禮記

禮記

KR1d0052_tls_020-1a

** 20 雜記上

20.1諸侯行而死於館,

則其復

如於其國。

如於道,

則升其乘車之左轂,

以其綏復。

其輤有裧,

緇布裳帷,素錦以為屋而行。

# src: LIJI 20.01.02; Couvreur 2.115f; Su1n Xïda4n 10.77; Jia1ng Yi4hua2 553; Yishu 33:53.1b; tr. Legge 2.132;

# dating: 8110

至於廟門,

不毀牆,

遂入,適所殯,

唯輤為說於廟門外。

KR1d0052_tls_020-2a

# src: LIJI 20.01.03; Couvreur 2.116f; Su1n Xïda4n 10.77; Jia1ng Yi4hua2 553; Yishu 33:53.4a; tr. Legge 2.132;

# dating: 8110

20.2大夫士死於道,

則升其乘車之左轂,

以其綏復。

如於館死,

則其復

如於家。

# src: LIJI 20.01.04; Couvreur 2.116f; Su1n Xïda4n 10.77f; Jia1ng Yi4hua2 553; Yishu 33:53.4a-6a; tr. Legge 2.132;

# dating: 8110

大夫以布為輤而行,

至於家而說輤,

載以輲車,

入自門,

至於阼階下而說車,

舉自阼階,

升適所殯。

士輤,

葦席以為屋,

蒲席以為裳帷。

KR1d0052_tls_020-3a

# src: LIJI 20.01.05; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.6b-7a; tr. Legge 2.133;

# dating: 8110

20.3凡訃於其君,

曰:

「君之臣某死。」

父母、妻、長子,

曰:

「君之臣某之某死。」

君訃於他國之君,

曰:

「寡君不祿,

敢告於執事。」

# src: LIJI 20.01.06; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.7a; tr. Legge 2.133;

# dating: 8110

夫人,

曰:

「寡小君不祿。」

大子之喪,

曰:

「寡君之適子某死。」

# src: LIJI 20.01.07; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.8a; tr. Legge 2.133;

# dating: 8110

大夫訃於同國:

適者,

曰:

「某不祿」;

訃於士,

亦曰:

「某不祿。」

訃於他國之君,

曰:

「君之外臣寡大夫某死。」

# src: LIJI 20.01.08; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.8a; tr. Legge 2.133;

# dating: 8110

訃於適者,

曰:

「吾子之外私寡大夫

某不祿,

使某實。」

訃於士,

亦曰:

「吾子之外私寡大夫某不祿,

使某實。」

# src: LIJI 20.01.09; Couvreur 2.119f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.9a; tr. Legge 2.134;

# dating: 8110

士訃於同國,大夫,

曰:

「某死。」

訃於士,

亦曰:

「某死。」

# src: LIJI 20.01.10; Couvreur 2.119f; Su1n Xïda4n 10.79f; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.9a-9b; tr. Legge 2.134;

# dating: 8110

訃於他國之君,

曰:

「君之外臣某死。」

訃於大夫,

曰:

「吾子之外私某死。」

訃於士,

亦曰:

「吾子之外私某死。」

# src: LIJI 20.01.11; Couvreur 2.120; Su1n Xïda4n 10.80; Jia1ng Yi4hua2 555; Yishu 33:53.9b; tr. Legge 2.134;

# dating: 8110

大夫次於公館以終喪,

士練而歸。

士次於公館,

大夫居廬,

士居堊室。

# src: LIJI 20.01.12; Couvreur 2.121f; Su1n Xïda4n 10.80f; Jia1ng Yi4hua2 556; Yishu 33:53.13a-16b; tr. Legge 2.134;

# dating: 8110

大夫為其父母、兄弟之未為大夫者之喪

服如士服。

士為其父母、兄弟之為大夫者之喪

服如士服。

大夫之適子,

服大夫之服。

KR1d0052_tls_020-4a

# src: LIJI 20.01.13; Couvreur 2.121f; Su1n Xïda4n 10.i2; Jia1ng Yi4hua2 556; Yishu 33:53.17a-17b; tr. Legge 2.135;

# dating: 8110

20.4大夫之庶子為大夫,

則為其父母服大夫服;

