禮記
禮記
** 33 表記
33.1子言之:
「歸乎!
君子隱而顯,
不矜而莊,
不厲而威,
不言而信。」
# src: LIJI 32.01.02; Couvreur 2.480f; Su1n Xïda4n 13.17; Jia1ng Yi4hua2 766; Yishu 42:68.2b; tr. Legge 2.330;
# dating: 8110
33.2子曰:
「君子不失足於人,
不失色於人,
不失口於人,
是故君子貌足畏也,
色足憚也,
言足信也。
《甫刑》曰:
『敬忌
而罔有擇言在躬。』」
# src: LIJI 32.01.03; Couvreur 2.4i1; Su1n Xïda4n 13.17; Jia1ng Yi4hua2 766f; Yishu 42:68.3b-4a; tr. Legge 2.330;
# dating: 8110
33.3子曰:
「裼、襲之不相因也,
欲民之毋相瀆也。」
子曰:
「祭極敬,
不繼之以樂;
朝極辨,
不繼之以倦。」
# src: LIJI 32.01.04; Couvreur 2.4i2; Su1n Xïda4n 13.18; Jia1ng Yi4hua2 767f; Yishu 42:68.4b-5b; tr. Legge 2.331;
# dating: 8110
33.4子曰:
「君子慎以辟禍,
篤以不揜,
恭以遠恥。」
33.5子曰:
「君子莊敬日強,
安肆日偷。
君子不以一日使其躬儳焉
如不終日。」
# src: LIJI 32.01.05; Couvreur 2.4i2; Su1n Xïda4n 13.18; Jia1ng Yi4hua2 768; Yishu 42:68.7a-7b; tr. Legge 2.331;
# dating: 8110
子曰:
「齊戒以事鬼神,
擇日月以見君,
恐民之不敬也。」
子曰:
「狎侮,
死焉而不畏也。」
# src: LIJI 32.01.06; Couvreur 2.4i3; Su1n Xïda4n 13.18; Jia1ng Yi4hua2 768; Yishu 42:68.7b; tr. Legge 2.331;
# dating: 8110
33.6子曰:
「無辭不相接也,
無禮不相見也;
欲民之毋相褻也。
《易》曰:
『初筮告,
再三瀆,』
瀆則不告。」
# src: LIJI 32.01.07; Couvreur 2.4i3; Su1n Xïda4n 13.19; Jia1ng Yi4hua2 769; Yishu 42:68.9a; tr. Legge 2.332;
# dating: 8110
33.7子言之:
「仁者,
天下之表也;
義者,
天下之制也;
報者,
天下之利也。」
# src: LIJI 32.01.08; Couvreur 2.4i3f; Su1n Xïda4n 13.19; Jia1ng Yi4hua2 769; Yishu 42:68.10a; tr. Legge 2.332;
# dating: 8110
子曰:
「以德報德,
則民有所勸;
以怨報怨,
則民有所懲。
《詩》曰:
『無言不讎,
無德不報。』
# src: LIJI 32.01.09; Couvreur 2.4i3f; Su1n Xïda4n 13.19; Jia1ng Yi4hua2 769; Yishu 42:68.10a; tr. Legge 2.332;
# dating: 8110
《大甲》曰:
『民非后
無能胥以寧;
后非民
無以辟四方。』」
# src: LIJI 32.01.10; Couvreur 2.4i4; Su1n Xïda4n 13.19; Jia1ng Yi4hua2 769; Yishu 42:68.11a; tr. Legge 2.332;
# dating: 8110
子曰:
「以德報怨,
則寬身之仁也;
以怨報德,
則刑戮之民也。」
# src: LIJI 32.01.11; Couvreur 2.4i4f; Su1n Xïda4n 13.20; Jia1ng Yi4hua2 770; Yishu 42:68.11b; tr. Legge 2.332;
# dating: 8110
子曰:
「無欲而好仁者,
無畏而惡不仁者,
天下一人而已矣。
是故君子議道自己,
而置法以民。」
# src: LIJI 32.01.12; Couvreur 2.485f; Su1n Xïda4n 13.20; Jia1ng Yi4hua2 770; Yishu 42:68.12b; tr. Legge 2.333;
# dating: 8110
子曰:
「仁有三,
與仁同功而異情。
與仁同功,
其仁未可知也;
與仁同過,
然後其仁可知也。
仁者安仁,
知者利仁,
畏罪者強仁。
# src: LIJI 32.01.13; Couvreur 2.485f; Su1n Xïda4n 13.21; Jia1ng Yi4hua2 770; Yishu 42:68.13b; tr. Legge 2.333;
# dating: 8110
仁者右也,
