禮記
禮記
** 6 月令
6.1孟春之月,
日在營室,
昏參中,
旦尾中。
其日甲乙。
其帝大皞,
其神句芒。
# src: LIJI 06.01.02; Couvreur 1.330f; Su1n Xïda4n 4.63f; Jia1ng Yi4hua2 226; Yishu 14:20.12b-17b; tr. Legge 1.250;
# dating: 8110
其蟲鱗。
其音角。
律中大蔟。
其數八。
其味酸,
其臭羶。
其祀戶,
祭先脾。
# src: LIJI 06.01.03; Couvreur 1.332; Su1n Xïda4n 4.67; Jia1ng Yi4hua2 227; Yishu 14:20.22a; tr. Legge 1.251;
# dating: 8110
6.2東風解凍,
蟄蟲始振,
魚上冰,
獺祭魚,
鴻鴈來。
# src: LIJI 06.01.04; Couvreur 1.332f; Su1n Xïda4n 4.68; Jia1ng Yi4hua2 227; Yishu 14:20.23b; tr. Legge 1.251;
# dating: 8110
6.3天子居青陽左个。
乘鸞路,
駕倉龍,
載青旂,
衣青衣,
服倉玉。
食麥與羊,
其器疏以達。
# src: LIJI 06.01.05; Couvreur 1.333f; Su1n Xïda4n 4.71; Jia1ng Yi4hua2 228; Yishu 14:20.27a-27b; tr. Legge 1.253;
# dating: 8110
6.4是月也,
以立春。
先立春三日,
大史謁之天子曰:
「某日立春,
盛德在木。」
# src: LIJI 06.01.06; Couvreur 1.333f; Su1n Xïda4n 4.71; Jia1ng Yi4hua2 228; Yishu 14:20.27b; tr. Legge 1.253;
# dating: 8110
天子乃齊。
立春之日,
天子親帥三公九卿諸侯大夫
以迎春於東郊。
還反,
賞公卿諸侯大夫於朝。
# src: LIJI 06.01.07; Couvreur 1.333f; Su1n Xïda4n 4.72; Jia1ng Yi4hua2 228; Yishu 14:20.30b; tr. Legge 1.254;
# dating: 8110
6.5命相布德和令,
行慶施惠,
下及兆民。
慶賜遂行,
毋有不當。
# src: LIJI 06.01.08; Couvreur 1.334; Su1n Xïda4n 4.72; Jia1ng Yi4hua2 228; Yishu 14:20.31b; tr. Legge 1.254;
# dating: 8110
6.6乃命大史守典奉法,
司天日月星辰之行,
宿離不貸,
毋失經紀,
以初為常。
# src: LIJI 06.01.09; Couvreur 1.334f; Su1n Xïda4n 4.73; Jia1ng Yi4hua2 228; Yishu 14:20.33b; tr. Legge 1.254;
# dating: 8110
6.7是月也,
天子乃以元日祈穀于上帝。
乃擇元辰,
天子親載耒耜,
措之于參保介之御間,
帥三公九卿諸侯大夫,
躬耕帝藉。
# src: LIJI 06.01.10; Couvreur 1.334f; Su1n Xïda4n 4.73; Jia1ng Yi4hua2 228f; Yishu 14:20.33b-34a; tr. Legge 1.254;
# dating: 8110
天子三推,
公五推,
卿諸侯九推。
反,
執爵于大寢,
三公九卿諸侯大夫皆御,
命曰勞酒。
# src: LIJI 06.01.11; Couvreur 1.336f; Su1n Xïda4n 4.74; Jia1ng Yi4hua2 229; Yishu 14:20.37a-38a; tr. Legge 1.255;
# dating: 8110
6.8是月也,
天氣下降,
地氣上騰,
天地和同,
草木萌動。
王命布農事,
命田舍東郊,
皆脩封疆,
審端徑術。
# src: LIJI 06.01.12; Couvreur 1.336f; Su1n Xïda4n 4.74; Jia1ng Yi4hua2 229; Yishu 14:20.38a; tr. Legge 1.255;
# dating: 8110
善相丘陵、
阪險、原隰
土地所宜,
五穀所殖,
以教道民,
必躬親之。
田事既飭,
先定準直,
農乃不惑。
# src: LIJI 06.01.13; Couvreur 1.337f; Su1n Xïda4n 4.75; Jia1ng Yi4hua2 230; Yishu 14:20.40a-42a; tr. Legge 1.255;
# dating: 8110
6.9是月也,
命樂正入學習舞。
乃脩祭典。
命祀山林川澤,
犧牲毋用牝。
6.10禁止伐木。
# src: LIJI 06.01.14; Couvreur 1.337f; Su1n Xïda4n 4.76; Jia1ng Yi4hua2 230; Yishu 14:20.42b-43a; tr. Legge 1.256;
# dating: 8110
毋覆巢,
毋殺孩蟲、
胎、夭、飛鳥。
毋麛、毋卵。
毋聚大眾,
毋置城郭。
掩骼埋胔。
# src: LIJI 06.01.15; Couvreur 1.338; Su1n Xïda4n 4.76; Jia1ng Yi4hua2 230; Yishu 14:20.43b-44a; tr. Legge 1.256;
# dating: 8110
6.11是月也,
不可以稱兵,
稱兵必天殃。
兵戎不起,
不可從我始。
毋變天之道,
毋絕地之理,
毋亂人之紀。
# src: LIJI 06.01.16; Couvreur 1.338f; Su1n Xïda4n 4.77f; Jia1ng Yi4hua2 231; Yishu 14:20.44b-45a; tr. Legge 1.257;
# dating: 8110
6.12孟春行夏令,
則風雨不時,
草木蚤落,
國時有恐。
行秋令,則其民大疫,
猋風暴雨總至,
藜、莠、蓬、蒿並興。
行冬令,則水潦為敗,
雪霜大摯,
首種不入。
# src: LIJI 06.02.01; Couvreur 1.339f; Su1n Xïda4n 4.78f; Jia1ng Yi4hua2 231; Yishu 14:21.1a-2a; tr. Legge 1.257;
# dating: 8110
6.13仲春之月,
日在奎,
昏弧中,
旦建星中。
其日甲乙,
其帝大皞,
其神句芒。
其蟲鱗。
其音角,
律中夾鍾。
# src: LIJI 06.02.02; Couvreur 1.339f; Su1n Xïda4n 4.80; Jia1ng Yi4hua2 231; Yishu 14:21.3a; tr. Legge 1.258;
# dating: 8110
其數八。
其味酸,
其臭羶,
其祀戶,
祭先脾。
6.14始雨水,
桃始華,
倉庚鳴,
鷹化為鳩。
# src: LIJI 06.02.03; Couvreur 1.340f; Su1n Xïda4n 4.80; Jia1ng Yi4hua2 231f; Yishu 14:21.4a; tr. Legge 1.258;
# dating: 8110
6.15天子居青陽大廟,
乘鸞路,
駕倉龍,
載青旂,
衣青衣,
服倉玉。
食麥與羊。
其器疏以達。
# src: LIJI 06.02.04; Couvreur 1.340f; Su1n Xïda4n 4.80f; Jia1ng Yi4hua2 232; Yishu 14:21.5a-8b; tr. Legge 1.259;
# dating: 8110
是月也,
安萌牙,
養幼少,
存諸孤。
擇元日,
命民社。
命有司省囹圄,
去桎梏,
毋肆掠,
止獄訟。
# src: LIJI 06.02.05; Couvreur 1.341f; Su1n Xïda4n 4.i1; Jia1ng Yi4hua2 233; Yishu 14:21.9a; tr. Legge 1.259;
# dating: 8110
6.16是月也,
玄鳥至。
至之日,
以大牢祠于高禖。
天子親往,
后妃帥九嬪御。
乃禮天子所御,
帶以弓韣,
授以弓矢,
于高禖之前。
# src: LIJI 06.02.06; Couvreur 1.342f; Su1n Xïda4n 4.i2; Jia1ng Yi4hua2 233; Yishu 14:21.11a; tr. Legge 1.259;
# dating: 8110
6.17是月也,
