禮記

禮記

KR1d0052_tls_042-1a

** 42 儒行

42.1魯哀公問於孔子曰:

「夫子之服,

其儒服與?」

# src: LIJI 41.01.02; Couvreur 2.600f; Su1n Xïda4n 14.1; Jia1ng Yi4hua2 857; Yi4 Shu1 44:72.39a; tr. Legge 2.402;

# dating: 8110

孔子對曰:

「丘少居魯,

衣逢掖之衣,

長居宋,

冠章甫之冠。

丘聞之也:

君子之學也博,

其服也鄉;

丘不知儒服。」

# src: LIJI 41.01.03; Couvreur 2.601; Su1n Xïda4n 14.2; Jia1ng Yi4hua2 857f; Yi4 Shu1 44:72.41a; tr. Legge 2.402;

# dating: 8110

哀公曰:

「敢問儒行。」

孔子對曰:

「遽數之

不能終其物,

悉數之乃留,

更僕未可終也。」

哀公命席。

孔子侍

# src: LIJI 41.01.04; Couvreur 2.601f; Su1n Xïda4n 14.2; Jia1ng Yi4hua2 858; Yi4 Shu1 44:72.41b; tr. Legge 2.403;

# dating: 8110

曰:

「儒有席上之珍以待聘,

夙夜強學以待問,

懷忠信以待舉,

力行以待取,

其自立有如此者。

# src: LIJI 41.01.05; Couvreur 2.602; Su1n Xïda4n 14.3; Jia1ng Yi4hua2 858; Yi4 Shu1 44:72.43a; tr. Legge 2.403;

# dating: 8110

「儒有衣冠中,

動作慎,

其大讓如慢,

小讓如偽,

大則如威,

小則如愧,

其難進而易退也,

粥粥若無能也,

其容貌有如此者。

# src: LIJI 41.01.06; Couvreur 2.603; Su1n Xïda4n 14.3; Jia1ng Yi4hua2 859; Yi4 Shu1 44:72.44b; tr. Legge 2.403;

# dating: 8110

「儒有居處齊難,

其坐起恭敬,

言必先信,

行必中正,

道塗不爭險易之利,

冬夏不爭陰陽之和,

愛其死以有待也,

養其身以有為也。

其備豫有如此者。

# src: LIJI 41.01.07; Couvreur 2.603f; Su1n Xïda4n 14.4; Jia1ng Yi4hua2 859; Yi4 Shu1 44:72.45b; tr. Legge 2.404;

# dating: 8110

「儒有不寶金玉,

而忠信以為寶;

不祈土地,

立義以為土地;

不祈多積,

多文以為富。

難得而易祿也,

易祿而難畜也,

# src: LIJI 41.01.08; Couvreur 2.603f; Su1n Xïda4n 14.4; Jia1ng Yi4hua2 859; Yi4 Shu1 44:72.45b; tr. Legge 2.404;

# dating: 8110

非時不見,

不亦難得乎?

非義不合,

不亦難畜乎?

先勞而後祿,

不亦易祿乎?

其近人有如此者。

# src: LIJI 41.01.09; Couvreur 2.604f; Su1n Xïda4n 14.5; Jia1ng Yi4hua2 860; Yi4 Shu1 44:72.47a; tr. Legge 2.404;

# dating: 8110

「儒有委之以貨財,

淹之以樂好,

見利不虧其義;

劫之以眾,

沮之以兵,

見死不更其守;

鷙蟲攫搏不程其勇,

引重鼎不程其力;

# src: LIJI 41.01.10; Couvreur 2.604f; Su1n Xïda4n 14.5; Jia1ng Yi4hua2 860; Yi4 Shu1 44:72.47a; tr. Legge 2.404;

# dating: 8110

往者不悔,

來者不豫;

過言不再,

流言不極;

不斷其威,

不習其謀。

其特立有如此者。」

KR1d0052_tls_042-2a

# src: LIJI 41.01.11; Couvreur 2.605f; Su1n Xïda4n 14.5f; Jia1ng Yi4hua2 861; Yi4 Shu1 44:72.49b; tr. Legge 2.405;

# dating: 8110

42.2「儒有可親而不可劫也;

可近而不可迫也;

可殺而不可辱也。

其居處不淫,

其飲食不溽;

其過失可微辨而不可面數也。

其剛毅有如此者。」

KR1d0052_tls_042-3a

# src: LIJI 41.01.12; Couvreur 2.606; Su1n Xïda4n 14.6; Jia1ng Yi4hua2 861; Yi4 Shu1 44:72.51a; tr. Legge 2.405;

# dating: 8110

42.3「儒有忠信以為甲冑,

禮義以為干櫓;

戴仁而行,

抱義而處,

雖有暴政,

不更其所。

其自立有如此者。」

KR1d0052_tls_042-4a

# src: LIJI 41.01.13; Couvreur 2.606f; Su1n Xïda4n 14.6; Jia1ng Yi4hua2 862; Yi4 Shu1 44:72.53a; tr. Legge 2.405;

# dating: 8110

42.4「儒有一畝之宮,

環堵之室,

篳門圭窬,

蓬戶甕牖;

易衣而出,

并日而食,

上荅之不敢以疑,

上不荅不敢以諂。

其仕有如此者。」

KR1d0052_tls_042-5a

# src: LIJI 41.01.14; Couvreur 2.607; Su1n Xïda4n 14.7; Jia1ng Yi4hua2 862; Yi4 Shu1 44:72.54b; tr. Legge 2.406;

# dating: 8110

42.5「儒有今人與居,

古人與稽;

