春秋穀梁傳
春秋穀梁傳
** 2 桓公
2.1《桓公元年》
2.1.1元年
春
王。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.02; ssj: 1547; Zhong 1996: 71; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
桓無王,
其曰王何也?
謹始也。
其曰無王何也?
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.03; ssj: 1547; Zhong 1996: 71; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
桓弟弒兄,
臣弒君,
天子不能定,
諸侯不能救,
百姓不能去,
以為無王之道,
遂可以至焉爾。
元年有王,
所以治桓也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.04; ssj: 1547; Zhong 1996: 72; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
正月,
公即位,
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.05; ssj: 1750; Zhong 1996: 73; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
繼故不言即位,正也。
繼故不言即位之為正,
何也?
曰:
先君不以其道終,
則子弟不忍即位也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.06; ssj: 1750; Zhong 1996: 73; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
繼故而言即位,
則是與聞乎弒也。
繼故而言即位,
是為與聞乎弒,
何也?
曰:
先君不以其道終,
已正即位之道而即位,
是無恩於先君也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.07; ssj: 1547; Zhong 1996: 73; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
2.1.2三月,
公會鄭伯于垂,
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.08; ssj: 1547; Zhong 1996: 73; tr. Malmqvist 1971: 94;
# dating: 6200
會者、
外為主焉爾。
2.1.3鄭伯以璧假許田,
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.09; ssj: 1750; Zhong 1996: 74; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
假不言以,
言以、非假也。
非假而曰假,
諱易地也。
禮、
天子在上,
諸侯不得以地相與也。
無田則無許可知矣。
不言許,
不與許也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.10; ssj: 1750; Zhong 1996: 74; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
許田者、
魯朝宿之邑也,
邴者、
鄭伯之所受命而祭泰山之邑也,
用見魯之不朝於周,
而鄭之不祭泰山也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.11; ssj: 1547; Zhong 1996: 75; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
2.1.4夏
四月
丁未,
公及鄭伯盟于越。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.12; ssj: 1750; Zhong 1996: 75; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
及者,
內為志焉爾。
越、
盟地之名也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.13; ssj: 1547; Zhong 1996: 75; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
2.1.5秋。
大水。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.14; ssj: 1750; Zhong 1996: 75; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
高下有水災,曰大水。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.15; ssj: 1547; Zhong 1996: 76; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
2.1.6冬
十月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.01.16; ssj: 1750; Zhong 1996: 76; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
無事焉,
何以書?
不遺時也。
《春秋》編年,
四時具而後為年。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.01; ssj: 1547; Zhong 1996: 76; tr. Malmqvist 1971: 95;
# dating: 6200
2.2《桓公二年》
2.2.1二年
春
王正月
戊申,
宋督弒其君與夷。
桓無王,
其曰王何也?
正與夷之卒也。
及其大夫孔父。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.04; ssj: 1751; Zhong 1996: 76; tr. Malmqvist 1971: 96;
# dating: 6200
孔父先死,
其曰及
何也?
書尊及卑,
《春秋》之義也。
孔父之先死何也?
督欲弒君,而恐不立,
於是乎先殺孔父,
孔父閑也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.05; ssj: 1751; Zhong 1996: 77; tr. Malmqvist 1971: 96;
# dating: 6200
何以知其先殺孔父也?
