禮記
禮記
** 21 雜記下
21.1有父之喪,
如未沒喪而母死,
其除父之喪也,
服其除服。
卒事,
反喪服。
# src: LIJI 21.01.02; Couvreur 2.155f; Su1n Xïda4n 11.20; Jia1ng Yi4hua2 575; Yishu 34:55.2a; tr. Legge 2.150;
# dating: 8110
21.2雖諸父昆弟之喪,
如當父母之喪,
其除諸父昆弟之喪也,
皆服其除喪之服。
卒事,
反喪服。
# src: LIJI 21.01.03; Couvreur 2.155f; Su1n Xïda4n 11.21f; Jia1ng Yi4hua2 575; Yishu 34:55.3a-4b; tr. Legge 2.150;
# dating: 8110
如三年之喪,
則既顈,
其練、祥皆行。
王父死,
未練、祥而孫又死,
猶是附於王父也。
# src: LIJI 21.01.04; Couvreur 2.157; Su1n Xïda4n 11.22; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.5b; tr. Legge 2.150;
# dating: 8110
21.3有殯,
聞外喪,
哭之他室。
入奠,
卒奠
出,
改服即位,
如始即位之禮。
# src: LIJI 21.01.05; Couvreur 2.157f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.6b; tr. Legge 2.151;
# dating: 8110
21.4大夫士將與祭於公,
既視濯,
而父母死,
則猶是與祭也,
次於異宮。
既祭,
釋服,出公門外
哭而歸。
其它,
如奔喪之禮。
# src: LIJI 21.01.06; Couvreur 2.157f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.6b; tr. Legge 2.151;
# dating: 8110
如未視濯,
則使人告。
告者反,
而后哭。
如諸父、昆弟、姑、姊妹之喪,
則既宿,
則與祭。
卒事,
出公門,
釋服而后歸。
# src: LIJI 21.01.07; Couvreur 2.157f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 576; Yishu 34:55.6b-7a; tr. Legge 2.151;
# dating: 8110
其它如奔喪之禮,
如同宮,
則次于異宮。
# src: LIJI 21.01.08; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.23; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.8b; tr. Legge 2.152;
# dating: 8110
21.5曾子問曰:
「卿大夫將為尸於公,
受宿矣,
而有齊衰內喪,
則如之何?」
孔子曰:
「出舍乎公宮以待事,
禮也。」
# src: LIJI 21.01.09; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.24; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.9a; tr. Legge 2.152;
# dating: 8110
孔子曰:
「尸弁冕而出,
卿、大夫、士皆下之。
尸必式,必有前驅。」
# src: LIJI 21.01.10; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.24; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.9a; tr. Legge 2.152;
# dating: 8110
21.6父母之喪,
將祭
而昆弟死;
既殯而祭。
如同宮,
則雖臣妾,
葬而后祭。
# src: LIJI 21.01.11; Couvreur 2.159f; Su1n Xïda4n 11.24; Jia1ng Yi4hua2 577; Yishu 34:55.9a; tr. Legge 2.152;
# dating: 8110
祭,
主人之升降散等,
執事者亦散等。
雖虞、附亦然。
# src: LIJI 21.01.12; Couvreur 2.160f; Su1n Xïda4n 11.25; Jia1ng Yi4hua2 578; Yishu 34:55.10a; tr. Legge 2.152;
# dating: 8110
21.7自諸侯達諸士,
小祥之祭,
主人之酢也嚌之;
眾賓、兄弟
則皆啐之。
大祥:
主人啐之,
眾賓、兄弟皆飲之
可也。
# src: LIJI 21.01.13; Couvreur 2.160f; Su1n Xïda4n 11.25; Jia1ng Yi4hua2 578; Yishu 34:55.12a; tr. Legge 2.153;
# dating: 8110
21.8凡侍祭喪者,
告賓祭薦而不食。
# src: LIJI 21.01.14; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.25; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.12b; tr. Legge 2.153;
# dating: 8110
子貢問喪,
子曰:
「敬為上,
哀次之,
瘠為下。
顏色稱其情;
戚容稱其服。」
# src: LIJI 21.01.15; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.26; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.12b-14a; tr. Legge 2.153;
# dating: 8110
「請問兄弟之喪。」
