禮記

禮記

KR1d0052_tls_005-1a

** 5 王制

5.1王者之制祿爵,

公侯伯子男,

凡五等。

諸侯之上大夫卿,

下大夫,

上士,中士,下士,

凡五等。

# src: LIJI 05.01.02; Couvreur 1.263f; Su1n Xïda4n 3.62; Jia1ng Yi4hua2 186; Yishu 11:15.10b; tr. Legge 1.210;

# dating: 8110

天子之田方千里,

公侯田方百里,

伯七十里,

子男五十里。

不能五十里者,

不合於天子,

附於諸侯

曰附庸。

# src: LIJI 05.01.03; Couvreur 1.263f; Su1n Xïda4n 3.63; Jia1ng Yi4hua2 186; Yishu 11:15.18a; tr. Legge 1.210;

# dating: 8110

天子之三公之田視公侯,

天子之卿視伯,

天子之大夫視子男,

天子之元士視附庸。

KR1d0052_tls_005-2a

# src: LIJI 05.01.04; Couvreur 1.265f; Su1n Xïda4n 3.64; Jia1ng Yi4hua2 186f; Yishu 11:15.21a-21b; tr. Legge 1.210;

# dating: 8110

5.2制:

農田百畝。

百畝之分:

上農夫食九人,

其次食八人,

其次食七人,

其次食六人;

下農夫食五人。

庶人在官者,

其祿以是為差也。

# src: LIJI 05.01.05; Couvreur 1.266f; Su1n Xïda4n 3.66; Jia1ng Yi4hua2 187; Yishu 11:15.25b; tr. Legge 1.210;

# dating: 8110

諸侯之下士視上農夫。

祿足以代其耕也。

中士倍下士,

上士倍中士,

下大夫倍上士;

卿,

四大夫祿;

君,

十卿祿。

# src: LIJI 05.01.06; Couvreur 1.266f; Su1n Xïda4n 3.66; Jia1ng Yi4hua2 187; Yishu 11:15.25b; tr. Legge 1.210;

# dating: 8110

次國之卿,

三大夫祿;

君,

十卿祿。

小國之卿,

倍大夫祿,

君,十卿祿。

KR1d0052_tls_005-3a

# src: LIJI 05.01.07; Couvreur 1.266f; Su1n Xïda4n 3.66f; Jia1ng Yi4hua2 187; Yishu 11:15.28a-30a; tr. Legge 1.211;

# dating: 8110

5.3次國之上卿,

位當大國之中,

中當其下,

下當其上大夫。

小國之上卿,

位當大國之下卿,

中當其上大夫,

下當其下大夫,

其有中士下士者,

數各居其上之三分。

KR1d0052_tls_005-4a

# src: LIJI 05.01.08; Couvreur 1.268f; Su1n Xïda4n 3.67; Jia1ng Yi4hua2 188; Yishu 11:15.32a-32b; tr. Legge 1.211;

# dating: 8110

5.4凡四海之內九州,

州方千里。

州,

建百里之國三十,

七十里之國六十,

五十里之國百有二十,

凡二百一十國;

# src: LIJI 05.01.09; Couvreur 1.268f; Su1n Xïda4n 3.67; Jia1ng Yi4hua2 188; Yishu 11:15.32b; tr. Legge 1.211;

# dating: 8110

名山大澤不以封,

其餘以為附庸間田。

八州,

州二百一十國。

KR1d0052_tls_005-5a

# src: LIJI 05.01.10; Couvreur 1.268f; Su1n Xïda4n 3.68; Jia1ng Yi4hua2 188; Yishu 11:15.35a; tr. Legge 1.212;

# dating: 8110

5.5天子之縣內,

方百里之國九,

七十里之國二十有一,

五十里之國六十有三,

凡九十三國;

名山大澤不以朌,

其餘以祿士,

以為間田。

KR1d0052_tls_005-6a

# src: LIJI 05.01.11; Couvreur 1.268f; Su1n Xïda4n 3.68; Jia1ng Yi4hua2 188; Yishu 11:15.41a; tr. Legge 1.212;

# dating: 8110

5.6凡九州,

千七百七十三國。

天子之元士,

諸侯之附庸不與。

KR1d0052_tls_005-7a

# src: LIJI 05.02.01; Couvreur 1.269f; Su1n Xïda4n 3.69f; Jia1ng Yi4hua2 189; Yishu 11:16.1a-3a; tr. Legge 1.212;

# dating: 8110

5.7天子百里之內以共官,

千里之內以為御。

KR1d0052_tls_005-8a

5.8千里之外,

設方伯。

五國以為屬,

屬有長。

十國以為連,

連有帥。

三十國以為卒,

卒有正。

# src: LIJI 05.02.02; Couvreur 1.269f; Su1n Xïda4n 3.70; Jia1ng Yi4hua2 189; Yishu 11:16.3a; tr. Legge 1.212;

# dating: 8110

二百一十國以為州,

州有伯。

八州八伯,

五十六正,

百六十八帥,

三百三十六長。

八伯各以其屬

屬於天子之老二人,

分天下以為左右,

曰二伯。

KR1d0052_tls_005-9a

# src: LIJI 05.02.03; Couvreur 1.269f; Su1n Xïda4n 3.71; Jia1ng Yi4hua2 189; Yishu 11:16.7a; tr. Legge 1.213;

# dating: 8110

5.9千里之內曰甸,

千里之外

曰采,

曰流。

KR1d0052_tls_005-10a

# src: LIJI 05.02.04; Couvreur 1.271f; Su1n Xïda4n 3.71; Jia1ng Yi4hua2 189; Yishu 11:16.9a; tr. Legge 1.213;

# dating: 8110

5.10天子:

三公,

九卿,

二十七大夫,

八十一元士。

KR1d0052_tls_005-11a

# src: LIJI 05.02.05; Couvreur 1.271f; Su1n Xïda4n 3.72; Jia1ng Yi4hua2 189f; Yishu 11:16.10a; tr. Legge 1.213;

# dating: 8110

5.11大國:

三卿;

皆命於天子;