日夜分。
雷乃發聲,
始電,
蟄蟲咸動,
啟戶始出。
# src: LIJI 06.02.07; Couvreur 1.342f; Su1n Xïda4n 4.i3; Jia1ng Yi4hua2 233; Yishu 14:21.12b; tr. Legge 1.260;
# dating: 8110
先雷三日,
奮鐸以令兆民曰:
「雷將發聲,
有不戒其容止者,
生子不備,
必有凶災。」
# src: LIJI 06.02.08; Couvreur 1.342f; Su1n Xïda4n 4.i3; Jia1ng Yi4hua2 233; Yishu 14:21.13b; tr. Legge 1.260;
# dating: 8110
日夜分,
則同度量,
鈞衡石,
角斗甬,
正權概。
# src: LIJI 06.02.09; Couvreur 1.343; Su1n Xïda4n 4.i3; Jia1ng Yi4hua2 234; Yishu 14:21.16b; tr. Legge 1.260;
# dating: 8110
6.18是月也,
耕者少舍。
乃脩闔扇,
寢廟畢備。
毋作大事,
以妨農事。
# src: LIJI 06.02.10; Couvreur 1.344f; Su1n Xïda4n 4.i4; Jia1ng Yi4hua2 234; Yishu 14:21.18a-18b; tr. Legge 1.260;
# dating: 8110
是月也,
毋竭川澤,
毋漉陂池,
毋焚山林。
6.19天子乃鮮羔開冰,
先薦寢廟。
# src: LIJI 06.02.11; Couvreur 1.344f; Su1n Xïda4n 4.85; Jia1ng Yi4hua2 234; Yishu 14:21.21b-24a; tr. Legge 1.261;
# dating: 8110
6.20上丁,
命樂正習舞,
釋菜。
天子乃帥三公、九卿、諸侯、大夫親往視之。
仲丁,
又命樂正入學習樂。
6.21是月也,
祀不用犧牲,
用圭璧,
更皮幣。
# src: LIJI 06.02.12; Couvreur 1.345; Su1n Xïda4n 4.86; Jia1ng Yi4hua2 235; Yishu 14:21.25b; tr. Legge 1.261;
# dating: 8110
6.22仲春行秋令,
則其國大水,
寒氣揔至,
寇戎來征。
# src: LIJI 06.02.13; Couvreur 1.345; Su1n Xïda4n 4.86; Jia1ng Yi4hua2 235; Yishu 14:21.25b; tr. Legge 1.261;
# dating: 8110
行冬令,
則陽氣不勝,
麥乃不熟,
民多相掠。
行夏令,
則國乃大旱,
煖氣早來,
蟲螟為害。
# src: LIJI 06.03.01; Couvreur 1.346f; Su1n Xïda4n 4.86; Jia1ng Yi4hua2 235; Yishu 14:21.26b-28a; tr. Legge 1.262;
# dating: 8110
6.23季春之月,
日在胃,
昏七星中,
旦牽牛中。
其日甲乙。
其帝大皞,
其神句芒。
其蟲鱗。
其音角,
律中姑洗。
# src: LIJI 06.03.02; Couvreur 1.346f; Su1n Xïda4n 4.87; Jia1ng Yi4hua2 235f; Yishu 14:21.28b; tr. Legge 1.262;
# dating: 8110
其數八。
其味酸,
其臭羶,
其祀戶,
祭先脾。
6.24桐始華,
田鼠化為鴽,
虹始見,
蓱始生。
# src: LIJI 06.03.03; Couvreur 1.346f; Su1n Xïda4n 4.87; Jia1ng Yi4hua2 236; Yishu 14:21.30b; tr. Legge 1.263;
# dating: 8110
6.25天子居青陽右个,
乘鸞路,
駕倉龍,
載青旂,
衣青衣,
服倉玉。
食麥與羊。
其器疏以達。
# src: LIJI 06.03.04; Couvreur 1.347f; Su1n Xïda4n 4.87; Jia1ng Yi4hua2 236; Yishu 14:21.30b-32a; tr. Legge 1.263;
# dating: 8110
6.26是月也,
天子乃薦鞠衣于先帝。
命舟牧覆舟,
五覆五反。
乃告「舟備具」于天子焉,
天子始乘舟。
薦鮪于寢廟,
乃為麥祈實。
# src: LIJI 06.03.05; Couvreur 1.348; Su1n Xïda4n 4.88; Jia1ng Yi4hua2 237; Yishu 14:21.33b; tr. Legge 1.264;
# dating: 8110
6.27是月也,
生氣方盛,
陽氣發泄,
句者畢出,
萌者盡達。
不可以內。
# src: LIJI 06.03.06; Couvreur 1.348; Su1n Xïda4n 4.88; Jia1ng Yi4hua2 237; Yishu 14:21.34a-34b; tr. Legge 1.264;
# dating: 8110
天子布德行惠,
命有司發倉廩,
賜貧窮,
振乏絕,
開府庫,
出幣帛,
周天下。
勉諸侯,
聘名士,
禮賢者。
# src: LIJI 06.03.07; Couvreur 1.349; Su1n Xïda4n 4.88; Jia1ng Yi4hua2 237; Yishu 14:21.36b; tr. Legge 1.264;
# dating: 8110
6.28是月也,
命司空曰:
「時雨將降,
下水上騰,
循行國邑,
周視原野,
修利隄防,
道達溝瀆,
開通道路,
毋有障塞。
# src: LIJI 06.03.08; Couvreur 1.349; Su1n Xïda4n 4.89; Jia1ng Yi4hua2 237; Yishu 14:21.37b; tr. Legge 1.265;
# dating: 8110
田獵,罝罘、羅罔、
畢翳、餧獸之藥,
毋出九門。」
# src: LIJI 06.03.09; Couvreur 1.350f; Su1n Xïda4n 4.89; Jia1ng Yi4hua2 238; Yishu 14:21.39a; tr. Legge 1.265;
# dating: 8110
6.29是月也,
命野虞無伐桑柘。
鳴鳩拂其羽,
戴勝降于桑。
具曲、植、籧、筐。
后妃齊戒,
親東鄉躬桑。
# src: LIJI 06.03.10; Couvreur 1.350f; Su1n Xïda4n 4.89; Jia1ng Yi4hua2 238; Yishu 14:21.39a; tr. Legge 1.265;
# dating: 8110
禁婦女毋觀,
省婦使以勸蠶事。
蠶事既登,
分繭稱絲效功,
以共郊廟之服,
無有敢惰。
# src: LIJI 06.03.11; Couvreur 1.351; Su1n Xïda4n 4.91; Jia1ng Yi4hua2 239; Yishu 14:21.41a-41b; tr. Legge 1.265;
# dating: 8110
是月也,
命工師令百工審五庫之量:
金鐵,
皮革筋,
角齒,
羽箭幹,
脂膠丹漆,
毋或不良。
# src: LIJI 06.03.12; Couvreur 1.351; Su1n Xïda4n 4.91; Jia1ng Yi4hua2 239; Yishu 14:21.41b; tr. Legge 1.265;
# dating: 8110
6.30百工咸理,
監工日號;
毋悖于時,
毋或作為淫巧以蕩上心。
# src: LIJI 06.03.13; Couvreur 1.351f; Su1n Xïda4n 4.92; Jia1ng Yi4hua2 239; Yishu 14:21.43b; tr. Legge 1.266;
# dating: 8110
6.31是月之末,
擇吉日,
大合樂,
天子乃帥三公、九卿、諸侯、大夫親往視之。
# src: LIJI 06.03.14; Couvreur 1.351f; Su1n Xïda4n 4.92; Jia1ng Yi4hua2 239; Yishu 14:21.44a-45b; tr. Legge 1.266;
# dating: 8110
6.32是月也,
