禮記

禮記

KR1d0052_tls_021-1a

** 21 雜記下

21.1有父之喪,

如未沒喪而母死,

其除父之喪也,

服其除服。

卒事,

反喪服。

KR1d0052_tls_021-2a

# src: LIJI 21.01.02; Couvreur 2.155f; Su1n Xïda4n 11.20; Jia1ng Yi4hua2 575; Yishu 34:55.2a; tr. Legge 2.150;

# dating: 8110

21.2雖諸父昆弟之喪,

如當父母之喪,

其除諸父昆弟之喪也,

皆服其除喪之服。

卒事,

反喪服。

# src: LIJI 21.01.03; Couvreur 2.155f; Su1n Xïda4n 11.21f; Jia1ng Yi4hua2 575; Yishu 34:55.3a-4b; tr. Legge 2.150;

# dating: 8110

如三年之喪,

則既顈,

其練、祥皆行。

王父死,

未練、祥而孫又死,

猶是附於王父也。

KR1d0052_tls_021-3a

# src: LIJI 21.01.04; Couvreur 2.157; Su1n Xïda4n 11.22; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.5b; tr. Legge 2.150;

# dating: 8110

21.3有殯,

聞外喪,

哭之他室。

入奠,

卒奠

出,

改服即位,

如始即位之禮。

KR1d0052_tls_021-4a

# src: LIJI 21.01.05; Couvreur 2.157f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.6b; tr. Legge 2.151;

# dating: 8110

21.4大夫士將與祭於公,

既視濯,

而父母死,

則猶是與祭也,

次於異宮。

既祭,

釋服,出公門外

哭而歸。

其它,

如奔喪之禮。

# src: LIJI 21.01.06; Couvreur 2.157f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.6b; tr. Legge 2.151;

# dating: 8110

如未視濯,

則使人告。

告者反,

而后哭。

如諸父、昆弟、姑、姊妹之喪,

則既宿,

則與祭。

卒事,

出公門,

釋服而后歸。

# src: LIJI 21.01.07; Couvreur 2.157f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.6b-7a; tr. Legge 2.151;

# dating: 8110

其它如奔喪之禮,

如同宮,

則次于異宮。

KR1d0052_tls_021-5a

# src: LIJI 21.01.08; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.8b; tr. Legge 2.152;

# dating: 8110

21.5曾子問曰:

「卿大夫將為尸於公,

受宿矣,

而有齊衰內喪,

則如之何?」

孔子曰:

「出舍乎公宮以待事,

禮也。」

# src: LIJI 21.01.09; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.24; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.9a; tr. Legge 2.152;

# dating: 8110

孔子曰:

「尸弁冕而出,

卿、大夫、士皆下之。

尸必式,必有前驅。」

KR1d0052_tls_021-6a

# src: LIJI 21.01.10; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.24; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.9a; tr. Legge 2.152;

# dating: 8110

21.6父母之喪,

將祭

而昆弟死;

既殯而祭。

如同宮,

則雖臣妾,

葬而后祭。

# src: LIJI 21.01.11; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.24; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.9a; tr. Legge 2.152;

# dating: 8110

祭,

主人之升降散等,

執事者亦散等。

雖虞、附亦然。

KR1d0052_tls_021-7a

# src: LIJI 21.01.12; Couvreur 2.160f; Su1n Xïda4n 11.25; Jia1ng Yi4hua2 578; Yishu 34:55.10a; tr. Legge 2.152;

# dating: 8110

21.7自諸侯達諸士,

小祥之祭,

主人之酢也嚌之;

眾賓、兄弟

則皆啐之。

大祥:

主人啐之,

眾賓、兄弟皆飲之

可也。

KR1d0052_tls_021-8a

# src: LIJI 21.01.13; Couvreur 2.160f; Su1n Xïda4n 11.25; Jia1ng Yi4hua2 578; Yishu 34:55.12a; tr. Legge 2.153;

# dating: 8110

21.8凡侍祭喪者,

告賓祭薦而不食。

# src: LIJI 21.01.14; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.25; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.12b; tr. Legge 2.153;