其位

與未為大夫者齒。

KR1d0052_tls_020-5a

20.5士之子為大夫,

則其父母弗能主也,

使其子主之。

無子,

則為之置後。

# src: LIJI 20.01.14; Couvreur 2.122; Su1n Xïda4n 10.i3; Jia1ng Yi4hua2 556; Yishu 33:53.18b-21a; tr. Legge 2.135;

# dating: 8110

大夫卜宅與葬日,

有司麻衣、布衰、布帶,

因喪屨,

緇布冠不蕤,

占者皮弁。

如筮,

則史練冠、長衣以筮。

占者朝服。

# src: LIJI 20.01.15; Couvreur 2.123; Su1n Xïda4n 10.i4; Jia1ng Yi4hua2 556f; Yishu 33:53.23a-24b; tr. Legge 2.135;

# dating: 8110

大夫之喪,

既薦馬。

薦馬者,

哭踊,

出,

乃包奠,而讀書。

大夫之喪,

大宗人相,

小宗人命龜,

卜人作龜。

# src: LIJI 20.01.16; Couvreur 2.125; Su1n Xïda4n 10.86; Jia1ng Yi4hua2 557; Yishu 33:53.25b; tr. Legge 2.136;

# dating: 8110

內子以鞠衣、

襃衣,

素沙。

下大夫以襢衣,

其餘如士。

# src: LIJI 20.01.17; Couvreur 2.124; Su1n Xïda4n 10.85f; Jia1ng Yi4hua2 557; Yishu 33:53.26b-27a; tr. Legge 2.136;

# dating: 8110

復,

諸侯以襃衣、冕服、

爵弁服。

夫人稅衣、揄狄,

狄、稅素沙。

# src: LIJI 20.01.18; Couvreur 2.125f; Su1n Xïda4n 10.87; Jia1ng Yi4hua2 557f; Yishu 33:53.28a-29b; tr. Legge 2.136;

# dating: 8110

復西上。

大夫不揄絞

屬於池下。

大夫附於士,

士不附於大夫,

附於大夫之昆弟。

無昆弟,

則從其昭穆。

雖王父母在,

亦然。

# src: LIJI 20.01.19; Couvreur 2.127f; Su1n Xïda4n 10.88; Jia1ng Yi4hua2 558; Yishu 33:53.31a; tr. Legge 2.137;

# dating: 8110

婦附於其夫之所附之妃,

無妃,

則亦從其昭穆之妃。

妾附於妾祖姑,

無妾祖姑,

則亦從其昭穆之妾。

# src: LIJI 20.01.20; Couvreur 2.127f; Su1n Xïda4n 10.88; Jia1ng Yi4hua2 558; Yishu 33:53.32a-33a; tr. Legge 2.137;

# dating: 8110

男子附於王父則配;

女子附於王母,

則不配。

公子附於公子。

KR1d0052_tls_020-6a

20.6君薨,

大子號稱「子」,

待猶君也。

KR1d0052_tls_020-7a

# src: LIJI 20.01.21; Couvreur 2.128f; Su1n Xïda4n 10.89; Jia1ng Yi4hua2 559; Yishu 33:53.34a-35a; tr. Legge 2.137;

# dating: 8110

20.7有三年之練冠,

則以大功之麻易之;

唯杖、屨不易。

有父母之喪,

尚功衰,

而附兄弟之殤則練冠。

附於殤,

稱「陽童某甫」,

不名,

神也。

KR1d0052_tls_020-8a

# src: LIJI 20.01.22; Couvreur 2.129; Su1n Xïda4n 10.90; Jia1ng Yi4hua2 560; Yishu 33:53.37a; tr. Legge 2.138;

# dating: 8110

20.8凡異居,

始聞兄弟之喪,

唯以哭對,

可也。

其始麻,

散帶絰。

# src: LIJI 20.01.23; Couvreur 2.129; Su1n Xïda4n 10.91; Jia1ng Yi4hua2 560; Yishu 33:53.37a; tr. Legge 2.138;

# dating: 8110

未服麻而奔喪,

及主人之未成絰也:

疏者

與主人皆成之;

親者

終其麻帶絰之日數。

KR1d0052_tls_020-9a

# src: LIJI 20.01.24; Couvreur 2.131f; Su1n Xïda4n 10.91f; Jia1ng Yi4hua2 560; Yishu 33:53.38a-39a; tr. Legge 2.138;

# dating: 8110

20.9主妾之喪,

則自附,至於練、祥,

皆使其子主之。

其殯祭,

不於正室。

君不撫僕、妾。

KR1d0052_tls_020-10a

20.10女君死,

則妾為女君之黨服。

攝女君,

則不為先女君之黨服。

# src: LIJI 20.02.01; Couvreur 2.132f; Su1n Xïda4n 10.92f; Jia1ng Yi4hua2 561; Yishu 33:54.1a; tr. Legge 2.139;

# dating: 8110

聞兄弟之喪,

大功以上,

見喪者之鄉而哭。

適兄弟之送葬者弗及,

遇主人於道,

則遂之於墓。

凡主兄弟之喪,

雖疏亦虞之。

KR1d0052_tls_020-11a

# src: LIJI 20.02.02; Couvreur 2.132f; Su1n Xïda4n 10.93f; Jia1ng Yi4hua2 561; Yishu 33:54.2a-2b; tr. Legge 2.139;

# dating: 8110

20.11凡喪服未畢,

有弔者,

則為位而哭拜踊。

大夫之哭大夫,

弁絰;

