莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_031-1a

** 31 漁父第三十一

孔子遊乎緇帷之林,

休坐乎杏壇之上。

弟子讀書,

孔子弦歌鼓琴,

奏曲未半。

有漁父者,

下船而來,

# src: ZHUANG 31.1.2 Guo Qingfan 1022; Wang Shumin 1229; Fang Yong i41; Chen Guying i15

# dating: 8110

鬢眉交白,

被髮揄袂,

行原以上,

距陸而止,

左手據膝,

右手持頤以聽。

曲終

而招子貢、子路,

二人俱對。

# src: ZHUANG 31.1.3 Guo Qingfan 1024; Wang Shumin 1229; Fang Yong i41; Chen Guying i15

# dating: 8110

客指孔子曰:

「彼何為者也?」

# src: ZHUANG 31.1.4 Guo Qingfan 1024; Wang Shumin 1229; Fang Yong i41; Chen Guying i15

# dating: 8110

子路對曰:「魯之君子也。」

# src: ZHUANG 31.1.5 Guo Qingfan 1024; Wang Shumin 1229; Fang Yong i41; Chen Guying i15

# dating: 8110

客問其族。

子路對曰:

「族孔氏。」

# src: ZHUANG 31.1.6 Guo Qingfan 1024; Wang Shumin 1229; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

客曰:「孔氏者何治也?」

# src: ZHUANG 31.1.7 Guo Qingfan 1025; Wang Shumin 1229; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

子路未應,

子貢對曰:

「孔氏者,

性服忠信,

身行仁義,

飾禮樂,

選人倫,

上以忠於世主,

下以化於齊民,

將以利天下。

此孔氏之所治也。」

# src: ZHUANG 31.1.8 Guo Qingfan 1025; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

又問曰:「有土之君與?」

# src: ZHUANG 31.1.9 Guo Qingfan 1025; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

子貢曰:「非也。」

# src: ZHUANG 31.1.10 Guo Qingfan 1025; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

「侯王之佐與?」

# src: ZHUANG 31.1.11 Guo Qingfan 1025; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

子貢曰:「非也。」

# src: ZHUANG 31.1.12 Guo Qingfan 1025; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

客乃笑而還,

行言曰:

「仁則仁矣,

恐不免其身;

苦心勞形以危其真。

嗚呼,

遠哉其分於道也!」

KR5c0126_CHANT_031-2a

# src: ZHUANG 31.1.13 Guo Qingfan 1026; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

子貢還,

報孔子。

孔子推琴而起曰:

「其聖人與!」

乃下求之,

至於澤畔,

方將杖挐而引其船,

顧見孔子,

還鄉而立。

孔子反走,

再拜而進。

# src: ZHUANG 31.1.14 Guo Qingfan 1026; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

客曰:「子將何求?」

# src: ZHUANG 31.1.15 Guo Qingfan 1026; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

孔子曰:「曩者先生有緒言而去,

丘不肖,

未知所謂,

竊待於下風,

幸聞咳唾之音

以卒相丘也!」

# src: ZHUANG 31.1.16 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

客曰:「嘻!

甚矣子之好學也!」

# src: ZHUANG 31.1.17 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1230; Fang Yong i41; Chen Guying i16

# dating: 8110

孔子再拜而起曰:

「丘少而脩學,

以至於今,六十九歲矣,

无所得聞至教,

敢不虛心!」

KR5c0126_CHANT_031-3a

# src: ZHUANG 31.1.18 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

客曰:

「同類相從,

同聲相應,

固天之理也。

吾請釋吾之所有

而經子之所以。

子之所以者,

人事也。

天子諸侯大夫庶人,

此四者自正,

治之美也,

四者離位

而亂莫大焉。

# src: ZHUANG 31.1.19 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

官治其職,

人處其事,

乃无所陵。

故田荒室露,

衣食不足,

徵賦不屬,

妻妾不和,

長少无序,

庶人之憂也;

# src: ZHUANG 31.1.20 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

能不勝任,

官事不治,

行不清白,

群下荒怠,

功美不有,

爵祿不持,

大夫之憂也;