子曰:
「兄弟之喪,
則存乎書策矣。」
君子不奪人之喪,
亦不可奪喪也。
# src: LIJI 21.01.16; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.26; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.14b; tr. Legge 2.153;
# dating: 8110
孔子曰:
「少連、大連善居喪,
三日不怠,
三月不解,
期悲哀,
三年憂。
東夷之子也。」
# src: LIJI 21.01.17; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.26; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.15a; tr. Legge 2.154;
# dating: 8110
21.9三年之喪,
言而不語,
對而不問:
廬、
堊室之中,
不與人坐焉;
在堊室之中,
非時見乎母也,
不入門。
# src: LIJI 21.01.18; Couvreur 2.162f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 579; Yishu 34:55.15a; tr. Legge 2.154;
# dating: 8110
疏衰皆居堊室,不廬。
廬,
嚴者也。
# src: LIJI 21.01.19; Couvreur 2.163f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 580; Yishu 34:55.16a-17b; tr. Legge 2.154;
# dating: 8110
21.10妻視叔父母,
姑、姊妹視兄弟,
長、中、下殤視成人。
21.11親喪外除,
兄弟之喪內除。
21.12視君之母與妻,
比之兄弟。
發諸顏色者
亦不飲食也。
# src: LIJI 21.01.20; Couvreur 2.163f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 580; Yishu 34:55.18a; tr. Legge 2.154;
# dating: 8110
21.13免喪之外,
行於道路,
見似目瞿,
聞名心瞿。
弔死而問疾,
顏色戚容必有以異於人也。
# src: LIJI 21.01.21; Couvreur 2.163f; Su1n Xïda4n 11.27; Jia1ng Yi4hua2 580; Yishu 34:55.18a; tr. Legge 2.154;
# dating: 8110
如此
而后可以服三年之喪。
其餘
則直道而行之
是也。
# src: LIJI 21.01.22; Couvreur 2.165f; Su1n Xïda4n 11.28; Jia1ng Yi4hua2 5i1; Yishu 34:55.19a-20b; tr. Legge 2.155;
# dating: 8110
21.14祥,
主人之除也,
於夕為期,
朝服。
祥因其故服。
子游曰:
「既祥,
雖不當縞者必縞,
然後反服。」
# src: LIJI 21.01.23; Couvreur 2.166; Su1n Xïda4n 11.29; Jia1ng Yi4hua2 5i1f; Yishu 34:55.21b; tr. Legge 2.155;
# dating: 8110
當袒,
大夫至,
雖當踊,
絕踊而拜之,
反改成踊,
乃襲。
於士,
既事成踊,
襲而后拜之,
不改成踊。
# src: LIJI 21.01.24; Couvreur 2.167f; Su1n Xïda4n 11.29; Jia1ng Yi4hua2 5i2; Yishu 34:55.23a; tr. Legge 2.155;
# dating: 8110
上大夫之虞也
少牢。
卒哭成事,
附,
皆大牢。
下大夫之虞也
犆牲。
卒哭成事,
附,
皆少牢。
# src: LIJI 21.01.25; Couvreur 2.167f; Su1n Xïda4n 11.30; Jia1ng Yi4hua2 5i3; Yishu 34:55.24a; tr. Legge 2.156;
# dating: 8110
21.15祝稱卜葬、虞,
子孫曰「哀」,
夫曰「乃」,
兄弟曰「某」,
卜葬其兄弟曰「伯子某」。
# src: LIJI 21.01.26; Couvreur 2.168f; Su1n Xïda4n 11.30; Jia1ng Yi4hua2 5i3; Yishu 34:55.24b; tr. Legge 2.156;
# dating: 8110
21.16古者,
貴賤皆杖。
叔孫武叔朝,
見輪人以其杖關轂而輠輪者,
於是,
有爵而后杖也。
# src: LIJI 21.01.27; Couvreur 2.168f; Su1n Xïda4n 11.31; Jia1ng Yi4hua2 5i3f; Yishu 34:55.25a-25b; tr. Legge 2.156;
# dating: 8110
21.17鑿巾以飯,
公羊賈為之也。
21.18冒者何也?
所以揜形也。
自襲以至小斂,
不設冒則形,
是以襲而后設冒也。
# src: LIJI 21.01.28; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.32; Jia1ng Yi4hua2 5i4; Yishu 34:55.26a; tr. Legge 2.156;
# dating: 8110
21.19或問於曾子曰:
「夫既遣而包其餘,
猶既食而裹其餘與?