曰:
子既死,
父不忍稱其名,
臣既死,
君不忍稱其名,
以是知君之累之也。
孔氏父、字
謚也,
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.06; ssj: 1751; Zhong 1996: 79; tr. Malmqvist 1971: 96;
# dating: 6200
或曰:
其不稱名,
蓋為祖諱也,
孔子故宋也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.07; ssj: 1548; Zhong 1996: 80; tr. Malmqvist 1971: 96;
# dating: 6200
2.2.2滕子來朝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.08; ssj: 1548; Zhong 1996: 80; tr. Malmqvist 1971: 96;
# dating: 6200
2.2.3三月,
公會齊侯、
陳侯、鄭伯于稷,
以成宋亂。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.09; ssj: 1751; Zhong 1996: 80; tr. Malmqvist 1971: 96;
# daating: 6200
以者、
內為志焉爾。
公為志乎成是亂也。
此成矣,
取不成事之辭而加之焉,
於內之惡
而君子無遺焉爾。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.10; ssj: 1548; Zhong 1996: i1; tr. Malmqvist 1971: 96;
# dating: 6200
2.2.4夏
四月,
取郜大鼎于宋,
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.11; ssj: 1751; Zhong 1996: i1; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
戊申,
納于大廟。
桓內弒其君,
外成人之亂,
受賂而退,
以事其祖,
非禮也。
其道以周公為弗受也。
郜鼎者、
郜之所為也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.12; ssj: 1751; Zhong 1996: i1; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
曰宋、
取之宋也,
以是為討之鼎也。
孔子曰:
「名從主人,
物從中國。
故曰郜大鼎也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.13; ssj: 1548; Zhong 1996: i2; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
2.2.5秋
七月,
紀侯來朝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.14; ssj: 1751; Zhong 1996: i2; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
朝時,
此其月何也?
桓內弒其君,
外成人之亂,
於是為齊侯、陳侯、鄭伯計
數日以賂,
己即是事而朝之。
惡之,
故謹而月之也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.15; ssj: 1548; Zhong 1996: i2; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
2.2.6蔡侯、鄭伯會于鄧。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.16; ssj: 1549; Zhong 1996: i3; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
2.2.7九月,
入杞。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.17; ssj: 1751; Zhong 1996: i3; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
我入之也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.18; ssj: 1549; Zhong 1996: i3; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
2.2.8公及戎盟于唐。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.19; ssj: 1549; Zhong 1996: i3; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
2.2.9冬,
公至自唐。
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.20; ssj: 1751; Zhong 1996: i3; tr. Malmqvist 1971: 97;
# dating: 6200
桓無會而其致,
何也?
# src: CQ GULIANG Huan 02.02.21; ssj: 1751 Zhong 1996: i3; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
遠之也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.01; ssj: 1549; Zhong 1996: i4; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
2.3《桓公三年》
2.3.1三年
春。正月,
公會齊侯于嬴。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.02; ssj: 1549; Zhong 1996: i4; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
2.3.2夏,
齊侯、衛侯胥命于蒲。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.03; ssj: 1752; Zhong 1996: i4; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
胥之為言猶相也。
相命而信諭,
謹言而退,
以是為近古也。
是必一人先,
其以相言之,何也?
不以齊侯命衛侯也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.04; ssj: 1549; Zhong 1996: i4; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
2.3.3六月,
公會杞侯于郕。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.05; ssj: 1549; Zhong 1996: 85; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
2.3.4秋
七月
壬辰朔,
日有食之,既。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.06; ssj: 1752; Zhong 1996: 85; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
言日言朔,
食正朔也,
既者、
盡也,
有繼之辭也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.07; ssj: 1549; Zhong 1996: 85; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
2.3.5公子翬如齊逆女。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.08; ssj: 1752; Zhong 1996: 85; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
逆女、
親者也,
使大夫
非正也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.09; ssj: 1549; Zhong 1996: 85; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
九月,
齊侯送姜氏于讙。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.10; ssj: 1752; Zhong 1996: 86; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
禮、送女,
父不下堂,
母不出祭門,
諸母兄弟不出闕門。
父戒之曰:
「謹慎從爾舅之言。」
母戒之曰:
「謹慎從爾姑之言!
諸母般申之曰:
「謹慎從爾父母之言!
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.11; ssj: 1752; Zhong 1996: 86; tr. Malmqvist 1971: 98;
# dating: 6200
送女踰竟,
非禮也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.12; ssj: 1549; Zhong 1996: 86; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
公會齊侯于讙。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.13; ssj: 1752; Zhong 1996: 86; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
無譏乎?
曰:
為禮也。
齊侯來也,
公之逆而會之可也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.14; ssj: 1549; Zhong 1996: 86; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
夫人姜氏至自齊。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.15; ssj: 1752; Zhong 1996: 87; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
其不言翬之以來何也?
公親受之于齊侯也。
子貢曰:
「冕而親迎,
不已重乎?