下大夫五人,

上士二十七人。

KR1d0052_tls_005-12a

5.12次國:

三卿;

二卿命於天子,

一卿命於其君;

# src: LIJI 05.02.06; Couvreur 1.271f; Su1n Xïda4n 3.72; Jia1ng Yi4hua2 190; Yishu 11:16.10a; tr. Legge 1.213;

# dating: 8110

下大夫五人,

上士二十七人。

KR1d0052_tls_005-13a

5.13小國:

二卿;

皆命於其君;

下大夫五人,

上士二十七人。

KR1d0052_tls_005-14a

# src: LIJI 05.02.07; Couvreur 1.272f; Su1n Xïda4n 3.73; Jia1ng Yi4hua2 190; Yishu 11:16.13a-14b; tr. Legge 1.214;

# dating: 8110

5.14天子使其大夫為三監,

監於方伯之國,

國三人。

天子之縣內諸侯,

祿也;

KR1d0052_tls_005-15a

5.15外諸侯,

嗣也。

KR1d0052_tls_005-16a

# src: LIJI 05.02.08; Couvreur 1.273f; Su1n Xïda4n 3.74; Jia1ng Yi4hua2 191; Yishu 11:16.17b; tr. Legge 1.214;

# dating: 8110

5.16制:

三公,

一命卷;

若有加,

則賜也。

不過九命。

次國之君,

不過七命;

小國之君,

不過五命。

KR1d0052_tls_005-17a

# src: LIJI 05.02.09; Couvreur 1.273f; Su1n Xïda4n 3.75; Jia1ng Yi4hua2 191; Yishu 11:16.20a; tr. Legge 1.215;

# dating: 8110

5.17大國之卿,

不過三命;

下卿再命,

小國之卿

與下大夫一命。

KR1d0052_tls_005-18a

# src: LIJI 05.02.10; Couvreur 1.274f; Su1n Xïda4n 3.76; Jia1ng Yi4hua2 191; Yishu 11:16.21b; tr. Legge 1.215;

# dating: 8110

5.18凡官民材,

必先論之。

論辨然後使之,

任事然後爵之,

位定然後祿之。

KR1d0052_tls_005-19a

# src: LIJI 05.02.11; Couvreur 1.274f; Su1n Xïda4n 3.76; Jia1ng Yi4hua2 191; Yishu 11:16.22b; tr. Legge 1.215;

# dating: 8110

5.19爵人於朝,

與士共之。

刑人於市,

與眾棄之。

# src: LIJI 05.02.12; Couvreur 1.274f; Su1n Xïda4n 3.76; Jia1ng Yi4hua2 191; Yishu 11:16.22b; tr. Legge 1.215;

# dating: 8110

是故公家不畜刑人,

大夫弗養,

士遇之塗弗與言也;

屏之四方,

唯其所之,

不及以政,

亦弗欲生也。

KR1d0052_tls_005-20a

# src: LIJI 05.02.13; Couvreur 1.275f; Su1n Xïda4n 3.77; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.24a-27b; tr. Legge 1.216;

# dating: 8110

5.20諸侯之於天子也,

比年一小聘,

三年一大聘,

五年一朝。

KR1d0052_tls_005-21a

5.21天子五年一巡守:

KR1d0052_tls_005-22a

# src: LIJI 05.02.14; Couvreur 1.275f; Su1n Xïda4n 3.78; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.29a; tr. Legge 1.216;

# dating: 8110

5.22歲二月,

東巡守,至于岱宗,

柴而望祀山川;

覲諸侯;

問百年者,就見之。

命大師陳詩

以觀民風,

命市納賈

以觀民之所好惡。

志淫好辟。

# src: LIJI 05.02.15; Couvreur 1.275f; Su1n Xïda4n 3.78f; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.29a; tr. Legge 1.216;

# dating: 8110

命典禮考時月,

定日,

同律,

禮樂制度衣服正之。

# src: LIJI 05.02.16; Couvreur 1.276f; Su1n Xïda4n 3.79; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.32b; tr. Legge 1.217;

# dating: 8110

山川神祇,

有不舉者,

為不敬;

不敬者,

君削以地。

宗廟,

有不順者,

為不孝;

不孝者,

君絀以爵。

# src: LIJI 05.02.17; Couvreur 1.276f; Su1n Xïda4n 3.79; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.32b; tr. Legge 1.217;

# dating: 8110

變禮易樂者,

為不從;

不從者,

君流。

革制度衣服者,

為畔,

畔者君討。

有功德於民者,

加地進律。

# src: LIJI 05.02.18; Couvreur 1.277f; Su1n Xïda4n 3.80; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.34a; tr. Legge 1.217;

# dating: 8110

五月,

南巡守,至于南嶽,

如東巡守之禮。

八月,

西巡守,至于西嶽,

如南巡守之禮。

十有一月,

北巡守,至于北嶽,

如西巡守之禮。

# src: LIJI 05.02.19; Couvreur 1.277f; Su1n Xïda4n 3.80; Jia1ng Yi4hua2 192; Yishu 11:16.34a; tr. Legge 1.217;

# dating: 8110

假于祖、禰,

用特。

KR1d0052_tls_005-23a

# src: LIJI 05.02.20; Couvreur 1.278f; Su1n Xïda4n 3.80; Jia1ng Yi4hua2 193; Yishu 11:16.36a; tr. Legge 1.218;

# dating: 8110

5.23天子將出,

類乎上帝,

宜乎社,

造乎禰,

諸侯將出,

宜乎社,

造乎禰。

KR1d0052_tls_005-24a

# src: LIJI 05.02.21; Couvreur 1.278f; Su1n Xïda4n 3.i1; Jia1ng Yi4hua2 194; Yishu 11:16.39b-40b; tr. Legge 1.218;

# dating: 8110

5.24天子無事與諸侯相見曰朝,

考禮、正刑、一德,

以尊于天子。

天子賜諸侯樂,

則以柷將之;