君子既食,
則裹其餘乎?」
# src: LIJI 21.01.29; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.32; Jia1ng Yi4hua2 5i4; Yishu 34:55.26a; tr. Legge 2.156;
# dating: 8110
曾子曰:
「吾子不見大饗乎?
夫大饗,
既饗,
卷三牲之俎歸于賓館。
父母而賓客之,
所以為哀也!
子不見大饗乎!」
# src: LIJI 21.01.30; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.32; Jia1ng Yi4hua2 585; Yishu 34:55.27a; tr. Legge 2.157;
# dating: 8110
21.20非為人喪,
問與賜與。
21.21三年之喪,
以其喪拜;
非三年之喪,
以吉拜。
# src: LIJI 21.01.31; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.33; Jia1ng Yi4hua2 585; Yishu 34:55.28a; tr. Legge 2.157;
# dating: 8110
三年之喪,
如或遺之酒肉,
則受之,必三辭。
主人衰絰而受之。
如君命,
則不敢辭,
受而薦之。
# src: LIJI 21.01.32; Couvreur 2.169f; Su1n Xïda4n 11.33; Jia1ng Yi4hua2 585; Yishu 34:55.28a; tr. Legge 2.157;
# dating: 8110
喪者不遺人,
人遺之,
雖酒肉,
受也。
從父昆弟以下,
既卒哭,
遺人可也。
# src: LIJI 21.01.33; Couvreur 2.171f; Su1n Xïda4n 11.33; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.28b; tr. Legge 2.157;
# dating: 8110
縣子曰:
「三年之喪,
如斬。
期之喪,
如剡。」
# src: LIJI 21.01.34; Couvreur 2.171f; Su1n Xïda4n 11.33f; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.28b; tr. Legge 2.158;
# dating: 8110
期之喪,
十一月而練,
十三月而祥,
十五月而禫。
三年之喪,
雖功衰不弔,
自諸侯達諸士。
如有服而將往哭之,
則服其服而往。
練則弔。
# src: LIJI 21.01.35; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.35; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.30b; tr. Legge 2.158;
# dating: 8110
既葬,
大功弔,
哭而退,
不聽事焉。
期之喪,
未葬,
弔於鄉人,
哭而退,
不聽事焉。
# src: LIJI 21.01.36; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.35; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.30b; tr. Legge 2.158;
# dating: 8110
功衰弔,
待事,不執事。
小功緦,
執事,不與於禮。
# src: LIJI 21.01.37; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.36; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.32a; tr. Legge 2.159;
# dating: 8110
21.22相趨也,
出宮而退。
相揖也,
哀次而退。
相問也,
既封而退。
相見也,
反哭而退。
朋友,
虞、(附)而退。
# src: LIJI 21.01.38; Couvreur 2.172f; Su1n Xïda4n 11.36; Jia1ng Yi4hua2 586; Yishu 34:55.32b; tr. Legge 2.159;
# dating: 8110
21.23弔
非從主人也。
四十者執綍:
鄉人五十者從反哭,
四十者待盈坎。
# src: LIJI 21.01.39; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.33b; tr. Legge 2.159;
# dating: 8110
21.24喪食雖惡必充饑,
饑而廢事,
非禮也;
飽而忘哀,
亦非禮也。
# src: LIJI 21.01.40; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.33b; tr. Legge 2.159;
# dating: 8110
視不明,
聽不聰,
行不正,
不知哀,
君子病之。
故有疾飲酒食肉,
五十不致毀,
六十不毀,
七十飲酒食肉,
皆為疑死。
# src: LIJI 21.01.41; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.34a; tr. Legge 2.160;
# dating: 8110
21.25有服,
人召之食,
不往。
大功以下,
既葬,
適人,
人食之,
其黨也食之,
非其黨弗食也。
# src: LIJI 21.01.42; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587; Yishu 34:55.34b; tr. Legge 2.160;
# dating: 8110
功衰,食菜果,
飲水漿,
無鹽、酪。
不能食食,
鹽、酪可也。
# src: LIJI 21.01.43; Couvreur 2.175f; Su1n Xïda4n 11.37; Jia1ng Yi4hua2 587f; Yishu 34:55.35a; tr. Legge 2.160;
# dating: 8110
孔子曰:
「身有瘍則浴,
首有創則沐,
病則飲酒食肉。
毀瘠為病,
君子弗為也。