道者左也。
仁者人也,
道者義也。
厚於仁者薄於義,
親而不尊;
厚於義者薄於仁,
尊而不親。
# src: LIJI 32.01.14; Couvreur 2.485f; Su1n Xïda4n 13.21; Jia1ng Yi4hua2 770; Yishu 42:68.15a; tr. Legge 2.333;
# dating: 8110
道有至,
義有考。
至道以王,
義道以霸,
考道以為無失。」
# src: LIJI 32.01.15; Couvreur 2.487; Su1n Xïda4n 13.21; Jia1ng Yi4hua2 771; Yishu 42:68.16b; tr. Legge 2.334;
# dating: 8110
33.8子言之:
「仁有數,
義有長短小大。
中心憯怛,
愛人之仁也;
率法而強之,
資仁者也。
# src: LIJI 32.01.16; Couvreur 2.487; Su1n Xïda4n 13.21; Jia1ng Yi4hua2 771; Yishu 42:68.16b; tr. Legge 2.334;
# dating: 8110
《詩》云:
『豐水有芑,
武王豈不仕,
詒厥孫謀,
以燕翼子,
武王烝哉。』
數世之仁也。
# src: LIJI 32.01.17; Couvreur 2.487; Su1n Xïda4n 13.21; Jia1ng Yi4hua2 771; Yishu 42:68.16b; tr. Legge 2.334;
# dating: 8110
《國風》曰:
『我今不閱,
皇恤我後。』
終身之仁也。」
# src: LIJI 32.01.18; Couvreur 2.487f; Su1n Xïda4n 13.22; Jia1ng Yi4hua2 772; Yishu 42:68.19a; tr. Legge 2.334;
# dating: 8110
33.9子曰:
「仁之為器重,
其為道遠,
舉者莫能勝也,
行者莫能致也,
取數多者仁也;
夫勉於仁者,
不亦難乎?
# src: LIJI 32.01.19; Couvreur 2.487f; Su1n Xïda4n 13.22; Jia1ng Yi4hua2 772; Yishu 42:68.19a; tr. Legge 2.334;
# dating: 8110
是故君子以義度人,
則難為人;
以人望人,
則賢者可知已矣。」
# src: LIJI 32.01.20; Couvreur 2.488f; Su1n Xïda4n 13.22; Jia1ng Yi4hua2 773; Yishu 42:68.20a; tr. Legge 2.335;
# dating: 8110
子曰:
「中心安仁者,
天下一人而已矣。
《大雅》曰:
『德輶如毛,
民鮮克舉之;
我儀圖之,
惟仲山甫舉之,
愛莫助之。』」
# src: LIJI 32.01.21; Couvreur 2.489; Su1n Xïda4n 13.23; Jia1ng Yi4hua2 773; Yishu 42:68.20a; tr. Legge 2.335;
# dating: 8110
《小雅》曰:
『高山仰止,
景行行止。』
# src: LIJI 32.01.22; Couvreur 2.489; Su1n Xïda4n 13.23; Jia1ng Yi4hua2 773; Yishu 42:68.20a; tr. Legge 2.335;
# dating: 8110
子曰:
「《詩》之好仁如此;
鄉道而行,
中道而廢,
忘身之老也,
不知年數之不足
也,
俛焉日有孳孳,
斃而后已。」
# src: LIJI 32.01.23; Couvreur 2.489f; Su1n Xïda4n 13.23; Jia1ng Yi4hua2 773; Yishu 42:68.21b; tr. Legge 2.335;
# dating: 8110
子曰:
「仁之難成久矣!
人人失其所好;
故仁者之過易辭也。」
# src: LIJI 32.01.24; Couvreur 2.489f; Su1n Xïda4n 13.23; Jia1ng Yi4hua2 774; Yishu 42:68.22b; tr. Legge 2.336;
# dating: 8110
子曰:
「恭近禮,
儉近仁,
信近情,
敬讓以行,
此雖有過,
其不甚矣。
# src: LIJI 32.01.25; Couvreur 2.489f; Su1n Xïda4n 13.23; Jia1ng Yi4hua2 774; Yishu 42:68.22b; tr. Legge 2.336;
# dating: 8110
夫恭寡過,
情可信,
儉易容也;
以此失之者,
不亦鮮乎?
