禮記

禮記

KR1d0052_tls_007-1a

** 7 曾子問

7.1曾子問曰:

「君薨而世子生,

如之何?」

孔子曰:

「卿、大夫、士從攝主

北面

於西階南。

# src: LIJI 07.01.02; Couvreur 1.411f; Su1n Xïda4n 5.63; Jia1ng Yi4hua2 275; Yishu 17:26.2a; tr. Legge 1.311;

# dating: 8110

大祝裨冕,

執束帛,

升自西階,盡等,

不升堂,

命毋哭。

祝聲三,

告曰:

『某之子生,

敢告。』

# src: LIJI 07.01.03; Couvreur 1.411f; Su1n Xïda4n 5.63; Jia1ng Yi4hua2 275; Yishu 17:26.2a; tr. Legge 1.311;

# dating: 8110

升,

奠幣于殯東几上,

哭,

降。

眾主人、卿、大夫、士、

房中

皆哭,不踊。

# src: LIJI 07.01.04; Couvreur 1.411f; Su1n Xïda4n 5.63; Jia1ng Yi4hua2 275; Yishu 17:26.2a; tr. Legge 1.311;

# dating: 8110

盡一哀,

反位。

遂朝奠。

小宰升舉幣。

# src: LIJI 07.01.05; Couvreur 1.412f; Su1n Xïda4n 5.64; Jia1ng Yi4hua2 275f; Yishu 17:26.4b; tr. Legge 1.312;

# dating: 8110

三日,

眾主人、卿、大夫、士

如初位,

北面。

大宰、大宗、大祝皆裨冕。

少師奉子以衰;

祝先,

子從,

宰、宗人從。

# src: LIJI 07.01.06; Couvreur 1.412f; Su1n Xïda4n 5.64; Jia1ng Yi4hua2 276; Yishu 17:26.4b-5a; tr. Legge 1.312;

# dating: 8110

入門,

哭者止,

子升自西階。

殯前北面。

祝立于殯東南隅。

祝聲三,

曰:

『某之子某,

從執事

敢見。』

# src: LIJI 07.01.07; Couvreur 1.412f; Su1n Xïda4n 5.64; Jia1ng Yi4hua2 276; Yishu 17:26.5a; tr. Legge 1.312;

# dating: 8110

子拜稽顙,

哭。

祝、宰、宗人、眾主人、

卿、大夫、士

哭,踊三者三,

降,

東反位,

皆袒,

子踊,

房中亦踊

三者三。

# src: LIJI 07.01.08; Couvreur 1.412f; Su1n Xïda4n 5.64; Jia1ng Yi4hua2 276; Yishu 17:26.5a; tr. Legge 1.312;

# dating: 8110

襲衰,

杖,

亦出。

大宰命祝、史

以名徧告于五祀、山川。」

KR1d0052_tls_007-2a

# src: LIJI 07.01.09; Couvreur 1.414f; Su1n Xïda4n 5.66; Jia1ng Yi4hua2 277; Yishu 17:26.6b; tr. Legge 1.313;

# dating: 8110

7.2曾子問曰:

「如已葬而世子生,

則如之何?」

孔子曰:

「大宰、大宗從大祝而告于禰。

三月,

乃名于禰,

以名徧告,及社稷、宗廟、山川。」

KR1d0052_tls_007-3a

# src: LIJI 07.01.10; Couvreur 1.415f; Su1n Xïda4n 5.66; Jia1ng Yi4hua2 277f; Yishu 17:26.8a; tr. Legge 1.314;

# dating: 8110

7.3孔子曰:

「諸侯適天子,

必告于祖,

奠于禰。

冕而出視朝,

命祝、史告于、宗廟、山川。

# src: LIJI 07.01.11; Couvreur 1.415f; Su1n Xïda4n 5.66; Jia1ng Yi4hua2 278; Yishu 17:26.8a; tr. Legge 1.314;

# dating: 8110

乃命國家五官而後行,

道而出。

告者

五日而徧,

過是,

非禮也。

凡告

用牲、幣。

亦如之。

# src: LIJI 07.01.12; Couvreur 1.415f; Su1n Xïda4n 5.67; Jia1ng Yi4hua2 278; Yishu 17:26.10b; tr. Legge 1.314;

# dating: 8110

諸侯相見,

必告于禰,

朝服而出視朝。

命祝、史告于五廟、

所過山川。

# src: LIJI 07.01.13; Couvreur 1.415f; Su1n Xïda4n 5.67; Jia1ng Yi4hua2 278; Yishu 17:26.10b-11a; tr. Legge 1.314;

# dating: 8110

亦命國家五官,

道而出。

必親告于祖、禰。

乃命祝、史告至于前所告者,

而后聽朝而入。」

KR1d0052_tls_007-4a

# src: LIJI 07.01.14; Couvreur 1.417f; Su1n Xïda4n 5.67; Jia1ng Yi4hua2 278; Yishu 17:26.11b; tr. Legge 1.315;

# dating: 8110

7.4曾子問曰:

「並有喪,

如之何?