大夫與殯,

亦弁絰。

大夫有私喪之葛,

則於其兄弟之輕喪,

則弁絰。

KR1d0052_tls_020-12a

# src: LIJI 20.02.03; Couvreur 2.133f; Su1n Xïda4n 10.94; Jia1ng Yi4hua2 561; Yishu 33:54.3a; tr. Legge 2.139;

# dating: 8110

20.12為長子杖,

則其子不以杖即位。

為妻,

父母在,

不杖,

不稽顙。

母在,

不稽顙。

稽顙者,

其贈也拜。

# src: LIJI 20.02.04; Couvreur 2.133f; Su1n Xïda4n 10.95; Jia1ng Yi4hua2 562; Yishu 33:54.4a; tr. Legge 2.140;

# dating: 8110

違諸侯,之大夫,

不反服。

違大夫,之諸侯,

不反服。

# src: LIJI 20.02.05; Couvreur 2.134f; Su1n Xïda4n 10.95f; Jia1ng Yi4hua2 562f; Yishu 33:54.5a; tr. Legge 2.140;

# dating: 8110

喪冠條屬,

以別吉凶。

三年之練冠,

亦條屬,

右縫,

小功以下左。

緦冠繰纓。

大功以上散帶。

# src: LIJI 20.02.06; Couvreur 2.134f; Su1n Xïda4n 10.96; Jia1ng Yi4hua2 563; Yishu 33:54.6a; tr. Legge 2.140;

# dating: 8110

朝服十五升,

去其半而緦;

加灰

錫也。

# src: LIJI 20.02.07; Couvreur 2.135f; Su1n Xïda4n 11.1; Jia1ng Yi4hua2 563; Yishu 33:54.7a-7b; tr. Legge 2.140;

# dating: 8110

諸侯相襚,

以後路與冕服。

先路與襃衣

不以襚。

遣車視牢具。

疏布輤,

四面有章,

置於四隅。

# src: LIJI 20.02.08; Couvreur 2.135f; Su1n Xïda4n 11.2; Jia1ng Yi4hua2 563; Yishu 33:54.9a-10a; tr. Legge 2.141;

# dating: 8110

載粻,

有子曰:

「非禮也。

喪奠

脯、醢而已。」

祭稱「孝子」、「孝孫」。

喪稱「哀子」、「哀孫」。

端衰、

喪車,

皆無等。

# src: LIJI 20.02.09; Couvreur 2.136f; Su1n Xïda4n 11.3; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.10b; tr. Legge 2.141;

# dating: 8110

大白冠、

緇布之冠,

皆不蕤。

委武玄、縞而後蕤。

# src: LIJI 20.02.10; Couvreur 2.136f; Su1n Xïda4n 11.3; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.12a; tr. Legge 2.141;

# dating: 8110

大夫冕而祭於公,

弁而祭於己。

士弁而祭於公,

冠而祭於己。

士弁而親迎,

然則

士弁而祭於己可也。

# src: LIJI 20.02.11; Couvreur 2.137f; Su1n Xïda4n 11.4; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.14a; tr. Legge 2.141;

# dating: 8110

暢,臼以椈,

杵以梧。

枇以桑,

長三尺;

或曰五尺。

畢用桑,

長三尺,

刊其柄與末。

KR1d0052_tls_020-13a

# src: LIJI 20.02.12; Couvreur 2.137f; Su1n Xïda4n 11.4f; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.15b-17b; tr. Legge 2.142;

# dating: 8110

20.13率𢄔,

諸侯大夫皆五采;