《詩》曰:
『溫溫恭人,
惟德之基。』」
# src: LIJI 32.01.26; Couvreur 2.490f; Su1n Xïda4n 13.24; Jia1ng Yi4hua2 774; Yishu 42:68.24a; tr. Legge 2.336;
# dating: 8110
子曰:
「仁之難成久矣,
惟君子能之。
是故君子不以其所能者病人,
不以人之所不能者愧人。
是故聖人之制行也,
不制以己,
使民有所勸勉愧恥,
以行其言。
# src: LIJI 32.01.27; Couvreur 2.490f; Su1n Xïda4n 13.24; Jia1ng Yi4hua2 774; Yishu 42:68.24a; tr. Legge 2.336;
# dating: 8110
禮以節之,
信以結之,
容貌以文之,
衣服以移之,
朋友以極之,
欲民之有壹也。
《小雅》曰:
『不愧于人,
不畏于天。』
# src: LIJI 32.01.28; Couvreur 2.490f; Su1n Xïda4n 13.24; Jia1ng Yi4hua2 774; Yishu 42:68.27a; tr. Legge 2.337;
# dating: 8110
是故君子服其服,
則文以君子之容;
有其容,
則文以君子之辭;
遂其辭,
則實以君子之德。
是故君子恥服其服而無其容,
恥有其容而無其辭,
恥有其辭而無其德,
恥有其德而無其行。
# src: LIJI 32.01.29; Couvreur 2.490f; Su1n Xïda4n 13.24; Jia1ng Yi4hua2 774f; Yishu 42:68.27b; tr. Legge 2.337;
# dating: 8110
是故君子衰絰則有哀色;
端冕則有敬色;
甲冑則有不可辱之色。
《詩》云:
『惟鵜在梁,
不濡其翼;
彼記之子,
不稱其服。』」
# src: LIJI 32.01.30; Couvreur 2.493; Su1n Xïda4n 13.25; Jia1ng Yi4hua2 776; Yishu 42:68.28b; tr. Legge 2.338;
# dating: 8110
33.10子言之:
「君子之所謂義者,
貴賤皆有事於天下;
天子親耕,
粢盛、秬鬯以事上帝,
故諸侯勤以輔事於天子。」
# src: LIJI 32.01.31; Couvreur 2.493f; Su1n Xïda4n 13.25; Jia1ng Yi4hua2 776; Yishu 42:68.29a; tr. Legge 2.338;
# dating: 8110
子曰:
「下之事上也,
雖有庇民之大德,
不敢有君民之心,
仁之厚也。
是故君子恭儉以求役仁,
信讓以求役禮,
# src: LIJI 32.01.32; Couvreur 2.493f; Su1n Xïda4n 13.25; Jia1ng Yi4hua2 776; Yishu 42:68.29b; tr. Legge 2.338;
# dating: 8110
不自尚其事,
不自尊其身,
儉於位而寡於欲,
讓於賢,
卑己而尊人,
小心而畏義,
求以事君,
得之自是,
不得自是,
以聽天命。
# src: LIJI 32.01.33; Couvreur 2.493f; Su1n Xïda4n 13.25; Jia1ng Yi4hua2 776; Yishu 42:68.29b; tr. Legge 2.338;
# dating: 8110
《詩》云:
『莫莫葛藟,
施于條枚;
凱弟君子,
求福不回。』
其舜、禹、文王、
周公之謂與!
