢固以請。」
賓曰:
「某固辭不得命,
敢不敬從。」
# src: LIJI 40.01.05; Couvreur 2.591f; Su1n Xïda4n 13.96; Jia1ng Yi4hua2 850; Yi4 Shu1 44:72.17b; tr. Legge 2.397;
# dating: 8110
41.2賓再拜受,
主人般還,
曰:
「辟。」
主人阼階上拜送,
賓盤還,
曰:
「辟。」
# src: LIJI 40.01.06; Couvreur 2.593f; Su1n Xïda4n 13.96; Jia1ng Yi4hua2 850; Yi4 Shu1 44:72.19a; tr. Legge 2.398;
# dating: 8110
41.3已拜,
受矢,
進即兩楹間,
退反位,
揖賓就筵。
# src: LIJI 40.01.07; Couvreur 2.593f; Su1n Xïda4n 13.97; Jia1ng Yi4hua2 851; Yi4 Shu1 44:72.20a; tr. Legge 2.398;
# dating: 8110
41.4司射進度壺,
間以二矢半,
反位,
設中,
東面,
執八筭興。
# src: LIJI 40.01.08; Couvreur 2.593f; Su1n Xïda4n 13.97f; Jia1ng Yi4hua2 851; Yi4 Shu1 44:72.20a; tr. Legge 2.398;
# dating: 8110
41.5請賓曰:
「順投為入,
比投不釋,
勝飲不勝者,
正爵既行,
請為勝者立馬,
一馬從二馬,
三馬既立,
請慶多馬。」
請主人亦如之。
# src: LIJI 40.01.09; Couvreur 2.593f; Su1n Xïda4n 13.99; Jia1ng Yi4hua2 851; Yi4 Shu1 44:72.23b; tr. Legge 2.398;
# dating: 8110
41.6命弦者曰:
「請奏《貍首》,
間若一。」
大師曰:
「諾。」
# src: LIJI 40.01.10; Couvreur 2.594f; Su1n Xïda4n 13.100; Jia1ng Yi4hua2 851; Yi4 Shu1 44:72.25a; tr. Legge 2.399;
# dating: 8110
41.7左右告矢具,
請拾投。
有入者,
則司射坐而釋一筭焉。
賓黨於右,
主黨於左。
# src: LIJI 40.01.11; Couvreur 2.595f; Su1n Xïda4n 13.100; Jia1ng Yi4hua2 851; Yi4 Shu1 44:72.26a; tr. Legge 2.399;
# dating: 8110
41.8卒投,
司射執筭曰:
「左右卒投,
請數。」
二筭為純,
一純以取,
一筭為奇。
# src: LIJI 40.01.12; Couvreur 2.595f; Su1n Xïda4n 13.100; Jia1ng Yi4hua2 851f; Yi4 Shu1 44:72.26a; tr. Legge 2.399;
# dating: 8110
遂以奇筭告曰:
「某賢於某若干純。」
奇則曰
「奇」,
均則曰
「左右鈞」。
# src: LIJI 40.01.13; Couvreur 2.596f; Su1n Xïda4n 13.101; Jia1ng Yi4hua2 852; Yi4 Shu1 44:72.28a; tr. Legge 2.399;
# dating: 8110
41.9命酌曰:
「請行觴。」
酌者曰:
「諾。」
當飲者皆跪奉觴,
曰:
「賜灌」;
勝者跪曰:
「敬養。」
# src: LIJI 40.01.14; Couvreur 2.596f; Su1n Xïda4n 13.102; Jia1ng Yi4hua2 853; Yi4 Shu1 44:72.29b; tr. Legge 2.399;
# dating: 8110
41.10正爵既行,
請立馬。
馬各直其筭。
一馬從二馬,
以慶。
# src: LIJI 40.01.15; Couvreur 2.596f; Su1n Xïda4n 13.102; Jia1ng Yi4hua2 853; Yi4 Shu1 44:72.29b; tr. Legge 2.399;
# dating: 8110
慶禮曰:
「三馬既備,
請慶多馬。」
賓主皆曰:
「諾。」
正爵既行,
請徹馬。
# src: LIJI 40.01.16; Couvreur 2.597; Su1n Xïda4n 13.103; Jia1ng Yi4hua2 853; Yi4 Shu1 44:72.31a; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
41.11筭多少視其坐。
籌,
室中五扶,
堂上七扶,
庭中九扶。
筭長尺二寸。
# src: LIJI 40.01.17; Couvreur 2.597; Su1n Xïda4n 13.103f; Jia1ng Yi4hua2 853; Yi4 Shu1 44:72.31a; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
壺:
頸脩七寸,
腹脩五寸,
口徑二寸半;
容斗五升。
壺中實小豆焉,
為其矢之躍而出也。
壺去席二矢半。
矢以柘若棘,
毋去其皮。
# src: LIJI 40.01.18; Couvreur 2.598; Su1n Xïda4n 13.105; Jia1ng Yi4hua2 854; Yi4 Shu1 44:72.34b; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
41.12魯令弟子辭曰:
「毋幠,
毋敖,
毋偝立,
毋踰言;
偝立、踰言,
有常爵。」
# src: LIJI 40.01.19; Couvreur 2.598; Su1n Xïda4n 13.105; Jia1ng Yi4hua2 854; Yi4 Shu1 44:72.34b; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
薛令弟子辭曰:
「毋幠,
毋敖,
毋偝立,
毋踰言;
若是者浮。」
〓#
# src: LIJI 40.01.20; Couvreur 2.599; Su1n Xïda4n 13.106; Jia1ng Yi4hua2 855; Yi4 Shu1 44:72.35b; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
41.13鼓:半魯鼓;
半薛鼓。
取半以下為投壺禮,
盡用之為射禮。
# src: LIJI 40.01.21; Couvreur 2.599; Su1n Xïda4n 13.105; Jia1ng Yi4hua2 854; Yi4 Shu1 44:72.36b; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
司射、
庭長,
及冠士立者,
皆屬賓黨;
樂人及使者、童子,
皆屬主黨。
# src: LIJI 40.01.22; Couvreur 2.599; Su1n Xïda4n 13.105; Jia1ng Yi4hua2 854; Yi4 Shu1 44:72.36b; tr. Legge 2.400;
# dating: 8110
魯鼓:
半
薛鼓:
半。