莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_023-1a

** 23 庚桑楚第二十三

老聃之役有庚桑楚者,

偏得老聃之道,

以北居畏壘之山,

其臣之畫然知者去之,

其妾之挈然仁者遠之;

擁腫之與居,

鞅掌之為使。

# src: ZHUANG 23.1.2 Guo Qingfan 769; Wang Shumin 855; Fang Yong 623; Chen Guying 592

# dating: 8110

居三年,

畏壘大壤。

畏壘之民相與言曰:

「庚桑子之始來,

吾洒然異之。

今吾日計之而不足,

歲計之而有餘。

庶幾其聖人乎!

子胡不相與尸

而祝之,

社而稷之乎?」

KR5c0126_CHANT_023-2a

# src: ZHUANG 23.1.3 Guo Qingfan 771; Wang Shumin 856; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

庚桑子聞之,

南面而不釋然。

弟子異之。

庚桑子曰:

「弟子何異於予?

夫春氣發而百草生,

正得秋而萬寶成。

夫春與秋,豈无得而然哉?

天道已行矣。

# src: ZHUANG 23.1.4 Guo Qingfan 771; Wang Shumin 856; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

吾聞至人,尸居環堵之室,

而百姓猖狂

不知所如往。

今以畏壘之細民

而竊竊焉欲俎豆予于賢人之閒,

我其杓之人邪!

吾是以不釋於老聃之言。」

KR5c0126_CHANT_023-3a

# src: ZHUANG 23.1.5 Guo Qingfan 772; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

弟子曰:

「不然。

夫尋常之溝,

巨魚无所還其體,

而鯢鰌為之制;

步仞之丘陵,

巨獸无所隱其軀,

而㜸狐為之祥。

# src: ZHUANG 23.1.6 Guo Qingfan 772; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

且夫尊賢授能,

先善與利,

自古堯舜以然,

而況畏壘之民乎!

夫子亦聽矣!」

KR5c0126_CHANT_023-4a

# src: ZHUANG 23.1.7 Guo Qingfan 773; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

庚桑子曰:

「小子來!

夫函車之獸,

介而離山,

則不免于罔罟之患;

吞舟之魚,

碭而失水,

則蟻能苦之。

# src: ZHUANG 23.1.8 Guo Qingfan 773; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

故鳥獸不厭高,

魚鼈不厭深。

夫全其形生之人,

藏其身也,

不厭深眇而已矣。

# src: ZHUANG 23.1.9 Guo Qingfan 774; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 593

# dating: 8110

且夫二子者,

又何足以稱楊哉!

是其於辯也,

將妄鑿垣牆

而殖蓬蒿也。

簡髮而櫛,

數米而炊,

竊竊乎又何足以濟世哉!

# src: ZHUANG 23.1.10 Guo Qingfan 774; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 593

# dating: 8110

舉賢

則民相軋,

任知

則民相盜。

之數物者,

不足以厚民。

民之於利甚勤,

子有殺父,

臣有殺君,

正晝為盜,

日中穴阫。

# src: ZHUANG 23.1.11 Guo Qingfan 774; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 593

# dating: 8110

吾語汝,

大亂之本,

必生于堯舜之閒,

其末存乎千世之後。

千世之後,

其必有人與人相食者也!」

KR5c0126_CHANT_023-5a

# src: ZHUANG 23.2.1 Guo Qingfan 777; Wang Shumin 869; Fang Yong 624; Chen Guying 597

# dating: 8110

南榮趎蹴然正坐曰:

「若趎之年者已長矣,

將惡乎託業以及此言邪?」

# src: ZHUANG 23.2.2 Guo Qingfan 777; Wang Shumin 869; Fang Yong 624; Chen Guying 597

# dating: 8110

庚桑子曰:

「全汝形,

抱汝生,

无使汝思慮營營。

若此三年,

則可以及此言也。」

# src: ZHUANG 23.2.3 Guo Qingfan 778; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 597

# dating: 8110

南榮趎曰:

「目之與形,

吾不知其異也,

而盲者不能自見;

耳之與形,

吾不知其異也,

而聾者不能自聞;

心之與形,

吾不知其異也,

而狂者不能自得。

# src: ZHUANG 23.2.4 Guo Qingfan 778; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 597

# dating: 8110

形之與形亦辟矣,

而物或閒之邪,

欲相求

而不能相得?

