禮記
禮記
** 20 雜記上
20.1諸侯行而死於館,
則其復
如於其國。
如於道,
則升其乘車之左轂,
以其綏復。
其輤有裧,
緇布裳帷,素錦以為屋而行。
# src: LIJI 20.01.02; Couvreur 2.115f; Su1n Xïda4n 10.77; Jia1ng Yi4hua2 553; Yishu 33:53.1b; tr. Legge 2.132;
# dating: 8110
至於廟門,
不毀牆,
遂入,適所殯,
唯輤為說於廟門外。
# src: LIJI 20.01.03; Couvreur 2.116f; Su1n Xïda4n 10.77; Jia1ng Yi4hua2 553; Yishu 33:53.4a; tr. Legge 2.132;
# dating: 8110
20.2大夫士死於道,
則升其乘車之左轂,
以其綏復。
如於館死,
則其復
如於家。
# src: LIJI 20.01.04; Couvreur 2.116f; Su1n Xïda4n 10.77f; Jia1ng Yi4hua2 553; Yishu 33:53.4a-6a; tr. Legge 2.132;
# dating: 8110
大夫以布為輤而行,
至於家而說輤,
載以輲車,
入自門,
至於阼階下而說車,
舉自阼階,
升適所殯。
士輤,
葦席以為屋,
蒲席以為裳帷。
# src: LIJI 20.01.05; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.6b-7a; tr. Legge 2.133;
# dating: 8110
20.3凡訃於其君,
曰:
「君之臣某死。」
父母、妻、長子,
曰:
「君之臣某之某死。」
君訃於他國之君,
曰:
「寡君不祿,
敢告於執事。」
# src: LIJI 20.01.06; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.7a; tr. Legge 2.133;
# dating: 8110
夫人,
曰:
「寡小君不祿。」
大子之喪,
曰:
「寡君之適子某死。」
# src: LIJI 20.01.07; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.8a; tr. Legge 2.133;
# dating: 8110
大夫訃於同國:
適者,
曰:
「某不祿」;
訃於士,
亦曰:
「某不祿。」
訃於他國之君,
曰:
「君之外臣寡大夫某死。」
# src: LIJI 20.01.08; Couvreur 2.117f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.8a; tr. Legge 2.133;
# dating: 8110
訃於適者,
曰:
「吾子之外私寡大夫
某不祿,
使某實。」
訃於士,
亦曰:
「吾子之外私寡大夫某不祿,
使某實。」
# src: LIJI 20.01.09; Couvreur 2.119f; Su1n Xïda4n 10.79; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.9a; tr. Legge 2.134;
# dating: 8110
士訃於同國,大夫,
曰:
「某死。」
訃於士,
亦曰:
「某死。」
# src: LIJI 20.01.10; Couvreur 2.119f; Su1n Xïda4n 10.79f; Jia1ng Yi4hua2 554; Yishu 33:53.9a-9b; tr. Legge 2.134;
# dating: 8110
訃於他國之君,
曰:
「君之外臣某死。」
訃於大夫,
曰:
「吾子之外私某死。」
訃於士,
亦曰:
「吾子之外私某死。」
# src: LIJI 20.01.11; Couvreur 2.120; Su1n Xïda4n 10.80; Jia1ng Yi4hua2 555; Yishu 33:53.9b; tr. Legge 2.134;
# dating: 8110
大夫次於公館以終喪,
士練而歸。
士次於公館,
大夫居廬,
士居堊室。
# src: LIJI 20.01.12; Couvreur 2.121f; Su1n Xïda4n 10.80f; Jia1ng Yi4hua2 556; Yishu 33:53.13a-16b; tr. Legge 2.134;
# dating: 8110
大夫為其父母、兄弟之未為大夫者之喪
服如士服。
士為其父母、兄弟之為大夫者之喪
服如士服。
大夫之適子,
服大夫之服。
# src: LIJI 20.01.13; Couvreur 2.121f; Su1n Xïda4n 10.i2; Jia1ng Yi4hua2 556; Yishu 33:53.17a-17b; tr. Legge 2.135;
# dating: 8110
20.4大夫之庶子為大夫,
則為其父母服大夫服;
其位
與未為大夫者齒。
20.5士之子為大夫,
則其父母弗能主也,
使其子主之。
無子,
則為之置後。
# src: LIJI 20.01.14; Couvreur 2.122; Su1n Xïda4n 10.i3; Jia1ng Yi4hua2 556; Yishu 33:53.18b-21a; tr. Legge 2.135;
# dating: 8110
大夫卜宅與葬日,
有司麻衣、布衰、布帶,
因喪屨,
