禮記
禮記
** 49 聘義
49.1聘禮,
上公七介,
侯伯五介,
子男三介,
所以明貴賤也。
介紹而傳命,
君子於其所尊弗敢質,
敬之至也。
# src: LIJI 48.01.02; Couvreur 2.688f; Su1n Xïda4n 14.53; Jia1ng Yi4hua2 925; Yi4 Shu1 47:76.23a; tr. Legge 2.458;
# dating: 8110
49.2三讓而后傳命,
三讓而后入廟門,
三揖而后至階,
三讓而后升,
所以致尊讓也。
# src: LIJI 48.01.03; Couvreur 2.689f; Su1n Xïda4n 14.54; Jia1ng Yi4hua2 926; Yi4 Shu1 47:76.24a; tr. Legge 2.459;
# dating: 8110
49.3君使士迎于竟,
大夫郊勞,
君親拜迎于大門之內而廟受,
北面拜貺,
拜君命之辱,
所以致敬也。
# src: LIJI 48.01.04; Couvreur 2.689f; Su1n Xïda4n 14.54f; Jia1ng Yi4hua2 926; Yi4 Shu1 47:76.25a-25b; tr. Legge 2.459;
# dating: 8110
49.4敬讓也者,
君子之所以相接也。
故諸侯相接以敬讓,
則不相侵陵。
49.5卿為上擯,
大夫為承擯,
士為紹擯。
# src: LIJI 48.01.05; Couvreur 2.689f; Su1n Xïda4n 14.55; Jia1ng Yi4hua2 926; Yi4 Shu1 47:76.25b; tr. Legge 2.459;
# dating: 8110
君親禮賓,
賓私面、
私覿,
致饔餼,
還圭、璋,
賄贈,
饗、食、燕,
所以明賓客君臣之義也。
# src: LIJI 48.01.06; Couvreur 2.691; Su1n Xïda4n 14.57; Jia1ng Yi4hua2 927; Yi4 Shu1 47:76.29a; tr. Legge 2.460;
# dating: 8110
49.6故天子制諸侯,
比年小聘,
三年大聘,
相厲以禮。
使者聘而誤,
主君弗親饗食也。
所以愧厲之也。
# src: LIJI 48.01.07; Couvreur 2.691; Su1n Xïda4n 14.57; Jia1ng Yi4hua2 927; Yi4 Shu1 47:76.29b; tr. Legge 2.460;
# dating: 8110
諸侯相厲以禮,
則外不相侵,
內不相陵。
此天子之所以養諸侯,
兵不用
而諸侯自為正之具也。
# src: LIJI 48.01.08; Couvreur 2.692f; Su1n Xïda4n 14.58; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.31a-33a; tr. Legge 2.460;
# dating: 8110
49.7以圭、璋聘,
重禮也;
已聘而還圭、璋,
此輕財而重禮之義也。
諸侯相厲以輕財重禮,
則民作讓矣。
49.8主國待客,
出入三積,
餼客於舍,
五牢之具陳於內,
# src: LIJI 48.01.09; Couvreur 2.692f; Su1n Xïda4n 14.58; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.33a; tr. Legge 2.461;
# dating: 8110
米三十車,
禾三十車,
芻、薪倍禾,
皆陳於外,
乘禽日五雙,
群介皆有餼牢,
壹食,再饗,
燕與時賜無數,
所以厚重禮也。
# src: LIJI 48.01.10; Couvreur 2.692f; Su1n Xïda4n 14.58; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.35b; tr. Legge 2.461;
# dating: 8110
49.9古之用財者不能均如此,
然而用財如此其厚者,
言盡之於禮也。
盡之於禮,
則內君臣不相陵,
而外不相侵。
故天子制之,
而諸侯務焉爾。
# src: LIJI 48.01.11; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 928; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;
# dating: 8110
49.10聘、射之禮,
至大禮也。
質明而始行事,
日幾中而后禮成,
非強有力者弗能行也。
# src: LIJI 48.01.12; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;
# dating: 8110
故強有力者,
將以行禮也。
酒清、
人渴而不敢飲也;
肉乾、
人飢而不敢食也;
日莫人倦,
齊莊、
正齊
而不敢解惰。
# src: LIJI 48.01.13; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;
# dating: 8110
以成禮節,
以正君臣,
以親父子,
以和長幼。
此眾人之所難,
而君子行之,
故謂之有行;
有行之謂有義,
有義之謂勇敢。
# src: LIJI 48.01.14; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37a; tr. Legge 2.462;
# dating: 8110
故所貴於勇敢者,
貴其能以立義也;
所貴於立義者,
貴其有行也;
所貴於有行者,
貴其行禮也。
故所貴於勇敢者,
貴其敢行禮義也。
# src: LIJI 48.01.15; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37b; tr. Legge 2.462;
# dating: 8110
故勇敢強有力者,
天下無事,
則用之於禮義;
天下有事,
則用之於戰勝。
用之於戰勝則無敵;
用之於禮義則順治,
外無敵,
內順治,
此之謂盛德。
# src: LIJI 48.01.16; Couvreur 2.694; Su1n Xïda4n 14.60; Jia1ng Yi4hua2 929; Yi4 Shu1 47:76.37b; tr. Legge 2.462;
# dating: 8110
故聖王之貴勇敢、強有力
如此也。
勇敢、強有力
而不用之於禮義、戰勝,
而用之於爭鬭,
則謂之亂人。
刑罰行於國,
所誅者亂人也。
如此,
則民順治而國安也。
# src: LIJI 48.01.17; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41a; tr. Legge 2.463;
# dating: 8110
49.11子貢問於孔子曰:
「敢問君子貴玉而賤珉者何也?
為玉之寡而珉之多與?」
孔子曰:
「非為珉之多,
故賤之也,
玉之寡,
故貴之也。
夫昔者君子比德於玉焉。
# src: LIJI 48.01.18; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41a; tr. Legge 2.463;
# dating: 8110
溫潤而澤,
仁也;
縝密以栗,
知也;
廉而不劌,
義也;
垂之如隊,
禮也;
# src: LIJI 48.01.19; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41b; tr. Legge 2.463;
# dating: 8110
叩之其聲清越以長,
其終詘然,
樂也;
瑕不揜瑜、瑜不揜瑕,
忠也;
孚尹旁達,
信也;
氣如白虹,
天也;
# src: LIJI 48.01.20; Couvreur 2.697f; Su1n Xïda4n 14.61; Jia1ng Yi4hua2 920; Yi4 Shu1 47:76.41b; tr. Legge 2.463;
# dating: 8110
精神見于山川,
地也;
圭、璋特達,
德也。
天下莫不貴者,
道也。
《詩》云:
『言念君子,
溫其如玉。』
故君子貴之也。」