毀而死,
君子謂之無子。」
# src: LIJI 21.01.44; Couvreur 2.177f; Su1n Xïda4n 11.37f; Jia1ng Yi4hua2 588; Yishu 34:55.35a-35b; tr. Legge 2.160;
# dating: 8110
21.26非從柩與反哭,
無免於堩。
21.27凡喪,
小功以上,
非虞、附、練、祥,
無沐浴。
# src: LIJI 21.01.45; Couvreur 2.177f; Su1n Xïda4n 11.38; Jia1ng Yi4hua2 589; Yishu 34:55.36a; tr. Legge 2.160;
# dating: 8110
21.28疏衰之喪,
既葬,
人請見之,
則見;
不請見人。
小功,
請見人可也。
大功不以執摯。
唯父母之喪,
不辟涕泣而見人。
# src: LIJI 21.01.46; Couvreur 2.177f; Su1n Xïda4n 11.38; Jia1ng Yi4hua2 589; Yishu 34:55.37a; tr. Legge 2.161;
# dating: 8110
21.29三年之喪,
祥而從政;
期之喪,
卒哭而從政;
九月之喪,
既葬而從政;
小功緦之喪,
既殯而從政。
# src: LIJI 21.01.47; Couvreur 2.178f; Su1n Xïda4n 11.39; Jia1ng Yi4hua2 590; Yishu 34:55.37b; tr. Legge 2.161;
# dating: 8110
曾申問於曾子曰:
「哭父母有常聲乎?」
曰:
「中路嬰兒失其母焉,
何常聲之有?」
# src: LIJI 21.02.01; Couvreur 2.179; Su1n Xïda4n 11.39; Jia1ng Yi4hua2 590; Yishu 34:56.1a; tr. Legge 2.161;
# dating: 8110
卒哭而諱。
王父母、兄弟、
世父、叔父、
姑、姊妹。
子與父同諱。
母之諱,
宮中諱。
妻之諱,
不舉諸其側;
與從祖昆弟同名則諱。
# src: LIJI 21.02.02; Couvreur 2.180; Su1n Xïda4n 11.40; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.3a; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
以喪冠者,
雖三年之喪
可也。
既冠於次,
入哭踊,
三者三,
乃出。
# src: LIJI 21.02.03; Couvreur 2.180; Su1n Xïda4n 11.41; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.4a; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
大功之末,
可以冠子,
可以嫁子。
父,
大功之末,
可以冠子,
可以嫁子,
可以取婦。
# src: LIJI 21.02.04; Couvreur 2.180; Su1n Xïda4n 11.41; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.4a-4b; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
己,
雖小功,
既卒哭,
可以冠,
取妻;
下殤之小功
則不可。
# src: LIJI 21.02.05; Couvreur 2.1i1; Su1n Xïda4n 11.42; Jia1ng Yi4hua2 591; Yishu 34:56.8a; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
21.30凡弁絰,
其衰侈袂。
# src: LIJI 21.02.06; Couvreur 2.1i1; Su1n Xïda4n 11.42; Jia1ng Yi4hua2 592; Yishu 34:56.8b; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
父有服,
宮中子不與於樂。
母有服,
聲聞焉不舉樂。
妻有服,
不舉樂於其側。
大功將至,
辟琴瑟。
小功至,
不絕樂。
# src: LIJI 21.02.07; Couvreur 2.1i1f; Su1n Xïda4n 11.43; Jia1ng Yi4hua2 592; Yishu 34:56.10b; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
21.31姑、姊妹,
其夫死,
而夫黨無兄弟,
使夫之族人主喪。
妻之黨,
雖親弗主。
# src: LIJI 21.02.08; Couvreur 2.1i1f; Su1n Xïda4n 11.43; Jia1ng Yi4hua2 592; Yishu 34:56.10b; tr. Legge 2.162;
# dating: 8110
夫若無族矣,
則前後家,
東西家;
無有,
則里尹主之。
或曰:
主之,
而附於夫之黨。
# src: LIJI 21.02.09; Couvreur 2.1i2f; Su1n Xïda4n 11.43f; Jia1ng Yi4hua2 593; Yishu 34:56.12a-12b; tr. Legge 2.163;
# dating: 8110
21.32麻者不紳,
執玉不麻。
麻不加於采。
21.33國禁哭,
則止,朝夕之奠
即位,自因也。
# src: LIJI 21.02.10; Couvreur 2.1i2f; Su1n Xïda4n 11.44; Jia1ng Yi4hua2 593; Yishu 34:56.13a; tr. Legge 2.163;
# dating: 8110
童子哭不偯,
不踊,
不杖,
不菲,
不廬。
# src: LIJI 21.02.11; Couvreur 2.1i2f; Su1n Xïda4n 11.45; Jia1ng Yi4hua2 593; Yishu 34:56.13a; tr. Legge 2.163;
# dating: 8110
孔子曰:
「伯母、叔母
疏衰,
踊不絕地。
姑、姊妹之大功,
踊絕於地。
如知此者,
由文矣哉!