何先何後?」

孔子曰:

「葬、

先輕而後重;

其奠也,

先重而後輕;禮也。

# src: LIJI 07.01.15; Couvreur 1.417f; Su1n Xïda4n 5.67; Jia1ng Yi4hua2 278f; Yishu 17:26.11b-12a; tr. Legge 1.315;

# dating: 8110

自啟及葬,

不奠,

行葬不哀次;

反葬奠,

而後辭於殯,

遂脩葬事。

其虞也,

先重而後輕,

禮也。」

KR1d0052_tls_007-5a

# src: LIJI 07.01.16; Couvreur 1.418; Su1n Xïda4n 5.68; Jia1ng Yi4hua2 279; Yishu 17:26.13b; tr. Legge 1.316;

# dating: 8110

7.5孔子曰:

「宗子雖七十,

無無主婦;

非宗子,

雖無主婦可也。」

KR1d0052_tls_007-6a

# src: LIJI 07.01.17; Couvreur 1.418f; Su1n Xïda4n 5.68; Jia1ng Yi4hua2 279; Yishu 17:26.14a-14b; tr. Legge 1.316;

# dating: 8110

7.6曾子問曰:

「將冠子,

冠者至,

揖讓而入,

聞齊衰、大功之喪,

如之何?」

# src: LIJI 07.01.18; Couvreur 1.418f; Su1n Xïda4n 5.68; Jia1ng Yi4hua2 279f; Yishu 17:26.14b; tr. Legge 1.316;

# dating: 8110

孔子曰:

「內喪則廢,

外喪則冠而不醴,

徹饌而埽,

即位而哭。

如冠者未至,

則廢。

# src: LIJI 07.01.19; Couvreur 1.420f; Su1n Xïda4n 5.69; Jia1ng Yi4hua2 280; Yishu 17:26.15b; tr. Legge 1.316;

# dating: 8110

如將冠子而未及期日,

而有齊衰、大功、小功之喪,

則因喪服而冠。」

# src: LIJI 07.01.20; Couvreur 1.420f; Su1n Xïda4n 5.70; Jia1ng Yi4hua2 280; Yishu 17:26.16b; tr. Legge 1.317;

# dating: 8110

「除喪不改冠乎?」

孔子曰:

「天子賜諸侯、大夫冕弁服於大廟,

歸設奠,

服賜服,

於斯乎有冠醮,

無冠醴。

# src: LIJI 07.01.21; Couvreur 1.420f; Su1n Xïda4n 5.70; Jia1ng Yi4hua2 280; Yishu 17:26.18b; tr. Legge 1.317;

# dating: 8110

父沒而冠,

則已冠

埽地

而祭於禰;

已祭

而見伯父叔父,

而后饗冠者。」

KR1d0052_tls_007-7a

# src: LIJI 07.01.22; Couvreur 1.421f; Su1n Xïda4n 5.71; Jia1ng Yi4hua2 2i1; Yishu 17:26.18b-19a; tr. Legge 1.317;

# dating: 8110

7.7曾子問曰:

「祭如之何

則不行旅酬之事矣?」

孔子曰:

「聞之,

小祥者,

主人練祭而不旅,

奠酬於賓,

賓弗舉,

禮也。

# src: LIJI 07.01.23; Couvreur 1.421f; Su1n Xïda4n 5.71; Jia1ng Yi4hua2 2i1; Yishu 17:26.19a; tr. Legge 1.317;

# dating: 8110

昔者,

魯昭公練而舉酬行旅,

非禮也;

孝公大祥,

奠酬弗舉,

亦非禮也。」

KR1d0052_tls_007-8a

# src: LIJI 07.01.24; Couvreur 1.422f; Su1n Xïda4n 5.71; Jia1ng Yi4hua2 2i1f; Yishu 17:26.20a; tr. Legge 1.318;

# dating: 8110

7.8曾子問曰:

「大功之喪,

可以與於饋奠之事乎?」

孔子曰:

「豈大功耳!

自斬衰以下皆可,

禮也。」

曾子曰:

「不以輕服

而重相為乎?」

# src: LIJI 07.01.25; Couvreur 1.422f; Su1n Xïda4n 5.71; Jia1ng Yi4hua2 2i2; Yishu 17:26.20a; tr. Legge 1.318;

# dating: 8110

孔子曰:

「非此之謂也。

天子諸侯之喪,

斬衰者奠;

大夫,

齊衰者奠;

# src: LIJI 07.01.26; Couvreur 1.422f; Su1n Xïda4n 5.71; Jia1ng Yi4hua2 2i2; Yishu 17:26.20a; tr. Legge 1.318;

# dating: 8110

士,

則朋友奠;

不足,

則取於大功以下者;

不足,

則反之。」

# src: LIJI 07.01.27; Couvreur 1.424f; Su1n Xïda4n 5.72; Jia1ng Yi4hua2 2i2; Yishu 17:26.22a; tr. Legge 1.319;

# dating: 8110

曾子問曰:

「小功可以與於祭乎?」

孔子曰:

「何必小功耳!

自斬衰以下與祭;

禮也。」

曾子曰:

「不以輕喪而重祭乎?」

# src: LIJI 07.01.28; Couvreur 1.424f; Su1n Xïda4n 5.72; Jia1ng Yi4hua2 2i2; Yishu 17:26.22a; tr. Legge 1.319;

# dating: 8110

孔子曰:

「天子諸侯之喪祭也,

不斬衰者不與祭;

大夫,

齊衰者與祭;

士,

祭不足,

則取於兄弟大功以下者。」

KR1d0052_tls_007-9a

# src: LIJI 07.01.29; Couvreur 1.424f; Su1n Xïda4n 5.72; Jia1ng Yi4hua2 2i2; Yishu 17:26.22b; tr. Legge 1.319;

# dating: 8110

7.9曾子問曰:

「相識,

有喪服可以與於祭乎?」

孔子曰:

「緦不祭,

又何助於人。」

KR1d0052_tls_007-10a

# src: LIJI 07.01.30; Couvreur 1.424f; Su1n Xïda4n 5.73; Jia1ng Yi4hua2 2i2; Yishu 17:26.24a; tr. Legge 1.320;

# dating: 8110

7.10曾子問曰:

「廢喪服,

可以與於饋奠之事乎?」

孔子曰:

「說衰與奠,

非禮也;

以擯相可也。」

KR1d0052_tls_007-11a

# src: LIJI 07.01.31; Couvreur 1.426f; Su1n Xïda4n 5.73; Jia1ng Yi4hua2 2i3; Yishu 17:26.25b; tr. Legge 1.320;

# dating: 8110

7.11曾子問曰:

「昏禮既納幣,

有吉日,

女之父母死,

則如之何?」

# src: LIJI 07.01.32; Couvreur 1.426f; Su1n Xïda4n 5.73f; Jia1ng Yi4hua2 2i3; Yishu 17:26.25b; tr. Legge 1.320;

# dating: 8110

孔子曰:

「壻使人弔。

如壻之父母死,

則女之家亦使人弔。

父喪稱父,

母喪稱母。

父母不在,

則稱伯父世母。

# src: LIJI 07.01.33; Couvreur 1.426f; Su1n Xïda4n 5.74; Jia1ng Yi4hua2 2i3; Yishu 17:26.25b; tr. Legge 1.320;

# dating: 8110

壻,

已葬,

壻之伯父致命女氏曰:

『某之子有父母之喪,

不得嗣為兄弟,

使某致命。』

女氏許諾,

而弗敢嫁,

禮也。

# src: LIJI 07.01.34; Couvreur 1.426f; Su1n Xïda4n 5.74; Jia1ng Yi4hua2 2i3; Yishu 17:26.25b-26a; tr. Legge 1.320;

# dating: 8110

壻,

免喪,

女之父母使人請,

壻弗取,

而后嫁之,

禮也。

女之父母死,

壻亦如之。」

KR1d0052_tls_007-12a

# src: LIJI 07.01.35; Couvreur 1.427f; Su1n Xïda4n 5.74; Jia1ng Yi4hua2 2i4; Yishu 17:26.28a; tr. Legge 1.321;

# dating: 8110

7.12曾子問曰:

「親迎,

女在塗,

而壻之父母死,

如之何?」

# src: LIJI 07.01.36; Couvreur 1.427f; Su1n Xïda4n 5.74; Jia1ng Yi4hua2 2i4; Yishu 17:26.28a-28b; tr. Legge 1.321;

# dating: 8110

孔子曰:

「女改服,布深衣,

縞總,以趨喪。

女在塗,

而女之父母死,

則女反。」

# src: LIJI 07.01.37; Couvreur 1.427f; Su1n Xïda4n 5.75; Jia1ng Yi4hua2 2i4; Yishu 17:26.29a; tr. Legge 1.321;

# dating: 8110

「如壻親迎,

女未至,

而有齊衰、

大功之喪,

則如之何?」

孔子曰:

「男不入,

改服於外次;

女入,

改服於內次;

然後即位而哭。」

# src: LIJI 07.01.38; Couvreur 1.427f; Su1n Xïda4n 5.75; Jia1ng Yi4hua2 2i4; Yishu 17:26.29a; tr. Legge 1.321;

# dating: 8110

曾子問曰:

「除喪則不復昏禮乎?」

孔子曰:

「祭,

過時不祭,

禮也;

又何反於初?」

KR1d0052_tls_007-13a

# src: LIJI 07.01.39; Couvreur 1.429f; Su1n Xïda4n 5.76; Jia1ng Yi4hua2 285; Yishu 17:26.30b; tr. Legge 1.322;

# dating: 8110

7.13孔子曰:

「嫁女之家,

三夜不息燭,

思相離也。

取婦之家,

三日不舉樂,

思嗣親也。

三月而廟見,

稱『來婦』也。

# src: LIJI 07.01.40; Couvreur 1.429f; Su1n Xïda4n 5.76f; Jia1ng Yi4hua2 285; Yishu 17:26.30b-33a; tr. Legge 1.322;

# dating: 8110

擇日而祭於禰,

成婦之義也。」

KR1d0052_tls_007-14a

7.14曾子問曰:

「女未廟見而死,

則如之何?」

# src: LIJI 07.01.41; Couvreur 1.429f; Su1n Xïda4n 5.77; Jia1ng Yi4hua2 285; Yishu 17:26.33a; tr. Legge 1.322;

# dating: 8110

孔子曰:

「不遷於祖,

不祔於皇姑,

壻不杖、不菲、不次,

歸葬于女氏之黨,

示未成婦也。」

KR1d0052_tls_007-15a

# src: LIJI 07.01.42; Couvreur 1.430; Su1n Xïda4n 5.77; Jia1ng Yi4hua2 286; Yishu 17:26.34a; tr. Legge 1.322;

# dating: 8110

7.15曾子問曰:

「取女

有吉日而女死,

如之何?」

孔子曰:

「壻齊衰而弔,

既葬而除

之。

夫死亦如之。」

# src: LIJI 07.01.43; Couvreur 1.431f; Su1n Xïda4n 5.77; Jia1ng Yi4hua2 286; Yishu 17:26.36a; tr. Legge 1.323;

# dating: 8110

曾子問曰:

「喪有二孤,

廟有二主,

禮與?」

孔子曰:

「天無二日,

土無二王,

嘗、禘、郊、社,

尊無二上。

未知其為禮也。

# src: LIJI 07.01.44; Couvreur 1.431f; Su1n Xïda4n 5.77; Jia1ng Yi4hua2 286; Yishu 17:26.36a; tr. Legge 1.323;

# dating: 8110

昔者齊桓公亟舉兵,

作偽主以行。

及反,

藏諸祖廟。

廟有二主,

自桓公始也。

# src: LIJI 07.01.45; Couvreur 1.431f; Su1n Xïda4n 5.78; Jia1ng Yi4hua2 286; Yishu 17:26.36a-36b; tr. Legge 1.323;

# dating: 8110

喪之二孤,

則昔者衛靈公適魯,

遭季桓子之喪,

衛君請弔,

哀公辭,

不得命,

公為主,

客入弔。

康子立於門右,

北面;

# src: LIJI 07.01.46; Couvreur 1.431f; Su1n Xïda4n 5.78; Jia1ng Yi4hua2 286; Yishu 17:26.36b; tr. Legge 1.323;

# dating: 8110

公揖讓升自東階,

西鄉;

客升自西階弔。

公拜,

哭;

康子拜稽顙於位,

有司弗辯也。

今之二孤,

自季康子之過也。」

KR1d0052_tls_007-16a

# src: LIJI 07.01.47; Couvreur 1.433f; Su1n Xïda4n 5.78; Jia1ng Yi4hua2 287; Yishu 17:26.37b-38a; tr. Legge 1.324;

# dating: 8110

7.16曾子問曰:

「古者師行,

必以遷廟主行乎?」

孔子曰:

「天子巡守,

以遷廟主行,

載于齊車,

言必有尊也。

# src: LIJI 07.01.48; Couvreur 1.433f; Su1n Xïda4n 5.78f; Jia1ng Yi4hua2 287; Yishu 17:26.38a; tr. Legge 1.324;

# dating: 8110

今也

取七廟之主以行,

則失之矣。

當七廟五廟無虛主;

虛主者,

唯天子崩,

諸侯薨,與去其國,

與祫祭於祖,

為無主耳。

# src: LIJI 07.01.49; Couvreur 1.433f; Su1n Xïda4n 5.79; Jia1ng Yi4hua2 287; Yishu 17:26.38a; tr. Legge 1.324;

# dating: 8110

吾聞諸老聃曰:

『天子崩,

國君薨,

則祝取群廟之主而藏諸祖廟,

禮也。

卒哭成事而后,

主各反其廟。

君去其國,

大宰取群廟之主以從,

禮也。

# src: LIJI 07.01.50; Couvreur 1.433f; Su1n Xïda4n 5.79; Jia1ng Yi4hua2 287; Yishu 17:26.38a; tr. Legge 1.324;

# dating: 8110

祫祭於祖,

則祝迎四廟之主。

出廟入廟必蹕。』

老聃云。」

KR1d0052_tls_007-17a

# src: LIJI 07.01.51; Couvreur 1.435f; Su1n Xïda4n 5.79; Jia1ng Yi4hua2 288; Yishu 17:26.39b; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

7.17曾子問曰:

「古者師行

無遷主,

則何主?」

孔子曰:

「主命。」

問曰:

「何謂也?」

# src: LIJI 07.01.52; Couvreur 1.435f; Su1n Xïda4n 5.79; Jia1ng Yi4hua2 288; Yishu 17:26.39b; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

孔子曰:

「天子諸侯將出,

必以幣、帛、皮、圭告于祖、禰,

遂奉以出,

載于齊車以行。

每舍,

奠焉而后就舍。

# src: LIJI 07.01.53; Couvreur 1.435f; Su1n Xïda4n 5.79; Jia1ng Yi4hua2 288; Yishu 17:26.39b; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

反必告,

設奠,卒,

斂幣、玉,

藏諸兩階之間,

乃出。

蓋貴命也。」

KR1d0052_tls_007-18a

# src: LIJI 07.01.54; Couvreur 1.436f; Su1n Xïda4n 5.i1; Jia1ng Yi4hua2 289; Yishu 17:26.40b; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

7.18子游問曰:

「喪慈母如母,

禮與?」

孔子曰:

「非禮也。

古者,

男子外有傅,

內有慈母,

君命所使教子也,

何服之有?

# src: LIJI 07.01.55; Couvreur 1.436f; Su1n Xïda4n 5.i1; Jia1ng Yi4hua2 289; Yishu 17:26.40b; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

昔者,

魯昭公少喪其母,

有慈母良,

及其死也,

公弗忍也,

欲喪之,

# src: LIJI 07.01.56; Couvreur 1.436f; Su1n Xïda4n 5.i1; Jia1ng Yi4hua2 289; Yishu 17:26.40b-41a; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

有司以聞,

曰:

『『古之禮,

慈母無服,

今也君為之服,

是逆古之禮而亂國法也;

若終行之,

則有司將書之以遺後世。

無乃不可乎?』

# src: LIJI 07.01.57; Couvreur 1.436f; Su1n Xïda4n 5.i1; Jia1ng Yi4hua2 289; Yishu 17:26.41a; tr. Legge 1.326;

# dating: 8110

公曰:

『古者天子練冠以燕居。』

公弗忍也,

遂練冠以喪慈母。

喪慈母

自魯昭公始也。」

KR1d0052_tls_007-19a

# src: LIJI 07.02.01; Couvreur 1.438f; Su1n Xïda4n 5.i2; Jia1ng Yi4hua2 290; Yishu 17:27.1a; tr. Legge 1.328;

# dating: 8110

7.19曾子問曰:

「諸侯旅見天子,

入門

不得終禮,

廢者幾?」

孔子曰:

「四。」

請問之。

# src: LIJI 07.02.02; Couvreur 1.438f; Su1n Xïda4n 5.i2; Jia1ng Yi4hua2 290; Yishu 17:27.1a; tr. Legge 1.328;

# dating: 8110

曰:

「大廟火,

日食,

后之喪,

雨霑服失容,

則廢。

# src: LIJI 07.02.03; Couvreur 1.438f; Su1n Xïda4n 5.i2; Jia1ng Yi4hua2 290; Yishu 17:27.1a; tr. Legge 1.328;

# dating: 8110

如諸侯皆在而日食,

則從天子救日,

各以其方色與其兵。

大廟火,

則從天子救火,

不以方色與兵。」

KR1d0052_tls_007-20a

# src: LIJI 07.02.04; Couvreur 1.438f; Su1n Xïda4n 5.i2; Jia1ng Yi4hua2 290; Yishu 17:27.2a; tr. Legge 1.328;

# dating: 8110

7.20曾子問曰:

「諸侯相見,

揖讓入門,

不得終禮,

廢者幾?」

# src: LIJI 07.02.05; Couvreur 1.438f; Su1n Xïda4n 5.i2; Jia1ng Yi4hua2 290; Yishu 17:27.2a; tr. Legge 1.328;

# dating: 8110

孔子曰:

「六。」

請問之。

曰:

「天子崩,

大廟火,

日食,

后、夫人之喪,

雨霑服失容,

則廢。」

KR1d0052_tls_007-21a

# src: LIJI 07.02.06; Couvreur 1.440f; Su1n Xïda4n 5.i3; Jia1ng Yi4hua2 291; Yishu 17:27.3a; tr. Legge 1.329;

# dating: 8110

7.21曾子問曰:

「天子嘗、禘、郊、社、五祀之祭,

簠、簋既陳,

天子崩,

后之喪,

如之何?」

孔子曰:

「廢。」

KR1d0052_tls_007-22a

# src: LIJI 07.02.07; Couvreur 1.440f; Su1n Xïda4n 5.i3; Jia1ng Yi4hua2 291; Yishu 17:27.3a; tr. Legge 1.329;

# dating: 8110

7.22曾子問曰:

「當祭而日食,

大廟火,

其祭也如之何?」

孔子曰:

「接祭而已矣。

如牲至

未殺,

則廢。」

KR1d0052_tls_007-23a

# src: LIJI 07.02.08; Couvreur 1.440f; Su1n Xïda4n 5.i3; Jia1ng Yi4hua2 291; Yishu 17:27.4b; tr. Legge 1.329;

# dating: 8110

7.23天子崩,

未殯,

五祀之祭不行;

既殯而祭,

其祭也,

尸入,

三飯,不侑,

酳不酢而已矣。

# src: LIJI 07.02.09; Couvreur 1.440f; Su1n Xïda4n 5.i3; Jia1ng Yi4hua2 291; Yishu 17:27.4b; tr. Legge 1.329;

# dating: 8110

自啟至于反哭,

五祀之祭不行;

已葬而祭,

祝畢獻而已。

KR1d0052_tls_007-24a

# src: LIJI 07.02.10; Couvreur 1.442f; Su1n Xïda4n 5.i4; Jia1ng Yi4hua2 292; Yishu 17:27.6b-7a; tr. Legge 1.329;

# dating: 8110

7.24曾子問曰:

「諸侯之祭社稷,

俎豆既陳,

聞天子崩,

后之喪,

君薨,

夫人之喪,

如之何?」

# src: LIJI 07.02.11; Couvreur 1.442f; Su1n Xïda4n 5.i4; Jia1ng Yi4hua2 292; Yishu 17:27.7a; tr. Legge 1.329;

# dating: 8110

孔子曰:

「廢。

自薨比至于殯,

自啟至于反哭,

奉帥天子。」

KR1d0052_tls_007-25a

# src: LIJI 07.02.12; Couvreur 1.443f; Su1n Xïda4n 5.i4; Jia1ng Yi4hua2 292; Yishu 17:27.8a; tr. Legge 1.330;

# dating: 8110

7.25曾子問曰:

「大夫之祭,

鼎、俎既陳,

籩、豆既設,

不得成禮,

廢者幾?」

孔子曰:

「九。」

請問之。

# src: LIJI 07.02.13; Couvreur 1.443f; Su1n Xïda4n 5.i4; Jia1ng Yi4hua2 292; Yishu 17:27.8a; tr. Legge 1.330;

# dating: 8110

曰:

「天子崩,

后之喪,

君薨,

夫人之喪,

君之大廟火,

日食,

三年之喪,

齊衰,

大功,

# src: LIJI 07.02.14; Couvreur 1.443f; Su1n Xïda4n 5.i4; Jia1ng Yi4hua2 292; Yishu 17:27.8a; tr. Legge 1.330;

# dating: 8110

皆廢。

外喪

自齊衰以下

行也。

其齊衰之祭也,

尸入,

三飯,不侑,

酳不酢而已矣;

大功,酢而已矣;

