禮記

禮記

KR1d0052_tls_016-1a

** 16 大傳

16.1禮:

不王不禘。

王者禘其祖之所自出,

以其祖配之。

諸侯及其大祖,

大夫士有大事,

省於其君,

干祫,

及其高祖。

# src: LIJI 16.01.02; Couvreur 1.776f; Su1n Xïda4n 9.61; Jia1ng Yi4hua2 470; Yishu 28:47.7a; tr. Legge 2.60;

# dating: 8110

牧之野,

武王之大事也。

既事而退,

柴於上帝,

祈於社,

設奠於牧室。

# src: LIJI 16.01.03; Couvreur 1.776f; Su1n Xïda4n 9.61; Jia1ng Yi4hua2 470; Yishu 28:47.7a; tr. Legge 2.60;

# dating: 8110

遂率天下諸侯

執豆、籩,

逡奔走;

追王大王亶父、

王季歷、文王昌;

不以卑臨尊也。

KR1d0052_tls_016-2a

# src: LIJI 16.01.04; Couvreur 1.776f; Su1n Xïda4n 9.62; Jia1ng Yi4hua2 470; Yishu 28:47.11a; tr. Legge 2.61;

# dating: 8110

16.2上治祖、禰,

尊尊也;

下治子孫,

親親也;

旁治昆弟,

合族以食,

序以昭繆,

別之以禮義,

人道竭矣。

# src: LIJI 16.01.05; Couvreur 1.777f; Su1n Xïda4n 9.62; Jia1ng Yi4hua2 471; Yishu 28:47.14a; tr. Legge 2.61;

# dating: 8110

聖人南面而聽天下,

所且先者五,

民不與焉。

一曰治親,

二曰報功,

三曰舉賢,

四曰使能,

五曰存愛。

# src: LIJI 16.01.06; Couvreur 1.777f; Su1n Xïda4n 9.62; Jia1ng Yi4hua2 471; Yishu 28:47.14a; tr. Legge 2.61;

# dating: 8110

五者一得於天下,

民無不足,

無不贍者。

五者,

一物紕繆。

民莫得其死。

聖人南面而治天下,

必自人道始矣。

# src: LIJI 16.01.07; Couvreur 1.778f; Su1n Xïda4n 9.63; Jia1ng Yi4hua2 471; Yishu 28:47.16a; tr. Legge 2.61;

# dating: 8110

立權、度、量,

考文章,

改正朔,

易服色,

殊徽號,

異器械,

別衣服,

此其所得與民變革者也。

# src: LIJI 16.01.08; Couvreur 1.778f; Su1n Xïda4n 9.64; Jia1ng Yi4hua2 471; Yishu 28:47.16a-16b; tr. Legge 2.61;

# dating: 8110

其不可得變革者則有矣:

親親也,

尊尊也,

長長也,

男女有別,

此其不可得與民變革者也。

KR1d0052_tls_016-3a

# src: LIJI 16.01.09; Couvreur 1.779f; Su1n Xïda4n 9.64; Jia1ng Yi4hua2 472; Yishu 28:47.19a; tr. Legge 2.62;

# dating: 8110

16.3同姓從宗,

合族屬;

異姓主名,

治際會。

名著

而男女有別。

# src: LIJI 16.01.10; Couvreur 1.779f; Su1n Xïda4n 9.64f; Jia1ng Yi4hua2 472; Yishu 28:47.19a; tr. Legge 2.62;

# dating: 8110

其夫

屬乎父道者,

妻皆「母」道也。

其夫

屬乎子道者,

妻皆「婦」道也。

謂弟之妻「婦」者,

是嫂亦可謂之「母」乎?

名者,人治之大者也,

可無慎乎?

KR1d0052_tls_016-4a

# src: LIJI 16.01.11; Couvreur 1.779f; Su1n Xïda4n 9.65; Jia1ng Yi4hua2 473; Yishu 28:47.25b; tr. Legge 2.63;

# dating: 8110

16.4四世而緦,

服之窮也;

五世袒免,

殺同姓也。

六世,

親屬竭矣。

# src: LIJI 16.01.12; Couvreur 1.779f; Su1n Xïda4n 9.66; Jia1ng Yi4hua2 473; Yishu 28:47.26b; tr. Legge 2.63;

# dating: 8110

其庶姓別於上,

而戚單於下,

昏姻可以通乎?