由文矣哉!」
# src: LIJI 21.02.12; Couvreur 2.1i3f; Su1n Xïda4n 11.45; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.14a; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
21.34世柳之母死,
相者由左。
世柳死,
其徒由右相。
由右相,
世柳之徒為之也。
# src: LIJI 21.02.13; Couvreur 2.1i3f; Su1n Xïda4n 11.45; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.14b; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
21.35天子飯,
九貝;
諸侯七,
大夫五,
士三。
# src: LIJI 21.02.14; Couvreur 2.1i3f; Su1n Xïda4n 11.46; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.15b; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
士三月而葬,
是月也卒哭;
大夫三月而葬,
五月而卒哭;
諸侯五月而葬,
七月而卒哭。
士三虞,
大夫五,
諸侯七。
# src: LIJI 21.02.15; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.46; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17a; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
諸侯使人弔,
其次:
含、襚、賵、臨,
皆同日而畢事者也,
其次如此也。
# src: LIJI 21.02.16; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.46; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17a; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
卿大夫疾,
君問之無筭;
士壹問之。
君於卿大夫,
比葬不食肉,
比卒哭不舉樂;
為士,
比殯不舉樂。
# src: LIJI 21.02.17; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.47; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17b; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
21.36升正柩,
諸侯執綍五百人,
四綍,
皆衘枚,
司馬執鐸,
左八人,
右八人,
匠人執羽葆御柩。
# src: LIJI 21.02.18; Couvreur 2.185f; Su1n Xïda4n 11.47; Jia1ng Yi4hua2 594; Yishu 34:56.17b; tr. Legge 2.164;
# dating: 8110
大夫之喪,
其升正柩也,
執引者三百人,
執鐸者
左右各四人,
御柩以茅。
# src: LIJI 21.02.19; Couvreur 2.186f; Su1n Xïda4n 11.48; Jia1ng Yi4hua2 595; Yishu 34:56.19a; tr. Legge 2.165;
# dating: 8110
21.37孔子曰:
「管仲鏤簋而朱紘,
旅樹而反坫,
山節而藻梲。
賢大夫也,
而難為上也。
# src: LIJI 21.02.20; Couvreur 2.186f; Su1n Xïda4n 11.48; Jia1ng Yi4hua2 595; Yishu 34:56.19a; tr. Legge 2.165;
# dating: 8110
晏平仲祀其先人。
豚肩不揜豆。
賢大夫也,
而難為下也。
君子上不僣上,
下不偪下。」
# src: LIJI 21.02.21; Couvreur 2.187f; Su1n Xïda4n 11.48; Jia1ng Yi4hua2 596; Yishu 34:56.20a; tr. Legge 2.166;
# dating: 8110
21.38婦人非三年之喪,
不踰封而弔。
如三年之喪,
則君夫人歸。
夫人,
其歸也以諸侯之弔禮;
其待之也,
若待諸侯然。
# src: LIJI 21.02.22; Couvreur 2.187f; Su1n Xïda4n 11.48f; Jia1ng Yi4hua2 596; Yishu 34:56.20b-21b; tr. Legge 2.166;
# dating: 8110
夫人至,
入自闈門,
升自側階,
君在阼。
其他如奔喪禮然。
21.39嫂不撫叔,
叔不撫嫂。
# src: LIJI 21.02.23; Couvreur 2.189; Su1n Xïda4n 11.49; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.22a; tr. Legge 2.166;
# dating: 8110
君子有三患:
未之聞,
患弗得聞也;
既聞之,
患弗得學也;
既學之,
患弗能行也。