# dating: 8110

子貢問喪,

子曰:

「敬為上,

哀次之,

瘠為下。

顏色稱其情;

戚容稱其服。」

# src: LIJI 21.01.15; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.26; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.12b-14a; tr. Legge 2.153;

# dating: 8110

「請問兄弟之喪。」

子曰:

「兄弟之喪,

則存乎書策矣。」

君子不奪人之喪,

亦不可奪喪也。

# src: LIJI 21.01.16; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.26; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.14b; tr. Legge 2.153;

# dating: 8110

孔子曰:

「少連、大連善居喪,

三日不怠,

三月不解,

期悲哀,

三年憂。

東夷之子也。」

KR1d0052_tls_021-9a

# src: LIJI 21.01.17; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.26; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.15a; tr. Legge 2.154;

# dating: 8110

21.9三年之喪,

言而不語,

對而不問:

廬、

堊室之中,

不與人坐焉;

在堊室之中,

非時見乎母也,

不入門。

# src: LIJI 21.01.18; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.15a; tr. Legge 2.154;

# dating: 8110

疏衰皆居堊室,不廬。

廬,

嚴者也。

KR1d0052_tls_021-10a

# src: LIJI 21.01.19; Couvreur 2.163f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 580; Yishu 34:55.16a-17b; tr. Legge 2.154;

# dating: 8110

21.10妻視叔父母,

姑、姊妹視兄弟,

長、中、下殤視成人。

KR1d0052_tls_021-11a

21.11親喪外除,

兄弟之喪內除。

KR1d0052_tls_021-12a

21.12視君之母與妻,

比之兄弟。

發諸顏色者

亦不飲食也。

KR1d0052_tls_021-13a

# src: LIJI 21.01.20; Couvreur 2.163f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 580; Yishu 34:55.18a; tr. Legge 2.154;

# dating: 8110

21.13免喪之外,

行於道路,

見似目瞿,

聞名心瞿。

弔死而問疾,

顏色戚容必有以異於人也。

# src: LIJI 21.01.21; Couvreur 2.163f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 580; Yishu 34:55.18a; tr. Legge 2.154;

# dating: 8110

如此

而后可以服三年之喪。

其餘

則直道而行之

是也。

KR1d0052_tls_021-14a

# src: LIJI 21.01.22; Couvreur 2.165f; Su1n Xïda4n 11.28; Jia1ng Yi4hua2 5i1; Yishu 34:55.19a-20b; tr. Legge 2.155;

# dating: 8110

21.14祥,

主人之除也,

於夕為期,

朝服。

祥因其故服。

子游曰:

