禮記

禮記

KR1d0052_tls_022-1a

** 22 喪大記

22.1疾病,

外內皆埽。

KR1d0052_tls_022-2a

22.2君、大夫徹縣,

士去琴瑟。

寢東首於北牖下。

廢床。

徹褻衣,

加新衣,

體一人。

# src: LIJI 22.01.02; Couvreur 2.202f; Su1n Xïda4n 11.63f; Jia1ng Yi4hua2 607f; Yishu 35:57.1b-4a; tr. Legge 2.173;

# dating: 8110

男女改服。

屬纊以俟絕氣。

男子不死於婦人之手,

婦人不死於男子之手。

KR1d0052_tls_022-3a

22.3君夫人卒於路寢,

大夫世婦卒於適寢,

內子未命,

則死於下室。

遷尸于寢,

士士之妻皆死于寢。

KR1d0052_tls_022-4a

# src: LIJI 22.01.03; Couvreur 2.204f; Su1n Xïda4n 11.65; Jia1ng Yi4hua2 608; Yishu 35:57.5b; tr. Legge 2.174;

# dating: 8110

22.4復,

有林麓,

則虞人設階;

無林麓,

則狄人設階。

KR1d0052_tls_022-5a

# src: LIJI 22.01.04; Couvreur 2.204f; Su1n Xïda4n 11.65; Jia1ng Yi4hua2 608; Yishu 35:57.6a; tr. Legge 2.174;

# dating: 8110

22.5小臣復,

復者朝服。

君以卷,

夫人以屈狄;

大夫以玄赬,

世婦以襢衣;

士以爵弁,

士妻以稅衣。

皆升自東榮,

中屋履危,

# src: LIJI 22.01.05; Couvreur 2.204f; Su1n Xïda4n 11.65f; Jia1ng Yi4hua2 608f; Yishu 35:57.6a; tr. Legge 2.174;

# dating: 8110

北面三號,

捲衣投于前,

司服受之,

降自西北榮。

其為賓,

則公館復,

私館不復;

其在野,

則升其乘車之左轂而復。

# src: LIJI 22.01.06; Couvreur 2.204f; Su1n Xïda4n 11.67f; Jia1ng Yi4hua2 609; Yishu 35:57.9a; tr. Legge 2.175;

# dating: 8110

復衣不以衣尸,

不以斂。

婦人復,

不以袡。

凡復,

男子稱名,

婦人稱字。

唯哭先復,

復而後行死事。

KR1d0052_tls_022-6a

# src: LIJI 22.01.07; Couvreur 2.206f; Su1n Xïda4n 11.68; Jia1ng Yi4hua2 610; Yishu 35:57.10a; tr. Legge 2.175;

# dating: 8110

22.6始卒,

主人啼,

兄弟哭,

婦人哭踊。

# src: LIJI 22.01.08; Couvreur 2.206f; Su1n Xïda4n 11.68; Jia1ng Yi4hua2 610; Yishu 35:57.11a; tr. Legge 2.175;

# dating: 8110

既正尸,

子坐于東方,

卿、大夫、父、兄、子姓立于東方,

有司、庶士哭于堂下,北面;

夫人坐于西方,

內命婦、姑、姊妹、子姓立于西方,

外命婦率外宗哭于堂上,北面。

KR1d0052_tls_022-7a

# src: LIJI 22.01.09; Couvreur 2.206f; Su1n Xïda4n 11.70; Jia1ng Yi4hua2 610; Yishu 35:57.13a; tr. Legge 2.175;

# dating: 8110

22.7大夫之喪,

主人坐于東方,

主婦坐于西方,

其有命夫、命婦則坐,

無則皆立。

士之喪,

主人、父、兄、子姓皆坐于東方,

主婦、姑、姊妹、子姓皆坐于西方。

凡哭尸于室者,

主人二手承衾而哭。

KR1d0052_tls_022-8a

# src: LIJI 22.01.10; Couvreur 2.208f; Su1n Xïda4n 11.70; Jia1ng Yi4hua2 610f; Yishu 35:57.14a; tr. Legge 2.176;

# dating: 8110

22.8君之喪,

未小斂,

為寄公、國賓出;

大夫之喪,

未小斂,

為君命出;

士之喪,

於大夫不當斂而出。

KR1d0052_tls_022-9a

# src: LIJI 22.01.11; Couvreur 2.208f; Su1n Xïda4n 11.71; Jia1ng Yi4hua2 611; Yishu 35:57.15a; tr. Legge 2.176;

# dating: 8110

22.9凡主人之出也,

徒跣扱衽拊心,

降自西階。

君拜寄公,國賓于位;