# src: LIJI 21.02.24; Couvreur 2.189; Su1n Xïda4n 11.49; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.22a; tr. Legge 2.166;
# dating: 8110
君子有五恥:
居其位,
無其言,
君子恥之。
有其言,
無其行,
君子恥之。
# src: LIJI 21.02.25; Couvreur 2.189; Su1n Xïda4n 11.49; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.22a; tr. Legge 2.166;
# dating: 8110
既得之而又失之,
君子恥之。
地有餘而民不足,
君子恥之。
眾寡均而倍焉,
君子恥之。
# src: LIJI 21.02.26; Couvreur 2.190f; Su1n Xïda4n 11.50; Jia1ng Yi4hua2 597; Yishu 34:56.23b-24b; tr. Legge 2.166;
# dating: 8110
21.40孔子曰:
「凶年則乘駑馬。
祀,
以下牲。」
21.41恤由之喪,
哀公使孺悲之孔子學
「士喪禮」,
《士喪禮》於是乎書。
# src: LIJI 21.02.27; Couvreur 2.190f; Su1n Xïda4n 11.50; Jia1ng Yi4hua2 597f; Yishu 34:56.24b; tr. Legge 2.167;
# dating: 8110
21.42子貢觀於蜡。
孔子曰:
「賜也樂乎?」
對曰:
「一國之人皆若狂,
賜未知其樂也!」
# src: LIJI 21.02.28; Couvreur 2.190f; Su1n Xïda4n 11.50; Jia1ng Yi4hua2 598; Yishu 34:56.24b; tr. Legge 2.167;
# dating: 8110
子曰:
「百日之蜡,
一日之澤,
非爾所知也。
張而不弛,
文武弗能也;
弛而不張,
文武弗為也。
一張一弛,
文武之道也。」
# src: LIJI 21.02.29; Couvreur 2.191f; Su1n Xïda4n 11.51; Jia1ng Yi4hua2 598; Yishu 34:56.26a-27b; tr. Legge 2.167;
# dating: 8110
21.43孟獻子曰:
「正月日至,
可以有事於上帝;
七月日至,
可以有事於祖。」
七月而禘,
獻子為之也。
21.44夫人之不命於天子,
自魯昭公始也。
# src: LIJI 21.02.30; Couvreur 2.191f; Su1n Xïda4n 11.52; Jia1ng Yi4hua2 598; Yishu 34:56.28b; tr. Legge 2.168;
# dating: 8110
21.45外宗為君、夫人,
猶內宗也。
# src: LIJI 21.02.31; Couvreur 2.192f; Su1n Xïda4n 11.53; Jia1ng Yi4hua2 599; Yishu 34:56.30a; tr. Legge 2.168;
# dating: 8110
21.46廄焚,
孔子拜鄉人為火來者。
拜之,
士壹,
大夫再。
亦相弔之道也。
# src: LIJI 21.02.32; Couvreur 2.192f; Su1n Xïda4n 11.53; Jia1ng Yi4hua2 599; Yishu 34:56.30a; tr. Legge 2.168;
# dating: 8110
孔子曰:
「管仲遇盜,
取二人焉,
上以為公臣,
曰:
『『其所與遊辟也。
可人也!』
# src: LIJI 21.02.33; Couvreur 2.192f; Su1n Xïda4n 11.53; Jia1ng Yi4hua2 599; Yishu 34:56.30a; tr. Legge 2.168;
# dating: 8110
管仲死,
桓公使為之服。
宦於大夫者之為之服也,
自管仲始也,
有君命焉爾也。」
# src: LIJI 21.02.34; Couvreur 2.193f; Su1n Xïda4n 11.53f; Jia1ng Yi4hua2 600; Yishu 34:56.31a-31b; tr. Legge 2.168;
# dating: 8110
21.47過而舉君之諱,
則起。
與君之諱同,
則稱字。
21.48內亂不與焉,
外患弗辟也。
# src: LIJI 21.02.35; Couvreur 2.193f; Su1n Xïda4n 11.54; Jia1ng Yi4hua2 600; Yishu 34:56.32a; tr. Legge 2.168;
# dating: 8110
21.49贊,
大行曰圭。
公九寸,
侯伯七寸,
子男五寸。
博三寸,
厚半寸。
剡上,
左右各寸半,
玉也。
# src: LIJI 21.02.36; Couvreur 2.193f; Su1n Xïda4n 11.54f; Jia1ng Yi4hua2 600f; Yishu 34:56.32a-34a; tr. Legge 2.169;
# dating: 8110
藻三采六等。
哀公問子羔曰:
「子之食奚當?」
對曰:
「文公之下執事也。」
# src: LIJI 21.02.37; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.55; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.34b; tr. Legge 2.169;
# dating: 8110
21.50成廟則釁之。
其禮:
祝、宗人、宰夫、雍人,
皆爵弁、純衣。
雍人拭羊,
宗人視之,
