禮記

禮記

KR1d0052_tls_017-1a

** 17 少儀

17.1聞

始見君子者,

辭曰:

「某固願聞名於將命者。」

不得階主。

# src: LIJI 17.01.02; Couvreur 2.1f; Su1n Xïda4n 9.75; Jia1ng Yi4hua2 479; Yishu 29:48.1b; tr. Legge 2.68;

# dating: 8110

敵者,曰

「某固願見」。

罕見曰

「聞名」。

亟見曰

「朝夕」。

瞽曰

「聞名」。

KR1d0052_tls_017-2a

# src: LIJI 17.01.03; Couvreur 2.1f; Su1n Xïda4n 9.76; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.4a; tr. Legge 2.68;

# dating: 8110

17.2適有喪者曰

「比」。

童子曰

「聽事」。

適公卿之喪,

則曰

「聽役於司徒」。

KR1d0052_tls_017-3a

# src: LIJI 17.01.04; Couvreur 2.2; Su1n Xïda4n 9.76; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.4b; tr. Legge 2.69;

# dating: 8110

17.3君將適他,

臣如致金玉貨貝於君,

則曰:

「致馬資於有司」;

敵者曰:

「贈從者。」

KR1d0052_tls_017-4a

# src: LIJI 17.01.05; Couvreur 2.3; Su1n Xïda4n 9.77; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.5b; tr. Legge 2.69;

# dating: 8110

17.4臣致襚於君,

則曰:

「致廢衣於賈人」;

敵者曰:

「襚。」

親者兄弟不,

以襚進。

# src: LIJI 17.01.06; Couvreur 2.3; Su1n Xïda4n 9.77; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.6a; tr. Legge 2.69;

# dating: 8110

臣為君喪,

納貨貝於君,

則曰:

「納甸於有司。」

# src: LIJI 17.01.07; Couvreur 2.3f; Su1n Xïda4n 9.78; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.6b-7a; tr. Legge 2.69;

# dating: 8110

賵馬入廟門;

賻馬與其幣,

大白兵車,

不入廟門。

KR1d0052_tls_017-5a

17.5賻者既致命,

坐委之,

擯者舉之。

主人無親受也。

KR1d0052_tls_017-6a

# src: LIJI 17.01.08; Couvreur 2.3f; Su1n Xïda4n 9.79; Jia1ng Yi4hua2 4i1; Yishu 29:48.7b-8b; tr. Legge 2.70;

# dating: 8110

17.6受立、

授立不坐。

性之直者則有之矣。

始入而辭,

曰:

「辭矣。」

即席,

曰:

「可矣。」

# src: LIJI 17.01.09; Couvreur 2.4f; Su1n Xïda4n 9.79; Jia1ng Yi4hua2 4i1; Yishu 29:48.8b; tr. Legge 2.70;

# dating: 8110

排闔說屨於戶內者,

一人而已矣。

有尊長在則否。

KR1d0052_tls_017-7a

# src: LIJI 17.01.10; Couvreur 2.5; Su1n Xïda4n 9.80; Jia1ng Yi4hua2 4i1; Yishu 29:48.9b-10b; tr. Legge 2.70;

# dating: 8110

17.7問品味,曰:

「子亟食於某乎?」

問道藝,曰:

「子習於某乎?

「子善於某乎?」

不疑在躬,

不度民械,

不願於大家,

不訾重器。

# src: LIJI 17.01.11; Couvreur 2.5f; Su1n Xïda4n 9.i1; Jia1ng Yi4hua2 4i2; Yishu 29:48.12a-12b; tr. Legge 2.70;

# dating: 8110

氾埽曰埽,

埽席前曰拚;

拚席不以鬣。

執箕膺擖。

KR1d0052_tls_017-8a

17.8不貳問。

問卜筮,曰:

「義與?