乃合累牛、騰馬,
遊牝于牧。
犧牲、
駒、犢,
舉,
書其數。
6.33命國難,
九門磔攘,
以畢春氣。
# src: LIJI 06.03.15; Couvreur 1.352f; Su1n Xïda4n 4.93; Jia1ng Yi4hua2 240; Yishu 14:21.47a; tr. Legge 1.266;
# dating: 8110
6.34季春行冬令,
則寒氣時發,
草木皆肅,
國有大恐。
# src: LIJI 06.03.16; Couvreur 1.352f; Su1n Xïda4n 4.93f; Jia1ng Yi4hua2 240; Yishu 14:21.47a; tr. Legge 1.266;
# dating: 8110
行夏令,
則民多疾疫,
時雨不降,
山林不收。
行秋令,
則天多沈陰,
淫雨蚤降,
兵革並起。
# src: LIJI 06.04.01; Couvreur 1.353f; Su1n Xïda4n 5.1f; Jia1ng Yi4hua2 240; Yishu 15:22.1a-3b; tr. Legge 1.268;
# dating: 8110
6.35孟夏之月,
日在畢,
昏翼中,
旦婺女中。
其日丙丁。
其帝炎帝,
其神祝融。
其蟲羽。
其音徵,
律中中呂。
# src: LIJI 06.04.02; Couvreur 1.353f; Su1n Xïda4n 5.2f; Jia1ng Yi4hua2 240; Yishu 15:22.5a-6b; tr. Legge 1.268;
# dating: 8110
其數七。
其味苦,
其臭焦。
其祀竈,
祭先肺。
螻蟈鳴,
蚯蚓出,
王瓜生,
苦菜秀。
# src: LIJI 06.04.03; Couvreur 1.353f; Su1n Xïda4n 5.4; Jia1ng Yi4hua2 240; Yishu 15:22.7b; tr. Legge 1.269;
# dating: 8110
6.36天子居明堂左个,
乘朱路,
駕赤駵,
載赤旂,
衣朱衣,
服赤玉。
食菽與雞。
其器高以粗。
# src: LIJI 06.04.04; Couvreur 1.355f; Su1n Xïda4n 5.4; Jia1ng Yi4hua2 241; Yishu 15:22.8a-8b; tr. Legge 1.269;
# dating: 8110
6.37是月也,
以立夏。
先立夏三日,
大史謁之天子曰:
「某日立夏,
盛德在火。」
# src: LIJI 06.04.05; Couvreur 1.355f; Su1n Xïda4n 5.4; Jia1ng Yi4hua2 241; Yishu 15:22.8b; tr. Legge 1.269;
# dating: 8110
天子乃齊。
立夏之日,
天子親帥三公、九卿、大夫
以迎夏於南郊。
還反,
行賞,
封諸侯。
慶賜遂行,
無不欣說。
# src: LIJI 06.04.06; Couvreur 1.355f; Su1n Xïda4n 5.5; Jia1ng Yi4hua2 241; Yishu 15:22.9b-10a; tr. Legge 1.269;
# dating: 8110
6.38乃命樂師
習合禮樂。
命大尉
贊桀俊,
遂賢良,
舉長大,
行爵出祿,
必當其位。
# src: LIJI 06.04.07; Couvreur 1.356f; Su1n Xïda4n 5.5f; Jia1ng Yi4hua2 242; Yishu 15:22.11a-12b; tr. Legge 1.270;
# dating: 8110
是月也,
繼長增高,
毋有壞墮,
毋起土功,
毋發大眾,
毋伐大樹。
是月也,
天子始絺。
# src: LIJI 06.04.08; Couvreur 1.356f; Su1n Xïda4n 5.6; Jia1ng Yi4hua2 242; Yishu 15:22.12b; tr. Legge 1.270;
# dating: 8110
命野虞出行田原,
為天子勞農勸民,
毋或失時。
6.39命司徒巡行縣鄙,
命農勉作,
毋休于都。
# src: LIJI 06.04.09; Couvreur 1.357f; Su1n Xïda4n 5.7; Jia1ng Yi4hua2 242; Yishu 15:22.13b-14a; tr. Legge 1.270;
# dating: 8110
是月也,
驅獸毋害五穀,
毋大田獵。
農乃登麥,
天子乃以彘嘗麥,
先薦寢廟。
# src: LIJI 06.04.10; Couvreur 1.357f; Su1n Xïda4n 5.7f; Jia1ng Yi4hua2 242f; Yishu 15:22.14b; tr. Legge 1.271;
# dating: 8110
是月也,
聚畜百藥。
靡草死,
麥秋至。
斷薄刑,
決小罪,
出輕繫。
# src: LIJI 06.04.11; Couvreur 1.357f; Su1n Xïda4n 5.8; Jia1ng Yi4hua2 243; Yishu 15:22.16b-18b; tr. Legge 1.271;
# dating: 8110
蠶事既畢,
后妃獻繭。
乃收繭稅,
以桑為均,
貴賤長幼如一,
以給郊廟之服。
6.40是月也,
天子飲酎,
用禮樂。
# src: LIJI 06.04.12; Couvreur 1.358f; Su1n Xïda4n 5.9; Jia1ng Yi4hua2 243; Yishu 15:22.19b; tr. Legge 1.272;
# dating: 8110
6.41孟夏行秋令,
則苦雨數來,
五穀不滋,
四鄙入保。
# src: LIJI 06.04.13; Couvreur 1.358f; Su1n Xïda4n 5.9; Jia1ng Yi4hua2 243; Yishu 15:22.19b-20a; tr. Legge 1.272;
# dating: 8110
行冬令,
則草木蚤枯,
後乃大水,
敗其城郭。
行春令,
則蟲蝗為災,
暴風來格,
秀草不實。
# src: LIJI 06.05.01; Couvreur 1.359f; Su1n Xïda4n 5.9; Jia1ng Yi4hua2 244; Yishu 15:22.21b-22a; tr. Legge 1.272;
# dating: 8110
6.42仲夏之月,
日在東井,
昏亢中,
旦危中。
其日丙丁。
其帝炎帝,
其神祝融。
其蟲羽,
其音徵,
律中蕤賓。
# src: LIJI 06.05.02; Couvreur 1.359f; Su1n Xïda4n 5.10; Jia1ng Yi4hua2 244; Yishu 15:22.23b; tr. Legge 1.272;
# dating: 8110
其數七。
其味苦,
其臭焦,
其祀竈,
祭先肺。
6.43小暑至,
螳蜋生。
鶪始鳴,
反舌無聲。
# src: LIJI 06.05.03; Couvreur 1.359f; Su1n Xïda4n 5.10; Jia1ng Yi4hua2 244; Yishu 15:22.25a-25b; tr. Legge 1.273;
# dating: 8110
6.44天子居明堂太廟,
乘朱路,
駕赤駵,
載赤旂,
衣朱衣,
服赤玉,
食菽與雞。
其器高以粗。
養壯佼。
# src: LIJI 06.05.04; Couvreur 1.360f; Su1n Xïda4n 5.10; Jia1ng Yi4hua2 245; Yishu 15:22.26b; tr. Legge 1.273;
# dating: 8110
6.45是月也,
命樂師脩鞀、鞞、鼓,
均琴、瑟、管、簫,
執干、戚、戈、羽,
調竽、笙、竾、簧,
飭鍾、磬、柷、敔。
# src: LIJI 06.05.05; Couvreur 1.360f; Su1n Xïda4n 5.12; Jia1ng Yi4hua2 245; Yishu 15:22.30b; tr. Legge 1.273;
# dating: 8110
6.46命有司為民祈祀山川百源,
大雩帝,
用盛樂。
乃命百縣
雩祀百辟卿士有益於民者,
以祈穀實。
# src: LIJI 06.05.06; Couvreur 1.360f; Su1n Xïda4n 5.12; Jia1ng Yi4hua2 245; Yishu 15:22.34a; tr. Legge 1.274;
# dating: 8110
6.47農乃登黍。
是月也,