# src: ZHUANG 31.1.21 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

廷无忠臣,

國家昏亂,

工技不巧,

貢職不美,

春秋後倫,

不順天子,

諸侯之憂也;

# src: ZHUANG 31.1.22 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

陰陽不和,

寒暑不時,

以傷庶物,

諸侯暴亂,

擅相攘伐,

以殘民人,

禮樂不節,

財用窮匱,

人倫不飭,

百姓淫亂,

天子有司之憂也。

# src: ZHUANG 31.1.23 Guo Qingfan 1027; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

今子既上无君侯有司之勢,

而下无大臣職事之官,

而擅飾禮樂,

選人倫,

以化齊民,

不泰多事乎!」

KR5c0126_CHANT_031-4a

# src: ZHUANG 31.1.24 Guo Qingfan 1029; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

「且人有八疵,

事有四患,

不可不察也。

非其事而事之,

謂之揔;

莫之顧而進之,

謂之佞;

希意導言,

謂之諂;

不擇是非而言,

謂之諛;

好言人之惡,

謂之讒;

# src: ZHUANG 31.1.25 Guo Qingfan 1029; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

析交離親,

謂之賊;

稱譽詐偽

以敗惡人,

謂之慝;

# src: ZHUANG 31.1.26 Guo Qingfan 1029; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

不擇善否,

兩容顏適,

偷拔其所欲,

謂之險。

此八疵者,

外以亂人,

內以傷身,

君子不友,

明君不臣。

# src: ZHUANG 31.1.27 Guo Qingfan 1029; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

所謂四患者:

好經大事,

變更易常,

以挂功名,

謂之叨;

專知擅事,

侵人自用,

謂之貪;

# src: ZHUANG 31.1.28 Guo Qingfan 1029; Wang Shumin 1234; Fang Yong i42; Chen Guying i17

# dating: 8110

見過不更,

聞諫愈甚,

謂之很;

人同於己則可,

不同於己,

則雖善不善,

謂之矜。

此四患也。

能去八疵,

无行四患,

而始可教已。」

KR5c0126_CHANT_031-5a

# src: ZHUANG 31.2.1 Guo Qingfan 1031; Wang Shumin 1239; Fang Yong i42; Chen Guying i23

# dating: 8110

孔子愀然而歎,

再拜而起曰:

「丘再逐於魯,

削迹於衛,

伐樹於宋,

圍於陳蔡。

丘不知所失,

而離此四謗者何也?」

# src: ZHUANG 31.2.2 Guo Qingfan 1031; Wang Shumin 1239; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

客悽然變容曰:

「甚矣子之難悟也!

人有畏影惡迹

而去之走者,

舉足愈數

而迹愈多,

走愈疾而影不離(身),

自以為尚遲,

疾走不休,

絕力而死。

# src: ZHUANG 31.2.3 Guo Qingfan 1031; Wang Shumin 1239; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

不知處陰以休影,

處靜以息迹,

愚亦甚矣!

子審仁義之閒,

察同異之際,

觀動靜之變,

適受與之度,

理好惡之情,

和喜怒之節,

而幾於不免矣。

# src: ZHUANG 31.2.4 Guo Qingfan 1031; Wang Shumin 1239; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

謹脩而身,

慎守其真,

還以物與人,

則无所累矣。

今不脩之身

而求之人,

不亦外乎!」

KR5c0126_CHANT_031-6a

# src: ZHUANG 31.2.5 Guo Qingfan 1031; Wang Shumin 1240; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

孔子愀然曰:

「請問何謂真?」

# src: ZHUANG 31.2.6 Guo Qingfan 1032; Wang Shumin 1240; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

客曰:

「真者,

精誠之至也。

不精不誠,不能動人。

故強哭者

雖悲不哀,

強怒者

雖嚴不威,

強親者

雖笑不和。

# src: ZHUANG 31.2.7 Guo Qingfan 1032; Wang Shumin 1240; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

真悲无聲而哀,

真怒未發而威,

真親未笑而和。

真在內者,

神動於外,

是所以貴真也。

其用於人理也,

事親則慈孝,

事君則忠貞,

飲酒則歡樂,

處喪則悲哀。

# src: ZHUANG 31.2.8 Guo Qingfan 1032; Wang Shumin 1240; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

忠貞以功為主,

飲酒以樂為主,

處喪以哀為主,

事親以適為主,

功成之美,

无一其迹矣。

事親以適,

不論所以矣;

飲酒以樂,

不選其具矣;

處喪以哀,

无問其禮矣。

# src: ZHUANG 31.2.9 Guo Qingfan 1032; Wang Shumin 1240; Fang Yong i43; Chen Guying i23

# dating: 8110

禮者,

世俗之所為也;

真者,

所以受於天也,

自然不可易也。

故聖人法天貴真,

不拘於俗。

愚者反此。

# src: ZHUANG 31.2.10 Guo Qingfan 1032; Wang Shumin 1240; Fang Yong i43; Chen Guying i24

# dating: 8110

不能法天

而恤於人,

不知貴真,

祿祿而受變於俗,

故不足。

惜哉,

子之早湛於人偽

而晚聞大道也!」

KR5c0126_CHANT_031-7a

# src: ZHUANG 31.2.11 Guo Qingfan 1033; Wang Shumin 1246; Fang Yong i43; Chen Guying i24

# dating: 8110

孔子又再拜

而起曰:

「今者丘得遇也,

若天幸然。

先生不羞

而比之服役,

而身教之。

敢問舍所在,

請因受業

而卒學大道。」

# src: ZHUANG 31.2.12 Guo Qingfan 1033; Wang Shumin 1246; Fang Yong i43; Chen Guying i24

# dating: 8110

客曰:

「吾聞之,

可與往者與之,

至於妙道,

不可與往者,

不知其道,

慎勿與之,

身乃无咎。

子勉之!

吾去子矣,

吾去子矣!」

乃刺船而去,

延緣葦閒。

# src: ZHUANG 31.2.13 Guo Qingfan 1034; Wang Shumin 1246; Fang Yong i44; Chen Guying i24

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_031-8a

顏淵還車,

子路授綏,

孔子不顧,

待水波定,

不聞挐音

而後敢乘。

# src: ZHUANG 31.2.14 Guo Qingfan 1034; Wang Shumin 1246; Fang Yong i44; Chen Guying i24

# dating: 8110

子路旁車

而問曰:

「由得為役久矣,

未嘗見夫子遇人如此其威也。

萬乘之主,

千乘之君,

見夫子

未嘗不分庭伉禮,

夫子猶有倨敖之容。

# src: ZHUANG 31.2.15 Guo Qingfan 1034; Wang Shumin 1246; Fang Yong i44; Chen Guying i24

# dating: 8110

今漁父杖挐逆立,

而夫子曲要磬折,

言拜而應,

得无太甚乎?

門人皆怪夫子矣,

漁父何以得此乎?」

KR5c0126_CHANT_031-9a

# src: ZHUANG 31.2.16 Guo Qingfan 1035; Wang Shumin 1246; Fang Yong i44; Chen Guying i24

# dating: 8110

孔子伏軾而歎曰:

「甚矣由之難化也!

湛於禮義有閒矣,

而樸鄙之心至今未去。

進,

吾語汝!

夫遇長不敬,

失禮也;

見賢不尊,

不仁也。

# src: ZHUANG 31.2.17 Guo Qingfan 1035; Wang Shumin 1246; Fang Yong i44; Chen Guying i24

# dating: 8110

彼非至人,

不能下人,

下人不精,

不得其真,

故長傷身。

惜哉!

不仁之於人也,禍莫大焉,

而由獨擅之。

# src: ZHUANG 31.2.18 Guo Qingfan 1035; Wang Shumin 1246; Fang Yong i44; Chen Guying i24

# dating: 8110

且道者,

萬物之所由也,

庶物失之者死,

得之者生,

為事逆之則敗,

順之則成。

故道之所在,

聖人尊之。

今漁父之於道,

可謂有矣,

吾敢不敬乎!」