志與?」

義則可問,

志則否。

KR1d0052_tls_017-9a

# src: LIJI 17.01.12; Couvreur 2.6f; Su1n Xïda4n 9.i2; Jia1ng Yi4hua2 4i3; Yishu 29:48.13b; tr. Legge 2.71;

# dating: 8110

17.9尊長於己踰等,

不敢問其年。

燕見不將命。

遇於道,

見則面,

不請所之。

喪俟事不犆弔。

# src: LIJI 17.01.13; Couvreur 2.6f; Su1n Xïda4n 9.i2; Jia1ng Yi4hua2 4i3; Yishu 29:48.13b; tr. Legge 2.71;

# dating: 8110

侍坐,弗使

不執琴瑟,

不畫地,

手無容,

不翣也。

寢,則坐而將命。

# src: LIJI 17.01.14; Couvreur 2.6f; Su1n Xïda4n 9.i3; Jia1ng Yi4hua2 4i3; Yishu 29:48.14b; tr. Legge 2.71;

# dating: 8110

侍射則約矢,

侍投則擁矢。

勝則洗而以請,

客亦如之。

不角,

不擢馬。

KR1d0052_tls_017-10a

# src: LIJI 17.01.15; Couvreur 2.8f; Su1n Xïda4n 9.i4; Jia1ng Yi4hua2 4i4; Yishu 29:48.16a; tr. Legge 2.72;

# dating: 8110

17.10執君之乘車則坐。

僕者右帶劍,

負良綏,

申之面,

扡諸幦,

以散綏升,

執轡然後步。

KR1d0052_tls_017-11a

# src: LIJI 17.01.16; Couvreur 2.9; Su1n Xïda4n 9.85; Jia1ng Yi4hua2 4i4; Yishu 29:48.18a; tr. Legge 2.72;

# dating: 8110

17.11請見不請退。

朝廷曰退,

燕遊曰歸,

師役曰罷。

KR1d0052_tls_017-12a

# src: LIJI 17.01.17; Couvreur 2.9; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 4i4; Yishu 29:48.19a; tr. Legge 2.72;

# dating: 8110

17.12侍坐於君子,

君子欠伸,

運笏,

澤劍首,

還屨,

問日之蚤莫,

雖請退可也。

KR1d0052_tls_017-13a

# src: LIJI 17.01.18; Couvreur 2.10; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 485; Yishu 29:48.19b; tr. Legge 2.72;

# dating: 8110

17.13事君者量而后入,

不入而后量;

凡乞假於人,

為人從事者亦然。

然,

故上無怨,

而下遠罪也。

# src: LIJI 17.01.19; Couvreur 2.10; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 485; Yishu 29:48.21a; tr. Legge 2.72;

# dating: 8110

不窺密,

不旁狎,

不道舊故,

不戲色。

KR1d0052_tls_017-14a

# src: LIJI 17.01.20; Couvreur 2.10f; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 486; Yishu 29:48.21b; tr. Legge 2.73;

# dating: 8110

17.14為人臣下者,

有諫而無訕,

有亡而無疾;

頌而無讇,

諫而無驕;

怠則張而相之,

廢則埽而更之;

謂之社稷之役。

KR1d0052_tls_017-15a

# src: LIJI 17.01.21; Couvreur 2.11; Su1n Xïda4n 9.87; Jia1ng Yi4hua2 486; Yishu 29:48.22b; tr. Legge 2.73;

# dating: 8110

17.15毋拔來,

毋報往,

毋瀆神,

毋循枉,

毋測未至。

士依於德,

游於藝;

工依於法,

游於說。

# src: LIJI 17.01.22; Couvreur 2.11f; Su1n Xïda4n 9.88; Jia1ng Yi4hua2 486; Yishu 29:48.22b; tr. Legge 2.73;

# dating: 8110

毋訾衣服成器,

毋身質言語。

# src: LIJI 17.01.23; Couvreur 2.11f; Su1n Xïda4n 9.88; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.24b; tr. Legge 2.73;

# dating: 8110

言語之美,

穆穆皇皇;

朝廷之美,

濟濟翔翔;

祭祀之美,

齊齊皇皇;

車馬之美,

匪匪翼翼;

鸞和之美,

肅肅雍雍。

KR1d0052_tls_017-16a

# src: LIJI 17.01.24; Couvreur 2.12f; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.26a; tr. Legge 2.74;

# dating: 8110

17.16問國君之子長幼,

長,

則曰

「能從社稷之事矣」;

幼,

則曰

「能御」,

「未能御」。

# src: LIJI 17.01.25; Couvreur 2.12f; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.26a; tr. Legge 2.74;

# dating: 8110

問大夫之子長幼,

長,

則曰

「能從樂人之事矣」;

幼,

則曰

「能正於樂人」,

「未能正於樂人」。

# src: LIJI 17.01.26; Couvreur 2.12f; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.26a; tr. Legge 2.74;

# dating: 8110

問士之子長幼,

長,

則曰

「能耕矣」;

幼,

則曰

「能負薪」,

「未能負薪」。

KR1d0052_tls_017-17a

# src: LIJI 17.01.27; Couvreur 2.13; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.28b; tr. Legge 2.74;

# dating: 8110

17.17執玉執龜筴不趨,

堂上不趨,

城上不趨。

武車不式;

介者不拜。

# src: LIJI 17.01.28; Couvreur 2.13f; Su1n Xïda4n 9.90; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.29a; tr. Legge 2.74;

# dating: 8110

婦人,吉事,

雖有君賜,

肅拜。

為尸坐,

則不手拜,

肅拜;