「既祥,

雖不當縞者必縞,

然後反服。」

# src: LIJI 21.01.23; Couvreur 2.166; Su1n Xïda4n 11.29; Jia1ng Yi4hua2 5i1f; Yishu 34:55.21b; tr. Legge 2.155;

# dating: 8110

當袒,

大夫至,

雖當踊,

絕踊而拜之,

反改成踊,

乃襲。

於士,

既事成踊,

襲而后拜之,

不改成踊。

# src: LIJI 21.01.24; Couvreur 2.167f; Su1n Xïda4n 11.29; Jia1ng Yi4hua2 5i2; Yishu 34:55.23a; tr. Legge 2.155;

# dating: 8110

上大夫之虞也

少牢。

卒哭成事,

附,

皆大牢。

下大夫之虞也

犆牲。

卒哭成事,

附,

皆少牢。

KR1d0052_tls_021-15a

# src: LIJI 21.01.25; Couvreur 2.167f; Su1n Xïda4n 11.30; Jia1ng Yi4hua2 5i3; Yishu 34:55.24a; tr. Legge 2.156;

# dating: 8110

21.15祝稱卜葬、虞,

子孫曰「哀」,

夫曰「乃」,

兄弟曰「某」,

卜葬其兄弟曰「伯子某」。

KR1d0052_tls_021-16a

# src: LIJI 21.01.26; Couvreur 2.168f; Su1n Xïda4n 11.30; Jia1ng Yi4hua2 5i3; Yishu 34:55.24b; tr. Legge 2.156;

# dating: 8110

21.16古者,

貴賤皆杖。

叔孫武叔朝,

見輪人以其杖關轂而輠輪者,

於是,

有爵而后杖也。

KR1d0052_tls_021-17a

# src: LIJI 21.01.27; Couvreur 2.168f; Su1n Xïda4n 11.31; Jia1ng Yi4hua2 5i3f; Yishu 34:55.25a-25b; tr. Legge 2.156;

# dating: 8110

21.17鑿巾以飯,

公羊賈為之也。

KR1d0052_tls_021-18a

21.18冒者何也?

所以揜形也。

自襲以至小斂,

不設冒則形,

是以襲而后設冒也。

KR1d0052_tls_021-19a

# src: LIJI 21.01.28; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.32; Jia1ng Yi4hua2 5i4; Yishu 34:55.26a; tr. Legge 2.156;

# dating: 8110

21.19或問於曾子曰:

「夫既遣而包其餘,

猶既食而裹其餘與?

君子既食,

則裹其餘乎?」

# src: LIJI 21.01.29; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.32; Jia1ng Yi4hua2 5i4; Yishu 34:55.26a; tr. Legge 2.156;

# dating: 8110

曾子曰:

「吾子不見大饗乎?

夫大饗,

既饗,

卷三牲之俎歸于賓館。

父母而賓客之,

所以為哀也!

子不見大饗乎!」

KR1d0052_tls_021-20a

# src: LIJI 21.01.30; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.32; Jia1ng Yi4hua2 585; Yishu 34:55.27a; tr. Legge 2.157;

# dating: 8110

21.20非為人喪,

問與賜與。

KR1d0052_tls_021-21a

21.21三年之喪,

以其喪拜;

非三年之喪,

以吉拜。

# src: LIJI 21.01.31; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.33; Jia1ng Yi4hua2 585; Yishu 34:55.28a; tr. Legge 2.157;

# dating: 8110

三年之喪,

如或遺之酒肉,

則受之,必三辭。

主人衰絰而受之。

如君命,

則不敢辭,

受而薦之。

# src: LIJI 21.01.32; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.33; Jia1ng Yi4hua2 585; Yishu 34:55.28a; tr. Legge 2.157;

# dating: 8110

喪者不遺人,

人遺之,

雖酒肉,

受也。

從父昆弟以下,

既卒哭,

遺人可也。

# src: LIJI 21.01.33; Couvreur 2.171f; Su1n Xïda4n 11.33; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.28b; tr. Legge 2.157;

# dating: 8110

縣子曰:

「三年之喪,

如斬。

期之喪,

如剡。」

# src: LIJI 21.01.34; Couvreur 2.171f; Su1n Xïda4n 11.33f; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.28b; tr. Legge 2.158;

# dating: 8110

期之喪,

十一月而練,

十三月而祥,

十五月而禫。

三年之喪,

雖功衰不弔,

自諸侯達諸士。

如有服而將往哭之,

則服其服而往。

練則弔。

# src: LIJI 21.01.35; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.35; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.30b; tr. Legge 2.158;

# dating: 8110

既葬,

大功弔,

哭而退,

不聽事焉。

期之喪,

未葬,

弔於鄉人,

哭而退,

不聽事焉。

# src: LIJI 21.01.36; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.35; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.30b; tr. Legge 2.158;

# dating: 8110

功衰弔,

待事,不執事。

小功緦,

執事,不與於禮。

KR1d0052_tls_021-22a

# src: LIJI 21.01.37; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.36; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.32a; tr. Legge 2.159;

# dating: 8110

21.22相趨也,

出宮而退。

相揖也,

哀次而退。

相問也,

既封而退。

相見也,

反哭而退。

朋友,

虞、(附)而退。

KR1d0052_tls_021-23a

# src: LIJI 21.01.38; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.36; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.32b; tr. Legge 2.159;