緇布冠不蕤,
占者皮弁。
如筮,
則史練冠、長衣以筮。
占者朝服。
# src: LIJI 20.01.15; Couvreur 2.123; Su1n Xïda4n 10.i4; Jia1ng Yi4hua2 556f; Yishu 33:53.23a-24b; tr. Legge 2.135;
# dating: 8110
大夫之喪,
既薦馬。
薦馬者,
哭踊,
出,
乃包奠,而讀書。
大夫之喪,
大宗人相,
小宗人命龜,
卜人作龜。
# src: LIJI 20.01.16; Couvreur 2.125; Su1n Xïda4n 10.86; Jia1ng Yi4hua2 557; Yishu 33:53.25b; tr. Legge 2.136;
# dating: 8110
內子以鞠衣、
襃衣,
素沙。
下大夫以襢衣,
其餘如士。
# src: LIJI 20.01.17; Couvreur 2.124; Su1n Xïda4n 10.85f; Jia1ng Yi4hua2 557; Yishu 33:53.26b-27a; tr. Legge 2.136;
# dating: 8110
復,
諸侯以襃衣、冕服、
爵弁服。
夫人稅衣、揄狄,
狄、稅素沙。
# src: LIJI 20.01.18; Couvreur 2.125f; Su1n Xïda4n 10.87; Jia1ng Yi4hua2 557f; Yishu 33:53.28a-29b; tr. Legge 2.136;
# dating: 8110
復西上。
大夫不揄絞
屬於池下。
大夫附於士,
士不附於大夫,
附於大夫之昆弟。
無昆弟,
則從其昭穆。
雖王父母在,
亦然。
# src: LIJI 20.01.19; Couvreur 2.127f; Su1n Xïda4n 10.88; Jia1ng Yi4hua2 558; Yishu 33:53.31a; tr. Legge 2.137;
# dating: 8110
婦附於其夫之所附之妃,
無妃,
則亦從其昭穆之妃。
妾附於妾祖姑,
無妾祖姑,
則亦從其昭穆之妾。
# src: LIJI 20.01.20; Couvreur 2.127f; Su1n Xïda4n 10.88; Jia1ng Yi4hua2 558; Yishu 33:53.32a-33a; tr. Legge 2.137;
# dating: 8110
男子附於王父則配;
女子附於王母,
則不配。
公子附於公子。
20.6君薨,
大子號稱「子」,
待猶君也。
# src: LIJI 20.01.21; Couvreur 2.128f; Su1n Xïda4n 10.89; Jia1ng Yi4hua2 559; Yishu 33:53.34a-35a; tr. Legge 2.137;
# dating: 8110
20.7有三年之練冠,
則以大功之麻易之;
唯杖、屨不易。
有父母之喪,
尚功衰,
而附兄弟之殤則練冠。
附於殤,
稱「陽童某甫」,
不名,
神也。
# src: LIJI 20.01.22; Couvreur 2.129; Su1n Xïda4n 10.90; Jia1ng Yi4hua2 560; Yishu 33:53.37a; tr. Legge 2.138;
# dating: 8110
20.8凡異居,
始聞兄弟之喪,
唯以哭對,
可也。
其始麻,
散帶絰。
# src: LIJI 20.01.23; Couvreur 2.129; Su1n Xïda4n 10.91; Jia1ng Yi4hua2 560; Yishu 33:53.37a; tr. Legge 2.138;
# dating: 8110
未服麻而奔喪,
及主人之未成絰也:
疏者
與主人皆成之;
親者
終其麻帶絰之日數。
# src: LIJI 20.01.24; Couvreur 2.131f; Su1n Xïda4n 10.91f; Jia1ng Yi4hua2 560; Yishu 33:53.38a-39a; tr. Legge 2.138;
# dating: 8110
20.9主妾之喪,
則自附,至於練、祥,
皆使其子主之。
其殯祭,
不於正室。
君不撫僕、妾。
20.10女君死,
則妾為女君之黨服。
攝女君,
則不為先女君之黨服。
# src: LIJI 20.02.01; Couvreur 2.132f; Su1n Xïda4n 10.92f; Jia1ng Yi4hua2 561; Yishu 33:54.1a; tr. Legge 2.139;
# dating: 8110
聞兄弟之喪,
大功以上,
見喪者之鄉而哭。
適兄弟之送葬者弗及,
遇主人於道,
則遂之於墓。
凡主兄弟之喪,
雖疏亦虞之。
# src: LIJI 20.02.02; Couvreur 2.132f; Su1n Xïda4n 10.93f; Jia1ng Yi4hua2 561; Yishu 33:54.2a-2b; tr. Legge 2.139;
# dating: 8110
20.11凡喪服未畢,
有弔者,
則為位而哭拜踊。
大夫之哭大夫,
弁絰;
大夫與殯,
亦弁絰。
大夫有私喪之葛,
則於其兄弟之輕喪,
則弁絰。
# src: LIJI 20.02.03; Couvreur 2.133f; Su1n Xïda4n 10.94; Jia1ng Yi4hua2 561; Yishu 33:54.3a; tr. Legge 2.139;
# dating: 8110
20.12為長子杖,
