禮記

禮記

KR1d0052_tls_050-1a

** 50 喪服四制

50.1凡禮之大體,

體天地,

法四時,

則陰陽,

順人情,

故謂之禮。

訾之者,

是不知禮之所由生也。

KR1d0052_tls_050-2a

# src: LIJI 49.01.02; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.63; Jia1ng Yi4hua2 933; Yi4 Shu1 47:77.2b-3a; tr. Legge 2.465;

# dating: 8110

50.2夫禮、

吉凶異道,

不得相干,

取之陰陽也。

喪有四制,

變而從宜,

取之四時也。

# src: LIJI 49.01.03; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.63; Jia1ng Yi4hua2 933; Yi4 Shu1 47:77.3a; tr. Legge 2.465;

# dating: 8110

有恩有理,

有節有權,

取之人情也。

恩者仁也,

理者義也,

節者禮也,

權者知也。

仁義禮智,

人道具矣。

KR1d0052_tls_050-3a

# src: LIJI 49.01.04; Couvreur 2.700f; Su1n Xïda4n 14.64; Jia1ng Yi4hua2 934; Yi4 Shu1 47:77.4a; tr. Legge 2.466;

# dating: 8110

50.3其恩厚者,

其服重;

故為父斬衰三年,

以恩制者也。

KR1d0052_tls_050-4a

# src: LIJI 49.01.05; Couvreur 2.700f; Su1n Xïda4n 14.64; Jia1ng Yi4hua2 934; Yi4 Shu1 47:77.4b; tr. Legge 2.466;

# dating: 8110

50.4門內之治,

恩揜義;

門外之治,

義斷恩。

資於事父以事君,

而敬同,

貴貴尊尊,

義之大者也。

故為君亦斬衰三年,

以義制者也。

KR1d0052_tls_050-5a

# src: LIJI 49.01.06; Couvreur 2.701f; Su1n Xïda4n 14.64; Jia1ng Yi4hua2 935; Yi4 Shu1 47:77.5b; tr. Legge 2.466;

# dating: 8110

50.5三日而食,

三月而沐,

期而練,

毀不滅性,

不以死傷生也。

# src: LIJI 49.01.07; Couvreur 2.701f; Su1n Xïda4n 14.64f; Jia1ng Yi4hua2 935; Yi4 Shu1 47:77.5b; tr. Legge 2.466;

# dating: 8110

喪不過三年,

苴衰不補,

墳墓不培;

祥之日,

鼓素琴,

告民有終也;

以節制者也。

資於事父以事母,

而愛同。

# src: LIJI 49.01.08; Couvreur 2.701f; Su1n Xïda4n 14.65; Jia1ng Yi4hua2 935; Yi4 Shu1 47:77.5b; tr. Legge 2.466;

# dating: 8110

天無二日,

土無二王,

國無二君,

家無二尊,

以一治之也。

故父在

為母齊衰期者,

見無二尊也。

KR1d0052_tls_050-6a

# src: LIJI 49.01.09; Couvreur 2.703f; Su1n Xïda4n 14.65; Jia1ng Yi4hua2 935; Yi4 Shu1 47:77.8b; tr. Legge 2.467;

# dating: 8110

50.6杖者何也?

爵也。

三日授子杖,

五日授大夫杖,

七日授士杖。

或曰「擔主」;

或曰「輔病」,

婦人童子不杖,

不能病也。

# src: LIJI 49.01.10; Couvreur 2.703f; Su1n Xïda4n 14.65; Jia1ng Yi4hua2 935; Yi4 Shu1 47:77.9a; tr. Legge 2.467;

# dating: 8110

百官備,

百物具,

不言而事行者,

扶而起;

言而后事行者,

杖而起;

身自執事而后行者,

面垢而已。

# src: LIJI 49.01.11; Couvreur 2.703f; Su1n Xïda4n 14.65; Jia1ng Yi4hua2 935; Yi4 Shu1 47:77.9a; tr. Legge 2.467;

# dating: 8110

禿者不髽,

傴者不袒,

跛者不踊,

老病不止酒肉。

凡此八者,

以權制者也。

KR1d0052_tls_050-7a

# src: LIJI 49.01.12; Couvreur 2.704f; Su1n Xïda4n 14.66; Jia1ng Yi4hua2 936; Yi4 Shu1 47:77.13a; tr. Legge 2.468;

# dating: 8110

50.7始死,

三日不怠,

三月不解,

期悲哀,

三年憂;

恩之殺也。

聖人因殺以制節,

# src: LIJI 49.01.13; Couvreur 2.704f; Su1n Xïda4n 14.66f; Jia1ng Yi4hua2 936; Yi4 Shu1 47:77.13b; tr. Legge 2.468;

# dating: 8110

此喪之所以三年。

賢者不得過,

不肖者不得不及,

此喪之中庸也;

王者之所常行也。

# src: LIJI 49.01.14; Couvreur 2.705f; Su1n Xïda4n 14.67; Jia1ng Yi4hua2 937; Yi4 Shu1 47:77.14a; tr. Legge 2.468;

# dating: 8110

《書》曰:

「高宗諒闇,

三年不言」,

善之也;

王者莫不行此禮。

何以獨善之也?

曰:

高宗者武丁。

武丁者,

殷之賢王也。

# src: LIJI 49.01.15; Couvreur 2.705f; Su1n Xïda4n 14.67; Jia1ng Yi4hua2 937; Yi4 Shu1 47:77.14a; tr. Legge 2.468;

# dating: 8110

繼世即位而慈良於喪,

當此之時,

殷衰而復興,

禮廢而復起,

故善之。

善之,

故載之《書》中而高之,

故謂之高宗。

# src: LIJI 49.01.16; Couvreur 2.705f; Su1n Xïda4n 14.67; Jia1ng Yi4hua2 937; Yi4 Shu1 47:77.14a; tr. Legge 2.468;

# dating: 8110

三年之喪,

君不言,

《書》云:

「高宗諒闇,

三年不言」,

此之謂也。

然而曰:

「言不文」者,

謂臣下也。

# src: LIJI 49.01.17; Couvreur 2.706f; Su1n Xïda4n 14.67; Jia1ng Yi4hua2 937; Yi4 Shu1 47:77.15a; tr. Legge 2.469;

# dating: 8110

禮:

斬衰之喪,

唯而不對;

齊衰之喪,

對而不言;

大功之喪,

言而不議;

緦、小功之喪,

議而不及樂。

# src: LIJI 49.01.18; Couvreur 2.707; Su1n Xïda4n 14.68; Jia1ng Yi4hua2 938; Yi4 Shu1 47:77.16a; tr. Legge 2.469;

# dating: 8110

父母之喪,

衰冠、繩纓、菅屨,

三日而食粥,

三月而沐,

期十三月而練冠,

三年而祥。

KR1d0052_tls_050-8a

# src: LIJI 49.01.19; Couvreur 2.707f; Su1n Xïda4n 14.68; Jia1ng Yi4hua2 938; Yi4 Shu1 47:77.16a; tr. Legge 2.469;

# dating: 8110

50.8比終茲三節者,

仁者可以觀其愛焉,

知者可以觀其理焉,

強者可以觀其志焉。

禮以治之,

義以正之,

孝子、弟弟、貞婦

皆可得而察焉。