# dating: 8110

21.23弔

非從主人也。

四十者執綍:

鄉人五十者從反哭,

四十者待盈坎。

KR1d0052_tls_021-24a

# src: LIJI 21.01.39; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.33b; tr. Legge 2.159;

# dating: 8110

21.24喪食雖惡必充饑,

饑而廢事,

非禮也;

飽而忘哀,

亦非禮也。

# src: LIJI 21.01.40; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.33b; tr. Legge 2.159;

# dating: 8110

視不明,

聽不聰,

行不正,

不知哀,

君子病之。

故有疾飲酒食肉,

五十不致毀,

六十不毀,

七十飲酒食肉,

皆為疑死。

KR1d0052_tls_021-25a

# src: LIJI 21.01.41; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.34a; tr. Legge 2.160;

# dating: 8110

21.25有服,

人召之食,

不往。

大功以下,

既葬,

適人,

人食之,

其黨也食之,

非其黨弗食也。

# src: LIJI 21.01.42; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.34b; tr. Legge 2.160;

# dating: 8110

功衰,食菜果,

飲水漿,

無鹽、酪。

不能食食,

鹽、酪可也。

# src: LIJI 21.01.43; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587f; Yishu 34:55.35a; tr. Legge 2.160;

# dating: 8110

孔子曰:

「身有瘍則浴,

首有創則沐,

病則飲酒食肉。

毀瘠為病,

君子弗為也。

毀而死,

君子謂之無子。」

KR1d0052_tls_021-26a

# src: LIJI 21.01.44; Couvreur 2.177f; Su1n Xïda4n 11.37f; Jia1ng Yi4hua2 588; Yishu 34:55.35a-35b; tr. Legge 2.160;

# dating: 8110

21.26非從柩與反哭,

無免於堩。

KR1d0052_tls_021-27a

21.27凡喪,

小功以上,

非虞、附、練、祥,

無沐浴。

KR1d0052_tls_021-28a

# src: LIJI 21.01.45; Couvreur 2.177f; Su1n Xïda4n 11.38; Jia1ng Yi4hua2 589; Yishu 34:55.36a; tr. Legge 2.160;

# dating: 8110

21.28疏衰之喪,

既葬,

人請見之,

則見;

不請見人。

小功,

請見人可也。

大功不以執摯。

唯父母之喪,

不辟涕泣而見人。

KR1d0052_tls_021-29a

# src: LIJI 21.01.46; Couvreur 2.177f; Su1n Xïda4n 11.38; Jia1ng Yi4hua2 589; Yishu 34:55.37a; tr. Legge 2.161;

# dating: 8110

21.29三年之喪,

祥而從政;

期之喪,

卒哭而從政;

九月之喪,

既葬而從政;

小功緦之喪,

既殯而從政。

# src: LIJI 21.01.47; Couvreur 2.178f; Su1n Xïda4n 11.39; Jia1ng Yi4hua2 590; Yishu 34:55.37b; tr. Legge 2.161;

# dating: 8110

曾申問於曾子曰:

「哭父母有常聲乎?」

曰:

「中路嬰兒失其母焉,

何常聲之有?」

# src: LIJI 21.02.01; Couvreur 2.179; Su1n Xïda4n 11.39; Jia1ng Yi4hua2 590; Yishu 34:56.1a; tr. Legge 2.161;

# dating: 8110

卒哭而諱。

王父母、兄弟、

世父、叔父、

姑、姊妹。

子與父同諱。

母之諱,

宮中諱。

妻之諱,

不舉諸其側;

與從祖昆弟同名則諱。

# src: LIJI 21.02.02; Couvreur 2.180; Su1n Xïda4n 11.40; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.3a; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

以喪冠者,

雖三年之喪

可也。

既冠於次,

入哭踊,

三者三,

乃出。

# src: LIJI 21.02.03; Couvreur 2.180; Su1n Xïda4n 11.41; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.4a; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