天子乃以雛嘗黍,
羞以含桃,
先薦寢廟。
# src: LIJI 06.05.07; Couvreur 1.363; Su1n Xïda4n 5.13f; Jia1ng Yi4hua2 245; Yishu 15:22.35a-37a; tr. Legge 1.274;
# dating: 8110
6.48令民毋艾藍以染,
毋燒灰,
毋暴布。
門閭毋閉,
關市毋索。
挺重囚,
益其食。
6.49游牝別群,
則縶騰駒,
班馬政。
# src: LIJI 06.05.08; Couvreur 1.363f; Su1n Xïda4n 5.14; Jia1ng Yi4hua2 246; Yishu 15:22.38b; tr. Legge 1.275;
# dating: 8110
6.50是月也,
日長至,
陰陽爭,
死生分。
君子齊戒,
處必掩身,
# src: LIJI 06.05.09; Couvreur 1.363f; Su1n Xïda4n 5.14; Jia1ng Yi4hua2 246; Yishu 15:22.38b; tr. Legge 1.275;
# dating: 8110
毋躁。
止聲色,
毋或進。
薄滋味,
毋致和。
節耆欲,
定心氣,
百官靜事毋刑,
以定晏陰之所成。
# src: LIJI 06.05.10; Couvreur 1.364f; Su1n Xïda4n 5.15f; Jia1ng Yi4hua2 246; Yishu 15:22.41a-43a; tr. Legge 1.275;
# dating: 8110
6.51鹿角解,
蟬始鳴。
半夏生,
木堇榮。
6.52是月也,
毋用火南方。
可以居高明,
可以遠眺望,
可以升山陵,
可以處臺榭。
# src: LIJI 06.05.11; Couvreur 1.365; Su1n Xïda4n 5.16; Jia1ng Yi4hua2 247; Yishu 15:22.43b; tr. Legge 1.276;
# dating: 8110
6.53仲夏行冬令,
則雹凍傷穀,
道路不通,
暴兵來至。
# src: LIJI 06.05.12; Couvreur 1.365; Su1n Xïda4n 5.16; Jia1ng Yi4hua2 247; Yishu 15:22.44a; tr. Legge 1.276;
# dating: 8110
行春令,
則五穀晚熟,
百螣時起,
其國乃饑。
行秋令,
則草木零落,
果實早成,
民殃於疫。
# src: LIJI 06.06.01; Couvreur 1.365f; Su1n Xïda4n 5.16; Jia1ng Yi4hua2 247; Yishu 15:23.1a-2a; tr. Legge 1.276;
# dating: 8110
6.54季夏之月,
日在柳,
昏火中,
旦奎中。
其日丙丁。
其帝炎帝,
其神祝融。
其蟲羽。
其音徵,
律中林鍾。
# src: LIJI 06.06.02; Couvreur 1.365f; Su1n Xïda4n 5.17; Jia1ng Yi4hua2 247; Yishu 15:23.3a; tr. Legge 1.277;
# dating: 8110
其數七。
其味苦,
其臭焦。
其祀竈,
祭先肺。
溫風始至,
蟋蟀居壁,
鷹乃學習,
腐草為螢。
# src: LIJI 06.06.03; Couvreur 1.366f; Su1n Xïda4n 5.17; Jia1ng Yi4hua2 247f; Yishu 15:23.4b; tr. Legge 1.277;
# dating: 8110
6.55天子居明堂右个,
乘朱路,
駕赤駵,
載赤旂,
衣朱衣,
服赤玉。
食菽與雞,
其器高以粗。
6.56命漁師伐蛟取鼉,
登龜取黿。
# src: LIJI 06.06.04; Couvreur 1.366f; Su1n Xïda4n 5.18; Jia1ng Yi4hua2 248; Yishu 15:23.5b-6a; tr. Legge 1.277;
# dating: 8110
命澤人納材葦。
6.57是月也,
命四監大合百縣之秩芻,
以養犧牲。
令民無不咸出其力,
以共皇天、上帝、名山、大川、四方之神,
以祠宗廟社稷之靈,
以為民祈福。
# src: LIJI 06.06.05; Couvreur 1.368; Su1n Xïda4n 5.18; Jia1ng Yi4hua2 249; Yishu 15:23.6b; tr. Legge 1.278;
# dating: 8110
6.58是月也,
命婦官染采,
黼黻文章
必以法故,
無或差貸。
黑黃倉赤,
莫不質良,
毋敢詐偽,
# src: LIJI 06.06.06; Couvreur 1.368; Su1n Xïda4n 5.18f; Jia1ng Yi4hua2 249; Yishu 15:23.6b; tr. Legge 1.278;
# dating: 8110
以給郊廟祭祀之服,
以為旗章,
以別貴賤等給之度。
# src: LIJI 06.06.07; Couvreur 1.369f; Su1n Xïda4n 5.19; Jia1ng Yi4hua2 249; Yishu 15:23.9b; tr. Legge 1.278;
# dating: 8110
6.59是月也,
樹木方盛,
乃命虞人入山行木,
毋有斬伐。
# src: LIJI 06.06.08; Couvreur 1.369f; Su1n Xïda4n 5.19; Jia1ng Yi4hua2 249; Yishu 15:23.10a; tr. Legge 1.279;
# dating: 8110
不可以興土功,
不可以合諸侯,
不可以起兵動眾,
毋舉大事,
以搖養氣。
毋發令而待,
以妨神農之事也。
水潦盛昌,
神農將持功,
舉大事則有天殃。
# src: LIJI 06.06.09; Couvreur 1.369f; Su1n Xïda4n 5.20; Jia1ng Yi4hua2 250; Yishu 15:23.12a; tr. Legge 1.280;
# dating: 8110
6.60是月也,
土潤溽暑,
大雨時行,
燒薙行水,
利以殺草,
如以熱湯。
可以糞田疇,
可以美土彊。
# src: LIJI 06.06.10; Couvreur 1.370f; Su1n Xïda4n 5.20; Jia1ng Yi4hua2 250; Yishu 15:23.13a; tr. Legge 1.280;
# dating: 8110
6.61季夏行春令,
則穀實鮮落,
國多風欬,
民乃遷徙。
# src: LIJI 06.06.11; Couvreur 1.370f; Su1n Xïda4n 5.21; Jia1ng Yi4hua2 250; Yishu 15:23.13a; tr. Legge 1.280;
# dating: 8110
行秋令,
則丘隰水潦,
禾稼不熟,
乃多女災。
行冬令,
則風寒不時,
鷹隼蚤鷙,
四鄙入保。
# src: LIJI 06.07.01; Couvreur 1.371f; Su1n Xïda4n 5.21; Jia1ng Yi4hua2 251; Yishu 15:23.14b-16a; tr. Legge 1.280;
# dating: 8110
6.62中央土。
其日戊己,
其帝黃帝,
其神后土。
# src: LIJI 06.07.02; Couvreur 1.371f; Su1n Xïda4n 5.22f; Jia1ng Yi4hua2 251; Yishu 15:23.17a-20b; tr. Legge 1.2i1;
# dating: 8110
其蟲倮,
其音宮,
律中黃鍾之宮。
其數五。
其味甘,
其臭香。
其祀中霤,
祭先心。
# src: LIJI 06.07.03; Couvreur 1.372; Su1n Xïda4n 5.24; Jia1ng Yi4hua2 251; Yishu 15:23.21b; tr. Legge 1.2i1;
# dating: 8110
天子居大廟大室。
乘大路,
駕黃駵,
載黃旂,
衣黃衣,
服黃玉。
食稷與牛。
其器圜以閎。
# src: LIJI 06.08.01; Couvreur 1.372f; Su1n Xïda4n 5.25f; Jia1ng Yi4hua2 251; Yishu 15:23.24b-27a; tr. Legge 1.2i3;
# dating: 8110
6.63孟秋之月,
日在翼,
昏建星中,
旦畢中。
其日庚辛。