士二采。

KR1d0052_tls_020-14a

20.14醴者,

稻醴也。

甕、甒、筲、衡,

實見間,

而后折入。

KR1d0052_tls_020-15a

20.15重,

既虞而埋之。

KR1d0052_tls_020-16a

# src: LIJI 20.02.13; Couvreur 2.139f; Su1n Xïda4n 11.5f; Jia1ng Yi4hua2 565; Yishu 33:54.18a-19a; tr. Legge 2.142;

# dating: 8110

20.16凡婦人,

從其夫之爵位。

小斂、大斂、啟,

皆辯拜。

KR1d0052_tls_020-17a

20.17朝夕哭

不帷。

無柩者不帷。

KR1d0052_tls_020-18a

# src: LIJI 20.02.14; Couvreur 2.139f; Su1n Xïda4n 11.6; Jia1ng Yi4hua2 565; Yishu 33:54.19b; tr. Legge 2.142;

# dating: 8110

20.18君若載而后弔之,

則主人東面而拜,

門右北面而踊。

出待,

反而后奠。

KR1d0052_tls_020-19a

# src: LIJI 20.02.15; Couvreur 2.140; Su1n Xïda4n 11.7; Jia1ng Yi4hua2 566; Yishu 33:54.20a; tr. Legge 2.142;

# dating: 8110

20.19子羔之襲也:

繭衣裳與稅衣、纁袡為一,

素端一,

皮弁一,

爵弁一,

玄冕一。

曾子曰:

「不襲婦服。」

KR1d0052_tls_020-20a

# src: LIJI 20.02.16; Couvreur 2.141; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 566; Yishu 33:54.22a; tr. Legge 2.143;

# dating: 8110

20.20為君使而死,公館

復;

私館不復。

公館者,

公宮與公所為也。

私館者,

自卿大夫以下之家也。

KR1d0052_tls_020-21a

# src: LIJI 20.02.17; Couvreur 2.141; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 567; Yishu 33:54.22a; tr. Legge 2.143;

# dating: 8110

20.21公七踊,

大夫五踊,

婦人居間;

士三踊,

婦人皆居間。

# src: LIJI 20.02.18; Couvreur 2.142f; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 567; Yishu 33:54.24a; tr. Legge 2.143;

# dating: 8110

公襲:

卷衣一,

玄端一,

朝服一,

素積一,

纁裳一,

爵弁二,

玄冕一,

襃衣一。

# src: LIJI 20.02.19; Couvreur 2.142f; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 567; Yishu 33:54.24a; tr. Legge 2.143;

# dating: 8110

朱綠帶,

申加大帶於上。

# src: LIJI 20.02.20; Couvreur 2.142f; Su1n Xïda4n 11.10f; Jia1ng Yi4hua2 568f; Yishu 33:54.26a-27b; tr. Legge 2.144;

# dating: 8110

小斂環絰,

公、大夫、士一也。

公視大斂,

公升,

商祝鋪席,

乃斂。

魯人之贈也:

三玄二纁,

廣尺,

長終幅。

# src: LIJI 20.02.21; Couvreur 2.144f; Su1n Xïda4n 11.11; Jia1ng Yi4hua2 569; Yishu 33:54.28a; tr. Legge 2.144;

# dating: 8110

弔者即位于門西,

東面;

其介在其東南,

北面西上,

西於門。

主孤西面。

相者受命曰:

「孤某使某請事。」

客曰:

「寡君使某,如何不淑」;

# src: LIJI 20.02.22; Couvreur 2.144f; Su1n Xïda4n 11.11; Jia1ng Yi4hua2 569; Yishu 33:54.28a; tr. Legge 2.144;

# dating: 8110

相者入告,

出曰:

「孤某須矣。」

弔者入,

主人升堂,

西面。

弔者升自西階,

# src: LIJI 20.02.23; Couvreur 2.144f; Su1n Xïda4n 11.11; Jia1ng Yi4hua2 569; Yishu 33:54.28b; tr. Legge 2.144;

# dating: 8110

東面,

致命曰:

「寡君聞君之喪,

寡君使某,

如何不淑!」

子拜稽顙,

弔者降,

反位。

# src: LIJI 20.02.24; Couvreur 2.145f; Su1n Xïda4n 11.12; Jia1ng Yi4hua2 570; Yishu 33:54.29b; tr. Legge 2.145;

# dating: 8110

含者執璧將命,曰:

「寡君使某含。」

相者入告,

出曰:

「孤某須矣。」

含者入,

升堂,

致命。

再拜稽顙。

# src: LIJI 20.02.25; Couvreur 2.145f; Su1n Xïda4n 11.12; Jia1ng Yi4hua2 570; Yishu 33:54.29b; tr. Legge 2.145;

# dating: 8110

含者坐委于殯東南,

有葦席;