大夫於君命,

迎于寢門外,

使者升堂致命,

主人拜于下;

# src: LIJI 22.01.12; Couvreur 2.208f; Su1n Xïda4n 11.71; Jia1ng Yi4hua2 611; Yishu 35:57.15a; tr. Legge 2.176;

# dating: 8110

士於大夫親弔,

則與之哭;

不逆於門外。

KR1d0052_tls_022-10a

# src: LIJI 22.01.13; Couvreur 2.208f; Su1n Xïda4n 11.72; Jia1ng Yi4hua2 611; Yishu 35:57.16b; tr. Legge 2.177;

# dating: 8110

22.10夫人為寄公夫人出,

命婦為夫人之命出,

士妻不當斂,

則為命婦出。

KR1d0052_tls_022-11a

# src: LIJI 22.01.14; Couvreur 2.210f; Su1n Xïda4n 11.73; Jia1ng Yi4hua2 611; Yishu 35:57.17a; tr. Legge 2.177;

# dating: 8110

22.11小斂,

主人即位于戶內,

主婦東面,

乃斂。

# src: LIJI 22.01.15; Couvreur 2.210f; Su1n Xïda4n 11.73; Jia1ng Yi4hua2 611; Yishu 35:57.17a; tr. Legge 2.177;

# dating: 8110

卒斂,

主人馮之踊,

主婦亦如之。

主人袒,說髦,

括髮以麻,

婦人髽,

帶麻于房中。

KR1d0052_tls_022-12a

# src: LIJI 22.01.16; Couvreur 2.210f; Su1n Xïda4n 11.74; Jia1ng Yi4hua2 611f; Yishu 35:57.19a-20a; tr. Legge 2.177;

# dating: 8110

22.12徹帷,

男女奉尸夷于堂,

降拜。

KR1d0052_tls_022-13a

22.13君拜寄公、國賓,

大夫士拜卿大夫於位,

於士旁三拜;

大夫亦拜寄公夫人於堂上,

大夫內子、

士妻特拜

命婦、

氾拜眾賓於堂上。

# src: LIJI 22.01.17; Couvreur 2.212f; Su1n Xïda4n 11.75; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.21b; tr. Legge 2.178;

# dating: 8110

主人即位,

襲、帶、絰、踊。

-母之喪,

即位而免,

乃奠。

弔者襲裘,

加武,帶、絰,

與主人拾踊。

KR1d0052_tls_022-14a

# src: LIJI 22.01.18; Couvreur 2.212f; Su1n Xïda4n 11.77; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.24b; tr. Legge 2.178;

# dating: 8110

22.14君喪,

虞人出木、角,

狄人出壺,

雍人出鼎,

司馬縣之,

乃官代哭,

大夫官代哭,

不縣壺,

士代哭不以官。

# src: LIJI 22.01.19; Couvreur 2.212f; Su1n Xïda4n 11.77; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.24b; tr. Legge 2.178;

# dating: 8110

君堂上二燭、

下二燭,

大夫堂上一燭、

下二燭,

士堂上一燭、

下一燭。

KR1d0052_tls_022-15a

# src: LIJI 22.01.20; Couvreur 2.212f; Su1n Xïda4n 11.77; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.25b; tr. Legge 2.179;

# dating: 8110

22.15賓出,徹帷。

KR1d0052_tls_022-16a

22.16哭尸于堂上,

主人在東方,

由外來者在西方,

諸婦南鄉。

KR1d0052_tls_022-17a

# src: LIJI 22.01.21; Couvreur 2.214f; Su1n Xïda4n 11.78; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.26a; tr. Legge 2.179;

# dating: 8110

22.17婦人迎客、送客不下堂,

下堂不哭;

男子出寢門

見人不哭。

# src: LIJI 22.01.22; Couvreur 2.214f; Su1n Xïda4n 11.78; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.26a-26b; tr. Legge 2.179;

# dating: 8110

其無女主,

則男主拜女賓于寢門內;

其無男主,

則女主拜男賓于阼階下。

子幼,

則以衰抱之,

人為之拜;

# src: LIJI 22.01.23; Couvreur 2.214f; Su1n Xïda4n 11.78; Jia1ng Yi4hua2 612; Yishu 35:57.26b; tr. Legge 2.179;

# dating: 8110

為後者不在,

則有爵者辭,

無爵者

人為之拜。

在竟內則俟之,

在竟外則殯、葬可也。

喪有無後,

無無主。

KR1d0052_tls_022-18a

# src: LIJI 22.01.24; Couvreur 2.215f; Su1n Xïda4n 11.79; Jia1ng Yi4hua2 614; Yishu 35:57.29a; tr. Legge 2.180;

# dating: 8110

22.18君之喪:

三日,

子、夫人杖,

五日既殯,

授大夫、世婦杖。

子、大夫寢門之外杖,

寢門之內輯之;

夫人、世婦在其次則杖,

即位則使人執之。

# src: LIJI 22.01.25; Couvreur 2.215f; Su1n Xïda4n 11.79; Jia1ng Yi4hua2 614; Yishu 35:57.29a; tr. Legge 2.180;

# dating: 8110

子有王命則去杖,

國君之命則輯杖,

聽卜、有事於尸則去杖。

大夫於君所則輯杖,

於大夫所則杖。

KR1d0052_tls_022-19a

# src: LIJI 22.01.26; Couvreur 2.215f; Su1n Xïda4n 11.79; Jia1ng Yi4hua2 614; Yishu 35:57.31a; tr. Legge 2.180;

# dating: 8110

22.19大夫之喪:

三日之朝既殯,

主人、主婦、室老皆杖。

大夫有君命則去杖,

大夫之命則輯杖;

內子為夫人之命去杖,

為世婦之命授人杖。

KR1d0052_tls_022-20a

# src: LIJI 22.01.27; Couvreur 2.217f; Su1n Xïda4n 11.80; Jia1ng Yi4hua2 614; Yishu 35:57.32a; tr. Legge 2.180;

# dating: 8110

22.20士之喪:

二日而殯,

三日而朝,

主人杖,

婦人皆杖。

於君命、夫人之命如大夫,

於大夫、世婦之命如大夫。

# src: LIJI 22.01.28; Couvreur 2.217f; Su1n Xïda4n 11.80f; Jia1ng Yi4hua2 614; Yishu 35:57.32b; tr. Legge 2.1i1;

# dating: 8110

子皆杖,

不以即位。

大夫士哭殯則杖,

哭柩則輯杖。

棄杖者,

斷而棄之於隱者。

KR1d0052_tls_022-21a

# src: LIJI 22.01.29; Couvreur 2.218f; Su1n Xïda4n 11.i1; Jia1ng Yi4hua2 615; Yishu 35:57.34b; tr. Legge 2.1i1;

# dating: 8110

22.21君設大盤造冰焉,

大夫設夷盤造冰焉,

士併瓦盤無冰,

設床襢笫,

有枕。

含一床,

襲一床,

遷尸於堂又一床,

皆有枕-

君大夫士一也。

KR1d0052_tls_022-22a

22.22始死,

遷尸于床,

幠用斂衾,

去死衣,

小臣楔齒用角柶,

綴足用燕几,

君、大夫、士一也。

KR1d0052_tls_022-23a

# src: LIJI 22.01.30; Couvreur 2.219f; Su1n Xïda4n 11.i2; Jia1ng Yi4hua2 615; Yishu 35:57.35b; tr. Legge 2.1i1;

# dating: 8110

22.23管人汲,

不說繘,屈之,

盡階不升堂,

授御者;

御者入浴:

小臣四人抗衾,

御者二人浴,

浴水用盆,

沃水用枓,

# src: LIJI 22.01.31; Couvreur 2.219f; Su1n Xïda4n 11.i2; Jia1ng Yi4hua2 615; Yishu 35:57.35b; tr. Legge 2.1i1;

# dating: 8110

浴用絺巾,

挋用浴衣,

如它日;小臣爪足,

浴餘水棄于坎。

其母之喪,

則內御者抗衾而浴。

KR1d0052_tls_022-24a

# src: LIJI 22.01.32; Couvreur 2.220f; Su1n Xïda4n 11.i3; Jia1ng Yi4hua2 615; Yishu 35:57.36b; tr. Legge 2.1i2;

# dating: 8110

22.24管人汲,

授御者,

御者差沐于堂上。

─君沐粱,

大夫沐稷,

士沐粱。

甸人為垼于西牆下,

陶人出重鬲,

管人受沐,

乃煮之,

# src: LIJI 22.01.33; Couvreur 2.220f; Su1n Xïda4n 11.i3; Jia1ng Yi4hua2 615; Yishu 35:57.36b; tr. Legge 2.1i2;

# dating: 8110

甸人取所徹廟之西北厞薪,

用爨之。

管人授御者沐,

乃沐;

沐用瓦盤,

挋用巾,如它日,

小臣爪手翦須,

濡濯棄于坎。

KR1d0052_tls_022-25a

# src: LIJI 22.01.34; Couvreur 2.221f; Su1n Xïda4n 11.85f; Jia1ng Yi4hua2 615f; Yishu 35:57.33a; tr. Legge 2.1i2;

# dating: 8110

# src: LIJI 22.01.35; Couvreur 2.222f; Su1n Xïda4n 11.86f; Jia1ng Yi4hua2 617; Yishu 35:57.39a; tr. Legge 2.1i3;

# dating: 8110

22.25君之喪,

子、大夫、公子、眾士皆三日不食。

子、大夫、公子食粥,

納財,

朝一溢米,

莫一溢米,

食之無筭;

