禮記
禮記
** 17 少儀
17.1聞
始見君子者,
辭曰:
「某固願聞名於將命者。」
不得階主。
# src: LIJI 17.01.02; Couvreur 2.1f; Su1n Xïda4n 9.75; Jia1ng Yi4hua2 479; Yishu 29:48.1b; tr. Legge 2.68;
# dating: 8110
敵者,曰
「某固願見」。
罕見曰
「聞名」。
亟見曰
「朝夕」。
瞽曰
「聞名」。
# src: LIJI 17.01.03; Couvreur 2.1f; Su1n Xïda4n 9.76; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.4a; tr. Legge 2.68;
# dating: 8110
17.2適有喪者曰
「比」。
童子曰
「聽事」。
適公卿之喪,
則曰
「聽役於司徒」。
# src: LIJI 17.01.04; Couvreur 2.2; Su1n Xïda4n 9.76; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.4b; tr. Legge 2.69;
# dating: 8110
17.3君將適他,
臣如致金玉貨貝於君,
則曰:
「致馬資於有司」;
敵者曰:
「贈從者。」
# src: LIJI 17.01.05; Couvreur 2.3; Su1n Xïda4n 9.77; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.5b; tr. Legge 2.69;
# dating: 8110
17.4臣致襚於君,
則曰:
「致廢衣於賈人」;
敵者曰:
「襚。」
親者兄弟不,
以襚進。
# src: LIJI 17.01.06; Couvreur 2.3; Su1n Xïda4n 9.77; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.6a; tr. Legge 2.69;
# dating: 8110
臣為君喪,
納貨貝於君,
則曰:
「納甸於有司。」
# src: LIJI 17.01.07; Couvreur 2.3f; Su1n Xïda4n 9.78; Jia1ng Yi4hua2 480; Yishu 29:48.6b-7a; tr. Legge 2.69;
# dating: 8110
賵馬入廟門;
賻馬與其幣,
大白兵車,
不入廟門。
17.5賻者既致命,
坐委之,
擯者舉之。
主人無親受也。
# src: LIJI 17.01.08; Couvreur 2.3f; Su1n Xïda4n 9.79; Jia1ng Yi4hua2 4i1; Yishu 29:48.7b-8b; tr. Legge 2.70;
# dating: 8110
17.6受立、
授立不坐。
性之直者則有之矣。
始入而辭,
曰:
「辭矣。」
即席,
曰:
「可矣。」
# src: LIJI 17.01.09; Couvreur 2.4f; Su1n Xïda4n 9.79; Jia1ng Yi4hua2 4i1; Yishu 29:48.8b; tr. Legge 2.70;
# dating: 8110
排闔說屨於戶內者,
一人而已矣。
有尊長在則否。
# src: LIJI 17.01.10; Couvreur 2.5; Su1n Xïda4n 9.80; Jia1ng Yi4hua2 4i1; Yishu 29:48.9b-10b; tr. Legge 2.70;
# dating: 8110
17.7問品味,曰:
「子亟食於某乎?」
問道藝,曰:
「子習於某乎?
「子善於某乎?」
不疑在躬,
不度民械,
不願於大家,
不訾重器。
# src: LIJI 17.01.11; Couvreur 2.5f; Su1n Xïda4n 9.i1; Jia1ng Yi4hua2 4i2; Yishu 29:48.12a-12b; tr. Legge 2.70;
# dating: 8110
氾埽曰埽,
埽席前曰拚;
拚席不以鬣。
執箕膺擖。
17.8不貳問。
問卜筮,曰:
「義與?