其帝少皞,
其神蓐收。
其蟲毛。
其音商,
律中夷則。
# src: LIJI 06.08.02; Couvreur 1.372f; Su1n Xïda4n 5.26f; Jia1ng Yi4hua2 251; Yishu 15:23.28b-30a; tr. Legge 1.2i3;
# dating: 8110
其數九。
其味辛,
其臭腥。
其祀門,
祭先肝。
6.64涼風至,
白露降,
寒蟬鳴。
鷹乃祭鳥,
用始行戮。
# src: LIJI 06.08.03; Couvreur 1.372f; Su1n Xïda4n 5.27; Jia1ng Yi4hua2 251f; Yishu 15:23.31b; tr. Legge 1.2i4;
# dating: 8110
6.65天子居總章左个,
乘戎路,
駕白駱,
載白旂,
衣白衣,
服白玉,
食麻與犬,
其器廉以深。
# src: LIJI 06.08.04; Couvreur 1.374f; Su1n Xïda4n 5.27; Jia1ng Yi4hua2 252; Yishu 15:23.33a; tr. Legge 1.2i4;
# dating: 8110
6.66是月也,
以立秋。
先立秋三日,
大史謁之天子曰:
「某日立秋,
盛德在金。」
# src: LIJI 06.08.05; Couvreur 1.374f; Su1n Xïda4n 5.27; Jia1ng Yi4hua2 252; Yishu 15:23.33a; tr. Legge 1.2i4;
# dating: 8110
天子乃齊。
立秋之日,
天子親帥三公、九卿、諸侯、大夫
以迎秋於西郊。
還反,
賞軍帥、武人於朝。
# src: LIJI 06.08.06; Couvreur 1.374f; Su1n Xïda4n 5.27; Jia1ng Yi4hua2 252; Yishu 15:23.33b; tr. Legge 1.2i4;
# dating: 8110
天子乃命將帥
選士厲兵,
簡練桀俊,
專任有功,
以征不義。
詰誅暴慢,
以明好惡,
順彼遠方。
# src: LIJI 06.08.07; Couvreur 1.375f; Su1n Xïda4n 5.28; Jia1ng Yi4hua2 253; Yishu 15:23.35a; tr. Legge 1.285;
# dating: 8110
是月也,
命有司脩法制,
繕囹圄,
具桎梏,
禁止姦,
慎罪邪,
務搏執。
# src: LIJI 06.08.08; Couvreur 1.375f; Su1n Xïda4n 5.28; Jia1ng Yi4hua2 253; Yishu 15:23.35a; tr. Legge 1.285;
# dating: 8110
命理瞻傷、
察創、
視折、
審決。
斷獄訟,
必端平。
戮有罪,
嚴斷刑。
天地始肅,
不可以贏。
# src: LIJI 06.08.09; Couvreur 1.376f; Su1n Xïda4n 5.29; Jia1ng Yi4hua2 253; Yishu 15:23.37a; tr. Legge 1.285;
# dating: 8110
是月也,
農乃登穀。
天子嘗新,
先薦寢廟。
# src: LIJI 06.08.10; Couvreur 1.376f; Su1n Xïda4n 5.29; Jia1ng Yi4hua2 253; Yishu 15:23.38a; tr. Legge 1.285;
# dating: 8110
命百官
始收斂,
完隄防,
謹壅塞,
以備水潦。
脩宮室,
坏牆垣,
補城郭。
# src: LIJI 06.08.11; Couvreur 1.376f; Su1n Xïda4n 5.29; Jia1ng Yi4hua2 253f; Yishu 15:23.39a; tr. Legge 1.286;
# dating: 8110
是月也,
毋以封諸侯,
立大官。
毋以割地,
行大使,
出大幣。
# src: LIJI 06.08.12; Couvreur 1.377f; Su1n Xïda4n 5.30; Jia1ng Yi4hua2 254; Yishu 15:23.39b; tr. Legge 1.286;
# dating: 8110
6.67孟秋行冬令,
則陰氣大勝,
介蟲敗穀,
戎兵乃來。
# src: LIJI 06.08.13; Couvreur 1.377f; Su1n Xïda4n 5.30; Jia1ng Yi4hua2 254; Yishu 15:23.39b-40a; tr. Legge 1.286;
# dating: 8110
行春令,
則其國乃旱,
陽氣復還,
五穀無實。
行夏令,
則國多火災。
寒熱不節,
民多瘧疾。
# src: LIJI 06.09.01; Couvreur 1.378f; Su1n Xïda4n 5.30; Jia1ng Yi4hua2 254f; Yishu 16:24.1a-2b; tr. Legge 1.286;
# dating: 8110
6.68仲秋之月,
日在角,
昏牽牛中,
旦觜觿中。
其日庚辛,
其帝少暭,
其禮蓐收。
其蟲毛。
其音商,
律中南呂。
# src: LIJI 06.09.02; Couvreur 1.378f; Su1n Xïda4n 5.31; Jia1ng Yi4hua2 255; Yishu 16:24.3a; tr. Legge 1.287;
# dating: 8110
其數九。
其味辛,
其臭腥。
其祀門,
祭先肝。
6.69盲風至,
鴻鴈來,
玄鳥歸。
群鳥養羞。
# src: LIJI 06.09.03; Couvreur 1.378f; Su1n Xïda4n 5.31; Jia1ng Yi4hua2 255; Yishu 16:24.4b; tr. Legge 1.287;
# dating: 8110
6.70天子居總章大廟,
乘戎路,
駕白駱,
載白旂,
衣白衣,
服白玉,
食麻與犬。
其器廉以深。
# src: LIJI 06.09.04; Couvreur 1.379f; Su1n Xïda4n 5.31; Jia1ng Yi4hua2 255; Yishu 16:24.5a; tr. Legge 1.287;
# dating: 8110
6.71是月也,
養衰老,
授几杖,
行糜粥飲食。
# src: LIJI 06.09.05; Couvreur 1.379f; Su1n Xïda4n 5.32; Jia1ng Yi4hua2 255; Yishu 16:24.6b; tr. Legge 1.288;
# dating: 8110
6.72乃命司服
具飭衣裳,
文繡有恆,
制有小大,
度有短長。
衣服有量,
必循其故,
冠帶有常。
# src: LIJI 06.09.06; Couvreur 1.379f; Su1n Xïda4n 5.32; Jia1ng Yi4hua2 255f; Yishu 16:24.8b; tr. Legge 1.288;
# dating: 8110
6.73乃命有司
申嚴百刑,
斬殺必當,
毋或枉橈。
枉橈不當,
反受其殃。
# src: LIJI 06.09.07; Couvreur 1.380f; Su1n Xïda4n 5.32; Jia1ng Yi4hua2 256; Yishu 16:24.10a; tr. Legge 1.288;
# dating: 8110
6.74是月也,
乃命宰、祝
循行犧牲,
視全具,
案芻豢,
瞻肥瘠,
察物色。
# src: LIJI 06.09.08; Couvreur 1.380f; Su1n Xïda4n 5.32f; Jia1ng Yi4hua2 256; Yishu 16:24.10a-14a; tr. Legge 1.288;
# dating: 8110
必比類,
量小大,
視長短,
皆中度。
五者備當,
上帝其饗。
6.75天子乃難,
以達秋氣。
6.76以犬嘗麻,
先薦寢廟。
# src: LIJI 06.09.09; Couvreur 1.3i1f; Su1n Xïda4n 5.33; Jia1ng Yi4hua2 257; Yishu 16:24.14a; tr. Legge 1.289;
# dating: 8110
6.77是月也,
可以築城郭,
建都邑,
穿竇窖,
脩囷倉。
# src: LIJI 06.09.10; Couvreur 1.3i1f; Su1n Xïda4n 5.34; Jia1ng Yi4hua2 257; Yishu 16:24.15a-15b; tr. Legge 1.289;
# dating: 8110
6.78乃命有司