大功之末,

可以冠子,

可以嫁子。

父,

大功之末,

可以冠子,

可以嫁子,

可以取婦。

# src: LIJI 21.02.04; Couvreur 2.180; Su1n Xïda4n 11.41; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.4a-4b; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

己,

雖小功,

既卒哭,

可以冠,

取妻;

下殤之小功

則不可。

KR1d0052_tls_021-30a

# src: LIJI 21.02.05; Couvreur 2.1i1; Su1n Xïda4n 11.42; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.8a; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

21.30凡弁絰,

其衰侈袂。

# src: LIJI 21.02.06; Couvreur 2.1i1; Su1n Xïda4n 11.42; Jia1ng Yi4hua2 592; Yishu 34:56.8b; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

父有服,

宮中子不與於樂。

母有服,

聲聞焉不舉樂。

妻有服,

不舉樂於其側。

大功將至,

辟琴瑟。

小功至,

不絕樂。

KR1d0052_tls_021-31a

# src: LIJI 21.02.07; Couvreur 2.1i1f; Su1n Xïda4n 11.43; Jia1ng Yi4hua2 592; Yishu 34:56.10b; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

21.31姑、姊妹,

其夫死,

而夫黨無兄弟,

使夫之族人主喪。

妻之黨,

雖親弗主。

# src: LIJI 21.02.08; Couvreur 2.1i1f; Su1n Xïda4n 11.43; Jia1ng Yi4hua2 592; Yishu 34:56.10b; tr. Legge 2.162;

# dating: 8110

夫若無族矣,

則前後家,

東西家;

無有,

則里尹主之。

或曰:

主之,

而附於夫之黨。

KR1d0052_tls_021-32a

# src: LIJI 21.02.09; Couvreur 2.1i2f; Su1n Xïda4n 11.43f; Jia1ng Yi4hua2 593; Yishu 34:56.12a-12b; tr. Legge 2.163;

# dating: 8110

21.32麻者不紳,

執玉不麻。

麻不加於采。

KR1d0052_tls_021-33a

21.33國禁哭,

則止,朝夕之奠

即位,自因也。

# src: LIJI 21.02.10; Couvreur 2.1i2f; Su1n Xïda4n 11.44; Jia1ng Yi4hua2 593; Yishu 34:56.13a; tr. Legge 2.163;

# dating: 8110

童子哭不偯,

不踊,

不杖,

不菲,

不廬。

# src: LIJI 21.02.11; Couvreur 2.1i2f; Su1n Xïda4n 11.45; Jia1ng Yi4hua2 593; Yishu 34:56.13a; tr. Legge 2.163;

# dating: 8110

孔子曰:

「伯母、叔母

疏衰,

踊不絕地。

姑、姊妹之大功,

踊絕於地。

如知此者,

由文矣哉!

由文矣哉!」

KR1d0052_tls_021-34a

# src: LIJI 21.02.12; Couvreur 2.1i3f; Su1n Xïda4n 11.45; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.14a; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

21.34世柳之母死,

相者由左。

世柳死,

其徒由右相。

由右相,

世柳之徒為之也。

KR1d0052_tls_021-35a

# src: LIJI 21.02.13; Couvreur 2.1i3f; Su1n Xïda4n 11.45; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.14b; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

21.35天子飯,

九貝;

諸侯七,

大夫五,

士三。

# src: LIJI 21.02.14; Couvreur 2.1i3f; Su1n Xïda4n 11.46; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.15b; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

士三月而葬,

是月也卒哭;

大夫三月而葬,

五月而卒哭;

諸侯五月而葬,

七月而卒哭。

士三虞,

大夫五,

諸侯七。

# src: LIJI 21.02.15; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.46; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17a; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

諸侯使人弔,

其次:

含、襚、賵、臨,

皆同日而畢事者也,

其次如此也。

# src: LIJI 21.02.16; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.46; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17a; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

卿大夫疾,

君問之無筭;

