莊子
莊子
** 32 列御寇第三十二
列御寇之齊,
中道而反,
遇伯昏瞀人。
伯昏瞀人曰:「奚方而反?」
# src: ZHUANG 32.1.2 Guo Qingfan 1036; Wang Shumin 1252; Fang Yong 851; Chen Guying i29
# dating: 8110
曰:
「吾驚焉。」
# src: ZHUANG 32.1.3 Guo Qingfan 1036; Wang Shumin 1252; Fang Yong 851; Chen Guying i29
# dating: 8110
曰:
「惡乎驚?」
# src: ZHUANG 32.1.4 Guo Qingfan 1037; Wang Shumin 1252; Fang Yong 851; Chen Guying i29
# dating: 8110
曰:
「吾嘗食於十漿,
而五漿先饋。」
# src: ZHUANG 32.1.5 Guo Qingfan 1037; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i29
# dating: 8110
伯昏瞀人曰:「若是,則汝何為驚已?」
# src: ZHUANG 32.1.6 Guo Qingfan 1037; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i29
# dating: 8110
曰:
「夫內誠不解,
形諜成光,
以外鎮人心,
使人輕乎貴老,
而𩐋其所患。
# src: ZHUANG 32.1.7 Guo Qingfan 1037; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i29
# dating: 8110
夫漿人特為食羹之貨,
多餘之贏,
其為利也薄,
其為權也輕,
而猶若是,
而況於萬乘之主乎!
身勞於國
而知盡於事,
彼將任我以事
而效我以功,
吾是以驚。」
# src: ZHUANG 32.1.8 Guo Qingfan 1039; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i29
# dating: 8110
伯昏瞀人曰:「善哉觀乎!
汝處己,
人將保汝矣!」
# src: ZHUANG 32.1.9 Guo Qingfan 1039; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i29
# dating: 8110
无幾何而往,
則戶外之屨滿矣。
伯昏瞀人北面而立,
敦杖蹙之乎頤,
立有閒,
不言而出。
# src: ZHUANG 32.1.10 Guo Qingfan 1039; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i29
# dating: 8110
賓者以告列子,
列子提屨,
跣而走,
暨乎門,
曰:
「先生既來,
曾不發藥乎?」
# src: ZHUANG 32.1.11 Guo Qingfan 1040; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i30
# dating: 8110
曰:
「已矣,
吾固告汝曰
人將保汝,
果保汝矣。
非汝能使人保汝,
而汝不能使人无保汝也,
而焉用之
感豫出異也!
必且有感,
搖而本性,
又无謂也。
# src: ZHUANG 32.1.12 Guo Qingfan 1040; Wang Shumin 1252; Fang Yong 852; Chen Guying i30
# dating: 8110
與汝遊者
又莫汝告也,
彼所小言,
盡人毒也。
莫覺莫悟,
何相孰也!
巧者勞而知者憂,
无能者无所求,
飽食而遨遊,
汎若不繫之舟,
虛而遨遊者也。」
# src: ZHUANG 32.2.1 Guo Qingfan 1042; Wang Shumin 1259; Fang Yong 855; Chen Guying i34
# dating: 8110
鄭人緩也,
呻吟裘氏之地。
衹三年而緩為儒,
河潤九里,
澤及三族,
使其弟墨。
儒墨相與辯,
其父助翟。
# src: ZHUANG 32.2.2 Guo Qingfan 1042; Wang Shumin 1259; Fang Yong 856; Chen Guying i34
# dating: 8110
十年而緩自殺。
其父夢之曰:
「使而子為墨者予也。
闔胡嘗視其良,
既為秋柏之實矣?」
# src: ZHUANG 32.2.3 Guo Qingfan 1043; Wang Shumin 1259; Fang Yong 856; Chen Guying i34
# dating: 8110
夫造物者之報人也,
不報其人
而報其人之天。
彼故使彼。
夫人以己為有以異於人以賤其親,
齊人之井飲者
相捽也。
# src: ZHUANG 32.2.4 Guo Qingfan 1043; Wang Shumin 1259; Fang Yong 856; Chen Guying i34
# dating: 8110
故曰:今之世皆緩也,
自是
有德者以不知也,
而況有道者乎!