賜伯子男樂,

則以鼗將之。

KR1d0052_tls_005-25a

# src: LIJI 05.02.22; Couvreur 1.280f; Su1n Xïda4n 3.i1; Jia1ng Yi4hua2 194; Yishu 11:16.40b; tr. Legge 1.219;

# dating: 8110

5.25諸侯,

賜弓矢

然後征,

賜鈇鉞

然後殺,

賜圭瓚

然後為鬯。

未賜圭瓚,

則資鬯於天子。

KR1d0052_tls_005-26a

# src: LIJI 05.02.23; Couvreur 1.280f; Su1n Xïda4n 3.i2; Jia1ng Yi4hua2 194f; Yishu 11:16.42b; tr. Legge 1.219;

# dating: 8110

5.26天子命之教,

然後為學。

小學在公宮南之左,

大學在郊。

天子曰辟廱,

諸侯曰頖宮。

KR1d0052_tls_005-27a

# src: LIJI 05.02.24; Couvreur 1.2i1; Su1n Xïda4n 3.i3; Jia1ng Yi4hua2 195; Yishu 11:16.44b; tr. Legge 1.220;

# dating: 8110

5.27天子將出征,

類乎上帝,

宜乎社,

造乎禰,

禡於所征之地。

# src: LIJI 05.02.25; Couvreur 1.2i1; Su1n Xïda4n 3.i3; Jia1ng Yi4hua2 195; Yishu 11:16.44b-45a; tr. Legge 1.220;

# dating: 8110

受命於祖,

受成於學。

出征,

執有罪,

反,

釋奠于學,

以訊馘告。

KR1d0052_tls_005-28a

# src: LIJI 05.02.26; Couvreur 1.2i2f; Su1n Xïda4n 3.i4; Jia1ng Yi4hua2 196; Yishu 11:16.47a-48b; tr. Legge 1.220;

# dating: 8110

5.28天子諸侯

無事

則歲三田。

一為乾豆,

二為賓客,

三為充君之庖。

無事而不田,

曰不敬;

田不以禮,

曰暴天物。

# src: LIJI 05.02.27; Couvreur 1.2i2f; Su1n Xïda4n 3.85; Jia1ng Yi4hua2 196; Yishu 11:16.49a; tr. Legge 1.220;

# dating: 8110

天子不合圍,

諸侯不掩群。

天子殺則下大綏,

諸侯殺則下小綏,

大夫殺則止佐車。

佐車止,

則百姓田獵。

# src: LIJI 05.02.28; Couvreur 1.2i2f; Su1n Xïda4n 3.85; Jia1ng Yi4hua2 196; Yishu 11:16.51a; tr. Legge 1.221;

# dating: 8110

獺祭魚,

然後虞人入澤梁。

豺祭獸,

然後田獵。

鳩化為鷹,

然後設罻羅。

草木零落,

然後入山林。

# src: LIJI 05.02.29; Couvreur 1.2i2f; Su1n Xïda4n 3.85; Jia1ng Yi4hua2 196; Yishu 11:16.51a; tr. Legge 1.221;

# dating: 8110

昆蟲未蟄,

不以火田。

不麛,

不卵,

不殺胎,

不殀夭,

不覆巢。

KR1d0052_tls_005-29a

# src: LIJI 05.02.30; Couvreur 1.2i4f; Su1n Xïda4n 4.1; Jia1ng Yi4hua2 197; Yishu 11:16.53b; tr. Legge 1.221;

# dating: 8110

5.29冢宰制國用,

必於歲之杪,

五穀皆入

然後制國用。

用地小大,

視年之豐秏。

以三十年之通制國用,

量入以為出,

# src: LIJI 05.02.31; Couvreur 1.2i4f; Su1n Xïda4n 4.1f; Jia1ng Yi4hua2 197; Yishu 11:16.55b; tr. Legge 1.222;

# dating: 8110

祭用數之仂。

喪,

三年不祭,

唯祭天地社稷

為越紼而行事。

喪用三年之仂。

喪祭,

用不足曰暴,

有餘曰浩。

# src: LIJI 05.02.32; Couvreur 1.2i4f; Su1n Xïda4n 4.3; Jia1ng Yi4hua2 197; Yishu 11:16.55b-58b; tr. Legge 1.222;

# dating: 8110

祭,

豐年不奢,

凶年不儉。

國無九年之蓄

曰不足,

無六年之蓄

曰急,

無三年之蓄

曰國非其國也。

# src: LIJI 05.02.33; Couvreur 1.2i4f; Su1n Xïda4n 4.3; Jia1ng Yi4hua2 197; Yishu 11:16.58b; tr. Legge 1.222;

# dating: 8110

三年耕,

必有一年之食;

九年耕,

必有三年之食。

以三十年之通,

雖有凶旱水溢,

民無菜色,

然後天子食,

日舉以樂。

# src: LIJI 05.03.01; Couvreur 1.286; Su1n Xïda4n 4.4; Jia1ng Yi4hua2 198; Yishu 12:17.1a; tr. Legge 1.222;

# dating: 8110

天子七日而殯,

七月而葬。

諸侯五日而殯,

五月而葬。

大夫,

士,

庶人,

三日而殯,

三月而葬。

# src: LIJI 05.03.02; Couvreur 1.286; Su1n Xïda4n 4.5f; Jia1ng Yi4hua2 198; Yishu 12:17.1a-4b; tr. Legge 1.223;

# dating: 8110

三年之喪,

自天子達,

庶人縣封,

葬不為雨止,

不封不樹,

喪不貳事,

自天子達於庶人。

喪從死者,

祭從生者。

支子不祭。

KR1d0052_tls_005-30a

# src: LIJI 05.03.03; Couvreur 1.287f; Su1n Xïda4n 4.6; Jia1ng Yi4hua2 199; Yishu 12:17.6a; tr. Legge 1.223;

# dating: 8110

5.30天子七廟,

三昭三穆,

與大祖之廟而七。

諸侯五廟,

二昭二穆,

與大祖之廟而五。

# src: LIJI 05.03.04; Couvreur 1.287f; Su1n Xïda4n 4.6; Jia1ng Yi4hua2 199; Yishu 12:17.6a; tr. Legge 1.223;

# dating: 8110

大夫三廟,

一昭一穆,

與大祖之廟而三。

士一廟,

庶人祭於寢。

KR1d0052_tls_005-31a

# src: LIJI 05.03.05; Couvreur 1.289f; Su1n Xïda4n 4.10; Jia1ng Yi4hua2 199; Yishu 12:17.16a; tr. Legge 1.224;

# dating: 8110

5.31天子諸侯宗廟之祭:

春曰礿,

夏曰禘,

秋曰嘗,

冬曰烝。

# src: LIJI 05.03.06; Couvreur 1.289f; Su1n Xïda4n 4.10; Jia1ng Yi4hua2 199; Yishu 12:17.18b-20a; tr. Legge 1.225;

# dating: 8110

天子祭天地,

諸侯祭社稷,

大夫祭五祀。

天子祭天下名山大川:

五嶽視三公,

四瀆視諸侯。

諸侯祭名山大川之在其地者。

KR1d0052_tls_005-32a

5.32天子諸侯祭因國之在其地而無主後者。

KR1d0052_tls_005-33a

# src: LIJI 05.03.07; Couvreur 1.289f; Su1n Xïda4n 4.11f; Jia1ng Yi4hua2 200; Yishu 12:17.21a; tr. Legge 1.226;

# dating: 8110

5.33天子犆礿,

祫禘,

祫嘗,

祫烝。

諸侯礿則不禘,

禘則不嘗,

嘗則不烝,

烝則不礿。

# src: LIJI 05.03.08; Couvreur 1.289f; Su1n Xïda4n 4.15; Jia1ng Yi4hua2 200; Yishu 12:17.21a; tr. Legge 1.226;

# dating: 8110

諸侯礿,

犆;

禘,

一犆一祫;

嘗,

祫;

烝,

祫。

KR1d0052_tls_005-34a

# src: LIJI 05.03.09; Couvreur 1.291f; Su1n Xïda4n 4.15; Jia1ng Yi4hua2 201; Yishu 12:17.26b; tr. Legge 1.226;

# dating: 8110

5.34天子社稷皆大牢,

諸侯社稷皆少牢。

大夫士宗廟之祭,

有田則祭,

無田則薦。

# src: LIJI 05.03.10; Couvreur 1.291f; Su1n Xïda4n 4.16; Jia1ng Yi4hua2 201; Yishu 12:17.26b; tr. Legge 1.226;

# dating: 8110

庶人春薦韭,

夏薦麥,

秋薦黍,

冬薦稻。

韭以卵,

麥以魚,

黍以豚,

稻以鴈。

# src: LIJI 05.03.11; Couvreur 1.292; Su1n Xïda4n 4.17; Jia1ng Yi4hua2 201; Yishu 12:17.29a; tr. Legge 1.227;

# dating: 8110

祭天地之牛,

角繭栗;

宗廟之牛,

角握;

賓客之牛,

角尺。

# src: LIJI 05.03.12; Couvreur 1.292; Su1n Xïda4n 4.17; Jia1ng Yi4hua2 201; Yishu 12:17.29a; tr. Legge 1.227;

# dating: 8110

諸侯無故不殺牛,

大夫無故不殺羊,

士無故不殺犬豕,

庶人無故不食珍。

KR1d0052_tls_005-35a

5.35庶羞不踰牲,

燕衣不踰祭服,

寢不踰廟。

KR1d0052_tls_005-36a

# src: LIJI 05.03.13; Couvreur 1.293f; Su1n Xïda4n 4.17f; Jia1ng Yi4hua2 201f; Yishu 12:17.31a; tr. Legge 1.227;

# dating: 8110

5.36古者:

公田,

藉而不稅。

市,

廛而不稅。

關,

譏而不征。

林麓川澤,

以時入而不禁。

# src: LIJI 05.03.14; Couvreur 1.293f; Su1n Xïda4n 4.19; Jia1ng Yi4hua2 202; Yishu 12:17.31a; tr. Legge 1.227;

# dating: 8110

夫圭田無征。

KR1d0052_tls_005-37a

5.37用民之力,

歲不過三日。

KR1d0052_tls_005-38a

5.38田里不粥,

墓地不請。

KR1d0052_tls_005-39a

# src: LIJI 05.03.15; Couvreur 1.294; Su1n Xïda4n 4.20; Jia1ng Yi4hua2 202; Yishu 12:17.36a; tr. Legge 1.228;

# dating: 8110

5.39司空執度

度地,

居民山川沮澤,

時四時。

量地遠近,

興事任力。

凡使民:

任老者之事,

食壯者之食。

KR1d0052_tls_005-40a

# src: LIJI 05.03.16; Couvreur 1.294f; Su1n Xïda4n 4.21; Jia1ng Yi4hua2 203; Yishu 12:17.38a; tr. Legge 1.228;

# dating: 8110

5.40凡居民材,

必因天地

寒煖燥濕,

廣谷大川異制。

民生其間者異俗:

剛柔輕重遲速異齊,

五味異和,

器械異制,

衣服異宜。

# src: LIJI 05.03.17; Couvreur 1.294f; Su1n Xïda4n 4.21; Jia1ng Yi4hua2 203; Yishu 12:17.38a; tr. Legge 1.228;

# dating: 8110

脩其教,

不易其俗;

齊其政,

不易其宜。

# src: LIJI 05.03.18; Couvreur 1.295f; Su1n Xïda4n 4.22; Jia1ng Yi4hua2 203; Yishu 12:17.41a; tr. Legge 1.229;

# dating: 8110

中國戎夷,

五方之民,

皆有性也,

不可推移。

東方曰夷,

被髮文身,

有不火食者矣。

南方曰蠻,

雕題交趾,

有不火食者矣。

# src: LIJI 05.03.19; Couvreur 1.295f; Su1n Xïda4n 4.22; Jia1ng Yi4hua2 203; Yishu 12:17.41a; tr. Legge 1.229;

# dating: 8110

西方曰戎,

被髮衣皮,

有不粒食者矣。

北方曰狄,

衣羽毛穴居,

有不粒食者矣。

# src: LIJI 05.03.20; Couvreur 1.295f; Su1n Xïda4n 4.22f; Jia1ng Yi4hua2 203; Yishu 12:17.41a; tr. Legge 1.229;

# dating: 8110

中國、

夷、蠻、戎、狄,

皆有安居、

和味、

宜服、

利用、

備器,

五方之民,

言語不通,

嗜欲不同。

# src: LIJI 05.03.21; Couvreur 1.295f; Su1n Xïda4n 4.23; Jia1ng Yi4hua2 203; Yishu 12:17.41a; tr. Legge 1.229;

# dating: 8110

達其志,

通其欲:

東方曰寄,

南方曰象,

西方曰狄鞮,

北方曰譯。

KR1d0052_tls_005-41a

# src: LIJI 05.03.22; Couvreur 1.297; Su1n Xïda4n 4.23; Jia1ng Yi4hua2 204; Yishu 12:17.43a; tr. Legge 1.230;

# dating: 8110

5.41凡居民,

量地以制邑,

度地以居民。

# src: LIJI 05.03.23; Couvreur 1.297; Su1n Xïda4n 4.23; Jia1ng Yi4hua2 204; Yishu 12:17.43a-43b; tr. Legge 1.230;

# dating: 8110

地、邑、民居,

必參相得也。

無曠土,

無游民,

食節事時,

民咸安其居,

樂事勸功,

尊君親上,

然後興學。

KR1d0052_tls_005-42a

# src: LIJI 05.04.01; Couvreur 1.297f; Su1n Xïda4n 4.24; Jia1ng Yi4hua2 204f; Yishu 12:18.1a; tr. Legge 1.230;

# dating: 8110

5.42司徒脩六禮以節民性,

明七教以興民德,

齊八政以防淫,

一道德以同俗,

養耆老以致孝,

恤孤獨以逮不足,

上賢以崇德,

簡不肖以絀惡。

# src: LIJI 05.04.02; Couvreur 1.298f; Su1n Xïda4n 4.24; Jia1ng Yi4hua2 205; Yishu 12:18.5a; tr. Legge 1.231;

# dating: 8110

命鄉,

簡不帥教者以告。

耆老皆朝于庠,

元日,

習射上功,

習鄉上齒,

大司徒帥國之俊士

與執事焉。

# src: LIJI 05.04.03; Couvreur 1.298f; Su1n Xïda4n 4.25; Jia1ng Yi4hua2 205; Yishu 12:18.5b; tr. Legge 1.231;

# dating: 8110

不變,

命國之右鄉,

簡不帥教者移之左,

命國之左鄉,

簡不帥教者移之右,

如初禮。

# src: LIJI 05.04.04; Couvreur 1.298f; Su1n Xïda4n 4.25; Jia1ng Yi4hua2 205; Yishu 12:18.5b; tr. Legge 1.231;

# dating: 8110

不變,

移之郊,

如初禮。

不變,

移之遂,

如初禮。

不變,

屏之遠方,

終身不齒。

# src: LIJI 05.04.05; Couvreur 1.300f; Su1n Xïda4n 4.26; Jia1ng Yi4hua2 206; Yishu 12:18.8a-8b; tr. Legge 1.232;

# dating: 8110

命鄉,

論秀士,

升之司徒,

曰選士。

司徒論選士之秀者而升之學,

曰俊士。

# src: LIJI 05.04.06; Couvreur 1.300f; Su1n Xïda4n 4.26; Jia1ng Yi4hua2 206; Yishu 12:18.8b-11b; tr. Legge 1.232;

# dating: 8110

升於司徒者,

不征於鄉;

升於學者,

不征於司徒,

曰造士。

樂正崇四術,

立四教,

順先王《詩》、《書》、《禮》、《樂》以造士。

# src: LIJI 05.04.07; Couvreur 1.300f; Su1n Xïda4n 4.26; Jia1ng Yi4hua2 206; Yishu 12:18.12a; tr. Legge 1.232;

# dating: 8110

春秋教以《禮》、《樂》,

冬夏教以《詩》、《書》。

王大子,王子,

群后之大子,

公卿、大夫、元士之適子,

國之俊選,

皆造焉。

凡入學以齒。

# src: LIJI 05.04.08; Couvreur 1.301f; Su1n Xïda4n 4.28; Jia1ng Yi4hua2 207; Yishu 12:18.15b; tr. Legge 1.233;

# dating: 8110

將出學,

小胥、大胥、

小樂正

簡不帥教者

以告于大樂正。

大樂正以告于王。

王命三公、

九卿、大夫、元士皆入學。

# src: LIJI 05.04.09; Couvreur 1.301f; Su1n Xïda4n 4.28; Jia1ng Yi4hua2 207; Yishu 12:18.15b; tr. Legge 1.233;

# dating: 8110

不變,

王親視學。

不變,

王三日不舉,

屏之遠方。

西方曰棘,

東方曰寄,

終身不齒。

# src: LIJI 05.04.10; Couvreur 1.302; Su1n Xïda4n 4.28; Jia1ng Yi4hua2 207; Yishu 12:18.16b; tr. Legge 1.234;

# dating: 8110

大樂正論造士之秀者

以告于王,

而升諸司馬,

曰進士。

# src: LIJI 05.04.11; Couvreur 1.302; Su1n Xïda4n 4.29; Jia1ng Yi4hua2 207; Yishu 12:18.20b-21a; tr. Legge 1.234;

# dating: 8110

司馬辨論官材,

論進士之賢者

以告於王,

而定其論。

論定然後官之,

任官然後爵之,

位定然後祿之。

# src: LIJI 05.04.12; Couvreur 1.303f; Su1n Xïda4n 4.30; Jia1ng Yi4hua2 208; Yishu 12:18.24b-26b; tr. Legge 1.234;

# dating: 8110

大夫廢其事,

終身不仕,

死以士禮葬之。

有發,

則命大司徒教士以車甲。

凡執技論力,

適四方,

臝股肱,

決射御。

# src: LIJI 05.04.13; Couvreur 1.303f; Su1n Xïda4n 4.30; Jia1ng Yi4hua2 208; Yishu 12:18.26b; tr. Legge 1.235;

# dating: 8110

凡執技以事上者:

祝、史、射、御、醫、卜及百工。

凡執技以事上者:

不貳事,

不移官,

出鄉不與士齒。

仕於家者,

出鄉不與士齒。

KR1d0052_tls_005-43a

# src: LIJI 05.04.14; Couvreur 1.304f; Su1n Xïda4n 4.31f; Jia1ng Yi4hua2 209; Yishu 12:18.30a-31b; tr. Legge 1.235;

# dating: 8110

5.43司寇正刑

明辟以聽獄訟。

必三刺。

有旨無簡不聽。

附從輕,

赦從重。

KR1d0052_tls_005-44a

5.44凡制五刑,

必即天論,

郵罰麗於事。

# src: LIJI 05.04.15; Couvreur 1.304f; Su1n Xïda4n 4.32; Jia1ng Yi4hua2 209; Yishu 12:18.33a; tr. Legge 1.236;

# dating: 8110

凡聽五刑之訟,

必原父子之親,

立君臣之義以權之。

意論輕重之序,

慎測淺深之量以別之。

# src: LIJI 05.04.16; Couvreur 1.304f; Su1n Xïda4n 4.32; Jia1ng Yi4hua2 209; Yishu 12:18.33a; tr. Legge 1.236;

# dating: 8110

悉其聰明,

致其忠愛以盡之。

疑獄,

氾與眾共之;

眾疑,

赦之。

必察小大之比以成之。

# src: LIJI 05.04.17; Couvreur 1.306f; Su1n Xïda4n 4.33; Jia1ng Yi4hua2 210; Yishu 12:18.35a-35b; tr. Legge 1.236;

# dating: 8110

成獄辭,

史以獄成告於正,

正聽之。

正以獄成告于大司寇,

大司寇聽之棘木之下。

大司寇以獄之成告於王,

王命三公參聽之。

三公以獄之成告於王,

王三又,

然後制刑。

# src: LIJI 05.04.18; Couvreur 1.306f; Su1n Xïda4n 4.33f; Jia1ng Yi4hua2 210; Yishu 12:18.37a-37b; tr. Legge 1.237;

# dating: 8110

凡作刑罰,

輕無赦。

刑者侀也,

侀者成也,

一成而不可變,

故君子盡心焉。

# src: LIJI 05.04.19; Couvreur 1.307f; Su1n Xïda4n 4.34; Jia1ng Yi4hua2 210; Yishu 12:18.38a; tr. Legge 1.237;

# dating: 8110

析言破律,

亂名改作,

執左道以亂政,

殺。

作淫聲、異服、奇技、

奇器以疑眾,

殺。

# src: LIJI 05.04.20; Couvreur 1.307f; Su1n Xïda4n 4.34f; Jia1ng Yi4hua2 210; Yishu 12:18.38a; tr. Legge 1.237;

# dating: 8110

行偽而堅,

言偽而辯,

學非而博,

順非而澤以疑眾,

殺。

假於鬼神、

時日、卜筮以疑眾,

殺。

此四誅者,

不以聽。

# src: LIJI 05.04.21; Couvreur 1.307f; Su1n Xïda4n 4.35; Jia1ng Yi4hua2 210; Yishu 12:18.39b; tr. Legge 1.238;

# dating: 8110

凡執禁以齊眾,

不赦過。

# src: LIJI 05.04.22; Couvreur 1.308f; Su1n Xïda4n 4.35f; Jia1ng Yi4hua2 211; Yishu 12:18.39b-40a; tr. Legge 1.238;

# dating: 8110

有圭璧、金璋

不粥於市。

命服、命車

不粥於市。

宗廟之器

不粥於市。

犧牲不粥於市。

戎器不粥於市。

用器不中度,

不粥於市。

# src: LIJI 05.04.23; Couvreur 1.308f; Su1n Xïda4n 4.36; Jia1ng Yi4hua2 211; Yishu 12:18.40a; tr. Legge 1.238;

# dating: 8110

兵車不中度,

不粥於市。

布帛精麤不中數,

幅廣狹不中量,

不粥於市。

姦色亂正色,

不粥於市。

錦文、珠玉成器

不粥於市。

# src: LIJI 05.04.24; Couvreur 1.308f; Su1n Xïda4n 4.36; Jia1ng Yi4hua2 211; Yishu 12:18.40a; tr. Legge 1.238;

# dating: 8110

衣服飲食

不粥於市。

五穀不時,

果實未孰,

不粥於市。

木不中伐,

不粥於市,

禽獸魚鱉不中殺,

不粥於市。

# src: LIJI 05.04.25; Couvreur 1.308f; Su1n Xïda4n 4.37; Jia1ng Yi4hua2 211; Yishu 12:18.40a; tr. Legge 1.238;

# dating: 8110

關執禁以譏,

禁異服,

識異言。

KR1d0052_tls_005-45a

# src: LIJI 05.04.26; Couvreur 1.310f; Su1n Xïda4n 4.37; Jia1ng Yi4hua2 212; Yishu 12:18.43b; tr. Legge 1.238;

# dating: 8110

5.45大史典禮,

執簡記,

奉諱惡。

KR1d0052_tls_005-46a

5.46天子齊戒受諫。

# src: LIJI 05.04.27; Couvreur 1.311f; Su1n Xïda4n 4.38; Jia1ng Yi4hua2 212; Yishu 12:18.45a; tr. Legge 1.239;

# dating: 8110

司會以歲之成

質於天子,

冢宰齊戒受質。

大樂正、

大司寇、

市,

三官以其成

從質於天子。

# src: LIJI 05.04.28; Couvreur 1.311f; Su1n Xïda4n 4.38; Jia1ng Yi4hua2 212; Yishu 12:18.45a-45b; tr. Legge 1.239;

# dating: 8110

大司徒、

大司馬、

大司空齊戒受質,

百官各以其成

質於三官。

大司徒、

大司馬、

大司空以百官之成

質於天子,

百官齊戒受質。

# src: LIJI 05.04.29; Couvreur 1.311f; Su1n Xïda4n 4.38; Jia1ng Yi4hua2 212; Yishu 12:18.45b; tr. Legge 1.239;

# dating: 8110

然後,

休老勞農,

成歲事,

制國用。

KR1d0052_tls_005-47a

# src: LIJI 05.05.01; Couvreur 1.312f; Su1n Xïda4n 4.39f; Jia1ng Yi4hua2 213; Yishu 13:19.1a-6a; tr. Legge 1.240;

# dating: 8110

5.47凡養老:

有虞氏以燕禮,

夏后氏以饗禮,

殷人以食禮,

周人脩而兼用之。

五十養於鄉,

六十養於國,

七十養於學,

達於諸侯。

KR1d0052_tls_005-48a

# src: LIJI 05.05.02; Couvreur 1.313f; Su1n Xïda4n 4.42; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.6a; tr. Legge 1.240;

# dating: 8110

5.48八十拜君命,

一坐再至,

瞽亦如之。

九十使人受。

# src: LIJI 05.05.03; Couvreur 1.313f; Su1n Xïda4n 4.43; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.7b; tr. Legge 1.240;

# dating: 8110

五十異粻,

六十宿肉,

七十貳膳,

八十常珍;

九十

飲食不離寢,

膳飲從於遊可也。

# src: LIJI 05.05.04; Couvreur 1.313f; Su1n Xïda4n 4.43; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.8b; tr. Legge 1.241;

# dating: 8110

六十歲制,

七十時制,

八十月制;

九十日脩,

唯絞、紟、衾、冒

死而后制。

# src: LIJI 05.05.05; Couvreur 1.313f; Su1n Xïda4n 4.43; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.9b; tr. Legge 1.241;

# dating: 8110

五十始衰,

六十非肉不飽,

七十非帛不煖,

八十非人不煖,

九十

雖得人不煖矣。

# src: LIJI 05.05.06; Couvreur 1.315f; Su1n Xïda4n 4.44; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.9b-10a; tr. Legge 1.241;

# dating: 8110

五十杖於家,

六十杖於鄉,

七十杖於國,

八十杖於朝,

九十者,

天子欲有問焉,

則就其室,

以珍從。

# src: LIJI 05.05.07; Couvreur 1.315f; Su1n Xïda4n 4.44; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.10b-11b; tr. Legge 1.241;

# dating: 8110

七十不俟朝,

八十月告存,

九十日有秩。

五十不從力政,

六十不與服戎,

七十不與賓客之事,

八十齊喪之事弗及也。

# src: LIJI 05.05.08; Couvreur 1.315f; Su1n Xïda4n 4.45; Jia1ng Yi4hua2 214; Yishu 13:19.13b; tr. Legge 1.241;

# dating: 8110

五十而爵,

六十不親學,

七十致政。

唯衰麻為喪。

KR1d0052_tls_005-49a

# src: LIJI 05.05.09; Couvreur 1.316f; Su1n Xïda4n 4.45; Jia1ng Yi4hua2 215; Yishu 13:19.14b; tr. Legge 1.242;

# dating: 8110

5.49有虞氏養國老於上庠,

養庶老於下庠。

夏后氏養國老於東序,

養庶老於西序。

殷人養國老於右學,

養庶老於左學。

周人養國老於東膠,

養庶老於虞庠:

虞庠在國之西郊。

# src: LIJI 05.05.10; Couvreur 1.316f; Su1n Xïda4n 4.45f; Jia1ng Yi4hua2 215; Yishu 13:19.19b-21b; tr. Legge 1.242;

# dating: 8110

有虞氏皇而祭,

深衣而養老。

夏后氏收而祭,

燕衣而養老。

殷人冔而祭,

縞衣而養老。

周人冕而祭,

玄衣而養老。

凡三王養老皆引年。

# src: LIJI 05.05.11; Couvreur 1.317f; Su1n Xïda4n 4.47; Jia1ng Yi4hua2 216; Yishu 13:19.21b; tr. Legge 1.243;

# dating: 8110

八十者一子不從政,

九十者其家不從政,

廢疾非人不養者

一人不從政。

父母之喪,

三年不從政。

# src: LIJI 05.05.12; Couvreur 1.317f; Su1n Xïda4n 4.47; Jia1ng Yi4hua2 216; Yishu 13:19.21b; tr. Legge 1.243;

# dating: 8110

齊衰、大功之喪,

三月不從政。

將徙於諸侯,

三月不從政。

自諸侯來徙家,

期不從政。

KR1d0052_tls_005-50a

# src: LIJI 05.05.13; Couvreur 1.318f; Su1n Xïda4n 4.47; Jia1ng Yi4hua2 217; Yishu 13:19.23b-24a; tr. Legge 1.243;

# dating: 8110

5.50少而無父者謂之孤,

老而無子者謂之獨,

老而無妻者謂之矜,

老而無夫者謂之寡。

此四者,

天民之窮而無告者也,

皆有常餼。

KR1d0052_tls_005-51a

5.51瘖、聾、跛、

躃、斷者、侏儒、百工,

各以其器食之。

KR1d0052_tls_005-52a

# src: LIJI 05.05.14; Couvreur 1.319f; Su1n Xïda4n 4.48; Jia1ng Yi4hua2 217; Yishu 13:19.25b; tr. Legge 1.244;

# dating: 8110

5.52道路:

男子由右,

婦人由左,

車從中央。

父之齒隨行,

兄之齒鴈行,

朋友不相踰。

輕任并,

重任分,

班白不提挈。

# src: LIJI 05.05.15; Couvreur 1.319f; Su1n Xïda4n 4.49; Jia1ng Yi4hua2 217f; Yishu 13:19.26a-26b; tr. Legge 1.244;

# dating: 8110

君子耆老不徒行,

庶人耆老不徒食。

KR1d0052_tls_005-53a

5.53大夫祭器不假。

祭器未成,

不造燕器。

KR1d0052_tls_005-54a

# src: LIJI 05.05.16; Couvreur 1.320f; Su1n Xïda4n 4.49; Jia1ng Yi4hua2 218; Yishu 13:19.27a; tr. Legge 1.244;

# dating: 8110

5.54方一里者,為田九百畝。

方十里者,

為方一里者百,

為田九萬畝。

方百里者,

為方十里者百,

為田九十億畝。

方千里者,

為方百里者百,

為田九萬億畝。

KR1d0052_tls_005-55a

# src: LIJI 05.05.17; Couvreur 1.320f; Su1n Xïda4n 4.50; Jia1ng Yi4hua2 218; Yishu 13:19.29a; tr. Legge 1.245;

# dating: 8110

5.55自恆山至於南河,

千里而近。

自南河至於江,

千里而近。

自江至於衡山,

千里而遙。

自東河至於東海,

千里而遙。

自東河至於西河,

千里而近,

# src: LIJI 05.05.18; Couvreur 1.320f; Su1n Xïda4n 4.50; Jia1ng Yi4hua2 218; Yishu 13:19.29a; tr. Legge 1.245;

# dating: 8110

自西河至於流沙,

千里而遙。

西不盡流沙,

南不盡衡山,

東不近東海,

北不盡恆山,

凡四海之內,

斷長補短,

方三千里,

為田八十萬億一萬億畝。

# src: LIJI 05.05.19; Couvreur 1.320f; Su1n Xïda4n 4.52; Jia1ng Yi4hua2 218; Yishu 13:19.35b; tr. Legge 1.245;

# dating: 8110

方百里者,

為田九十億畝:

山陵、林麓、

川澤、溝瀆、

城郭、宮室、塗巷,

三分去一,

其餘六十億畝。

KR1d0052_tls_005-56a

# src: LIJI 05.05.20; Couvreur 1.323; Su1n Xïda4n 4.52; Jia1ng Yi4hua2 219; Yishu 13:19.36a; tr. Legge 1.246;

# dating: 8110

5.56古者以周尺八尺為步,

今以周尺六尺四寸為步。

古者百畝,

當今東田百四十六畝三十步。

古者百里,

當今百二十一里六十步四尺二寸二分。

KR1d0052_tls_005-57a

# src: LIJI 05.05.21; Couvreur 1.323f; Su1n Xïda4n 4.54; Jia1ng Yi4hua2 220; Yishu 13:19.44a; tr. Legge 1.246;

# dating: 8110

5.57方千里者,

為方百里者百。

封方百里者三十國,

其餘,方百里者七十。

又封方七十里者六十,

--為方百里者二十九,

方十里者四十。

其餘,方百里者四十,

方十里者六十;

# src: LIJI 05.05.22; Couvreur 1.323f; Su1n Xïda4n 4.54; Jia1ng Yi4hua2 220; Yishu 13:19.44a-44b; tr. Legge 1.246;

# dating: 8110

又封方五十里者百二十,

--為方百里者三十,

--其餘,

方百里者十,

方十里者六十。

名山大澤不以封,

其餘以為附庸閒田。

# src: LIJI 05.05.23; Couvreur 1.323f; Su1n Xïda4n 4.54; Jia1ng Yi4hua2 220; Yishu 13:19.44b; tr. Legge 1.246;

# dating: 8110

諸侯之有功者,

取於閒田以祿之;

其有削地者,

歸之閒田。

# src: LIJI 05.05.24; Couvreur 1.325f; Su1n Xïda4n 4.55; Jia1ng Yi4hua2 220; Yishu 13:19.46a; tr. Legge 1.246;

# dating: 8110

天子之縣內:

方千里者,為方百里者百。

封方百里者九,

其餘方百里者九十一。

又封方七十里者二十一,

--為方百里者十,

方十里者二十九,

--其餘,

方百里者八十,

方十里者七十一。

# src: LIJI 05.05.25; Couvreur 1.325f; Su1n Xïda4n 4.55; Jia1ng Yi4hua2 220; Yishu 13:19.46a; tr. Legge 1.246;

# dating: 8110

又封方五十里者六十三,

--為方百里者十五,

方十里者七十五,

--其餘

方百里者六十四,

方十里者九十六。

KR1d0052_tls_005-58a

# src: LIJI 05.05.26; Couvreur 1.326f; Su1n Xïda4n 4.55; Jia1ng Yi4hua2 221; Yishu 13:19.47a; tr. Legge 1.247;

# dating: 8110

5.58諸侯之下士祿食九人,

中士食十八人,

上士食三十六人。

下大夫食七十二人,

卿食二百八十八人。

君食二千八百八十人。

次國之卿食二百一十六人,

君食二千一百六十人。

小國之卿食百四十四人,

君食千四百四十人。

# src: LIJI 05.05.27; Couvreur 1.326f; Su1n Xïda4n 4.55; Jia1ng Yi4hua2 221; Yishu 13:19.47a-47b; tr. Legge 1.247;

# dating: 8110

次國之卿,

命於其君者,

如小國之卿。

# src: LIJI 05.05.28; Couvreur 1.327f; Su1n Xïda4n 4.55; Jia1ng Yi4hua2 222; Yishu 13:19.48b-49b; tr. Legge 1.247;

# dating: 8110

天子之大夫為三監,

監於諸侯之國者,

其祿視諸侯之卿,

其爵視次國之君,

其祿取之於方伯之地。

方伯為朝天子,

皆有湯沐之邑於天子之縣內,

視元士。

# src: LIJI 05.05.29; Couvreur 1.327f; Su1n Xïda4n 4.56; Jia1ng Yi4hua2 222; Yishu 13:19.50a-50b; tr. Legge 1.248;

# dating: 8110

諸侯世子世國,

大夫不世爵。

使以德,

爵以功,

未賜爵,

視天子之元士,

以君其國。

諸侯之大夫,

不世爵祿。

KR1d0052_tls_005-59a

# src: LIJI 05.05.30; Couvreur 1.328f; Su1n Xïda4n 4.56f; Jia1ng Yi4hua2 222; Yishu 13:19.52b; tr. Legge 1.248;

# dating: 8110

5.59六禮:

冠、昏、喪、祭、鄉、相見。

七教:

父子、兄弟、

夫婦、君臣、

長幼、朋友、賓客。

八政:

飲食、衣服、

事為、異別、

度、量、數、制。