士壹問之。

君於卿大夫,

比葬不食肉,

比卒哭不舉樂;

為士,

比殯不舉樂。

KR1d0052_tls_021-36a

# src: LIJI 21.02.17; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.47; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17b; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

21.36升正柩,

諸侯執綍五百人,

四綍,

皆衘枚,

司馬執鐸,

左八人,

右八人,

匠人執羽葆御柩。

# src: LIJI 21.02.18; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.47; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17b; tr. Legge 2.164;

# dating: 8110

大夫之喪,

其升正柩也,

執引者三百人,

執鐸者

左右各四人,

御柩以茅。

KR1d0052_tls_021-37a

# src: LIJI 21.02.19; Couvreur 2.186f; Su1n Xïda4n 11.48; Jia1ng Yi4hua2 595; Yishu 34:56.19a; tr. Legge 2.165;

# dating: 8110

21.37孔子曰:

「管仲鏤簋而朱紘,

旅樹而反坫,

山節而藻梲。

賢大夫也,

而難為上也。

# src: LIJI 21.02.20; Couvreur 2.186f; Su1n Xïda4n 11.48; Jia1ng Yi4hua2 595; Yishu 34:56.19a; tr. Legge 2.165;

# dating: 8110

晏平仲祀其先人。

豚肩不揜豆。

賢大夫也,

而難為下也。

君子上不僣上,

下不偪下。」

KR1d0052_tls_021-38a

# src: LIJI 21.02.21; Couvreur 2.187f; Su1n Xïda4n 11.48; Jia1ng Yi4hua2 596; Yishu 34:56.20a; tr. Legge 2.166;

# dating: 8110

21.38婦人非三年之喪,

不踰封而弔。

如三年之喪,

則君夫人歸。

夫人,

其歸也以諸侯之弔禮;

其待之也,

若待諸侯然。

# src: LIJI 21.02.22; Couvreur 2.187f; Su1n Xïda4n 11.48f; Jia1ng Yi4hua2 596; Yishu 34:56.20b-21b; tr. Legge 2.166;

# dating: 8110

夫人至,

入自闈門,

升自側階,

君在阼。

其他如奔喪禮然。

KR1d0052_tls_021-39a

21.39嫂不撫叔,

叔不撫嫂。

# src: LIJI 21.02.23; Couvreur 2.189; Su1n Xïda4n 11.49; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.22a; tr. Legge 2.166;

# dating: 8110

君子有三患:

未之聞,

患弗得聞也;

既聞之,

患弗得學也;

既學之,

患弗能行也。

# src: LIJI 21.02.24; Couvreur 2.189; Su1n Xïda4n 11.49; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.22a; tr. Legge 2.166;

# dating: 8110

君子有五恥:

居其位,

無其言,

君子恥之。

有其言,

無其行,

君子恥之。

# src: LIJI 21.02.25; Couvreur 2.189; Su1n Xïda4n 11.49; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.22a; tr. Legge 2.166;

# dating: 8110

既得之而又失之,

君子恥之。

地有餘而民不足,

君子恥之。

眾寡均而倍焉,

君子恥之。

KR1d0052_tls_021-40a

# src: LIJI 21.02.26; Couvreur 2.190f; Su1n Xïda4n 11.50; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.23b-24b; tr. Legge 2.166;

# dating: 8110

21.40孔子曰:

「凶年則乘駑馬。

祀,

以下牲。」

KR1d0052_tls_021-41a

21.41恤由之喪,

哀公使孺悲之孔子學

「士喪禮」,

《士喪禮》於是乎書。

KR1d0052_tls_021-42a

# src: LIJI 21.02.27; Couvreur 2.190f; Su1n Xïda4n 11.50; Jia1ng Yi4hua2 597f; Yishu 34:56.24b; tr. Legge 2.167;

# dating: 8110

21.42子貢觀於蜡。

孔子曰:

「賜也樂乎?」

對曰:

「一國之人皆若狂,

賜未知其樂也!」

# src: LIJI 21.02.28; Couvreur 2.190f; Su1n Xïda4n 11.50; Jia1ng Yi4hua2 598; Yishu 34:56.24b; tr. Legge 2.167;

# dating: 8110

子曰:

「百日之蜡,

一日之澤,

非爾所知也。

張而不弛,

文武弗能也;

弛而不張,

文武弗為也。

一張一弛,

文武之道也。」

KR1d0052_tls_021-43a

# src: LIJI 21.02.29; Couvreur 2.191f; Su1n Xïda4n 11.51; Jia1ng Yi4hua2 598; Yishu 34:56.26a-27b; tr. Legge 2.167;

# dating: 8110

21.43孟獻子曰:

「正月日至,

可以有事於上帝;

七月日至,

可以有事於祖。」

七月而禘,

獻子為之也。

KR1d0052_tls_021-44a

21.44夫人之不命於天子,

自魯昭公始也。

KR1d0052_tls_021-45a

# src: LIJI 21.02.30; Couvreur 2.191f; Su1n Xïda4n 11.52; Jia1ng Yi4hua2 598; Yishu 34:56.28b; tr. Legge 2.168;

# dating: 8110

21.45外宗為君、夫人,

猶內宗也。

KR1d0052_tls_021-46a

# src: LIJI 21.02.31; Couvreur 2.192f; Su1n Xïda4n 11.53; Jia1ng Yi4hua2 599; Yishu 34:56.30a; tr. Legge 2.168;

# dating: 8110

21.46廄焚,

孔子拜鄉人為火來者。

拜之,

士壹,

大夫再。

亦相弔之道也。

# src: LIJI 21.02.32; Couvreur 2.192f; Su1n Xïda4n 11.53; Jia1ng Yi4hua2 599; Yishu 34:56.30a; tr. Legge 2.168;

# dating: 8110

孔子曰:

「管仲遇盜,

取二人焉,

上以為公臣,

曰:

『『其所與遊辟也。

可人也!』

# src: LIJI 21.02.33; Couvreur 2.192f; Su1n Xïda4n 11.53; Jia1ng Yi4hua2 599; Yishu 34:56.30a; tr. Legge 2.168;

# dating: 8110

管仲死,

桓公使為之服。

宦於大夫者之為之服也,

自管仲始也,

有君命焉爾也。」

KR1d0052_tls_021-47a

# src: LIJI 21.02.34; Couvreur 2.193f; Su1n Xïda4n 11.53f; Jia1ng Yi4hua2 600; Yishu 34:56.31a-31b; tr. Legge 2.168;

# dating: 8110

21.47過而舉君之諱,

則起。

與君之諱同,

則稱字。

KR1d0052_tls_021-48a

21.48內亂不與焉,

外患弗辟也。

KR1d0052_tls_021-49a

# src: LIJI 21.02.35; Couvreur 2.193f; Su1n Xïda4n 11.54; Jia1ng Yi4hua2 600; Yishu 34:56.32a; tr. Legge 2.168;

# dating: 8110

21.49贊,

大行曰圭。

公九寸,

侯伯七寸,

子男五寸。

博三寸,

厚半寸。

剡上,

左右各寸半,

玉也。

# src: LIJI 21.02.36; Couvreur 2.193f; Su1n Xïda4n 11.54f; Jia1ng Yi4hua2 600f; Yishu 34:56.32a-34a; tr. Legge 2.169;

# dating: 8110

藻三采六等。

哀公問子羔曰:

「子之食奚當?」

對曰:

「文公之下執事也。」

KR1d0052_tls_021-50a

# src: LIJI 21.02.37; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.55; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.34b; tr. Legge 2.169;

# dating: 8110

21.50成廟則釁之。

其禮:

祝、宗人、宰夫、雍人,

皆爵弁、純衣。

雍人拭羊,

宗人視之,

宰夫北面

于碑南,

東上。

# src: LIJI 21.02.38; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.55f; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.34b; tr. Legge 2.169;