孔子曰:
「合二姓之好,
以繼萬世之後,
何謂已重乎?」
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.16; ssj: 1549; Zhong 1996: 88; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
2.3.6冬,
齊侯使其弟年來聘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.17; ssj: 1549; Zhong 1996: 88; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
2.3.7有年。
# src: CQ GULIANG Huan 02.03.18; ssj: 1752; Zhong 1996: 88; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
五穀皆熟
為有年也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.04.01; ssj: 1550; Zhong 1996: 89; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
2.4《桓公四年》
2.4.1四年
春。
正月,
公狩于郎。
# src: CQ GULIANG Huan 02.04.02; ssj: 1753; Zhong 1996: 90; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
四時之田,
皆為宗廟之事也。
春曰田,
夏曰苗,
秋曰蒐,
冬曰狩。
# src: CQ GULIANG Huan 02.04.03; ssj: 1753; Zhong 1996: 91; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
四時之田用三焉,
唯其所先得,
一為乾豆,
二為賓客,
三為充君之庖。
# src: CQ GULIANG Huan 02.04.04; ssj: 1550; Zhong 1996: 91; tr. Malmqvist 1971: 99;
# dating: 6200
2.4.2夏,
天王使宰渠伯糾來聘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.01; ssj: 1550; Zhong 1996: 92; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
2.5《桓公五年》
2.5.1五年
春。
正月
甲戌、
己丑,
陳侯鮑卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.02; ssj: 1753; Zhong 1996: 92; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
鮑卒何為以二日卒之?
《春秋》之義,
信以傳信,
疑以傳疑,
陳侯以甲戌之日出,
己丑之日得,
不知死之日,
故舉二日以包也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.03; ssj: 1550; Zhong 1996: 92; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
2.5.2夏,
齊侯、鄭伯如紀。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.04; ssj: 1550; Zhong 1996: 92; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
2.5.3天王使任叔之子來聘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.05; ssj: 1753; Zhong 1996: 92; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
任叔之子者,
錄父以使子也,
故微其君臣,而著其父子,
不正父在子代仕之辭也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.06; ssj: 1550; Zhong 1996: 93; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
2.5.4葬陳桓公。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.07; ssj: 1551; Zhong 1996: 93; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
2.5.5城祝丘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.08; ssj: 1551; Zhong 1996: 93; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
2.5.6秋,
蔡人、衛人、陳人從王伐鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.09; ssj: 1753; Zhong 1996: 93; tr. Malmqvist 1971: 100;
# dating: 6200
舉從者之辭也。
其舉從者之辭
何也?
為天王諱伐鄭也。
鄭、
同姓之國也,
在乎冀州,
於是不服,
為天子病矣。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.10; ssj: 1551; Zhong 1996: 95; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
2.5.7大雩。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.11; ssj: 1551; Zhong 1996: 95; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
2.5.8螽。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.12; ssj: 1753; Zhong 1996: 95; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
螽、
蟲災也。
甚則月,
不甚則時。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.13; ssj: 1551; Zhong 1996: 95; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
2.5.9冬,
州公如曹。
# src: CQ GULIANG Huan 02.05.14; ssj: 1753; Zhong 1996: 96; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
外相如不書,
此其書何也?
過我也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.01; ssj: 1551; Zhong 1996: 96; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
2.6《桓公六年》
2.6.1六年
春。
正月,
寔來。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.02; ssj: 1754; Zhong 1996: 96; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
寔來者、
是來也。
何謂是來?
謂州公也。
其謂之是來何也?
以其畫我,
故簡言之也。
諸侯不以過相朝也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.03; ssj: 1551; Zhong 1996: 97; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
2.6.2夏
四月,
公會紀侯于郕。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.04; ssj: 1551; Zhong 1996: 97; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
2.6.3秋
八月
壬午,
大閱。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.05; ssj: 1754; Zhong 1996: 97; tr. Malmqvist 1971: 101;
# dating: 6200
大閱者何?
閱兵車也。
脩教明諭,
國道也。
平而脩戎事,
非正也。
其日、以為崇武,
故謹而日之,
蓋以觀婦人也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.06; ssj: 1552; Zhong 1996: 98; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
2.6.4蔡人殺陳佗。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.07; ssj: 1754; Zhong 1996: 98; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
陳佗者、
陳君也。
其曰陳佗何也?