# src: LIJI 07.02.15; Couvreur 1.443f; Su1n Xïda4n 5.i4; Jia1ng Yi4hua2 292f; Yishu 17:27.8a; tr. Legge 1.330;

# dating: 8110

小功、緦,

室中之事而已矣。

士之所以異者,

緦不祭,

所祭,於死者無服,則祭。」

# src: LIJI 07.02.16; Couvreur 1.444f; Su1n Xïda4n 5.85; Jia1ng Yi4hua2 293; Yishu 17:27.10a; tr. Legge 1.331;

# dating: 8110

曾子問曰:

「三年之喪,

弔乎?」

# src: LIJI 07.02.17; Couvreur 1.444f; Su1n Xïda4n 5.85; Jia1ng Yi4hua2 293; Yishu 17:27.10a; tr. Legge 1.331;

# dating: 8110

孔子曰:

「三年之喪,

練,不群立,

不旅行。

君子禮以飾情,

三年之喪而弔哭,

不亦虛乎?」

# src: LIJI 07.02.18; Couvreur 1.445f; Su1n Xïda4n 5.86; Jia1ng Yi4hua2 294; Yishu 17:27.11a; tr. Legge 1.331;

# dating: 8110

曾子問曰:

「大夫士有私喪,

可以除之矣,

而有君服焉,

其除之也如之何?」

# src: LIJI 07.02.19; Couvreur 1.445f; Su1n Xïda4n 5.86; Jia1ng Yi4hua2 294; Yishu 17:27.11a; tr. Legge 1.331;

# dating: 8110

孔子曰:

「有君喪服於身,

不敢私服,

又何除焉?

於是乎有過時而弗除也。

君之喪

服除而后殷祭,

禮也。」

KR1d0052_tls_007-26a

# src: LIJI 07.02.20; Couvreur 1.445f; Su1n Xïda4n 5.86; Jia1ng Yi4hua2 294; Yishu 17:27.13b; tr. Legge 1.332;

# dating: 8110

7.26曾子問曰:

「父母之喪,

弗除可乎?」

# src: LIJI 07.02.21; Couvreur 1.445f; Su1n Xïda4n 5.86; Jia1ng Yi4hua2 294; Yishu 17:27.13b; tr. Legge 1.332;

# dating: 8110

孔子曰:

「先王制禮,

過時弗舉,

禮也;

非弗能勿除也,

患其過於制也,

故君子過時不祭,

禮也。」

KR1d0052_tls_007-27a

# src: LIJI 07.02.22; Couvreur 1.447f; Su1n Xïda4n 5.86; Jia1ng Yi4hua2 295; Yishu 17:27.14b; tr. Legge 1.332;

# dating: 8110

7.27曾子問曰:

「君薨,

既殯,

而臣有父母之喪,

則如之何?」

孔子曰:

「歸居于家,

有殷事,

則之君所,

朝夕否。」

# src: LIJI 07.02.23; Couvreur 1.447f; Su1n Xïda4n 5.87; Jia1ng Yi4hua2 295; Yishu 17:27.15a; tr. Legge 1.333;

# dating: 8110

曰:

「君既啟,

而臣有父母之喪,

則如之何?」

孔子曰:

「歸哭而反送君。」

# src: LIJI 07.02.24; Couvreur 1.447f; Su1n Xïda4n 5.87; Jia1ng Yi4hua2 295; Yishu 17:27.16a; tr. Legge 1.333;

# dating: 8110

曰:

「君未殯,

而臣有父母之喪,

則如之何?」

孔子曰:

「歸殯,

反于君所,

有殷事則歸,

朝夕否。

# src: LIJI 07.02.25; Couvreur 1.447f; Su1n Xïda4n 5.87; Jia1ng Yi4hua2 295; Yishu 17:27.16a; tr. Legge 1.333;

# dating: 8110

大夫,

室老行事;

士,

則子孫行事。

大夫內子,

有殷事,

亦之君所,

朝夕否。」

KR1d0052_tls_007-28a

# src: LIJI 07.02.26; Couvreur 1.448f; Su1n Xïda4n 5.88; Jia1ng Yi4hua2 296; Yishu 17:27.18a; tr. Legge 1.333;

# dating: 8110

7.28賤不誄貴,

幼不誄長,

禮也。

唯天子

稱天以誄之。

諸侯相誄,

非禮也。

KR1d0052_tls_007-29a

# src: LIJI 07.02.27; Couvreur 1.449f; Su1n Xïda4n 5.88; Jia1ng Yi4hua2 296; Yishu 17:27.18a; tr. Legge 1.334;

# dating: 8110

7.29曾子問曰:

「君出疆,

以三年之戒,

以椑從。

君薨,

其入如之何?」

# src: LIJI 07.02.28; Couvreur 1.449f; Su1n Xïda4n 5.88; Jia1ng Yi4hua2 296; Yishu 17:27.18a; tr. Legge 1.334;

# dating: 8110

孔子曰:

「共殯服,

則子麻、

弁絰、

疏衰、

菲、

杖。

入自闕,

升自西階。

# src: LIJI 07.02.29; Couvreur 1.449f; Su1n Xïda4n 5.88; Jia1ng Yi4hua2 296; Yishu 17:27.18a-18b; tr. Legge 1.334;

# dating: 8110

如小斂,

則子免而從柩,

入自門,

升自阼階。

君、大夫、士一節也。」

# src: LIJI 07.02.30; Couvreur 1.450f; Su1n Xïda4n 5.89; Jia1ng Yi4hua2 297; Yishu 17:27.21a; tr. Legge 1.334;

# dating: 8110

曾子問曰:

「君之喪既引,

聞父母之喪,

如之何?」

孔子曰:

「遂。

既封而歸,

不俟子。」

# src: LIJI 07.02.31; Couvreur 1.450f; Su1n Xïda4n 5.90; Jia1ng Yi4hua2 297; Yishu 17:27.21b; tr. Legge 1.335;

# dating: 8110

曾子問曰:

「父母之喪既引,

及塗,

聞君薨,

如之何?」

孔子曰:

「遂。

既封,

改服而往。」

KR1d0052_tls_007-30a

# src: LIJI 07.02.32; Couvreur 1.451f; Su1n Xïda4n 5.90; Jia1ng Yi4hua2 297; Yishu 17:27.22a; tr. Legge 1.335;

# dating: 8110

7.30曾子問曰:

「宗子為士,

庶子為大夫,

其祭也如之何?」

孔子曰:

「以上牲祭於宗子之家,

祝曰:

『孝子某為介子某薦其常事。』

# src: LIJI 07.02.33; Couvreur 1.451f; Su1n Xïda4n 5.91; Jia1ng Yi4hua2 297f; Yishu 17:27.24a; tr. Legge 1.335;

# dating: 8110

若宗子有罪,

居于他國,

庶子為大夫,

其祭也,

祝曰:

『孝子某使介子某執其常事。』

# src: LIJI 07.02.34; Couvreur 1.451f; Su1n Xïda4n 5.91; Jia1ng Yi4hua2 298; Yishu 17:27.24a; tr. Legge 1.335;

# dating: 8110

攝主不厭祭,

不旅,

不假,

不綏祭,

不配。

# src: LIJI 07.02.35; Couvreur 1.451f; Su1n Xïda4n 5.91; Jia1ng Yi4hua2 298; Yishu 17:27.24a; tr. Legge 1.335;

# dating: 8110

布奠於賓,

賓奠而不舉,

不歸肉。

其辭於賓曰:

『宗兄、宗弟、宗子在他國,

使某辭。』」

KR1d0052_tls_007-31a

# src: LIJI 07.02.36; Couvreur 1.453f; Su1n Xïda4n 5.93; Jia1ng Yi4hua2 299; Yishu 17:27.29a; tr. Legge 1.336;

# dating: 8110

7.31曾子問曰:

「宗子去在他國,

庶子無爵而居者,

可以祭乎?」

孔子曰:

「祭哉!」

請問

「其祭如之何?」

# src: LIJI 07.02.37; Couvreur 1.453f; Su1n Xïda4n 5.93; Jia1ng Yi4hua2 299; Yishu 17:27.29a; tr. Legge 1.336;

# dating: 8110

孔子曰:

「望墓而為壇,

以時祭。

若宗子死,告於墓而后祭於家。

宗子死,稱名不言『孝』,

身沒而已。

# src: LIJI 07.02.38; Couvreur 1.453f; Su1n Xïda4n 5.93; Jia1ng Yi4hua2 299; Yishu 17:27.29a-29b; tr. Legge 1.336;

# dating: 8110

子游之徒,

有庶子祭者,以此

若義也。

今之祭者,

不首其義,

故誣於祭也。」

KR1d0052_tls_007-32a

# src: LIJI 07.02.39; Couvreur 1.454f; Su1n Xïda4n 5.94; Jia1ng Yi4hua2 299; Yishu 17:27.31b; tr. Legge 1.337;

# dating: 8110

7.32曾子問曰:

「祭必有尸乎?

若厭祭亦可乎?」

孔子曰:

「祭成喪者必有尸,

尸必以孫。

孫幼,

則使人抱之。

# src: LIJI 07.02.40; Couvreur 1.454f; Su1n Xïda4n 5.94; Jia1ng Yi4hua2 299f; Yishu 17:27.31b; tr. Legge 1.337;

# dating: 8110

無孫,

則取於同姓可也。

祭殤必厭,

蓋弗成也。

祭成喪而無尸,

是殤之也。」

# src: LIJI 07.02.41; Couvreur 1.455f; Su1n Xïda4n 5.95; Jia1ng Yi4hua2 300; Yishu 17:27.32b; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

孔子曰:

「有陰厭,

有陽厭。」

曾子問曰:

「殤不祔祭,

何謂陰厭、陽厭?」

# src: LIJI 07.02.42; Couvreur 1.455f; Su1n Xïda4n 5.95; Jia1ng Yi4hua2 300; Yishu 17:27.32b; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

孔子曰:

「宗子為殤而死,

庶子弗為後也。

其吉祭,

特牲。

祭殤不舉

肺,

無肵俎,

無玄酒,

不告利成,

是謂陰厭。

# src: LIJI 07.02.43; Couvreur 1.455f; Su1n Xïda4n 5.97; Jia1ng Yi4hua2 300; Yishu 17:27.32b; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

凡殤,

與無後者,

祭於宗子之家,

當室之白,

尊于東房,

是謂陽厭。」

KR1d0052_tls_007-33a

# src: LIJI 07.02.44; Couvreur 1.457f; Su1n Xïda4n 5.98; Jia1ng Yi4hua2 301; Yishu 17:27.37b; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

7.33曾子問曰:

「葬既引,至于堩,

日有食之,

則有變乎?