古者謂之遁天之刑。
# src: ZHUANG 32.2.5 Guo Qingfan 1045; Wang Shumin 1259; Fang Yong 856; Chen Guying i34
# dating: 8110
聖人安其所安,不安其所不安;
眾人安其所不安,不安其所安。
# src: ZHUANG 32.2.6 Guo Qingfan 1045; Wang Shumin 1263; Fang Yong 858; Chen Guying i34
# dating: 8110
莊子曰:
「知道易,
勿言難。
知而不言,
所以之天也;
知而言之,
所以之人也;
古之人,
天而不人。」
# src: ZHUANG 32.3.1 Guo Qingfan 1046; Wang Shumin 1263; Fang Yong 858; Chen Guying i37
# dating: 8110
朱泙漫學屠龍於支離益,
單千金之家,
三年技成
而无所用其巧。
# src: ZHUANG 32.3.2 Guo Qingfan 1046; Wang Shumin 1263; Fang Yong 858; Chen Guying i37
# dating: 8110
聖人以必不必,
故无兵;
眾人以不必必之,
故多兵;
順於兵,
故行有求。
兵,恃之則亡。
# src: ZHUANG 32.3.3 Guo Qingfan 1047; Wang Shumin 1263; Fang Yong 858; Chen Guying i37
# dating: 8110
小夫之知,
不離苞苴竿牘,
敝精神乎蹇淺,
而欲兼濟導物,
太一形虛。
若是者,
迷惑于宇宙,
形累不知太初。
# src: ZHUANG 32.3.4 Guo Qingfan 1047; Wang Shumin 1263; Fang Yong 858; Chen Guying i37
# dating: 8110
彼至人者,
歸精神乎无始
而甘瞑乎无何有之鄉。
水流乎无形,
發泄乎大清。
悲哉乎!
汝為知在豪毛,而不知大寧!
# src: ZHUANG 32.4.1 Guo Qingfan 1049; Wang Shumin 1268; Fang Yong 861; Chen Guying i37
# dating: 8110
宋人有曹商者,
為宋王使秦。
其往也,
得車數乘;
王悅之,
益車百乘。
# src: ZHUANG 32.4.2 Guo Qingfan 1049; Wang Shumin 1268; Fang Yong 861; Chen Guying i37
# dating: 8110
反於宋,
見莊子曰:
「夫處窮閭阨巷,
困窘織屨,
槁項黃馘者,
商之所短也;
一悟萬乘之主
而從車百乘者,
商之所長也。」
# src: ZHUANG 32.4.3 Guo Qingfan 1050; Wang Shumin 1268; Fang Yong 861; Chen Guying i37
# dating: 8110
莊子曰:
「秦王有病召醫,
破癰潰痤者得車一乘,
舐痔者得車五乘,
所治愈下,
得車愈多。
子豈治其痔邪,
何得車之多也?
子行矣!」
# src: ZHUANG 32.5.1 Guo Qingfan 1050; Wang Shumin 1270; Fang Yong 862; Chen Guying i41
# dating: 8110
魯哀公問乎顏闔曰:
「吾以仲尼為貞幹,
國其有瘳乎?」
# src: ZHUANG 32.5.2 Guo Qingfan 1050; Wang Shumin 1270; Fang Yong 862; Chen Guying i41
# dating: 8110
曰:
「殆哉圾乎仲尼!
方且飾羽而畫,
從事華辭,
以支為旨,
忍性以視民
而不知不信,
受乎心,
宰乎神,
夫何足以上民!
# src: ZHUANG 32.5.3 Guo Qingfan 1050; Wang Shumin 1270; Fang Yong 862; Chen Guying i41
# dating: 8110
彼宜汝與?
予頤與?
誤而可矣。
今使民離實學偽,
非所以視民也,
為後世慮,
不若休之。
# src: ZHUANG 32.6.1 Guo Qingfan 1052; Wang Shumin 1270; Fang Yong 862; Chen Guying i42
# dating: 8110
難治也。」
施於人而不忘,
非天布也。
商賈不齒,
雖以事齒之,
神者弗齒。
# src: ZHUANG 32.7.1 Guo Qingfan 1053; Wang Shumin 1270; Fang Yong 862; Chen Guying i43
# dating: 8110
為外刑者,
金與木也;
為內刑者,
動與過也。
宵人之離外刑者,
金木訊之;
離內刑者,
陰陽食之。
夫免乎外內之刑者,
唯真人能之。
# src: ZHUANG 32.8.1 Guo Qingfan 1054; Wang Shumin 1275; Fang Yong 864; Chen Guying i43
# dating: 8110
孔子曰:
「凡人心險於山川,
難於知天;
天猶有春秋
冬夏旦暮之期,
人者厚貌深情。
# src: ZHUANG 32.8.2 Guo Qingfan 1054; Wang Shumin 1275; Fang Yong 864; Chen Guying i44
# dating: 8110
故有貌愿而益,
有長若不肖,
有順懁而達,
有堅而縵,
有緩而釬。
故其就義若渴者,
其去義若熱。
# src: ZHUANG 32.8.3 Guo Qingfan 1054; Wang Shumin 1275; Fang Yong 864; Chen Guying i44
# dating: 8110
故君子遠使之
而觀其忠,
近使之
而觀其敬,
煩使之
而觀其能,
卒然問焉
而觀其知,
急與之期
而觀其信,
委之以財
而觀其仁,
告之以危
而觀其節,
# src: ZHUANG 32.8.4 Guo Qingfan 1054; Wang Shumin 1275; Fang Yong 864; Chen Guying i44
# dating: 8110
醉之以酒
而觀其則,
雜之以處
而觀其色。
九徵至,
不肖人得矣。」
# src: ZHUANG 32.9.1 Guo Qingfan 1056; Wang Shumin 1275; Fang Yong 866; Chen Guying i45
# dating: 8110
正考父
一命
而傴,
再命
而僂,
三命
而俯,
循牆而走,
孰敢不軌!