匹夫行,
故匹夫稱之也。
其匹夫行奈何?
陳侯憙獵,
淫獵于蔡,
與蔡人爭禽,
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.08; ssj: 1754; Zhong 1996: 98; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
蔡人不知其是陳君也,而殺之。
何以知其是陳君也?
兩下相殺不道。
其不地、
於蔡也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.09; ssj: 1552; Zhong 1996: 99; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
2.6.5九月
丁卯,
子同生。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.10; ssj: 1754; Zhong 1996: 99; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
疑,故志之。
時曰:同乎人也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.06.11; ssj: 1552; Zhong 1996: 100; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
2.6.6冬,
紀侯來朝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.07.01; ssj: 1552; Zhong 1996: 100; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
2.7《桓公七年》
2.7.1七年
春,
二月
己亥,
焚咸丘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.07.02; ssj: 1754; Zhong 1996: 100; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
其不言邾咸丘何也?
疾其以火攻也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.07.03; ssj: 1552; Zhong 1996: 101; tr. Malmqvist 1971: 102;
# dating: 6200
2.7.2夏,
穀伯綏來朝。
鄧侯吾離來朝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.07.04; ssj: 1754; Zhong 1996: 101; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
其名何也?
失國也。
失國則其以朝言之何也?
嘗以諸侯與之接矣,
雖失國,
弗損吾異日也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.01; ssj: 1552; Zhong 1996: 103; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
2.8《桓公八年》
2.8.1八年
春,
正月
己卯,
烝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.02; ssj: 1754; Zhong 1996: 103; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
烝、
冬事也。
春興之,
志不時也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.03; ssj: 1553; Zhong 1996: 104; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
2.8.2天王使家父來聘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.04; ssj: 1553; Zhong 1996: 105; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
2.8.3夏
五月
丁丑,
烝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.05; ssj: 1754; Zhong 1996: 105; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
烝、
冬事也,
春夏興之,
黷祀也,
志不敬也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.06; ssj: 1553; Zhong 1996: 105; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
2.8.4秋,
伐邾。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.07; ssj: 1553; Zhong 1996: 105; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
2.8.5冬
十月,
雨雪。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.08; ssj: 1553; Zhong 1996: 105; tr. Malmqvist 1971: 103;
# dating: 6200
2.8.6祭公來,
遂逆王后于紀。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.09; ssj: 1755; Zhong 1996: 106; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
其不言使焉何也?
不正其以宗廟之大事
即謀於我,
故弗與使也。
遂、
繼事之辭也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.08.10; ssj: 1755; Zhong 1996: 106; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
其曰:遂逆王后,
故略之也。
或曰:
天子無外,
王命之則成矣。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.01; ssj: 1553; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
2.9《桓公九年》
2.9.1九年
春,
紀季姜歸于京師。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.02; ssj: 1755; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
為之中者,歸之也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.03; ssj: 1553; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
2.9.2夏
四月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.04; ssj: 1553; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
2.9.3秋
七月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.05; ssj: 1553; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
2.9.4冬,
曹伯使其世子射姑來朝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.06; ssj: 1755; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 104;
# dating: 6200
朝不言使,
言使非正也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.07; ssj: 1755; Zhong 1996: 108; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
使世子伉諸侯之禮而來朝,
曹伯失正矣。
諸侯相見曰朝,
以待人父之道待人之子,
以內為失正矣。
內失正,
曹伯失正,
世子可以已矣,
則是放命也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.09.08; ssj: 1755; Zhong 1996: 109; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
尸子曰:
「夫已
多乎道。」
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.01; ssj: 1554; Zhong 1996: 109; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.10《桓公十年》
2.10.1十年
春
王正月
庚申,
曹伯終生卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.02; ssj: 1755; Zhong 1996: 109; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
桓無王,
其曰王何也?