既葬,

蒲席。

降,

出,

反位。

# src: LIJI 20.02.26; Couvreur 2.145f; Su1n Xïda4n 11.12; Jia1ng Yi4hua2 570; Yishu 33:54.29b; tr. Legge 2.145;

# dating: 8110

宰夫朝服,

即喪屨,升自西階,

西面,

坐取璧,

降自西階,以東。

# src: LIJI 20.02.27; Couvreur 2.147f; Su1n Xïda4n 11.13; Jia1ng Yi4hua2 571; Yishu 33:54.31b; tr. Legge 2.145;

# dating: 8110

襚者曰:

「寡君使某襚。」

相者入告,

出曰:

「孤某須矣。」

襚者執冕服:

左執領,

右執要,入,

升堂致命曰:

「寡君使某襚。」

# src: LIJI 20.02.28; Couvreur 2.147f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 571; Yishu 33:54.31b; tr. Legge 2.145;

# dating: 8110

子拜稽顙。

委衣于殯東。

襚者降,

受爵弁服於門內霤,

將命,

子拜稽顙,

如初。

受皮弁服於中庭,

自西階受朝服,

自堂受玄端,

# src: LIJI 20.02.29; Couvreur 2.147f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 571; Yishu 33:54.31b; tr. Legge 2.145;

# dating: 8110

將命,

子拜稽顙,

皆如初。

襚者降,

出,

反位。

宰夫五人

舉以東。

降自西階。

其舉亦西面。

# src: LIJI 20.02.30; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.32b; tr. Legge 2.146;

# dating: 8110

上介賵:

執圭將命,

曰:

「寡君使某賵。」

相者入告,

反命曰:

「孤某須矣。」

# src: LIJI 20.02.31; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.32b; tr. Legge 2.146;

# dating: 8110

陳乘黃、

大路於中庭,

北輈。

執圭將命。

客使自下,

由路西。

子拜稽顙,

坐委於殯東南隅。

宰舉以東。

# src: LIJI 20.02.32; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.34a; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

凡將命,

鄉殯將命,

子拜稽顙。

西面而坐

委之。

# src: LIJI 20.02.33; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.34a; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

宰舉璧與圭,

宰夫舉襚,

升自西階,

西面

坐取之,

降自西階。

賵者出,

反位于門外。

# src: LIJI 20.02.34; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.35a; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

上客臨,

曰:

「寡君有宗廟之事,

不得承事,

使一介老某相執綍。」

# src: LIJI 20.02.35; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.35a-35b; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

相者反命,

曰:

「孤某須矣。」

臨者入門右,

介者皆從之,

立于其左,東上。

# src: LIJI 20.02.36; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572f; Yishu 33:54.35b; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

宗人納賓,

升,

受命于君;

降曰:

「孤敢辭吾子之辱,

請吾子之復位。」

客對曰:

「寡君命,某

毋敢視賓客,

敢辭。」

# src: LIJI 20.02.37; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.35b; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

宗人反命曰:

「孤敢固辭吾子之辱,

請吾子之復位。」

客對曰:

「寡君命,某

毋敢視賓客,

敢固辭。」

# src: LIJI 20.02.38; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.35b; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

宗人反命曰:

「孤敢固辭吾子之辱,

請吾子之復位。」

客對曰:

「寡君命,

使臣某

毋敢視賓客,

是以敢固辭。

固辭不獲命,

敢不敬從。」

# src: LIJI 20.02.39; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.35b-36a; tr. Legge 2.147;

# dating: 8110

客立于門西,

介立于其左,

東上。

孤降自阼階,

拜之,

升,哭,

與客拾踊三。

客出,

送于門外,

拜稽顙。

KR1d0052_tls_020-22a

# src: LIJI 20.02.41; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.19; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.38b; tr. Legge 2.148;

# dating: 8110

20.22其國有君喪,

不敢受弔。

KR1d0052_tls_020-23a

# src: LIJI 20.02.42; Couvreur 2.153; Su1n Xïda4n 11.19; Jia1ng Yi4hua2 574; Yishu 33:54.39a; tr. Legge 2.148;

# dating: 8110

20.23外宗房中南面,

小臣鋪席,

商祝鋪絞、紟、衾,

士盥于盤北,

舉遷尸于斂上,

卒斂,

宰告,

子馮之踊。

夫人東面坐,

馮之興踊。

# src: LIJI 20.02.43; Couvreur 2.153; Su1n Xïda4n 11.19; Jia1ng Yi4hua2 574; Yishu 33:54.39a; tr. Legge 2.149;

# dating: 8110

士喪有與天子同者三:

其終夜燎,

及乘人,

專道而行。