宰夫北面
于碑南,
東上。
# src: LIJI 21.02.38; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.55f; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.34b; tr. Legge 2.169;
# dating: 8110
雍人舉羊
升屋,自中,
中屋南面
刲羊,
血流于前,
乃降。
門、夾室
皆用雞。
先門而後夾室。
# src: LIJI 21.02.39; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.57; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.34b-35a; tr. Legge 2.169;
# dating: 8110
其衈
皆于屋下。
割雞,
門當門,
夾室中室。
有司皆鄉室而立,
門則有司當門北面。
既事,
宗人告事畢,
乃皆退。
# src: LIJI 21.02.40; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.35a; tr. Legge 2.169;
# dating: 8110
反命于君曰:
「釁某廟事畢。」
反命于寢,
君南鄉于門內朝服。
既反命,
乃退。
路寢成,
則考之而不釁。
釁屋者,
交神明之道也。
# src: LIJI 21.02.41; Couvreur 2.195f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 601; Yishu 34:56.35a; tr. Legge 2.169;
# dating: 8110
凡宗廟之器,
其名者
成,則釁之以豭豚。
# src: LIJI 21.02.42; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 602; Yishu 34:56.37b-38a; tr. Legge 2.170;
# dating: 8110
21.51諸侯出夫人,
夫人比至于其國,
以夫人之禮行;
至,
以夫人入。
使者將命曰:
「寡君不敏,
不能從而事社稷、宗廟,
使使臣某,
敢告於執事。」
# src: LIJI 21.02.43; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.58; Jia1ng Yi4hua2 602; Yishu 34:56.38a; tr. Legge 2.170;
# dating: 8110
主人對曰:
「寡君固前辭『不教』矣,
寡君敢不敬須以俟命。」
有司官陳器皿;
主人有司亦官受之。
# src: LIJI 21.02.44; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 602f; Yishu 34:56.39a; tr. Legge 2.171;
# dating: 8110
妻出,
夫使人致之,曰:
「某不敏,
不能從而共粢盛,
使某也敢告於侍者。」
主人對曰:
「某之子不肖,
不敢辟誅,
敢不敬須以俟命。」
# src: LIJI 21.02.45; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 603; Yishu 34:56.39a; tr. Legge 2.171;
# dating: 8110
使者退,
主人拜送之。
如舅在,
則稱舅。
舅沒,
則稱兄。
無兄,
則稱夫。
# src: LIJI 21.02.46; Couvreur 2.197f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 603; Yishu 34:56.39a; tr. Legge 2.171;
# dating: 8110
主人之辭曰:
「某之子不肖。」
如姑、姊妹,
亦皆稱之。
# src: LIJI 21.02.47; Couvreur 2.199f; Su1n Xïda4n 11.59; Jia1ng Yi4hua2 603f; Yishu 34:56.40b; tr. Legge 2.171;
# dating: 8110
孔子曰:
「吾食於少施氏而飽,
少施氏食我以禮。
吾祭,
作而辭曰:
『疏食不足祭也。』
吾飧,
作而辭曰:
『疏食也,
不敢以傷吾子。』」
# src: LIJI 21.02.48; Couvreur 2.200f; Su1n Xïda4n 11.59f; Jia1ng Yi4hua2 604; Yishu 34:56.41b-42a; tr. Legge 2.172;
# dating: 8110
納幣一束:
束五兩,
兩五尋。
婦見舅姑,
兄弟、姑、姊妹
皆立于堂下,
西面,北上,
是見已。
見諸父
各就其寢。
# src: LIJI 21.02.49; Couvreur 2.200f; Su1n Xïda4n 11.60; Jia1ng Yi4hua2 604; Yishu 34:56.42a; tr. Legge 2.172;
# dating: 8110
女雖未許嫁,
年二十而笄,
禮之,
婦人執其禮。
燕則鬈首。
# src: LIJI 21.02.50; Couvreur 2.200f; Su1n Xïda4n 11.61; Jia1ng Yi4hua2 604; Yishu 34:56.43b; tr. Legge 2.172;
# dating: 8110
21.52韠,
長三尺,
下廣二尺,
上廣一尺。
會去上五寸,
紕以爵韋六寸,
不至下五寸。
純以素,
紃以五采。