則其子不以杖即位。
為妻,
父母在,
不杖,
不稽顙。
母在,
不稽顙。
稽顙者,
其贈也拜。
# src: LIJI 20.02.04; Couvreur 2.133f; Su1n Xïda4n 10.95; Jia1ng Yi4hua2 562; Yishu 33:54.4a; tr. Legge 2.140;
# dating: 8110
違諸侯,之大夫,
不反服。
違大夫,之諸侯,
不反服。
# src: LIJI 20.02.05; Couvreur 2.134f; Su1n Xïda4n 10.95f; Jia1ng Yi4hua2 562f; Yishu 33:54.5a; tr. Legge 2.140;
# dating: 8110
喪冠條屬,
以別吉凶。
三年之練冠,
亦條屬,
右縫,
小功以下左。
緦冠繰纓。
大功以上散帶。
# src: LIJI 20.02.06; Couvreur 2.134f; Su1n Xïda4n 10.96; Jia1ng Yi4hua2 563; Yishu 33:54.6a; tr. Legge 2.140;
# dating: 8110
朝服十五升,
去其半而緦;
加灰
錫也。
# src: LIJI 20.02.07; Couvreur 2.135f; Su1n Xïda4n 11.1; Jia1ng Yi4hua2 563; Yishu 33:54.7a-7b; tr. Legge 2.140;
# dating: 8110
諸侯相襚,
以後路與冕服。
先路與襃衣
不以襚。
遣車視牢具。
疏布輤,
四面有章,
置於四隅。
# src: LIJI 20.02.08; Couvreur 2.135f; Su1n Xïda4n 11.2; Jia1ng Yi4hua2 563; Yishu 33:54.9a-10a; tr. Legge 2.141;
# dating: 8110
載粻,
有子曰:
「非禮也。
喪奠
脯、醢而已。」
祭稱「孝子」、「孝孫」。
喪稱「哀子」、「哀孫」。
端衰、
喪車,
皆無等。
# src: LIJI 20.02.09; Couvreur 2.136f; Su1n Xïda4n 11.3; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.10b; tr. Legge 2.141;
# dating: 8110
大白冠、
緇布之冠,
皆不蕤。
委武玄、縞而後蕤。
# src: LIJI 20.02.10; Couvreur 2.136f; Su1n Xïda4n 11.3; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.12a; tr. Legge 2.141;
# dating: 8110
大夫冕而祭於公,
弁而祭於己。
士弁而祭於公,
冠而祭於己。
士弁而親迎,
然則
士弁而祭於己可也。
# src: LIJI 20.02.11; Couvreur 2.137f; Su1n Xïda4n 11.4; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.14a; tr. Legge 2.141;
# dating: 8110
暢,臼以椈,
杵以梧。
枇以桑,
長三尺;
或曰五尺。
畢用桑,
長三尺,
刊其柄與末。
# src: LIJI 20.02.12; Couvreur 2.137f; Su1n Xïda4n 11.4f; Jia1ng Yi4hua2 564; Yishu 33:54.15b-17b; tr. Legge 2.142;
# dating: 8110
20.13率𢄔,
諸侯大夫皆五采;
士二采。
20.14醴者,
稻醴也。
甕、甒、筲、衡,
實見間,
而后折入。
20.15重,
既虞而埋之。
# src: LIJI 20.02.13; Couvreur 2.139f; Su1n Xïda4n 11.5f; Jia1ng Yi4hua2 565; Yishu 33:54.18a-19a; tr. Legge 2.142;
# dating: 8110
20.16凡婦人,
從其夫之爵位。
小斂、大斂、啟,
皆辯拜。
20.17朝夕哭
不帷。
無柩者不帷。
# src: LIJI 20.02.14; Couvreur 2.139f; Su1n Xïda4n 11.6; Jia1ng Yi4hua2 565; Yishu 33:54.19b; tr. Legge 2.142;
# dating: 8110
20.18君若載而后弔之,
則主人東面而拜,
門右北面而踊。
出待,
反而后奠。
# src: LIJI 20.02.15; Couvreur 2.140; Su1n Xïda4n 11.7; Jia1ng Yi4hua2 566; Yishu 33:54.20a; tr. Legge 2.142;
# dating: 8110
20.19子羔之襲也:
繭衣裳與稅衣、纁袡為一,
素端一,
皮弁一,
爵弁一,
玄冕一。
曾子曰:
「不襲婦服。」
# src: LIJI 20.02.16; Couvreur 2.141; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 566; Yishu 33:54.22a; tr. Legge 2.143;
# dating: 8110
20.20為君使而死,公館
復;
私館不復。
公館者,
公宮與公所為也。
私館者,
