禮記

禮記

KR1d0052_tls_030-1a

** 30 孔子閒居

30.1孔子閒居,

子夏侍。

子夏曰:

「敢問

《詩》云:

『凱弟君子,

民之父母』,

何如斯可謂民之父母矣?」

# src: LIJI 29.01.02; Couvreur 2.391f; Su1n Xïda4n 12.104; Jia1ng Yi4hua2 709; Yishu 39:64.25b; tr. Legge 2.278;

# dating: 8110

孔子曰:

「夫民之父母乎!

必達於禮樂之原,

以致五至,

而行三無,

以橫於天下,

四方有敗,

必先知之。

此之謂民之父母矣。」

# src: LIJI 29.01.03; Couvreur 2.392f; Su1n Xïda4n 12.105; Jia1ng Yi4hua2 710; Yishu 39:64.27a; tr. Legge 2.278;

# dating: 8110

子夏曰:

「民之父母,

既得而聞之矣;

敢問何謂五至?」

# src: LIJI 29.01.04; Couvreur 2.392f; Su1n Xïda4n 12.105; Jia1ng Yi4hua2 710; Yishu 39:64.27b; tr. Legge 2.278;

# dating: 8110

孔子曰:

「志之所至,

詩亦至焉。

詩之所至,

禮亦至焉。

禮之所至,

樂亦至焉。

樂之所至,

哀亦至焉。

哀樂相生。

# src: LIJI 29.01.05; Couvreur 2.392f; Su1n Xïda4n 12.105; Jia1ng Yi4hua2 710; Yishu 39:64.27b; tr. Legge 2.278;

# dating: 8110

是故

正明目而視之,

不可得而見也;

傾耳而聽之,

不可得而聞也;

志氣塞乎天地,

此之謂五至。」

KR1d0052_tls_030-2a

# src: LIJI 29.01.06; Couvreur 2.393f; Su1n Xïda4n 12.105; Jia1ng Yi4hua2 710; Yishu 39:64.29b; tr. Legge 2.279;

# dating: 8110

30.2子夏曰:

「五至既得而聞之矣,

敢問何謂三無?」

孔子曰:

「無聲之樂,

無體之禮,

無服之喪,

此之謂三無。」

# src: LIJI 29.01.07; Couvreur 2.393f; Su1n Xïda4n 12.105; Jia1ng Yi4hua2 710; Yishu 39:64.29b; tr. Legge 2.279;

# dating: 8110

子夏曰:

「三無既得略而聞之矣,

敢問何詩近之?」

# src: LIJI 29.01.08; Couvreur 2.393f; Su1n Xïda4n 12.105; Jia1ng Yi4hua2 711; Yishu 39:64.29b; tr. Legge 2.279;

# dating: 8110

孔子曰:

「夙夜其命宥密」,

無聲之樂也。

「威儀逮逮,

不可選也」,

無體之禮也。

「凡民有喪,

匍匐救之」,

無服之喪也。」

KR1d0052_tls_030-3a

# src: LIJI 29.01.09; Couvreur 2.394f; Su1n Xïda4n 12.106; Jia1ng Yi4hua2 711f; Yishu 39:64.31a; tr. Legge 2.280;

# dating: 8110

30.3子夏曰:

「言則大矣!

美矣!

盛矣!

言盡於此而已乎?」

孔子曰:

「何為其然也!

