禮記

禮記

KR1d0052_tls_049-1a

** 49 聘義

49.1聘禮,

上公七介,

侯伯五介,

子男三介,

所以明貴賤也。

介紹而傳命,

君子於其所尊弗敢質,

敬之至也。

KR1d0052_tls_049-2a

# src: LIJI 48.01.02; Couvreur 2.688f; Su1n Xïda4n 14.53; Jia1ng Yi4hua2 925; Yi4 Shu1 47:76.23a; tr. Legge 2.458;

# dating: 8110

49.2三讓而后傳命,

三讓而后入廟門,

三揖而后至階,

三讓而后升,

所以致尊讓也。

KR1d0052_tls_049-3a

# src: LIJI 48.01.03; Couvreur 2.689f; Su1n Xïda4n 14.54; Jia1ng Yi4hua2 926; Yi4 Shu1 47:76.24a; tr. Legge 2.459;

# dating: 8110

49.3君使士迎于竟,

大夫郊勞,

君親拜迎于大門之內而廟受,

北面拜貺,

拜君命之辱,

所以致敬也。

KR1d0052_tls_049-4a

# src: LIJI 48.01.04; Couvreur 2.689f; Su1n Xïda4n 14.54f; Jia1ng Yi4hua2 926; Yi4 Shu1 47:76.25a-25b; tr. Legge 2.459;

# dating: 8110

49.4敬讓也者,

君子之所以相接也。

故諸侯相接以敬讓,

則不相侵陵。

KR1d0052_tls_049-5a

49.5卿為上擯,

大夫為承擯,

士為紹擯。

# src: LIJI 48.01.05; Couvreur 2.689f; Su1n Xïda4n 14.55; Jia1ng Yi4hua2 926; Yi4 Shu1 47:76.25b; tr. Legge 2.459;

# dating: 8110

君親禮賓,

賓私面、

私覿,

致饔餼,

還圭、璋,

賄贈,

饗、食、燕,

所以明賓客君臣之義也。

KR1d0052_tls_049-6a

# src: LIJI 48.01.06; Couvreur 2.691; Su1n Xïda4n 14.57; Jia1ng Yi4hua2 927; Yi4 Shu1 47:76.29a; tr. Legge 2.460;

# dating: 8110

49.6故天子制諸侯,

比年小聘,

三年大聘,

相厲以禮。

使者聘而誤,

主君弗親饗食也。

所以愧厲之也。

# src: LIJI 48.01.07; Couvreur 2.691; Su1n Xïda4n 14.57; Jia1ng Yi4hua2 927; Yi4 Shu1 47:76.29b; tr. Legge 2.460;

# dating: 8110

諸侯相厲以禮,

則外不相侵,

內不相陵。

此天子之所以養諸侯,

兵不用

而諸侯自為正之具也。

KR1d0052_tls_049-7a

# src: LIJI 48.01.08; Couvreur 2.692f; Su1n Xïda4n 14.58; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.31a-33a; tr. Legge 2.460;

# dating: 8110

49.7以圭、璋聘,

重禮也;

已聘而還圭、璋,

此輕財而重禮之義也。

諸侯相厲以輕財重禮,

則民作讓矣。

KR1d0052_tls_049-8a

49.8主國待客,

出入三積,

餼客於舍,

五牢之具陳於內,

# src: LIJI 48.01.09; Couvreur 2.692f; Su1n Xïda4n 14.58; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.33a; tr. Legge 2.461;

# dating: 8110

米三十車,

禾三十車,

芻、薪倍禾,

皆陳於外,

乘禽日五雙,

群介皆有餼牢,

壹食,再饗,

燕與時賜無數,

所以厚重禮也。

KR1d0052_tls_049-9a

# src: LIJI 48.01.10; Couvreur 2.692f; Su1n Xïda4n 14.58; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.35b; tr. Legge 2.461;

# dating: 8110

49.9古之用財者不能均如此,

然而用財如此其厚者,

言盡之於禮也。

盡之於禮,

則內君臣不相陵,

而外不相侵。

故天子制之,

而諸侯務焉爾。

KR1d0052_tls_049-10a

# src: LIJI 48.01.11; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;

# dating: 8110

49.10聘、射之禮,

至大禮也。

質明而始行事,

日幾中而后禮成,

非強有力者弗能行也。

# src: LIJI 48.01.12; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;

# dating: 8110

故強有力者,

將以行禮也。

酒清、

人渴而不敢飲也;

肉乾、

人飢而不敢食也;

日莫人倦,

齊莊、

正齊

而不敢解惰。

# src: LIJI 48.01.13; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;

# dating: 8110

以成禮節,

以正君臣,

以親父子,

以和長幼。

此眾人之所難,

而君子行之,

故謂之有行;

有行之謂有義,

有義之謂勇敢。

# src: LIJI 48.01.14; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;

# dating: 8110

故所貴於勇敢者,

貴其能以立義也;

所貴於立義者,

貴其有行也;

所貴於有行者,

貴其行禮也。

故所貴於勇敢者,

貴其敢行禮義也。

# src: LIJI 48.01.15; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37b; tr. Legge 2.462;

# dating: 8110

故勇敢強有力者,

天下無事,

則用之於禮義;

天下有事,

則用之於戰勝。

用之於戰勝則無敵;

用之於禮義則順治,

外無敵,

內順治,

此之謂盛德。

# src: LIJI 48.01.16; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37b; tr. Legge 2.462;

# dating: 8110

故聖王之貴勇敢、強有力

如此也。

勇敢、強有力

而不用之於禮義、戰勝,

而用之於爭鬭,

則謂之亂人。

刑罰行於國,

所誅者亂人也。

如此,

則民順治而國安也。

KR1d0052_tls_049-11a

# src: LIJI 48.01.17; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41a; tr. Legge 2.463;

# dating: 8110

49.11子貢問於孔子曰:

「敢問君子貴玉而賤珉者何也?

為玉之寡而珉之多與?」

孔子曰:

「非為珉之多,

故賤之也,

玉之寡,

故貴之也。

夫昔者君子比德於玉焉。

# src: LIJI 48.01.18; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41a; tr. Legge 2.463;

# dating: 8110

溫潤而澤,

仁也;

縝密以栗,

知也;

廉而不劌,

義也;

垂之如隊,

禮也;

# src: LIJI 48.01.19; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41b; tr. Legge 2.463;

# dating: 8110

叩之其聲清越以長,

其終詘然,

樂也;

瑕不揜瑜、瑜不揜瑕,

忠也;

孚尹旁達,

信也;

氣如白虹,

天也;

# src: LIJI 48.01.20; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41b; tr. Legge 2.463;

# dating: 8110

精神見于山川,

地也;

圭、璋特達,

德也。

天下莫不貴者,

道也。

《詩》云:

『言念君子,

溫其如玉。』

故君子貴之也。」