# dating: 8110

雍人舉羊

升屋,自中,

中屋南面

刲羊,

血流于前,

乃降。

門、夾室

皆用雞。

先門而後夾室。

# src: LIJI 21.02.39; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.57; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.34b-35a; tr. Legge 2.169;

# dating: 8110

其衈

皆于屋下。

割雞,

門當門,

夾室中室。

有司皆鄉室而立,

門則有司當門北面。

既事,

宗人告事畢,

乃皆退。

# src: LIJI 21.02.40; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.35a; tr. Legge 2.169;

# dating: 8110

反命于君曰:

「釁某廟事畢。」

反命于寢,

君南鄉于門內朝服。

既反命,

乃退。

路寢成,

則考之而不釁。

釁屋者,

交神明之道也。

# src: LIJI 21.02.41; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.35a; tr. Legge 2.169;

# dating: 8110

凡宗廟之器,

其名者

成,則釁之以豭豚。

KR1d0052_tls_021-51a

# src: LIJI 21.02.42; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 602; Yishu 34:56.37b-38a; tr. Legge 2.170;

# dating: 8110

21.51諸侯出夫人,

夫人比至于其國,

以夫人之禮行;

至,

以夫人入。

使者將命曰:

「寡君不敏,

不能從而事社稷、宗廟,

使使臣某,

敢告於執事。」

# src: LIJI 21.02.43; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 602; Yishu 34:56.38a; tr. Legge 2.170;

# dating: 8110

主人對曰:

「寡君固前辭『不教』矣,

寡君敢不敬須以俟命。」

有司官陳器皿;

主人有司亦官受之。

# src: LIJI 21.02.44; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 602f; Yishu 34:56.39a; tr. Legge 2.171;

# dating: 8110

妻出,

夫使人致之,曰:

「某不敏,

不能從而共粢盛,

使某也敢告於侍者。」

主人對曰:

「某之子不肖,

不敢辟誅,

敢不敬須以俟命。」

# src: LIJI 21.02.45; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 603; Yishu 34:56.39a; tr. Legge 2.171;

# dating: 8110

使者退,

主人拜送之。

如舅在,

則稱舅。

舅沒,

則稱兄。

無兄,

則稱夫。

# src: LIJI 21.02.46; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 603; Yishu 34:56.39a; tr. Legge 2.171;

# dating: 8110

主人之辭曰:

「某之子不肖。」

如姑、姊妹,

亦皆稱之。

# src: LIJI 21.02.47; Couvreur 2.199f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 603f; Yishu 34:56.40b; tr. Legge 2.171;

# dating: 8110

孔子曰:

「吾食於少施氏而飽,

少施氏食我以禮。

吾祭,

作而辭曰:

『疏食不足祭也。』

吾飧,

作而辭曰:

『疏食也,

不敢以傷吾子。』」

# src: LIJI 21.02.48; Couvreur 2.200f; Su1n Xïda4n 11.59f; Jia1ng Yi4hua2 604; Yishu 34:56.41b-42a; tr. Legge 2.172;

# dating: 8110

納幣一束:

束五兩,

兩五尋。

婦見舅姑,

兄弟、姑、姊妹

皆立于堂下,

西面,北上,

是見已。

見諸父

各就其寢。

# src: LIJI 21.02.49; Couvreur 2.200f; Su1n Xïda4n 11.60; Jia1ng Yi4hua2 604; Yishu 34:56.42a; tr. Legge 2.172;

# dating: 8110

女雖未許嫁,

年二十而笄,

禮之,

婦人執其禮。

燕則鬈首。

KR1d0052_tls_021-52a

# src: LIJI 21.02.50; Couvreur 2.200f; Su1n Xïda4n 11.61; Jia1ng Yi4hua2 604; Yishu 34:56.43b; tr. Legge 2.172;

# dating: 8110

21.52韠,

長三尺,

下廣二尺,

上廣一尺。

會去上五寸,

紕以爵韋六寸,

不至下五寸。

純以素,

紃以五采。