志與?」
義則可問,
志則否。
# src: LIJI 17.01.12; Couvreur 2.6f; Su1n Xïda4n 9.i2; Jia1ng Yi4hua2 4i3; Yishu 29:48.13b; tr. Legge 2.71;
# dating: 8110
17.9尊長於己踰等,
不敢問其年。
燕見不將命。
遇於道,
見則面,
不請所之。
喪俟事不犆弔。
# src: LIJI 17.01.13; Couvreur 2.6f; Su1n Xïda4n 9.i2; Jia1ng Yi4hua2 4i3; Yishu 29:48.13b; tr. Legge 2.71;
# dating: 8110
侍坐,弗使
不執琴瑟,
不畫地,
手無容,
不翣也。
寢,則坐而將命。
# src: LIJI 17.01.14; Couvreur 2.6f; Su1n Xïda4n 9.i3; Jia1ng Yi4hua2 4i3; Yishu 29:48.14b; tr. Legge 2.71;
# dating: 8110
侍射則約矢,
侍投則擁矢。
勝則洗而以請,
客亦如之。
不角,
不擢馬。
# src: LIJI 17.01.15; Couvreur 2.8f; Su1n Xïda4n 9.i4; Jia1ng Yi4hua2 4i4; Yishu 29:48.16a; tr. Legge 2.72;
# dating: 8110
17.10執君之乘車則坐。
僕者右帶劍,
負良綏,
申之面,
扡諸幦,
以散綏升,
執轡然後步。
# src: LIJI 17.01.16; Couvreur 2.9; Su1n Xïda4n 9.85; Jia1ng Yi4hua2 4i4; Yishu 29:48.18a; tr. Legge 2.72;
# dating: 8110
17.11請見不請退。
朝廷曰退,
燕遊曰歸,
師役曰罷。
# src: LIJI 17.01.17; Couvreur 2.9; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 4i4; Yishu 29:48.19a; tr. Legge 2.72;
# dating: 8110
17.12侍坐於君子,
君子欠伸,
運笏,
澤劍首,
還屨,
問日之蚤莫,
雖請退可也。
# src: LIJI 17.01.18; Couvreur 2.10; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 485; Yishu 29:48.19b; tr. Legge 2.72;
# dating: 8110
17.13事君者量而后入,
不入而后量;
凡乞假於人,
為人從事者亦然。
然,
故上無怨,
而下遠罪也。
# src: LIJI 17.01.19; Couvreur 2.10; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 485; Yishu 29:48.21a; tr. Legge 2.72;
# dating: 8110
不窺密,
不旁狎,
不道舊故,
不戲色。
# src: LIJI 17.01.20; Couvreur 2.10f; Su1n Xïda4n 9.86; Jia1ng Yi4hua2 486; Yishu 29:48.21b; tr. Legge 2.73;
# dating: 8110
17.14為人臣下者,
有諫而無訕,
有亡而無疾;
頌而無讇,
諫而無驕;
怠則張而相之,
廢則埽而更之;
謂之社稷之役。
# src: LIJI 17.01.21; Couvreur 2.11; Su1n Xïda4n 9.87; Jia1ng Yi4hua2 486; Yishu 29:48.22b; tr. Legge 2.73;
# dating: 8110
17.15毋拔來,
毋報往,
毋瀆神,
毋循枉,
毋測未至。
士依於德,
游於藝;
工依於法,
游於說。
# src: LIJI 17.01.22; Couvreur 2.11f; Su1n Xïda4n 9.88; Jia1ng Yi4hua2 486; Yishu 29:48.22b; tr. Legge 2.73;
# dating: 8110
毋訾衣服成器,
毋身質言語。
# src: LIJI 17.01.23; Couvreur 2.11f; Su1n Xïda4n 9.88; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.24b; tr. Legge 2.73;
# dating: 8110
言語之美,
穆穆皇皇;
朝廷之美,
濟濟翔翔;
祭祀之美,
齊齊皇皇;
車馬之美,
匪匪翼翼;
鸞和之美,
肅肅雍雍。
# src: LIJI 17.01.24; Couvreur 2.12f; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.26a; tr. Legge 2.74;
# dating: 8110
17.16問國君之子長幼,
長,
則曰
「能從社稷之事矣」;
幼,
則曰
「能御」,
「未能御」。
# src: LIJI 17.01.25; Couvreur 2.12f; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.26a; tr. Legge 2.74;
# dating: 8110
問大夫之子長幼,
長,
則曰
「能從樂人之事矣」;
幼,
則曰