正終生之卒也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.03; ssj: 1554; Zhong 1996: 110; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.10.2夏
五月,
葬曹桓公。
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.04; ssj: 1554; Zhong 1996: 110; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.10.3秋,
公會衛侯于桃丘,
弗遇。
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.05; ssj: 1755; Zhong 1996: 110; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
弗遇者、
志不相得也。
弗、
內辭也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.06; ssj: 1554; Zhong 1996: 110; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.10.4冬
十有二月
丙午,
齊侯、衛侯、鄭伯來戰于郎。
# src: CQ GULIANG Huan 02.10.07; ssj: 1755; Zhong 1996: 110; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
來戰者、
前定之戰也。
內不言戰,
言戰則敗也。
不言其人,
以吾敗也。
不言及者,
為內諱也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.01; ssj: 1554; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.11《桓公十一年》
2.11.1十有一年
春。
正月,
齊人、衛人、鄭人盟于惡曹。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.02; ssj: 1554; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.11.2夏
五月
癸未,
鄭伯寤生卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.03; ssj: 1554; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 105;
# dating: 6200
2.11.3秋
七月,
葬鄭莊公。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.04; ssj: 1554; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 106;
# dating: 6200
2.11.4九月,
宋人執鄭祭仲。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.05; ssj: 1756; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 106;
# dating: 6200
宋人者、
宋公也。
其曰人何也?
貶之也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.06; ssj: 1555; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 106;
# dating: 6200
2.11.5突歸于鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.07; ssj: 1756; Zhong 1996: 111; tr. Malmqvist 1971: 106;
# dating: 6200
曰突、
賤之也,
曰歸、
易辭也。
祭仲易其事,
權在祭仲也。
死君難、
臣道也。
今立惡而黜正,
惡祭仲也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.08; ssj: 1555; Zhong 1996: 112; tr. Malmqvist 1971: 106;
# dating: 6200
2.11.6鄭忽出奔衛。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.09; ssj: 1756; Zhong 1996: 112; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
鄭忽者、
世子忽也,
其名、
失國也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.10; ssj: 1555; Zhong 1996: 112; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.11.7柔會宋公、
陳侯、蔡叔,盟于折。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.11; ssj: 1756; Zhong 1996: 113; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
柔者何?
吾大夫之未命者也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.12; ssj: 1555; Zhong 1996: 113; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.11.8公會宋公于夫鍾。
# src: CQ GULIANG Huan 02.11.13; ssj: 1555; Zhong 1996: 113; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.11.9冬
十有二月,
公會宋公于闞。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.01; ssj: 1555; Zhong 1996: 113; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12《桓公十二年》
2.12.1十有二年
春。
正月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.02; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.2夏
六月
壬寅,
公會紀侯、莒子,
盟于曲池。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.03; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.3秋
七月
丁亥,
公會宋公、燕人,
盟于穀丘。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.04; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.4八月
壬辰,
陳侯躍卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.05; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.5公會宋公于虛。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.06; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.6冬
十有一月,
公會宋公于龜。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.07; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.7丙戌,
公會鄭伯,
盟于武父。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.08; ssj: 1555; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.8丙戌,
衛侯晉卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.09; ssj: 1756; Zhong 1996: 114; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
再稱日,
決日義也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.10; ssj: 1556; Zhong 1996: 115; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
2.12.9十有二月,
及鄭師伐宋,
丁未,
戰于宋。
# src: CQ GULIANG Huan 02.12.11; ssj: 1756; Zhong 1996: 115; tr. Malmqvist 1971: 107;
# dating: 6200
非與所與伐戰也,
不言與鄭戰,
恥不和也。
於伐與戰,
敗也。
內諱敗,
舉其可道者也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.13.01; ssj: 1556; Zhong 1996: 115; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.13《桓公十三年》
2.13.1十有三年
春。
二月,
公會紀侯、鄭伯,
己巳,
及齊侯、宋公、衛侯、燕人戰,
齊師、宋師、衛師、燕師敗績。