今謂趎曰:

『全汝形,

抱汝生,

勿使汝思慮營營。』

趎勉聞道達耳矣!」

KR5c0126_CHANT_023-6a

# src: ZHUANG 23.2.5 Guo Qingfan 779; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

庚桑子曰:「辭盡矣。

奔蜂不能化藿蠋,

越雞不能伏鵠卵,

魯雞固能矣。

雞之與雞,其德非不同也,

有能與不能者,

其才固有巨小也。

今吾才小,

不足以化子。

子胡不南見老子!」

# src: ZHUANG 23.2.6 Guo Qingfan 780; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

南榮趎贏糧,

七日七夜至老子之所。

# src: ZHUANG 23.2.7 Guo Qingfan 780; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:

「子自楚之所來乎?」

南榮趎曰:「唯。」

# src: ZHUANG 23.2.8 Guo Qingfan 780; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:

「子何與人偕來之眾也?」

南榮趎懼然顧其後。

# src: ZHUANG 23.2.9 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「子不知吾所謂乎?」

# src: ZHUANG 23.2.10 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

南榮趎俯而慚,

仰而歎曰:

「今者吾忘吾荅,

因失吾問。」

# src: ZHUANG 23.2.11 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「何謂也?」

KR5c0126_CHANT_023-7a

# src: ZHUANG 23.2.12 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

南榮趎曰:

「不知乎?人謂我朱愚。

知乎?

反愁我軀。

不仁則害人,

仁則反愁我身;

不義則傷彼,

義則反愁我己。

# src: ZHUANG 23.2.13 Guo Qingfan 7i2; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

我安逃此而可?

此三言者,趎之所患也,

願因楚而問之。」

# src: ZHUANG 23.2.14 Guo Qingfan 7i2; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:

「向吾見若眉睫之閒,

吾因以得汝矣,

今汝又言而信之。

若規規然若喪父母,

揭竿而求諸海也。

汝亡人哉,

惘惘乎!

汝欲反汝情性

而无由入,

可憐哉!」

KR5c0126_CHANT_023-8a

# src: ZHUANG 23.2.15 Guo Qingfan 7i3; Wang Shumin 876; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

南榮趎請入就舍,

召其所好,

去其所惡,

十日息愁,

復見老子。

# src: ZHUANG 23.2.16 Guo Qingfan 7i3; Wang Shumin 876; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

老子曰:

「汝自洒濯,

孰哉鬱鬱乎!

然而其中津津乎

猶有惡也。

夫外韄者不可繁而捉,

將內揵;

內韄者不可繆而捉,

將外揵。

外內韄者,

道德不能持,

而況放道而行者乎!」

KR5c0126_CHANT_023-9a

# src: ZHUANG 23.2.17 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

南榮趎曰:

「里人有病,

里人問之,

病者能言其病,

然其病病者猶未病也。

若趎之聞大道,

譬猶飲藥以加病也,

趎願聞衛生之經而已矣。」

# src: ZHUANG 23.2.18 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

老子曰:

「衛生之經,

能抱一乎?

能勿失乎?

能无卜筮而知吉凶乎?

能止乎?

能已乎?

能舍諸人而求諸己乎?

能翛然乎?

能侗然乎?

能兒子乎?

# src: ZHUANG 23.2.19 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

兒子終日嗥

而嗌不嗄,

和之至也;

終日握

而手不掜,

共其德也;

終日視而目不瞚,

偏不在外也。

# src: ZHUANG 23.2.20 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

行不知所之,

居不知所為,

與物委蛇,

而同其波。

是衛生之經已。」

KR5c0126_CHANT_023-10a

# src: ZHUANG 23.2.21 Guo Qingfan 789; Wang Shumin 876; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

南榮趎曰:

「然則是至人之德已乎?」

# src: ZHUANG 23.2.22 Guo Qingfan 789; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

曰:

「非也。

是乃所謂冰解凍釋者,

能乎?夫至人者,

相與交食乎地

而交樂乎天,

不以人物利害相攖,

# src: ZHUANG 23.2.23 Guo Qingfan 789; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

不相與為怪,

不相與為謀,

不相與為事,

翛然而往,

侗然而來。

是謂衛生之經已。」

# src: ZHUANG 23.2.24 Guo Qingfan 790; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

曰:

「然則是至乎?」

# src: ZHUANG 23.2.25 Guo Qingfan 790; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 600

# dating: 8110

曰:

「未也。

吾固告汝曰:

『能兒子乎?』

兒子動不知所為,

行不知所之,

身槁木之枝

而心若死灰。

若是者,

禍亦不至,

福亦不來。

禍福无有,

惡有人災也!」

KR5c0126_CHANT_023-11a

# src: ZHUANG 23.3.1 Guo Qingfan 791; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 605

# dating: 8110

宇泰定者,

發乎天光。

發乎天光者,

人見其人,

人有脩者,

乃今有恆;

有恆者,

人舍之,

天助之。

# src: ZHUANG 23.3.2 Guo Qingfan 791; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 605

# dating: 8110

人之所舍,

謂之天民;

天之所助,

謂之天子。

# src: ZHUANG 23.4.1 Guo Qingfan 792; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 606

# dating: 8110

學者,

學其所不能學也;

行者,

行其所不能行也;

辯者,

辯其所不能辯也。

知止乎其所不能知,

至矣;

若有不即是者,

天鈞敗之。

# src: ZHUANG 23.5.1 Guo Qingfan 792; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

備物以將形,

藏不虞以生心,

敬中以達彼,

若是而萬惡至者,

皆天也,

而非人也,

不足以滑成,

不可內於靈臺。

靈臺者有持,

而不知其所持,

而不可持者也。

# src: ZHUANG 23.5.2Guo Qingfan 794; Wang Shumin 886; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

不見其誠己而發,

每發而不當,

業入而不舍,

每更為失。

為不善乎顯明之中者,

人得而誅之;

為不善乎幽間之中者,

鬼得而誅之。

明乎人,明乎鬼者,

然後能獨行。

# src: ZHUANG 23.5.3Guo Qingfan 795; Wang Shumin 886; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-12a

劵內者,

行乎无名;

劵外者,

志乎期費。

行乎无名者,

唯庸有光;

志乎期費者,

唯賈人也,

人見其跂,

猶之魁然。

# src: ZHUANG 23.5.4Guo Qingfan 795; Wang Shumin 886; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

與物窮者,

物入焉;

與物且者,

其身之不能容,

焉能容人!

不能容人者无親,

无親者盡人。

兵莫憯于志,

鏌鎁為下;

寇莫大於陰陽,

无所逃於天地之閒。

非陰陽賊之,

心則使之也。

# src: ZHUANG 23.6.1Guo Qingfan 798; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-13a

道通,

其分也

成也,其成也毀也。

所以惡乎分者,

其分也以備;

所以惡乎備者,

其有也以備。

# src: ZHUANG 23.6.2Guo Qingfan 798; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

故出而不反,

見其鬼;

出而得,

是謂得死。

滅而有實,

鬼之一也。

以有形者象无形者而定矣。

# src: ZHUANG 23.6.3Guo Qingfan 800; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-14a

出无本,

入无竅。

所出而无竅者

有實,有實而无乎處,

有長而无乎本剽,。有實而无乎處者,

宇也。

# src: ZHUANG 23.6.4Guo Qingfan 800; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

有長而无本剽者,

宙也。

有乎生,

有乎死,

有乎出,

有乎入,

入出而无見其形,

是謂天門。

天門者,无有也,

# src: ZHUANG 23.6.5Guo Qingfan 800; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

萬物出乎无有。

有不能以有為有,

必出乎无有,

而无有一无有。

聖人藏乎是。

# src: ZHUANG 23.7.1Guo Qingfan 802; Wang Shumin 894; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-15a

古之人,

其知有所至矣。

惡乎至?