「能正於樂人」,
「未能正於樂人」。
# src: LIJI 17.01.26; Couvreur 2.12f; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 487; Yishu 29:48.26a; tr. Legge 2.74;
# dating: 8110
問士之子長幼,
長,
則曰
「能耕矣」;
幼,
則曰
「能負薪」,
「未能負薪」。
# src: LIJI 17.01.27; Couvreur 2.13; Su1n Xïda4n 9.89; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.28b; tr. Legge 2.74;
# dating: 8110
17.17執玉執龜筴不趨,
堂上不趨,
城上不趨。
武車不式;
介者不拜。
# src: LIJI 17.01.28; Couvreur 2.13f; Su1n Xïda4n 9.90; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.29a; tr. Legge 2.74;
# dating: 8110
婦人,吉事,
雖有君賜,
肅拜。
為尸坐,
則不手拜,
肅拜;
為喪主,則不手拜。
# src: LIJI 17.01.29; Couvreur 2.14; Su1n Xïda4n 9.90; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.30b-32a; tr. Legge 2.75;
# dating: 8110
葛絰而麻帶。
取俎、進俎不坐。
17.18執虛如執盈,
入虛如有人。
# src: LIJI 17.01.30; Couvreur 2.14f; Su1n Xïda4n 9.91; Jia1ng Yi4hua2 488; Yishu 29:48.32b-33b; tr. Legge 2.75;
# dating: 8110
凡祭於室中、
堂上無跣,
燕則有之。
# i#少儀
未嘗不食新。
17.19僕於君子,
君子升、下則授綏;
始乘則式;
君子下行,
然後還立。
# src: LIJI 17.01.31; Couvreur 2.15f; Su1n Xïda4n 9.91f; Jia1ng Yi4hua2 489; Yishu 29:48.34a; tr. Legge 2.75;
# dating: 8110
17.20乘貳車則式,
佐車則否。
貳車者,
諸侯七乘,
上大夫五乘,
下大夫三乘。
# src: LIJI 17.01.32; Couvreur 2.16; Su1n Xïda4n 9.92; Jia1ng Yi4hua2 489; Yishu 29:48.35b; tr. Legge 2.76;
# dating: 8110
有貳車者之乘馬、服車不齒。
觀君子之衣服、
服劍、
乘馬
弗賈。
# src: LIJI 17.01.33; Couvreur 2.16f; Su1n Xïda4n 9.93; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.36a; tr. Legge 2.76;
# dating: 8110
其以乘壺酒、
束脩、
一犬賜人,
若獻人,
則陳酒、執脩以將命,
亦曰:「乘壺酒、
束脩、
一犬。」
# src: LIJI 17.01.34; Couvreur 2.16f; Su1n Xïda4n 9.93; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.36a-36b; tr. Legge 2.76;
# dating: 8110
其以鼎肉,
則執以將命。
其禽加於一雙,
則執一雙以將命,
委其餘。
# src: LIJI 17.01.35; Couvreur 2.16f; Su1n Xïda4n 9.93; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.37b; tr. Legge 2.76;
# dating: 8110
犬則執緤;
守犬、
田犬,
則授擯者,
既受,
乃問犬名。
牛則執紖,
馬則執靮,
皆右之。
臣則左之。
# src: LIJI 17.01.36; Couvreur 2.17f; Su1n Xïda4n 9.94; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.38a; tr. Legge 2.76;
# dating: 8110
車則說綏,
執以將命。
甲,若有以前之,
則執以將命;
無以前之,
則袒櫜奉冑。
器則執蓋。
弓則以左手屈韣執拊。
劍則啟櫝,蓋襲之,
加夫襓與劍焉。
# src: LIJI 17.01.37; Couvreur 2.17f; Su1n Xïda4n 9.95; Jia1ng Yi4hua2 490; Yishu 29:48.39a; tr. Legge 2.77;
# dating: 8110
笏、書、脩、苞苴、弓、茵、席、枕、几、熲、杖、琴、瑟、戈有刃者櫝、筴、籥,
其執之皆尚左手。
刀卻刃授穎。
削授拊。
凡有刺刃者,
以授人則辟刃。
# src: LIJI 17.01.38; Couvreur 2.19; Su1n Xïda4n 9.96; Jia1ng Yi4hua2 491; Yishu 29:48.39b; tr. Legge 2.77;
# dating: 8110
乘兵車,
出先刃,
入後刃。