有君民之大德,
有事君之小心。
# src: LIJI 32.01.34; Couvreur 2.493f; Su1n Xïda4n 13.25; Jia1ng Yi4hua2 776; Yishu 42:68.29b; tr. Legge 2.338;
# dating: 8110
《詩》云:
『惟此文王,
小心翼翼,
昭事上帝,
聿懷多福,
厥德不回,
以受方國。』」
# src: LIJI 32.01.35; Couvreur 2.495; Su1n Xïda4n 13.26; Jia1ng Yi4hua2 777; Yishu 42:68.32b; tr. Legge 2.339;
# dating: 8110
子曰:
「先王謚以尊名,
節以壹惠,
恥名之浮於行也。
# src: LIJI 32.01.36; Couvreur 2.495; Su1n Xïda4n 13.26; Jia1ng Yi4hua2 777; Yishu 42:68.32b; tr. Legge 2.339;
# dating: 8110
是故君子不自大其事,
不自尚其功,
以求處情;
過行弗率,
以求處厚;
彰人之善
而美人之功,
以求下賢。
是故君子雖自卑,
而民敬尊之。」
# src: LIJI 32.01.37; Couvreur 2.496; Su1n Xïda4n 13.26; Jia1ng Yi4hua2 778; Yishu 42:68.34a; tr. Legge 2.340;
# dating: 8110
子曰:
「后稷,
天下之為烈也,
豈一手一足哉!
唯欲行之浮於名也,
故自謂便人。」
# src: LIJI 32.01.38; Couvreur 2.496f; Su1n Xïda4n 13.27; Jia1ng Yi4hua2 778; Yishu 42:68.34b; tr. Legge 2.340;
# dating: 8110
33.11子言之:
「君子之所謂仁者,
其難乎!
《詩》云:
『凱弟君子,
民之父母。』
凱以強教之;
弟以說安之。
# src: LIJI 32.01.39; Couvreur 2.496f; Su1n Xïda4n 13.27; Jia1ng Yi4hua2 778; Yishu 42:68.35a; tr. Legge 2.340;
# dating: 8110
樂而毋荒;
有禮而親;
威莊而安;
孝慈而敬。
使民有父之尊,
有母之親。
如此而后可以為民父母矣;
非至德其孰能如此乎?
# src: LIJI 32.01.40; Couvreur 2.496f; Su1n Xïda4n 13.27; Jia1ng Yi4hua2 778; Yishu 42:68.36a; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
今父之親子也,
親賢而下無能;
母之親子也,
賢則親之,
無能則憐之。
母、
親而不尊,
父、
尊而不親。
# src: LIJI 32.01.41; Couvreur 2.496f; Su1n Xïda4n 13.27; Jia1ng Yi4hua2 778; Yishu 42:68.36a; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
水之於民也,
親而不尊;
火、
尊而不親。
土之於民也,
親而不尊;
天、
尊而不親。
# src: LIJI 32.01.42; Couvreur 2.496f; Su1n Xïda4n 13.27; Jia1ng Yi4hua2 778; Yishu 42:68.36a; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
命之於民也,
親而不尊,
鬼、
尊而不親。」
# src: LIJI 32.01.43; Couvreur 2.498f; Su1n Xïda4n 13.27; Jia1ng Yi4hua2 779; Yishu 42:68.37a; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
33.12子曰:
「夏道尊命,
事鬼敬神而遠之,
近人而忠焉,
先祿而後威,
先賞而後罰,
親而不尊;
# src: LIJI 32.01.44; Couvreur 2.498f; Su1n Xïda4n 13.27f; Jia1ng Yi4hua2 779; Yishu 42:68.37a; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
其民之敝:
憃而愚,
喬而野,
朴而不文。」
33.13「殷人尊神,
率民以事神,
先鬼而後禮,
先罰而後賞,
尊而不親;
# src: LIJI 32.01.45; Couvreur 2.498f; Su1n Xïda4n 13.28; Jia1ng Yi4hua2 779; Yishu 42:68.37b; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
其民之敝:
蕩而不靜,
勝而無恥。
周人尊禮尚施,
事鬼敬神而遠之,
近人而忠焉,
其賞罰用爵列,
親而不尊;
# src: LIJI 32.01.46; Couvreur 2.498f; Su1n Xïda4n 13.28; Jia1ng Yi4hua2 779; Yishu 42:68.37b; tr. Legge 2.341;
# dating: 8110
其民之敝:
利而巧,
文而不慚,
賊而蔽。」
# src: LIJI 32.01.47; Couvreur 2.499f; Su1n Xïda4n 13.29; Jia1ng Yi4hua2 780; Yishu 42:68.41a; tr. Legge 2.342;
# dating: 8110
33.14子曰:
「夏道未瀆辭,
不求備,
不大望於民,
民未厭其親;
殷人未瀆禮,
而求備於民;
周人強民,
未瀆神,
而賞爵、刑罰窮矣。」
# src: LIJI 32.01.48; Couvreur 2.499f; Su1n Xïda4n 13.29; Jia1ng Yi4hua2 7i1; Yishu 42:68.43b; tr. Legge 2.343;
# dating: 8110
33.15子曰:
「虞、夏之道,
寡怨於民;
殷、周之道,
不勝其敝。」
# src: LIJI 32.01.49; Couvreur 2.500; Su1n Xïda4n 13.29; Jia1ng Yi4hua2 7i1; Yishu 42:68.45a; tr. Legge 2.343;
# dating: 8110
子曰:
「虞、夏之質,
殷、周之文,
至矣。
虞、夏之文不勝其質;
殷、周之質不勝其文。」
# src: LIJI 32.01.50; Couvreur 2.500f; Su1n Xïda4n 13.30; Jia1ng Yi4hua2 7i1; Yishu 42:68.45b; tr. Legge 2.343;
# dating: 8110
子言之曰:
「後世雖有作者,
虞帝弗可及也已矣;
君天下,
生無私,
死不厚其子;
子民如父母,
有憯怛之愛,
有忠利之教;
# src: LIJI 32.01.51; Couvreur 2.500f; Su1n Xïda4n 13.30; Jia1ng Yi4hua2 7i1; Yishu 42:68.45b; tr. Legge 2.343;
# dating: 8110
親而尊,
安而敬,
威而愛,
富而有禮,
惠而能散;
# src: LIJI 32.01.52; Couvreur 2.500f; Su1n Xïda4n 13.30; Jia1ng Yi4hua2 7i1; Yishu 42:68.45b; tr. Legge 2.343;
# dating: 8110
其君子尊仁畏義,
恥費輕實,
忠而不犯,
義而順,
文而靜,
寬而有辨。
《甫刑》曰:
『德威惟威,
德明惟明。』
非虞帝其孰能如此乎?」
# src: LIJI 32.01.53; Couvreur 2.502; Su1n Xïda4n 13.30; Jia1ng Yi4hua2 7i2; Yishu 42:68.48b; tr. Legge 2.344;
# dating: 8110
33.16子言之:
「事君先資其言,
拜自獻其身,
以成其信。
是故君有責於其臣,
臣有死於其言。
故其受祿不誣,
其受罪益寡。」
# src: LIJI 32.01.54; Couvreur 2.502f; Su1n Xïda4n 13.31; Jia1ng Yi4hua2 7i2; Yishu 42:68.50b; tr. Legge 2.345;
# dating: 8110
33.17子曰:
「事君大言入則望大利,
小言入則望小利;
故君子不以小言受大祿,
不以大言受小祿。
《易》曰:
『不家食
吉。』」
# src: LIJI 32.01.55; Couvreur 2.503; Su1n Xïda4n 13.31; Jia1ng Yi4hua2 7i3; Yishu 42:68.52b; tr. Legge 2.345;
# dating: 8110
33.18子曰:
「事君不下達,
不尚辭,
非其人弗自。
《小雅》曰:
『靖共爾位,
正直是與,
神之聽之,
式穀以女。』」
# src: LIJI 32.01.56; Couvreur 2.503f; Su1n Xïda4n 13.31f; Jia1ng Yi4hua2 7i3; Yishu 42:68.53b-54b; tr. Legge 2.345;
# dating: 8110
33.19子曰:
「事君遠而諫,
則讇也;
近而不諫,
則尸利也。」
子曰:
「邇臣守和,
宰正百官,
大臣慮四方。」
# src: LIJI 32.01.57; Couvreur 2.504; Su1n Xïda4n 13.32; Jia1ng Yi4hua2 7i3f; Yishu 42:68.55b; tr. Legge 2.346;
# dating: 8110
子曰:
「事君欲諫不欲陳。
《詩》云:
『心乎愛矣,
瑕不謂矣;
中心藏之,