# src: ZHUANG 32.9.2 Guo Qingfan 1056; Wang Shumin 1275; Fang Yong 866; Chen Guying i45
# dating: 8110
如而夫者,
一命
而呂鉅,
再命
而於車上
儛,
三命
而名諸父,
孰協唐、許!
# src: ZHUANG 32.9.3 Guo Qingfan 1057; Wang Shumin 1280; Fang Yong 867; Chen Guying i45
# dating: 8110
賊莫大乎德有心
而心有眼,
及其有眼也
而內視,
內視而敗矣。
凶德有五,
中德為首。
何謂中德?
中德也者,
有以自好也,
而吡其所不為者也。
# src: ZHUANG 32.9.4 Guo Qingfan 1058; Wang Shumin 1280; Fang Yong 867; Chen Guying i45
# dating: 8110
窮有八極,
達有三必,
形有六府。
美髯長大壯麗勇敢,
八者俱過人也,
因以是窮。
緣循,偃佒,困畏不若人,
三者俱通達。
# src: ZHUANG 32.9.5 Guo Qingfan 1059; Wang Shumin 1280; Fang Yong 867; Chen Guying i45
# dating: 8110
知慧外通,
勇動多怨,
仁義多責。
達生之情者傀,
達於知者肖;
達大命者隨,
達小命者遭。
# src: ZHUANG 32.10.1 Guo Qingfan 1061; Wang Shumin 12i4; Fang Yong 867; Chen Guying i48
# dating: 8110
人有見宋王者,
錫車十乘,
以其十乘驕稺莊子。
# src: ZHUANG 32.10.2 Guo Qingfan 1061; Wang Shumin 12i4; Fang Yong 867; Chen Guying i48
# dating: 8110
莊子曰:
「河上有家貧恃緯蕭而食者,
其子沒於淵,
得千金之珠。
其父謂其子曰:
『取石來鍛之!
夫千金之珠,
必在九重之淵而驪龍頷下,
# src: ZHUANG 32.10.3 Guo Qingfan 1061; Wang Shumin 12i4; Fang Yong 867; Chen Guying i48
# dating: 8110
子能得珠者,
必遭其睡也。
使驪龍而寤,
子尚奚微之有哉!』
今宋國之深,
非直九重之淵也;
宋王之猛,
非直驪龍也;
子能得車者,
必遭其睡也。
使宋王而寤,
子為𩐋粉夫!」
# src: ZHUANG 32.11.1 Guo Qingfan 1062; Wang Shumin 1287; Fang Yong 870; Chen Guying 850
# dating: 8110
或聘於莊子。
莊子應其使曰:
「子不見夫犧牛乎?
衣以文繡,
食以芻菽,
及其牽而入於太廟,
雖欲為孤犢,
其可得乎!」
# src: ZHUANG 32.12.1 Guo Qingfan 1063; Wang Shumin 1289; Fang Yong 870; Chen Guying 850
# dating: 8110
莊子將死,
弟子欲厚葬之。
莊子曰:
「吾以天地為棺槨,
以日月為連璧,
星辰為珠璣,
萬物為齎送。
吾葬具豈不備邪?
何以加此!」
# src: ZHUANG 32.12.2 Guo Qingfan 1063; Wang Shumin 1289; Fang Yong 870; Chen Guying 850
# dating: 8110
弟子曰:「吾恐烏鳶之食夫子也。」
# src: ZHUANG 32.12.3 Guo Qingfan 1063; Wang Shumin 1289; Fang Yong 870; Chen Guying 851
# dating: 8110
莊子曰:
「在上為烏鳶食,
在下為螻蟻食,
奪彼與此,何其偏也!」
# src: ZHUANG 32.12.4 Guo Qingfan 1064; Wang Shumin 1290; Fang Yong 871; Chen Guying 851
# dating: 8110
以不平平,
其平也不平;
以不徵徵,
其徵也不徵。
明者唯為之使,
神者徵之。
夫明之不勝神也久矣,
而愚者恃其所見入於人,
其功外也,
不亦悲乎!