且不乎?」

# src: LIJI 07.02.45; Couvreur 1.457f; Su1n Xïda4n 5.98; Jia1ng Yi4hua2 301; Yishu 17:27.37b; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

孔子曰:

「昔者

吾從老聃助葬於巷黨,

及堩,

日有食之,

老聃曰:

『丘!

止柩,

就道右,

止哭以聽變。』

# src: LIJI 07.02.46; Couvreur 1.457f; Su1n Xïda4n 5.98; Jia1ng Yi4hua2 301; Yishu 17:27.37b; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

既明反而后行。

曰:

『禮也。』

反葬,

而丘問之曰:

『夫柩不可以反者也,

日有食之,

不知其已之遟數,

則豈如行哉?』

# src: LIJI 07.02.47; Couvreur 1.457f; Su1n Xïda4n 5.98; Jia1ng Yi4hua2 301; Yishu 17:27.37b-38a; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

老聃曰:

『諸侯朝天子,

見日而行,

逮日而舍

奠;

大夫使,

見日而行,

逮日而舍。

# src: LIJI 07.02.48; Couvreur 1.457f; Su1n Xïda4n 5.98; Jia1ng Yi4hua2 301; Yishu 17:27.38a; tr. Legge 1.338;

# dating: 8110

夫柩不蚤出,

不莫宿。

見星而行者,

唯罪人與奔父母之喪者乎?

日有食之,

安知其不見星也。

且君子行禮,

不以人之親痁患。』

吾聞諸老聃云。」

KR1d0052_tls_007-34a

# src: LIJI 07.02.49; Couvreur 1.459f; Su1n Xïda4n 5.99; Jia1ng Yi4hua2 302; Yishu 17:27.39b; tr. Legge 1.339;

# dating: 8110

7.34曾子問曰:

「為君使而卒於舍,

禮曰:

『公館復,

私館不復。』

凡所使之國,

有司所授舍,

則公館已,

何謂私館不復也?」

# src: LIJI 07.02.50; Couvreur 1.459f; Su1n Xïda4n 5.99; Jia1ng Yi4hua2 302; Yishu 17:27.39b; tr. Legge 1.339;

# dating: 8110

孔子曰:

「善乎問之也!

自卿、大夫、士之家

曰私館;

公館與公所為

曰公館。

公館復,此之謂也。」

KR1d0052_tls_007-35a

# src: LIJI 07.02.51; Couvreur 1.460f; Su1n Xïda4n 5.99; Jia1ng Yi4hua2 303; Yishu 17:27.40b; tr. Legge 1.340;

# dating: 8110

7.35曾子問曰:

「下殤:

土周葬于園,

遂輿機而往,

塗邇故也。

今墓遠,

則其葬也如之何?」

# src: LIJI 07.02.52; Couvreur 1.460f; Su1n Xïda4n 5.99; Jia1ng Yi4hua2 303; Yishu 17:27.40b; tr. Legge 1.340;

# dating: 8110

孔子曰:

「吾聞諸老聃曰:

『昔者史佚有子而死,

下殤也。

墓遠,』

召公謂之曰:

「何以不棺斂於宮中?」

史佚曰:

「吾敢乎哉?」

# src: LIJI 07.02.53; Couvreur 1.460f; Su1n Xïda4n 5.99; Jia1ng Yi4hua2 303; Yishu 17:27.40b; tr. Legge 1.340;

# dating: 8110

召公言於周公,

周公曰:

『「豈不可?」

史佚行之。』

下殤用棺衣棺,

自史佚始也。」

KR1d0052_tls_007-36a

# src: LIJI 07.02.54; Couvreur 1.461f; Su1n Xïda4n 5.100; Jia1ng Yi4hua2 303; Yishu 17:27.44a; tr. Legge 1.341;

# dating: 8110

7.36曾子問曰:

「卿大夫將為尸於公,

受宿矣,

而有齊衰內喪,

則如之何?」

孔子曰:

「出

舍於公館以待事,

禮也。」

# src: LIJI 07.02.55; Couvreur 1.461f; Su1n Xïda4n 5.100; Jia1ng Yi4hua2 303; Yishu 17:27.44b; tr. Legge 1.341;

# dating: 8110

孔子曰:

「尸弁冕而出,

卿、大夫、士皆下之,

尸必式,

必有前驅。」

KR1d0052_tls_007-37a

# src: LIJI 07.02.56; Couvreur 1.462; Su1n Xïda4n 5.101; Jia1ng Yi4hua2 304; Yishu 17:27.46a; tr. Legge 1.341;

# dating: 8110

7.37子夏問曰:

「三年之喪卒哭,

金革之事無辟也者,

禮與?

初有司與?」

# src: LIJI 07.02.57; Couvreur 1.462; Su1n Xïda4n 5.101; Jia1ng Yi4hua2 304; Yishu 17:27.46a; tr. Legge 1.341;

# dating: 8110

孔子曰:

「夏后氏三年之喪,

既殯而致事,

殷人既葬而致事。

《記》曰:

『君子不奪人之親,

亦不可奪親也。』

此之謂乎?」

# src: LIJI 07.02.58; Couvreur 1.462; Su1n Xïda4n 5.101; Jia1ng Yi4hua2 304; Yishu 17:27.47a; tr. Legge 1.342;

# dating: 8110

子夏曰:

「金革之事無辟也者,

非與?」

孔子曰:

「吾聞諸老聃曰:

『昔者魯公伯禽有為為之也,

今以三年之喪

從其利者,

吾弗知也!』」