軍尚左,
卒尚右。
# src: LIJI 17.01.39; Couvreur 2.19; Su1n Xïda4n 9.96; Jia1ng Yi4hua2 491; Yishu 29:48.40a; tr. Legge 2.77;
# dating: 8110
賓客主恭,
祭祀主敬,
喪事主哀,
會同主詡。
軍旅思險,
隱情以虞。
# src: LIJI 17.01.40; Couvreur 2.20; Su1n Xïda4n 9.97; Jia1ng Yi4hua2 492; Yishu 29:48.41a; tr. Legge 2.77;
# dating: 8110
17.21燕侍食於君子,
則先飯而後已;
毋放飯,
毋流歠;
小飯而亟之;
數噍,毋為口容。
客自徹,
辭焉則止。
# src: LIJI 17.01.41; Couvreur 2.20f; Su1n Xïda4n 9.97f; Jia1ng Yi4hua2 492; Yishu 29:48.41b-43a; tr. Legge 2.78;
# dating: 8110
17.22客爵居左,
其飲居右;
介爵、酢爵、
僎爵皆居右。
17.23羞濡魚者進尾;
冬右腴,
夏右鰭;
祭膴。
# src: LIJI 17.01.42; Couvreur 2.21f; Su1n Xïda4n 9.99; Jia1ng Yi4hua2 492f; Yishu 29:48.44b-45b; tr. Legge 2.78;
# dating: 8110
17.24凡齊,
執之以右,
居之以左。
17.25贊幣自左,
詔辭自右。
17.26酌尸之僕,
如君之僕。
其在車則左執轡,右受爵,
祭左右軌范,乃飲。
# src: LIJI 17.01.43; Couvreur 2.22f; Su1n Xïda4n 9.100f; Jia1ng Yi4hua2 493f; Yishu 29:48.46b; tr. Legge 2.79;
# dating: 8110
17.27凡羞有俎者,
則於俎內祭。
君子不食圂腴。
小子走而不趨,
舉爵則坐祭立飲。
凡洗必盥。
牛羊之肺,
離而不提心。
凡羞有湆者,
不以齊。
# src: LIJI 17.01.44; Couvreur 2.22f; Su1n Xïda4n 9.102f; Jia1ng Yi4hua2 494; Yishu 29:48.46b-47b; tr. Legge 2.79;
# dating: 8110
為君子擇葱薤,
則絕其本末。
羞首者,
進喙祭耳。
尊者以酌者之左為上尊。
尊壺者面其鼻。
飲酒者、禨者、醮者、
有折俎不坐。
未步爵,
不嘗羞。
# src: LIJI 17.01.45; Couvreur 2.23f; Su1n Xïda4n 9.104; Jia1ng Yi4hua2 494; Yishu 29:48.49b; tr. Legge 2.79;
# dating: 8110
17.28牛與羊魚之腥,
聶而切之為膾;
麋鹿為菹,
野豕為軒,
皆聶而不切;
麇為辟雞,
兔為宛脾,
皆聶而切之。
切葱若薤,
實之醯以柔之。
# src: LIJI 17.01.47; Couvreur 2.24; Su1n Xïda4n 9.105; Jia1ng Yi4hua2 495; Yishu 29:48.51a; tr. Legge 2.80;
# dating: 8110
17.29其有折俎者,
取祭肺,
反之,
不坐;
燔亦如之。
尸則坐。
17.30衣服在躬,
而不知其名為罔。
# src: LIJI 17.01.48; Couvreur 2.25; Su1n Xïda4n 9.106; Jia1ng Yi4hua2 495; Yishu 29:48.51b; tr. Legge 2.80;
# dating: 8110
17.31其未有燭,而有後至者,
則以在者告。
道瞽亦然。
凡飲酒,為獻主者
執燭抱燋,
客作而辭,
然後以授人。
# src: LIJI 17.01.49; Couvreur 2.25f; Su1n Xïda4n 9.106; Jia1ng Yi4hua2 495; Yishu 29:48.51b-52b; tr. Legge 2.80;
# dating: 8110
執燭,不讓、
不辭、
不歌。
洗、盥、執食飲者勿氣,
有問焉,
則辟咡而對。
# src: LIJI 17.01.50; Couvreur 2.26; Su1n Xïda4n 9.107; Jia1ng Yi4hua2 496; Yishu 29:48.53a; tr. Legge 2.i1;
# dating: 8110
17.32為人祭曰致福;
為己祭而致膳於君子曰膳;
祔、練曰告。
# src: LIJI 17.01.51; Couvreur 2.26f; Su1n Xïda4n 9.107; Jia1ng Yi4hua2 496; Yishu 29:48.53a-53b; tr. Legge 2.i1;
# dating: 8110
凡膳告於君子,
主人展之,
以授使者于阼階之南,
南面,再拜稽首送;
反命,
主人又再拜稽首。
其禮:
大牢則以牛左肩、臂、臑折九箇,
少牢則以羊左肩七箇,
犆豕則以豕左肩五箇。
# src: LIJI 17.01.52; Couvreur 2.27; Su1n Xïda4n 9.108; Jia1ng Yi4hua2 497; Yishu 29:48.54b; tr. Legge 2.i1;
# dating: 8110
17.33國家靡敝,
則車不雕幾,
甲不組縢,
食器不刻鏤,
君子不履絲屨,
馬不常秣。