趣民收斂,
務畜菜,
多積聚。
乃勸種麥,
毋或失時。
其有失時,
行罪無疑。
# src: LIJI 06.09.11; Couvreur 1.3i2; Su1n Xïda4n 5.34; Jia1ng Yi4hua2 257; Yishu 16:24.16b; tr. Legge 1.289;
# dating: 8110
6.79是月也,
日夜分,
雷始收聲。
蟄蟲坏戶,
殺氣浸盛,
陽氣日衰,
水始涸。
# src: LIJI 06.09.12; Couvreur 1.3i2; Su1n Xïda4n 5.35; Jia1ng Yi4hua2 257; Yishu 16:24.17b; tr. Legge 1.289;
# dating: 8110
6.80日夜分,
則同度量,
平權衡,
正鈞石,
角斗甬。
# src: LIJI 06.09.13; Couvreur 1.3i2f; Su1n Xïda4n 5.35; Jia1ng Yi4hua2 258; Yishu 16:24.18a; tr. Legge 1.289;
# dating: 8110
是月也,
易關市,
來商旅,
納貨賄,
以便民事。
四方來集,
遠鄉皆至,
則財不匱,
上無乏用,
百事乃遂。
# src: LIJI 06.09.14; Couvreur 1.3i2f; Su1n Xïda4n 5.35; Jia1ng Yi4hua2 258; Yishu 16:24.20a; tr. Legge 1.290;
# dating: 8110
6.81凡舉大事,
毋逆天數,
必順其時,
慎因其類。
# src: LIJI 06.09.15; Couvreur 1.3i3f; Su1n Xïda4n 5.35; Jia1ng Yi4hua2 258; Yishu 16:24.21a; tr. Legge 1.290;
# dating: 8110
6.82仲秋行春令,
則秋雨不降,
草木生榮,
國乃有恐。
# src: LIJI 06.09.16; Couvreur 1.3i3f; Su1n Xïda4n 5.36; Jia1ng Yi4hua2 258; Yishu 16:24.21a; tr. Legge 1.290;
# dating: 8110
行夏令,
則其國乃旱,
蟄蟲不藏,
五穀復生。
行冬令,
則風災數起,
收雷先行,
草木蚤死。
# src: LIJI 06.10.01; Couvreur 1.3i4f; Su1n Xïda4n 5.36; Jia1ng Yi4hua2 259; Yishu 16:24.22b-23b; tr. Legge 1.291;
# dating: 8110
6.83季秋之月,
日在房,
昏虛中,
旦柳中。
其日庚辛。
其帝少暭,
其神蓐收。
其蟲毛,
其音商,
律中無射。
# src: LIJI 06.10.02; Couvreur 1.3i4f; Su1n Xïda4n 5.36; Jia1ng Yi4hua2 259; Yishu 16:24.24b; tr. Legge 1.291;
# dating: 8110
其數九。
其味辛,
其臭腥。
其祀門,
祭先肝。
6.84鴻鴈來賓。
爵入大水為蛤。
鞠有黃華,
豺乃祭獸戮禽。
# src: LIJI 06.10.03; Couvreur 1.3i4f; Su1n Xïda4n 5.37; Jia1ng Yi4hua2 259; Yishu 16:24.27a; tr. Legge 1.292;
# dating: 8110
6.85天子居總章右个,
乘戎路,
駕白駱,
載白旂,
衣白衣,
服白玉。
食麻與犬,
其器廉以深。
# src: LIJI 06.10.04; Couvreur 1.385f; Su1n Xïda4n 5.37; Jia1ng Yi4hua2 260; Yishu 16:24.27b-28b; tr. Legge 1.292;
# dating: 8110
6.86是月也,
申嚴號令。
命百官貴賤無不務內,
以會天地之藏,
無有宣出。
6.87乃命冢宰,
農事備收,
舉五穀之要,
藏帝藉之收於神倉,
祗敬必飭。
# src: LIJI 06.10.05; Couvreur 1.386f; Su1n Xïda4n 5.38; Jia1ng Yi4hua2 260; Yishu 16:24.30a-31b; tr. Legge 1.293;
# dating: 8110
是月也,
霜始降,
則百工休。
6.88乃命有司曰:
「寒氣總至,
民力不堪,
其皆入室。」
6.89上丁,
命樂正入學習吹。
# src: LIJI 06.10.06; Couvreur 1.386f; Su1n Xïda4n 5.38; Jia1ng Yi4hua2 260; Yishu 16:24.32a; tr. Legge 1.293;
# dating: 8110
6.90是月也,
大饗帝,嘗,
犧牲告備于天子。
# src: LIJI 06.10.07; Couvreur 1.386f; Su1n Xïda4n 5.38; Jia1ng Yi4hua2 260; Yishu 16:24.33b; tr. Legge 1.294;
# dating: 8110
6.91合諸侯,
制百縣,
為來歲受朔日,
與諸侯所稅於民輕重之法,
貢職之數,
以遠近土地所宜為度,
以給郊廟之事,
無有所私。
# src: LIJI 06.10.08; Couvreur 1.388f; Su1n Xïda4n 5.39; Jia1ng Yi4hua2 261; Yishu 16:24.36a-37b; tr. Legge 1.294;
# dating: 8110
6.92是月也,
天子乃教於田獵,
以習五戎,
班馬政。
命僕及七騶咸駕,
載旌、旐,
授車以級,
整設于屏外。
司徒搢扑,
北面以誓之。
# src: LIJI 06.10.09; Couvreur 1.388f; Su1n Xïda4n 5.41; Jia1ng Yi4hua2 261; Yishu 16:24.39b; tr. Legge 1.295;
# dating: 8110
天子乃厲飾,
執弓挾矢以獵,
命主祠祭禽于四方。
# src: LIJI 06.10.10; Couvreur 1.389; Su1n Xïda4n 5.41; Jia1ng Yi4hua2 262; Yishu 16:24.41a; tr. Legge 1.295;
# dating: 8110
6.93是月也,
草木黃落,
乃伐薪為炭。
# src: LIJI 06.10.11; Couvreur 1.389; Su1n Xïda4n 5.41f; Jia1ng Yi4hua2 262; Yishu 16:24.41b-43a; tr. Legge 1.295;
# dating: 8110
6.94蟄蟲咸俯在穴,
皆墐其戶。
乃趣獄刑,
毋留有罪。
收祿秩之不當、
供養之不宜者。
6.95是月也,
天子乃以犬嘗稻,
先薦寢廟。
# src: LIJI 06.10.12; Couvreur 1.389f; Su1n Xïda4n 5.42; Jia1ng Yi4hua2 262; Yishu 16:24.43a; tr. Legge 1.295;
# dating: 8110
6.96季秋行夏令,
則其國大水,
冬藏殃敗,
民多鼽嚏。
# src: LIJI 06.10.13; Couvreur 1.389f; Su1n Xïda4n 5.42; Jia1ng Yi4hua2 262; Yishu 16:24.43a; tr. Legge 1.295;
# dating: 8110
行冬令,
則國多盜賊,
邊竟不寧,
土地分裂。
行春令,
則煖風來至,
民氣解惰,
師興不居。
# src: LIJI 06.11.01; Couvreur 1.390f; Su1n Xïda4n 5.42f; Jia1ng Yi4hua2 263; Yishu 16:25.1a-3b; tr. Legge 1.296;
# dating: 8110
6.97孟冬之月,
日在尾,
昏危中,
旦七星中。
其日壬癸。
其帝顓頊,
其神玄冥。
其蟲介。
其音羽,
律中應鍾。
# src: LIJI 06.11.02; Couvreur 1.390f; Su1n Xïda4n 5.44; Jia1ng Yi4hua2 263; Yishu 16:25.4b-5a; tr. Legge 1.296;
# dating: 8110
其數六。