為喪主,則不手拜。

# src: LIJI 17.01.29; Couvreur 2.14; Su1n Xïda4n 9.90; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.30b-32a; tr. Legge 2.75;

# dating: 8110

葛絰而麻帶。

取俎、進俎不坐。

KR1d0052_tls_017-18a

17.18執虛如執盈,

入虛如有人。

# src: LIJI 17.01.30; Couvreur 2.14f; Su1n Xïda4n 9.91; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.32b-33b; tr. Legge 2.75;

# dating: 8110

凡祭於室中、

堂上無跣,

燕則有之。

# i#少儀

未嘗不食新。

KR1d0052_tls_017-19a

17.19僕於君子,

君子升、下則授綏;

始乘則式;

君子下行,

然後還立。

KR1d0052_tls_017-20a

# src: LIJI 17.01.31; Couvreur 2.15f; Su1n Xïda4n 9.91f; Jia1ng Yi4hua2 489; Yishu 29:48.34a; tr. Legge 2.75;

# dating: 8110

17.20乘貳車則式,

佐車則否。

貳車者,

諸侯七乘,

上大夫五乘,

下大夫三乘。

# src: LIJI 17.01.32; Couvreur 2.16; Su1n Xïda4n 9.92; Jia1ng Yi4hua2 489; Yishu 29:48.35b; tr. Legge 2.76;

# dating: 8110

有貳車者之乘馬、服車不齒。

觀君子之衣服、

服劍、

乘馬

弗賈。

# src: LIJI 17.01.33; Couvreur 2.16f; Su1n Xïda4n 9.93; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.36a; tr. Legge 2.76;

# dating: 8110

其以乘壺酒、

束脩、

一犬賜人,

若獻人,

則陳酒、執脩以將命,

亦曰:「乘壺酒、

束脩、

一犬。」

# src: LIJI 17.01.34; Couvreur 2.16f; Su1n Xïda4n 9.93; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.36a-36b; tr. Legge 2.76;

# dating: 8110

其以鼎肉,

則執以將命。

其禽加於一雙,

則執一雙以將命,

委其餘。

# src: LIJI 17.01.35; Couvreur 2.16f; Su1n Xïda4n 9.93; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.37b; tr. Legge 2.76;

# dating: 8110

犬則執緤;

守犬、

田犬,

則授擯者,

既受,

乃問犬名。

牛則執紖,

馬則執靮,

皆右之。

臣則左之。

# src: LIJI 17.01.36; Couvreur 2.17f; Su1n Xïda4n 9.94; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.38a; tr. Legge 2.76;

# dating: 8110

車則說綏,

執以將命。

甲,若有以前之,

則執以將命;

無以前之,

則袒櫜奉冑。

器則執蓋。

弓則以左手屈韣執拊。

劍則啟櫝,蓋襲之,

加夫襓與劍焉。

# src: LIJI 17.01.37; Couvreur 2.17f; Su1n Xïda4n 9.95; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.39a; tr. Legge 2.77;

# dating: 8110

笏、書、脩、苞苴、弓、茵、席、枕、几、熲、杖、琴、瑟、戈有刃者櫝、筴、籥,

其執之皆尚左手。

刀卻刃授穎。

削授拊。

凡有刺刃者,

以授人則辟刃。

# src: LIJI 17.01.38; Couvreur 2.19; Su1n Xïda4n 9.96; Jia1ng Yi4hua2 491; Yishu 29:48.39b; tr. Legge 2.77;

# dating: 8110

乘兵車,

出先刃,

入後刃。

軍尚左,

卒尚右。

# src: LIJI 17.01.39; Couvreur 2.19; Su1n Xïda4n 9.96; Jia1ng Yi4hua2 491; Yishu 29:48.40a; tr. Legge 2.77;

# dating: 8110

賓客主恭,

祭祀主敬,

喪事主哀,

會同主詡。

軍旅思險,

隱情以虞。

KR1d0052_tls_017-21a

# src: LIJI 17.01.40; Couvreur 2.20; Su1n Xïda4n 9.97; Jia1ng Yi4hua2 492; Yishu 29:48.41a; tr. Legge 2.77;

# dating: 8110

17.21燕侍食於君子,

則先飯而後已;

毋放飯,

毋流歠;

小飯而亟之;

數噍,毋為口容。

客自徹,

辭焉則止。

KR1d0052_tls_017-22a

# src: LIJI 17.01.41; Couvreur 2.20f; Su1n Xïda4n 9.97f; Jia1ng Yi4hua2 492; Yishu 29:48.41b-43a; tr. Legge 2.78;

# dating: 8110

17.22客爵居左,

其飲居右;