# src: CQ GULIANG Huan 02.13.02; ssj: 1757; Zhong 1996: 115; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
其言及者,
由內及之也。
其曰戰者、
由外言之也。
戰稱人,
敗稱師,
重眾也。
其不地、
於紀也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.13.03; ssj: 1557; Zhong 1996: 116; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.13.2三月,
葬衛宣公。
# src: CQ GULIANG Huan 02.13.04; ssj: 1557; Zhong 1996: 116; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.13.3夏,
大水。
# src: CQ GULIANG Huan 02.13.05; ssj: 1557; Zhong 1996: 116; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.13.4秋
七月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.13.06; ssj: 1557; Zhong 1996: 116; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.13.5冬
十月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.01; ssj: 1557; Zhong 1996: 117; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.14《桓公十四年》
2.14.1十有四年
春。
正月,
公會鄭伯于曹。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.02; ssj: 1557; Zhong 1996: 117; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.14.2無冰。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.03; ssj: 1757; Zhong 1996: 117; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
無冰、
時燠也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.04; ssj: 1557; Zhong 1996: 118; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
2.14.3夏五。
鄭伯使其弟禦來盟。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.05; ssj: 1757; Zhong 1996: 118; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
諸侯之尊,
弟兄不得以屬通,
其弟云者,
以其來我,舉其貴者也。
來盟、
前定也。
不日、
前定之盟不日。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.06; ssj: 1757; Zhong 1996: 118; tr. Malmqvist 1971: 108;
# dating: 6200
孔子曰:
「聽遠音者,
聞其疾而不聞其舒,
望遠者,
察其貌而不察其形,
立乎定、哀,
以指隱、桓,
隱、
桓之日遠矣。
『夏五、
傳疑也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.07; ssj: 1557; Zhong 1996: 119; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
2.14.4.秋
八月
壬申,
御廩災。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.08; ssj: 1557; Zhong 1996: 119; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
乙亥,
嘗。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.09; ssj: 1757; Zhong 1996: 119; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
御廩之災不志,
此其志何也?
以為唯未易災之餘
而嘗,可也,
志不敬也。
天子親耕
以共粢盛,
王后親蠶
以共祭服,
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.10; ssj: 1757; Zhong 1996: 120; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
國非無良農工女也,
以為人之所盡
事其祖禰,
不若以己所自親者也。
何用見其未易災之餘而嘗也?
曰:甸粟
而內之三宮,
三宮米
而藏之御廩,
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.11; ssj: 1757; Zhong 1996: 121; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
夫嘗必有兼旬之事焉。
壬申
御廩災,
乙亥
嘗,
以為未易災之餘而嘗也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.12; ssj: 1557; Zhong 1996: 121; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
2.14.5冬
十有二月
丁巳,
齊侯祿父卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.13; ssj: 1557; Zhong 1996: 121; tr. Malmqvist 1971: 109;
# dating: 6200
2.14.6宋人以齊人、蔡人、衛人、陳人伐鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.14.14; ssj: 1758; Zhong 1996: 121; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
以者、
不以者也。
民者、
君之本也,
使人以其死,
非正也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.01; ssj: 1557; Zhong 1996: 122; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15《桓公十五年》
2.15.1十有五年
春。
二月,
天王使家父來求車。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.02; ssj: 1758; Zhong 1996: 122; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
古者,諸侯時獻于天子
以其國之所有,
故有辭讓
而無徵求,
求車
非禮也,
求金
甚矣。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.03; ssj: 1558; Zhong 1996: 122; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.2三月
乙未,
天王崩。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.04; ssj: 1558; Zhong 1996: 122; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.3夏
四月
己巳,
葬齊僖公。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.05; ssj: 1558; Zhong 1996: 122; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.4五月,
鄭伯突出奔蔡。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.06; ssj: 1758; Zhong 1996: 122; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
譏奪正也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.07; ssj: 1558; Zhong 1996: 123; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.5鄭世子忽復歸于鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.08; ssj: 1758; Zhong 1996: 123; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
反正也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.09; ssj: 1558; Zhong 1996: 123; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.6許叔入于許。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.10; ssj: 1758; Zhong 1996: 123; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
許叔、
許之貴者也,
莫宜乎許叔,
其曰入何也?