繫之以「姓」而弗別,

綴之以食而弗殊,

雖百世而昏姻不通者,

周道然也。

KR1d0052_tls_016-5a

# src: LIJI 16.01.14; Couvreur 1.7i1f; Su1n Xïda4n 9.68; Jia1ng Yi4hua2 474; Yishu 28:47.31a; tr. Legge 2.64;

# dating: 8110

16.5服術有六:

一曰親親,

二曰尊尊,

三曰名,

四曰出入,

五曰長幼,

六曰從服。

KR1d0052_tls_016-6a

16.6從服有六:

有屬從,

有徒從,

有從有服而無服,

有從無服而有服,

有從重而輕,

有從輕而重。

KR1d0052_tls_016-7a

# src: LIJI 16.01.15; Couvreur 1.7i3f; Su1n Xïda4n 9.69; Jia1ng Yi4hua2 474; Yishu 28:47.32a; tr. Legge 2.64;

# dating: 8110

16.7自仁率親,

等而上之,

至于祖,

名曰輕。

自義率祖,

順而下之,

至于禰,

名曰重。

一輕一重,

其義然也。

KR1d0052_tls_016-8a

# src: LIJI 16.01.16; Couvreur 1.7i4; Su1n Xïda4n 9.69; Jia1ng Yi4hua2 475; Yishu 28:47.34b; tr. Legge 2.64;

# dating: 8110

16.8君有合族之道,

族人不得以其戚戚君,

位也。

KR1d0052_tls_016-9a

# src: LIJI 16.01.17; Couvreur 1.7i4f; Su1n Xïda4n 9.69f; Jia1ng Yi4hua2 475; Yishu 28:47.35b-37a; tr. Legge 2.65;

# dating: 8110

16.9庶子不祭,

明其宗也。

庶子不得為長子三年,

不繼祖也。

別子為祖,

繼別為宗,

繼禰者為小宗。

# src: LIJI 16.01.18; Couvreur 1.7i4f; Su1n Xïda4n 9.70; Jia1ng Yi4hua2 475; Yishu 28:47.41a; tr. Legge 2.65;

# dating: 8110

有百世不遷之宗,

有五世則遷之宗。

百世不遷者,

別子之後也;

宗其繼別子之所自出者,

百世不遷者也。

# src: LIJI 16.01.19; Couvreur 1.7i4f; Su1n Xïda4n 9.70; Jia1ng Yi4hua2 475; Yishu 28:47.41a; tr. Legge 2.65;

# dating: 8110

宗其繼高祖者,

五世則遷者也。

尊祖故敬宗。

敬宗,

尊祖之義也。

KR1d0052_tls_016-10a

# src: LIJI 16.01.20; Couvreur 1.785f; Su1n Xïda4n 9.71; Jia1ng Yi4hua2 475; Yishu 28:47.44a; tr. Legge 2.65;

# dating: 8110

16.10有小宗而無大宗者,

有大宗而無小宗者,

有無宗亦莫之宗者,

公子是也。

公子有宗道:

公子之公,

為其士大夫之庶者

宗其士大夫之適者,

公子之宗道也。

KR1d0052_tls_016-11a

# src: LIJI 16.01.21; Couvreur 1.785f; Su1n Xïda4n 9.72; Jia1ng Yi4hua2 475f; Yishu 28:47.46b; tr. Legge 2.66;

# dating: 8110

16.11絕族無移服,

親者屬也。

KR1d0052_tls_016-12a

# src: LIJI 16.01.22; Couvreur 1.787f; Su1n Xïda4n 9.72; Jia1ng Yi4hua2 477; Yishu 28:47.47b; tr. Legge 2.66;

# dating: 8110

16.12自仁率親,

等而上之,

至于祖;

自義率祖,

順而下之,

至於禰。

是故

人道親親也。

# src: LIJI 16.01.23; Couvreur 1.787f; Su1n Xïda4n 9.72f; Jia1ng Yi4hua2 477; Yishu 28:47.48b; tr. Legge 2.66;

# dating: 8110

親親故尊祖,

尊祖故敬宗,

敬宗故收族,

收族故宗廟嚴,

宗廟嚴故重社稷,

重社稷故愛百姓,

愛百姓故刑罰中,

刑罰中故庶民安,

# src: LIJI 16.01.24; Couvreur 1.787f; Su1n Xïda4n 9.73; Jia1ng Yi4hua2 477; Yishu 28:47.48b; tr. Legge 2.66;

# dating: 8110

庶民安故財用足,

財用足故百志成,

百志成故禮俗刑,

禮俗刑然後樂。

《詩》云:

「不顯不承,

無斁於人斯」。

此之謂也。