其味鹹,
其臭朽。
其祀行,
祭先腎。
# src: LIJI 06.11.03; Couvreur 1.391f; Su1n Xïda4n 5.45; Jia1ng Yi4hua2 263; Yishu 16:25.7a; tr. Legge 1.297;
# dating: 8110
6.98水始冰,
地始凍。
雉入大水為蜃。
虹藏不見。
# src: LIJI 06.11.04; Couvreur 1.391f; Su1n Xïda4n 5.45; Jia1ng Yi4hua2 263; Yishu 16:25.7b; tr. Legge 1.297;
# dating: 8110
6.99天子居玄堂左个,
乘玄路,
駕鐵驪,
載玄旂,
衣黑衣,
服玄玉。
食黍與彘。
其器閎以奄。
# src: LIJI 06.11.05; Couvreur 1.391f; Su1n Xïda4n 5.45; Jia1ng Yi4hua2 264; Yishu 16:25.8b; tr. Legge 1.297;
# dating: 8110
6.100是月也,
以立冬。
先立冬三日,
太史謁之天子曰:
「某日立冬,
盛德在水。」
# src: LIJI 06.11.06; Couvreur 1.391f; Su1n Xïda4n 5.45; Jia1ng Yi4hua2 264; Yishu 16:25.8b; tr. Legge 1.297;
# dating: 8110
天子乃齊。
立冬之日,
天子親帥三公、九卿、大夫
以迎冬於北郊,
還反,
賞死事,
恤孤寡。
# src: LIJI 06.11.07; Couvreur 1.393f; Su1n Xïda4n 5.46; Jia1ng Yi4hua2 264; Yishu 16:25.9b-11b; tr. Legge 1.298;
# dating: 8110
6.101是月也,
命大史釁龜、筴,
占兆,審卦吉凶,
是察阿黨,
則罪無有掩蔽。
6.102是月也,
天子始裘。
# src: LIJI 06.11.08; Couvreur 1.393f; Su1n Xïda4n 5.46f; Jia1ng Yi4hua2 264; Yishu 16:25.12b-13b; tr. Legge 1.298;
# dating: 8110
6.103命有司曰:
「天氣上騰,
地氣下降,
天地不通,
閉塞而成冬。」
命百官謹蓋藏。
命司徒循行積聚,
無有不斂。
# src: LIJI 06.11.09; Couvreur 1.393f; Su1n Xïda4n 5.47; Jia1ng Yi4hua2 264; Yishu 16:25.14a; tr. Legge 1.298;
# dating: 8110
坏城郭,
戒門閭,
脩鍵閉,
慎管籥,
固封璽,
備邊竟,
完要塞,
謹關梁,
塞徯徑。
# src: LIJI 06.11.10; Couvreur 1.393f; Su1n Xïda4n 5.47; Jia1ng Yi4hua2 264; Yishu 16:25.15b; tr. Legge 1.299;
# dating: 8110
6.104飭喪紀,
辨衣裳,
審棺椁之薄厚,
塋、丘壟之小大、高卑、
薄厚之度,
貴賤之等級。
# src: LIJI 06.11.11; Couvreur 1.395f; Su1n Xïda4n 5.48; Jia1ng Yi4hua2 265; Yishu 16:25.17a; tr. Legge 1.299;
# dating: 8110
6.105是月也,
命工師效功,
陳祭器,
按度程。
毋或作為淫巧以蕩上心。
必功致為上。
# src: LIJI 06.11.12; Couvreur 1.395f; Su1n Xïda4n 5.48; Jia1ng Yi4hua2 265; Yishu 16:25.17a-18a; tr. Legge 1.299;
# dating: 8110
物勒工名,
以考其誠。
功有不當,
必行其罪,
以窮其情。
6.106是月也,
大飲烝。
# src: LIJI 06.11.13; Couvreur 1.395f; Su1n Xïda4n 5.48; Jia1ng Yi4hua2 265f; Yishu 16:25.19a; tr. Legge 1.300;
# dating: 8110
6.107天子乃祈來年于天宗,
大割祠于公社及門閭。
臘先祖五祀,
勞農以休息之。
# src: LIJI 06.11.14; Couvreur 1.396f; Su1n Xïda4n 5.50; Jia1ng Yi4hua2 266; Yishu 16:25.21a; tr. Legge 1.300;
# dating: 8110
6.108天子乃命將帥講武
習射御角力。
# src: LIJI 06.11.15; Couvreur 1.396f; Su1n Xïda4n 5.50; Jia1ng Yi4hua2 266; Yishu 16:25.22a; tr. Legge 1.301;
# dating: 8110
6.109是月也,
乃命水虞、漁師
收水泉池澤之賦。
毋或敢侵削眾庶兆民,
以為天子取怨于下。
其有若此者,
行罪無赦。
# src: LIJI 06.11.16; Couvreur 1.397; Su1n Xïda4n 5.50; Jia1ng Yi4hua2 266; Yishu 16:25.23b; tr. Legge 1.301;
# dating: 8110
6.110孟冬行春令,
則凍閉不密,
地氣上泄,
民多流亡。
# src: LIJI 06.11.17; Couvreur 1.397; Su1n Xïda4n 5.50; Jia1ng Yi4hua2 266; Yishu 16:25.23b-24a; tr. Legge 1.301;
# dating: 8110
行夏令,
則國多暴風,
方冬不寒,
蟄蟲復出。
行秋令,
則雪霜不時,
小兵時起,
土地侵削。
# src: LIJI 06.12.01; Couvreur 1.397f; Su1n Xïda4n 5.51; Jia1ng Yi4hua2 267; Yishu 16:25.25a-27b; tr. Legge 1.301;
# dating: 8110
6.111仲冬之月,
日在斗,
昏東壁中,
旦軫中。
其日壬癸。
其帝顓頊,
其神玄冥。
其蟲介。
其音羽,
律中黃鍾。
# src: LIJI 06.12.02; Couvreur 1.397f; Su1n Xïda4n 5.51; Jia1ng Yi4hua2 267; Yishu 16:25.28b; tr. Legge 1.302;
# dating: 8110
其數六。
其味鹹,
其臭朽。
其祀行,
祭先腎。
6.112冰益壯,
地始坼。
鶡旦不鳴,
虎始交。
# src: LIJI 06.12.03; Couvreur 1.397f; Su1n Xïda4n 5.51; Jia1ng Yi4hua2 267; Yishu 16:25.29a; tr. Legge 1.302;
# dating: 8110
6.113天子居玄堂大廟,
乘玄路,
駕鐵驪,
載玄旂,
衣黑衣,
服玄玉。
食黍與彘,
其器閎以奄。
# src: LIJI 06.12.04; Couvreur 1.399f; Su1n Xïda4n 5.51f; Jia1ng Yi4hua2 268; Yishu 16:25.29b; tr. Legge 1.302;
# dating: 8110
6.114飭死事。
命有司曰:
「土事毋作,
慎毋發蓋,
毋發室屋
及起大眾,
以固而閉。
# src: LIJI 06.12.05; Couvreur 1.399f; Su1n Xïda4n 5.52; Jia1ng Yi4hua2 268; Yishu 16:25.29b-30a; tr. Legge 1.302;
# dating: 8110
地氣且泄,
是謂發天地之房,
諸蟄則死,
民必疾疫,
又隨以喪。
命之曰暢月。」
# src: LIJI 06.12.06; Couvreur 1.400f; Su1n Xïda4n 5.52; Jia1ng Yi4hua2 268; Yishu 16:25.31b; tr. Legge 1.303;
# dating: 8110
6.115是月也,
命奄尹
申宮令,
審門閭,
謹房室,
必重閉。
省婦事,毋得淫,
雖有貴戚近習,
毋有不禁。