今世行之,

後世以為楷;

適弗逢世,

# src: LIJI 41.01.15; Couvreur 2.607; Su1n Xïda4n 14.7; Jia1ng Yi4hua2 862; Yi4 Shu1 44:72.54b; tr. Legge 2.406;

# dating: 8110

上弗援,

下弗推,

讒諂之民,

有比黨而危之者,

身可危也,

而志不可奪也,

雖危,起居

竟信其志,

猶將不忘百姓之病也。

其憂思有如此者。」

KR1d0052_tls_042-6a

# src: LIJI 41.01.16; Couvreur 2.608; Su1n Xïda4n 14.8; Jia1ng Yi4hua2 863; Yi4 Shu1 44:72.56a; tr. Legge 2.406;

# dating: 8110

42.6「儒有博學而不窮,

篤行而不倦:

幽居而不淫,

上通而不困:

禮之以和為貴,

忠信之美;

優游之法,

舉賢而容眾,

毀方而瓦合。

其寬裕有如此者。」

KR1d0052_tls_042-7a

# src: LIJI 41.01.17; Couvreur 2.608f; Su1n Xïda4n 14.8; Jia1ng Yi4hua2 863; Yi4 Shu1 44:72.57b; tr. Legge 2.407;

# dating: 8110

42.7「儒有內稱不辟親,

外舉不辟怨,

程功積事,

推賢而進達之,

不望其報;

君得其志,

苟利國家,

不求富貴。

其舉賢援能有如此者。」

KR1d0052_tls_042-8a

# src: LIJI 41.01.18; Couvreur 2.609; Su1n Xïda4n 14.8; Jia1ng Yi4hua2 864; Yi4 Shu1 44:72.58b; tr. Legge 2.407;

# dating: 8110

42.8「儒有聞善以相告也,

見善以相示也;

爵位相先也,

患難相死也;

久相待也,

遠相致也。

其任舉有如此者。」

KR1d0052_tls_042-9a

# src: LIJI 41.01.19; Couvreur 2.609f; Su1n Xïda4n 14.9; Jia1ng Yi4hua2 864; Yi4 Shu1 44:72.59b; tr. Legge 2.407;

# dating: 8110

42.9「儒有澡身而浴德,

陳言而伏,

靜而正之,

上弗知也;

麤而翹之,

又不急為也;

# src: LIJI 41.01.20; Couvreur 2.609f; Su1n Xïda4n 14.9; Jia1ng Yi4hua2 864; Yi4 Shu1 44:72.59b; tr. Legge 2.407;

# dating: 8110

不臨深而為高,

不加少而為多;

世治不輕,

世亂不沮;

同弗與,

異弗非也。

其特立獨行有如此者。」

KR1d0052_tls_042-10a

# src: LIJI 41.01.21; Couvreur 2.610f; Su1n Xïda4n 14.10; Jia1ng Yi4hua2 865; Yi4 Shu1 44:72.62a; tr. Legge 2.408;

# dating: 8110

42.10「儒有上不臣天子,

下不事諸侯;

慎靜而尚寬,

強毅以與人,

博學以知服;

近文章砥厲廉隅;

雖分國,如錙銖,

不臣不仕。

其規為有如此者。」

KR1d0052_tls_042-11a

# src: LIJI 41.01.22; Couvreur 2.611; Su1n Xïda4n 14.10; Jia1ng Yi4hua2 865; Yi4 Shu1 44:72.64a; tr. Legge 2.408;

# dating: 8110

42.11「儒有合志同方,

營道同術:

並立則樂,

相下不厭;

久不相見,

聞流言不信;

其行本方立義,

同而進,

不同而退。

其交友有如此者。」

KR1d0052_tls_042-12a

# src: LIJI 41.01.23; Couvreur 2.611f; Su1n Xïda4n 14.11; Jia1ng Yi4hua2 866; Yi4 Shu1 44:72.66b; tr. Legge 2.409;

# dating: 8110

42.12「溫良者,

仁之本也;

敬慎者,

仁之地也;

寬裕者,

仁之作也;

孫接者,

仁之能也;

禮節者,

仁之貌也;

# src: LIJI 41.01.24; Couvreur 2.611f; Su1n Xïda4n 14.11; Jia1ng Yi4hua2 866; Yi4 Shu1 44:72.67a; tr. Legge 2.409;

# dating: 8110

言談者,

仁之文也;

歌樂者,

仁之和也;

分散者,

仁之施也;

儒皆兼此而有之,

猶且不敢言仁也。

其尊讓有如此者。」

KR1d0052_tls_042-13a

# src: LIJI 41.01.25; Couvreur 2.612f; Su1n Xïda4n 14.11; Jia1ng Yi4hua2 866; Yi4 Shu1 44:72.69b; tr. Legge 2.409;

# dating: 8110

42.13「儒有不隕穫於貧賤,

不充詘於富貴,

不慁君王,

不累長上,

不閔有司,

故曰儒。

今眾人之命儒也妄,

常以儒相詬病。」

# src: LIJI 41.01.26; Couvreur 2.613; Su1n Xïda4n 14.12; Jia1ng Yi4hua2 867; Yi4 Shu1 44:72.69b; tr. Legge 2.409;

# dating: 8110

孔子至舍,

哀公館之,

聞此言也,

言加信,

行加義:

「終沒吾世,

不敢以儒為戲。」