君子之服之也,

猶有五起焉。」

# src: LIJI 29.01.10; Couvreur 2.394f; Su1n Xïda4n 12.106; Jia1ng Yi4hua2 712; Yishu 39:64.32a; tr. Legge 2.280;

# dating: 8110

子夏曰:

「何如?」

孔子曰:

# src: LIJI 29.01.11; Couvreur 2.394f; Su1n Xïda4n 12.106; Jia1ng Yi4hua2 712; Yishu 39:64.32a; tr. Legge 2.280;

# dating: 8110

「無聲之樂,

氣志不違;

無體之禮,

威儀遲遲;

無服之喪,

內恕孔悲。

無聲之樂,

氣志既得;

無體之禮,

威儀翼翼;

# src: LIJI 29.01.12; Couvreur 2.394f; Su1n Xïda4n 12.106; Jia1ng Yi4hua2 712; Yishu 39:64.32a; tr. Legge 2.280;

# dating: 8110

無服之喪,

施及四國。

無聲之樂,

氣志既從;

無體之禮,

上下和同;

無服之喪,

以畜萬邦。

無聲之樂,

日聞四方;

# src: LIJI 29.01.13; Couvreur 2.394f; Su1n Xïda4n 12.106; Jia1ng Yi4hua2 712; Yishu 39:64.32a; tr. Legge 2.280;

# dating: 8110

無體之禮,

日就月將;

無服之喪,

純德孔明。

無聲之樂,

氣志既起;

無體之禮,

施及四海;

無服之喪,

施于孫子。」

KR1d0052_tls_030-4a

# src: LIJI 29.01.14; Couvreur 2.396f; Su1n Xïda4n 12.107; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.35b; tr. Legge 2.2i1;

# dating: 8110

30.4子夏曰:

「三王之德,

參於天地,

敢問:

何如斯可謂參於天地矣?」

孔子曰:

「奉三無私以勞天下。」

子夏曰:

「敢問何謂三無私?」

# src: LIJI 29.01.15; Couvreur 2.396f; Su1n Xïda4n 12.107; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.35b; tr. Legge 2.2i1;

# dating: 8110

孔子曰:

「天無私覆,

地無私載,

日月無私照。

奉斯三者以勞天下,

此之謂三無私。

# src: LIJI 29.01.16; Couvreur 2.396f; Su1n Xïda4n 12.107; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.36a; tr. Legge 2.2i1;

# dating: 8110

其在《詩》曰:

『帝命不違,

至于湯齊。

湯降不遲,

聖敬日齊。

昭假遲遲,

上帝是祗。

帝命式于九圍』;

是湯之德也。」

KR1d0052_tls_030-5a

# src: LIJI 29.01.17; Couvreur 2.396f; Su1n Xïda4n 12.107; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.38a; tr. Legge 2.2i1;

# dating: 8110

30.5「天有四時,

春秋冬夏,

風雨霜露,

無非教也。

地載神氣,

神氣風霆,

風霆流形,

庶物露生,

無非教也。」

KR1d0052_tls_030-6a

# src: LIJI 29.01.18; Couvreur 2.398f; Su1n Xïda4n 12.108; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.40a; tr. Legge 2.2i2;

# dating: 8110

30.6「清明在躬,

氣志如神,

嗜欲將至,

有開必先。

天降時雨,

山川出雲。

# src: LIJI 29.01.19; Couvreur 2.398f; Su1n Xïda4n 12.108; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.40a; tr. Legge 2.2i2;

# dating: 8110

其在《詩》曰:

『嵩高惟嶽,

峻極于天。

惟嶽降神,

生甫及申。

惟申及甫,

惟周之翰。

四國于蕃,

四方于宣』。

此文武之德也。」

KR1d0052_tls_030-7a

# src: LIJI 29.01.20; Couvreur 2.398f; Su1n Xïda4n 12.108; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.42b; tr. Legge 2.2i2;

# dating: 8110

30.7「三代之王也,

必先令聞,

《詩》云:

『明明天子,

令聞不已』。

三代之德也。

『弛其文德,

協此四國』。

大王之德也。」

# src: LIJI 29.01.21; Couvreur 2.398f; Su1n Xïda4n 12.108; Jia1ng Yi4hua2 713; Yishu 39:64.43b; tr. Legge 2.2i3;

# dating: 8110

子夏蹶然而起,

負牆而立,

曰:

「弟子敢不承乎?」