介爵、酢爵、

僎爵皆居右。

KR1d0052_tls_017-23a

17.23羞濡魚者進尾;

冬右腴,

夏右鰭;

祭膴。

KR1d0052_tls_017-24a

# src: LIJI 17.01.42; Couvreur 2.21f; Su1n Xïda4n 9.99; Jia1ng Yi4hua2 492f; Yishu 29:48.44b-45b; tr. Legge 2.78;

# dating: 8110

17.24凡齊,

執之以右,

居之以左。

KR1d0052_tls_017-25a

17.25贊幣自左,

詔辭自右。

KR1d0052_tls_017-26a

17.26酌尸之僕,

如君之僕。

其在車則左執轡,右受爵,

祭左右軌范,乃飲。

KR1d0052_tls_017-27a

# src: LIJI 17.01.43; Couvreur 2.22f; Su1n Xïda4n 9.100f; Jia1ng Yi4hua2 493f; Yishu 29:48.46b; tr. Legge 2.79;

# dating: 8110

17.27凡羞有俎者,

則於俎內祭。

君子不食圂腴。

小子走而不趨,

舉爵則坐祭立飲。

凡洗必盥。

牛羊之肺,

離而不提心。

凡羞有湆者,

不以齊。

# src: LIJI 17.01.44; Couvreur 2.22f; Su1n Xïda4n 9.102f; Jia1ng Yi4hua2 494; Yishu 29:48.46b-47b; tr. Legge 2.79;

# dating: 8110

為君子擇葱薤,

則絕其本末。

羞首者,

進喙祭耳。

尊者以酌者之左為上尊。

尊壺者面其鼻。

飲酒者、禨者、醮者、

有折俎不坐。

未步爵,

不嘗羞。

KR1d0052_tls_017-28a

# src: LIJI 17.01.45; Couvreur 2.23f; Su1n Xïda4n 9.104; Jia1ng Yi4hua2 494; Yishu 29:48.49b; tr. Legge 2.79;

# dating: 8110

17.28牛與羊魚之腥,

聶而切之為膾;

麋鹿為菹,

野豕為軒,

皆聶而不切;

麇為辟雞,

兔為宛脾,

皆聶而切之。

切葱若薤,

實之醯以柔之。

KR1d0052_tls_017-29a

# src: LIJI 17.01.47; Couvreur 2.24; Su1n Xïda4n 9.105; Jia1ng Yi4hua2 495; Yishu 29:48.51a; tr. Legge 2.80;

# dating: 8110

17.29其有折俎者,

取祭肺,

反之,

不坐;

燔亦如之。

尸則坐。

KR1d0052_tls_017-30a

17.30衣服在躬,

而不知其名為罔。

KR1d0052_tls_017-31a

# src: LIJI 17.01.48; Couvreur 2.25; Su1n Xïda4n 9.106; Jia1ng Yi4hua2 495; Yishu 29:48.51b; tr. Legge 2.80;

# dating: 8110

17.31其未有燭,而有後至者,

則以在者告。

道瞽亦然。

凡飲酒,為獻主者

執燭抱燋,

客作而辭,

然後以授人。

# src: LIJI 17.01.49; Couvreur 2.25f; Su1n Xïda4n 9.106; Jia1ng Yi4hua2 495; Yishu 29:48.51b-52b; tr. Legge 2.80;

# dating: 8110

執燭,不讓、

不辭、

不歌。

洗、盥、執食飲者勿氣,

有問焉,

則辟咡而對。

KR1d0052_tls_017-32a

# src: LIJI 17.01.50; Couvreur 2.26; Su1n Xïda4n 9.107; Jia1ng Yi4hua2 496; Yishu 29:48.53a; tr. Legge 2.i1;

# dating: 8110

17.32為人祭曰致福;

為己祭而致膳於君子曰膳;

祔、練曰告。

# src: LIJI 17.01.51; Couvreur 2.26f; Su1n Xïda4n 9.107; Jia1ng Yi4hua2 496; Yishu 29:48.53a-53b; tr. Legge 2.i1;

# dating: 8110

凡膳告於君子,

主人展之,

以授使者于阼階之南,

南面,再拜稽首送;

反命,

主人又再拜稽首。

其禮:

大牢則以牛左肩、臂、臑折九箇,

少牢則以羊左肩七箇,

犆豕則以豕左肩五箇。

KR1d0052_tls_017-33a

# src: LIJI 17.01.52; Couvreur 2.27; Su1n Xïda4n 9.108; Jia1ng Yi4hua2 497; Yishu 29:48.54b; tr. Legge 2.i1;

# dating: 8110

17.33國家靡敝,

則車不雕幾,

甲不組縢,

食器不刻鏤,

君子不履絲屨,

馬不常秣。