自卿大夫以下之家也。
# src: LIJI 20.02.17; Couvreur 2.141; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 567; Yishu 33:54.22a; tr. Legge 2.143;
# dating: 8110
20.21公七踊,
大夫五踊,
婦人居間;
士三踊,
婦人皆居間。
# src: LIJI 20.02.18; Couvreur 2.142f; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 567; Yishu 33:54.24a; tr. Legge 2.143;
# dating: 8110
公襲:
卷衣一,
玄端一,
朝服一,
素積一,
纁裳一,
爵弁二,
玄冕一,
襃衣一。
# src: LIJI 20.02.19; Couvreur 2.142f; Su1n Xïda4n 11.8; Jia1ng Yi4hua2 567; Yishu 33:54.24a; tr. Legge 2.143;
# dating: 8110
朱綠帶,
申加大帶於上。
# src: LIJI 20.02.20; Couvreur 2.142f; Su1n Xïda4n 11.10f; Jia1ng Yi4hua2 568f; Yishu 33:54.26a-27b; tr. Legge 2.144;
# dating: 8110
小斂環絰,
公、大夫、士一也。
公視大斂,
公升,
商祝鋪席,
乃斂。
魯人之贈也:
三玄二纁,
廣尺,
長終幅。
# src: LIJI 20.02.21; Couvreur 2.144f; Su1n Xïda4n 11.11; Jia1ng Yi4hua2 569; Yishu 33:54.28a; tr. Legge 2.144;
# dating: 8110
弔者即位于門西,
東面;
其介在其東南,
北面西上,
西於門。
主孤西面。
相者受命曰:
「孤某使某請事。」
客曰:
「寡君使某,如何不淑」;
# src: LIJI 20.02.22; Couvreur 2.144f; Su1n Xïda4n 11.11; Jia1ng Yi4hua2 569; Yishu 33:54.28a; tr. Legge 2.144;
# dating: 8110
相者入告,
出曰:
「孤某須矣。」
弔者入,
主人升堂,
西面。
弔者升自西階,
# src: LIJI 20.02.23; Couvreur 2.144f; Su1n Xïda4n 11.11; Jia1ng Yi4hua2 569; Yishu 33:54.28b; tr. Legge 2.144;
# dating: 8110
東面,
致命曰:
「寡君聞君之喪,
寡君使某,
如何不淑!」
子拜稽顙,
弔者降,
反位。
# src: LIJI 20.02.24; Couvreur 2.145f; Su1n Xïda4n 11.12; Jia1ng Yi4hua2 570; Yishu 33:54.29b; tr. Legge 2.145;
# dating: 8110
含者執璧將命,曰:
「寡君使某含。」
相者入告,
出曰:
「孤某須矣。」
含者入,
升堂,
致命。
再拜稽顙。
# src: LIJI 20.02.25; Couvreur 2.145f; Su1n Xïda4n 11.12; Jia1ng Yi4hua2 570; Yishu 33:54.29b; tr. Legge 2.145;
# dating: 8110
含者坐委于殯東南,
有葦席;
既葬,
蒲席。
降,
出,
反位。
# src: LIJI 20.02.26; Couvreur 2.145f; Su1n Xïda4n 11.12; Jia1ng Yi4hua2 570; Yishu 33:54.29b; tr. Legge 2.145;
# dating: 8110
宰夫朝服,
即喪屨,升自西階,
西面,
坐取璧,
降自西階,以東。
# src: LIJI 20.02.27; Couvreur 2.147f; Su1n Xïda4n 11.13; Jia1ng Yi4hua2 571; Yishu 33:54.31b; tr. Legge 2.145;
# dating: 8110
襚者曰:
「寡君使某襚。」
相者入告,
出曰:
「孤某須矣。」
襚者執冕服:
左執領,
右執要,入,
升堂致命曰:
「寡君使某襚。」
# src: LIJI 20.02.28; Couvreur 2.147f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 571; Yishu 33:54.31b; tr. Legge 2.145;
# dating: 8110
子拜稽顙。
委衣于殯東。
襚者降,
受爵弁服於門內霤,
將命,
子拜稽顙,
如初。
受皮弁服於中庭,
自西階受朝服,
自堂受玄端,
# src: LIJI 20.02.29; Couvreur 2.147f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 571; Yishu 33:54.31b; tr. Legge 2.145;
# dating: 8110
將命,
子拜稽顙,
皆如初。
襚者降,
出,
反位。
宰夫五人
舉以東。
降自西階。
其舉亦西面。