# src: LIJI 06.12.07; Couvreur 1.400f; Su1n Xïda4n 5.53; Jia1ng Yi4hua2 268; Yishu 16:25.33a; tr. Legge 1.303;
# dating: 8110
6.116乃命大酋,
秫稻必齊,
麴糱必時,
湛熾必絜,
水泉必香,
陶器必良,
火齊必得,
兼用六物。
大酋監之,
毋有差貸。
# src: LIJI 06.12.08; Couvreur 1.400f; Su1n Xïda4n 5.54; Jia1ng Yi4hua2 268; Yishu 16:25.34a; tr. Legge 1.303;
# dating: 8110
6.117天子命有司
祈祀四海、大川、名源、淵澤、井泉。
# src: LIJI 06.12.09; Couvreur 1.401f; Su1n Xïda4n 5.54; Jia1ng Yi4hua2 269; Yishu 16:25.34b-35a; tr. Legge 1.304;
# dating: 8110
6.118是月也,
農有不收藏積聚者,
馬牛畜獸有放佚者,
取之不詰。
山林藪澤,
有能取蔬食,
田獵禽獸者,
野虞教道之,
其有相侵奪者,
罪之不赦。
# src: LIJI 06.12.10; Couvreur 1.402f; Su1n Xïda4n 5.54f; Jia1ng Yi4hua2 270; Yishu 16:25.35b; tr. Legge 1.304;
# dating: 8110
是月也,
日短至。
陰陽爭,
諸生蕩。
君子齊戒,
處必掩身。
# src: LIJI 06.12.11; Couvreur 1.402f; Su1n Xïda4n 5.55; Jia1ng Yi4hua2 270; Yishu 16:25.36a; tr. Legge 1.304;
# dating: 8110
身欲寧,
去聲色,
禁耆慾。
安形性,
事欲靜,
以待陰陽之所定。
# src: LIJI 06.12.12; Couvreur 1.402f; Su1n Xïda4n 5.55; Jia1ng Yi4hua2 270; Yishu 16:25.38a-39a; tr. Legge 1.305;
# dating: 8110
6.119芸始生,
荔挺出,
蚯蚓結,
麋角解,
水泉動。
6.120日短至,
則伐木,
取竹箭。
# src: LIJI 06.12.13; Couvreur 1.402f; Su1n Xïda4n 5.56; Jia1ng Yi4hua2 270; Yishu 16:25.39b-40a; tr. Legge 1.305;
# dating: 8110
是月也,
可以罷官之無事、
去器之無用者。
6.121塗闕廷、門閭,
築囹圄,
此所以助天地之閉藏也。
# src: LIJI 06.12.14; Couvreur 1.403f; Su1n Xïda4n 5.56; Jia1ng Yi4hua2 270; Yishu 16:25.41a; tr. Legge 1.305;
# dating: 8110
6.122仲冬行夏令,
則其國乃旱,
氛霧冥冥,
雷乃發聲。
# src: LIJI 06.12.15; Couvreur 1.403f; Su1n Xïda4n 5.56; Jia1ng Yi4hua2 270; Yishu 16:25.41a; tr. Legge 1.305;
# dating: 8110
行秋令,
則天時雨汁,
瓜瓠不成,
國有大兵。
行春令,
則蟲蝗為敗,
水泉咸竭,
民多疥癘。
# src: LIJI 06.13.01; Couvreur 1.404f; Su1n Xïda4n 5.56f; Jia1ng Yi4hua2 271; Yishu 16:25.42b-43b; tr. Legge 1.306;
# dating: 8110
6.123季冬之月,
日在婺女,
昏婁中,
旦氐中。
其日壬癸。
其帝顓頊,
其神玄冥。
其蟲介。
其音羽,
律中大呂。
# src: LIJI 06.13.02; Couvreur 1.404f; Su1n Xïda4n 5.57; Jia1ng Yi4hua2 271; Yishu 16:25.44b; tr. Legge 1.306;
# dating: 8110
其數六。
其味鹹,
其臭朽。
其祀行,
祭先腎。
6.124鴈北鄉,
鵲始巢。
雉雊,
雞乳。
# src: LIJI 06.13.03; Couvreur 1.404f; Su1n Xïda4n 5.58; Jia1ng Yi4hua2 271; Yishu 16:25.45b; tr. Legge 1.307;
# dating: 8110
6.125天子居玄堂右个。
乘玄路,
駕鐵驪,
載玄旂,
衣黑衣,
服玄玉,
食黍與彘,
其器閎以奄。
# src: LIJI 06.13.04; Couvreur 1.405f; Su1n Xïda4n 5.58; Jia1ng Yi4hua2 272; Yishu 16:25.45b-48a; tr. Legge 1.307;
# dating: 8110
6.126命有司大難,
旁磔,
出土牛,
以送寒氣。
6.127征鳥厲疾。
乃畢山川之祀,
及帝之大臣,
天之神祇。
# src: LIJI 06.13.05; Couvreur 1.405f; Su1n Xïda4n 5.58f; Jia1ng Yi4hua2 272; Yishu 16:25.49a-50a; tr. Legge 1.307;
# dating: 8110
6.128是月也,
命漁師始漁,
天子親往,
乃嘗魚,
先薦寢廟。
6.129冰方盛,
水澤腹堅。
命取冰,
冰以入。
# src: LIJI 06.13.06; Couvreur 1.405f; Su1n Xïda4n 5.59f; Jia1ng Yi4hua2 272; Yishu 16:25.51a-53a; tr. Legge 1.308;
# dating: 8110
令告民
出五種。
命農計耦耕事,
脩耒耜,
具田器。
6.130命樂師大合吹而罷。
6.131乃命四監收秩薪柴,
以共郊廟及百祀之薪燎。
# src: LIJI 06.13.07; Couvreur 1.407f; Su1n Xïda4n 5.60; Jia1ng Yi4hua2 272; Yishu 16:25.54a; tr. Legge 1.308;
# dating: 8110
是月也,
日窮于次,
月窮于紀,
星回于天。
數將幾終,
歲且更始。
專而農民,
毋有所使。
# src: LIJI 06.13.08; Couvreur 1.407f; Su1n Xïda4n 5.61; Jia1ng Yi4hua2 272f; Yishu 16:25.56a; tr. Legge 1.308;
# dating: 8110
6.132天子乃與公、卿、大夫
共飭國典,
論時令,
以待來歲之宜。
# src: LIJI 06.13.09; Couvreur 1.407f; Su1n Xïda4n 5.61; Jia1ng Yi4hua2 273; Yishu 16:25.57b; tr. Legge 1.309;
# dating: 8110
6.133乃命大史次諸侯之列,
賦之犧牲,
以共皇天、上帝、社稷之饗。
乃命同姓之邦
共寢廟之芻豢。
# src: LIJI 06.13.10; Couvreur 1.407f; Su1n Xïda4n 5.61; Jia1ng Yi4hua2 273; Yishu 16:25.57b-58a; tr. Legge 1.309;
# dating: 8110
命宰歷卿大夫至于庶民土田之數,
而賦犧牲,
以共山林名川之祀。
凡在天下九州之民者,
無不咸獻其力,
以共皇天、上帝、社稷、寢廟、山林、名川之祀。
# src: LIJI 06.13.11; Couvreur 1.409f; Su1n Xïda4n 5.62; Jia1ng Yi4hua2 273; Yishu 16:25.60a; tr. Legge 1.309;
# dating: 8110
6.134季冬行秋令;
則白露蚤降,
介蟲為妖,
四鄙入保。
# src: LIJI 06.13.12; Couvreur 1.409f; Su1n Xïda4n 5.62; Jia1ng Yi4hua2 273; Yishu 16:25.60a; tr. Legge 1.309;
# dating: 8110
行春令,
則胎夭多傷,
國多固疾,
命之曰逆。
行夏令,
則水潦敗國,
時雪不降,
冰凍消釋。