士疏食水飲,

食之無筭;

# src: LIJI 22.01.36; Couvreur 2.222f; Su1n Xïda4n 11.87f; Jia1ng Yi4hua2 617; Yishu 35:57.39a-41a; tr. Legge 2.1i3;

# dating: 8110

夫人、世婦、諸妻皆疏食水飲,

食之無筭。

KR1d0052_tls_022-26a

22.26大夫之喪,

主人、室老、子姓皆食粥;

眾士疏食水飲;

妻妾疏食水飲。

士亦如之。

KR1d0052_tls_022-27a

# src: LIJI 22.01.37; Couvreur 2.222f; Su1n Xïda4n 11.88; Jia1ng Yi4hua2 617; Yishu 35:57.41b; tr. Legge 2.1i3;

# dating: 8110

22.27既葬,

主人疏食水飲,

不食菜果;

婦人亦如之,

-君、大夫、士一也。

練而食菜果,

祥而食肉。

KR1d0052_tls_022-28a

# src: LIJI 22.01.38; Couvreur 2.222f; Su1n Xïda4n 11.88; Jia1ng Yi4hua2 617; Yishu 35:57.42a; tr. Legge 2.1i4;

# dating: 8110

22.28食粥於盛,不盥,

食於篹者盥。

食菜以醯、醬,

始食肉者先食乾肉,

始飲酒者先飲醴酒。

KR1d0052_tls_022-29a

# src: LIJI 22.01.39; Couvreur 2.224f; Su1n Xïda4n 11.89; Jia1ng Yi4hua2 617; Yishu 35:57.42b-43a; tr. Legge 2.1i4;

# dating: 8110

22.29期之喪,

三不食;

食:

疏食水飲,

不食菜果,

三月既葬,

食肉飲酒。

# src: LIJI 22.01.40; Couvreur 2.224f; Su1n Xïda4n 11.89; Jia1ng Yi4hua2 617; Yishu 35:57.43a; tr. Legge 2.1i4;

# dating: 8110

期終喪,

不食肉,

不飲酒,

父在為母,

為妻。

九月之喪,

食飲猶期之喪也,

食肉飲酒,

不與人樂之。

KR1d0052_tls_022-30a

# src: LIJI 22.01.41; Couvreur 2.224f; Su1n Xïda4n 11.89; Jia1ng Yi4hua2 617f; Yishu 35:57.43b; tr. Legge 2.1i4;

# dating: 8110

22.30五月、三月之喪,

壹不食,再不食可也。

比葬,

食肉飲酒,

不與人樂之。

叔母、世母、

故主、宗子,

食肉飲酒。

# src: LIJI 22.01.42; Couvreur 2.224f; Su1n Xïda4n 11.90; Jia1ng Yi4hua2 618; Yishu 35:57.43b; tr. Legge 2.1i4;

# dating: 8110

不能食粥,

羹之以菜可也;

有疾、

食肉飲酒可也。

五十不成喪,

七十唯衰麻在身。

KR1d0052_tls_022-31a

# src: LIJI 22.01.43; Couvreur 2.224f; Su1n Xïda4n 11.90; Jia1ng Yi4hua2 618; Yishu 35:57.44a; tr. Legge 2.185;

# dating: 8110

22.31既葬,

若君食之,

則食之;

大夫、父之友食之,

則食之矣。

不辟粱肉,

若有酒、醴則辭。

KR1d0052_tls_022-32a

# src: LIJI 22.02.01; Couvreur 2.226f; Su1n Xïda4n 12.1; Jia1ng Yi4hua2 619; Yishu 35:58.1a-1b; tr. Legge 2.185;

# dating: 8110

22.32小斂於戶內,

大斂於阼。

君以簟席,

大夫以蒲席,

士以葦席。

KR1d0052_tls_022-33a

22.33小斂:

布絞,

縮者一,

橫者三。

# src: LIJI 22.02.02; Couvreur 2.226f; Su1n Xïda4n 12.1; Jia1ng Yi4hua2 619; Yishu 35:58.1b; tr. Legge 2.185;

# dating: 8110

君錦衾,

大夫縞衾,

士緇衾,

皆一。

衣十有九稱,

君陳衣于序東;

大夫士陳衣于房中;

皆西領,北上,

─絞、紟不在列。