有以為未始有物者,

至矣,

盡矣,

弗可以加矣。

其次以為有物矣,

將以生為喪也,

以死為反也,

是以分已。

# src: ZHUANG 23.7.2Guo Qingfan 802; Wang Shumin 894; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

其次曰

始无有,

既而有生,

生俄而死;

以无有為首,

以生為體,

以死為尻;

孰知有无死生之一守者,

吾與之為友。

# src: ZHUANG 23.7.3Guo Qingfan 802; Wang Shumin 894; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

是三者雖異,

公族也,

昭景也,

著戴也,

甲氏也,

著封也,

非一也。

# src: ZHUANG 23.7.4 Guo Qingfan 805; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-16a

有生,黬也,

披然

曰移是。

嘗言移是,

非所言也。

雖然,不可知者也。

# src: ZHUANG 23.7.5 Guo Qingfan 805; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

臘者之有膍胲,

可散而不可散也;

觀室者

周於寢廟,

又適其偃焉,

為是舉移是。

# src: ZHUANG 23.7.6 Guo Qingfan 807; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

請嘗言移是。

是以生為本,

以知為師,

因以乘是非;

果有名實,

因以己為質;

使人以為己節,

因以死償節。

# src: ZHUANG 23.7.7 Guo Qingfan 807; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

若然者,

以用為知,

以不用為愚,

以徹為名,

以窮為辱。

移是,

今之人也,

是蜩與鷽鳩

同於同也。

# src: ZHUANG 23.8.1 Guo Qingfan 808; Wang Shumin 905; Fang Yong 646; Chen Guying 617

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-17a

蹍市人之足,

則辭以放驁,

兄則以嫗,

大親則已矣。

故曰:

至禮有不人,

至義不物,

至知不謀,

至仁无親,

至信辟金。

# src: ZHUANG 23.9.1 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

徹志之勃,

解心之謬,

去德之累,

達道之塞。

貴、富、顯、嚴、名、利六者,

勃志也。

容、動、色、理、氣、意六者,

謬心也。

惡、欲、喜、怒、哀、樂六者,

累德也。

去、就、

取、與、知、能六者,

塞道也。

# src: ZHUANG 23.9.2 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

此四六者不盪胸中

則正,

正則靜,

靜則明,

明則虛,

虛則无為

而无不為也。

# src: ZHUANG 23.9.3 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

道者,德之欽也;

生者,德之光也;

性者,生之質也。

性之動,謂之為;

為之偽,謂之失。

# src: ZHUANG 23.9.4 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

知者,接也;

知者,謨也;

知者之所不知,

猶睨也。

動以不得已之謂德,

動無非我之謂治,

名相反而實相順也。

# src: ZHUANG 23.10.1 Guo Qingfan i13; Wang Shumin 911; Fang Yong 649; Chen Guying 619

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-18a

羿工乎中微

而拙乎使人无己譽。

聖人工乎天

而拙乎人。

夫工乎天

而俍乎人者,

唯全人能之。

唯蟲能蟲,

唯蟲能天。

全人惡天?

惡人之天?

而況吾天乎人乎!

# src: ZHUANG 23.11.1 Guo Qingfan i14; Wang Shumin 911; Fang Yong 650; Chen Guying 621

# dating: 8110

一雀適羿,

羿必得之,

威也;

以天下為之籠,

則雀无所逃。

是故湯以庖人籠伊尹,

秦穆公以五羊之皮籠百里奚。

是故非以其所好籠之而可得者,

无有也。

# src: ZHUANG 23.12.1 Guo Qingfan i15; Wang Shumin 911; Fang Yong 651; Chen Guying 621

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_023-19a

介者拸畫,

外非譽也;

胥靡登高而不懼,

遺死生也。

夫復謵不餽而忘人,

忘人,

因以為天人矣。

故敬之

而不喜,

侮之

而不怒者,

唯同乎天和者為然。

# src: ZHUANG 23.12.2 Guo Qingfan i15; Wang Shumin 911; Fang Yong 651; Chen Guying 621

# dating: 8110

出怒不怒,

則怒出於不怒矣;

出為无為,

則為出於无為矣。

欲靜則平氣,

欲神則順心,

有為也。

欲當則緣於不得已,

不得已之類,

聖人之道。