# src: LIJI 20.02.30; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.32b; tr. Legge 2.146;
# dating: 8110
上介賵:
執圭將命,
曰:
「寡君使某賵。」
相者入告,
反命曰:
「孤某須矣。」
# src: LIJI 20.02.31; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.14; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.32b; tr. Legge 2.146;
# dating: 8110
陳乘黃、
大路於中庭,
北輈。
執圭將命。
客使自下,
由路西。
子拜稽顙,
坐委於殯東南隅。
宰舉以東。
# src: LIJI 20.02.32; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.34a; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
凡將命,
鄉殯將命,
子拜稽顙。
西面而坐
委之。
# src: LIJI 20.02.33; Couvreur 2.148f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.34a; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
宰舉璧與圭,
宰夫舉襚,
升自西階,
西面
坐取之,
降自西階。
賵者出,
反位于門外。
# src: LIJI 20.02.34; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.35a; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
上客臨,
曰:
「寡君有宗廟之事,
不得承事,
使一介老某相執綍。」
# src: LIJI 20.02.35; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572; Yishu 33:54.35a-35b; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
相者反命,
曰:
「孤某須矣。」
臨者入門右,
介者皆從之,
立于其左,東上。
# src: LIJI 20.02.36; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 572f; Yishu 33:54.35b; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
宗人納賓,
升,
受命于君;
降曰:
「孤敢辭吾子之辱,
請吾子之復位。」
客對曰:
「寡君命,某
毋敢視賓客,
敢辭。」
# src: LIJI 20.02.37; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.35b; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
宗人反命曰:
「孤敢固辭吾子之辱,
請吾子之復位。」
客對曰:
「寡君命,某
毋敢視賓客,
敢固辭。」
# src: LIJI 20.02.38; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.35b; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
宗人反命曰:
「孤敢固辭吾子之辱,
請吾子之復位。」
客對曰:
「寡君命,
使臣某
毋敢視賓客,
是以敢固辭。
固辭不獲命,
敢不敬從。」
# src: LIJI 20.02.39; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.17; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.35b-36a; tr. Legge 2.147;
# dating: 8110
客立于門西,
介立于其左,
東上。
孤降自阼階,
拜之,
升,哭,
與客拾踊三。
客出,
送于門外,
拜稽顙。
# src: LIJI 20.02.41; Couvreur 2.150f; Su1n Xïda4n 11.19; Jia1ng Yi4hua2 573; Yishu 33:54.38b; tr. Legge 2.148;
# dating: 8110
20.22其國有君喪,
不敢受弔。
# src: LIJI 20.02.42; Couvreur 2.153; Su1n Xïda4n 11.19; Jia1ng Yi4hua2 574; Yishu 33:54.39a; tr. Legge 2.148;
# dating: 8110
20.23外宗房中南面,
小臣鋪席,
商祝鋪絞、紟、衾,
士盥于盤北,
舉遷尸于斂上,
卒斂,
宰告,
子馮之踊。
夫人東面坐,
馮之興踊。
# src: LIJI 20.02.43; Couvreur 2.153; Su1n Xïda4n 11.19; Jia1ng Yi4hua2 574; Yishu 33:54.39a; tr. Legge 2.149;
# dating: 8110
士喪有與天子同者三:
其終夜燎,
及乘人,
專道而行。