其歸之道,
非所以歸也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.11; ssj: 1558; Zhong 1996: 123; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.7公會齊侯于蒿。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.12; ssj: 1558; Zhong 1996: 123; tr. Malmqvist 1971: 110;
# dating: 6200
2.15.8邾人、牟人、葛人來朝。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.13; ssj: 1558; Zhong 1996: 124; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.15.9秋
九月,
鄭伯突入于櫟。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.14; ssj: 1558; Zhong 1996: 124; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.15.10冬
十有一月,
公會宋公、衛侯、陳侯于袲,
伐鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.15.15; ssj: 1758; Zhong 1996: 124; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
地而後伐,
疑辭也,
非其疑也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.01; ssj: 1559; Zhong 1996: 125; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.16《桓公十六年》
2.16.1十有六年
春。
正月,
公會宋公、蔡侯、衛侯于曹。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.02; ssj: 1559; Zhong 1996: 125; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.16.2夏
四月,
公會宋公、衛侯、陳侯、蔡侯伐鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.03; ssj: 1559; Zhong 1996: 125; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.16.3秋
七月,
公至自伐鄭。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.04; ssj: 1559; Zhong 1996: 125; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
桓無會,
其致何也?
危之也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.05; ssj: 1559; Zhong 1996: 125; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.16.4冬,
城向。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.06; ssj: 1559; Zhong 1996: 126; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.16.5十有一月,
衛侯朔出奔齊。
# src: CQ GULIANG Huan 02.16.07; ssj: 1759; Zhong 1996: 126; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
朔之名,
惡也,
天子召而不往也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.01; ssj: 1559; Zhong 1996: 126; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.17《桓公十七年》
2.17.1十有七年
春。
正月
丙辰,
公會齊侯、紀侯盟于黃。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.02; ssj: 1559; Zhong 1996: 126; tr. Malmqvist 1971: 111;
# dating: 6200
2.17.2二月
丙午,
公及邾儀父盟于趡。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.03; ssj: 1559; Zhong 1996: 126; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.17.3夏五月
丙午,
及齊師戰于郎。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.04; ssj: 1759; Zhong 1996: 127; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
內諱敗,
舉其可道者也。
不言其人,
以吾敗也。
不言及之者,
為內諱也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.05; ssj: 1559; Zhong 1996: 127; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.17.4六月
丁丑,
蔡侯封人卒。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.06; ssj: 1560; Zhong 1996: 127; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.17.5秋
八月,
蔡季自陳歸于蔡。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.07; ssj: 1759; Zhong 1996: 127; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
蔡季、
蔡之貴者也;
自陳、
陳有奉焉爾。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.08; ssj: 1560; Zhong 1996: 127; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.17.6癸巳,
葬蔡桓侯。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.09; ssj: 1560; Zhong 1996: 128; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.17.7及宋人、
衛人伐邾。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.10; ssj: 1560; Zhong 1996: 128; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.17.8冬
十月朔,
日有食之。
# src: CQ GULIANG Huan 02.17.11; ssj: 1759; Zhong 1996: 128; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
言朔不言日,
食既朔也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.01; ssj: 1560; Zhong 1996: 129; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.18《桓公十八年》
2.18.1十有八年
春
(王)正月,
公會齊侯于濼。
公與夫人姜氏遂如齊。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.02; ssj: 1759; Zhong 1996: 129; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
濼之會,
不言及夫人何也?
以夫人之伉,
弗稱數也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.03; ssj: 1560; Zhong 1996: 129; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.18.2夏
四月
丙子,
公薨于齊。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.04; ssj: 1759; Zhong 1996: 129; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
其地、
於外也,
薨稱公,
舉上也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.05; ssj: 1560; Zhong 1996: 130; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
丁酉,
公之喪至自齊。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.06; ssj: 1560; Zhong 1996: 130; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.18.3秋
七月。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.07; ssj: 1560; Zhong 1996: 130; tr. Malmqvist 1971: 112;
# dating: 6200
2.18.4冬
十有二月
己丑,
葬我君桓公。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.08; ssj: 1759-1760; Zhong 1996: 130; tr. Malmqvist 1971: 113;
# dating: 6200
葬我君、
接上下也。
君弒、
賊不討,不書葬,
此其言葬何也?
不責踰國而討于是也。
# src: CQ GULIANG Huan 02.18.09; ssj: 1760; Zhong 1996: 130; tr. Malmqvist 1971: 113;
# dating: 6200
桓公葬而後舉謚,
謚所以成德也,
於卒事乎加之矣。
知者慮,
義者行,
仁者守,
有此三者備,
然後可以會矣。