何日忘之。』」
# src: LIJI 32.01.58; Couvreur 2.504f; Su1n Xïda4n 13.32; Jia1ng Yi4hua2 7i4; Yishu 42:68.56a; tr. Legge 2.346;
# dating: 8110
33.20子曰:
「事君難進而易退,
則位有序;
易進而難退,
則亂也。
故君子三揖而進,
一辭而退,
以遠亂也。」
# src: LIJI 32.01.59; Couvreur 2.504f; Su1n Xïda4n 13.32; Jia1ng Yi4hua2 7i4; Yishu 42:68.57a; tr. Legge 2.346;
# dating: 8110
子曰:
「事君三違而不出竟,
則利祿也:
人雖曰不要,
吾弗信也。」
# src: LIJI 32.01.60; Couvreur 2.505f; Su1n Xïda4n 13.33; Jia1ng Yi4hua2 7i4; Yishu 42:68.57b; tr. Legge 2.346;
# dating: 8110
子曰:
「事君慎始而敬終。」
子曰:
「事君可貴可賤,
可富可貧,
可生可殺,
而不可使為亂。」
# src: LIJI 32.01.61; Couvreur 2.506; Su1n Xïda4n 13.33; Jia1ng Yi4hua2 785; Yishu 42:68.58a; tr. Legge 2.347;
# dating: 8110
33.21子曰:
「事君,
軍旅不辟難,
朝廷不辭賤;
處其位而不履其事,
則亂也。
# src: LIJI 32.01.62; Couvreur 2.506; Su1n Xïda4n 13.33; Jia1ng Yi4hua2 785; Yishu 42:68.58a; tr. Legge 2.347;
# dating: 8110
故君使其臣,得志
則慎慮而從之;
否,
則孰慮而從之,
終事而退,
臣之厚也。
《易》曰:
『不事王侯,
高尚其事。』」
# src: LIJI 32.01.63; Couvreur 2.507; Su1n Xïda4n 13.34; Jia1ng Yi4hua2 786; Yishu 42:68.60b; tr. Legge 2.347;
# dating: 8110
33.22子曰:
「唯天子受命于天,
士受命于君。
故君命順則臣有順命;
君命逆則臣有逆命。
《詩》曰:
『鵲之姜姜,
鶉之賁賁;
人之無良,
我以為君。』」
# src: LIJI 32.01.64; Couvreur 2.507f; Su1n Xïda4n 13.34; Jia1ng Yi4hua2 786; Yishu 42:68.62a; tr. Legge 2.347;
# dating: 8110
33.23子曰:
「君子不以辭盡人。
故天下有道,
則行有枝葉;
天下無道,
則辭有枝葉。
# src: LIJI 32.01.65; Couvreur 2.507f; Su1n Xïda4n 13.34; Jia1ng Yi4hua2 786; Yishu 42:68.62a; tr. Legge 2.347;
# dating: 8110
是故君子於有喪者之側,
不能賻焉,
則不問其所費;
於有病者之側,
不能饋焉,
則不問其所欲;
有客,
不能館,
則不問其所舍。
# src: LIJI 32.01.66; Couvreur 2.507f; Su1n Xïda4n 13.34; Jia1ng Yi4hua2 786; Yishu 42:68.62a; tr. Legge 2.347;
# dating: 8110
故君子之接如水;
小人之接如醴。
君子淡以成;
小人甘以壞。
《小雅》曰:
『盜言孔甘,
亂是用餤。』」
# src: LIJI 32.01.67; Couvreur 2.508f; Su1n Xïda4n 13.35; Jia1ng Yi4hua2 787; Yishu 42:68.64a; tr. Legge 2.348;
# dating: 8110
33.24子曰:
「君子不以口譽人,
則民作忠。
故君子問人之寒,
則衣之;
問人之飢,
則食之;
稱人之美,
則爵之。
# src: LIJI 32.01.68; Couvreur 2.508f; Su1n Xïda4n 13.35; Jia1ng Yi4hua2 787; Yishu 42:68.64a; tr. Legge 2.348;
# dating: 8110
《國風》曰:
『心之憂矣,
於我歸說。』」
# src: LIJI 32.01.69; Couvreur 2.509; Su1n Xïda4n 13.35; Jia1ng Yi4hua2 787; Yishu 42:68.64b; tr. Legge 2.349;
# dating: 8110
33.25子曰:
「口惠而實不至,
怨菑及其身。
是故君子與其有諾責也,
寧有已怨。
# src: LIJI 32.01.70; Couvreur 2.509; Su1n Xïda4n 13.35; Jia1ng Yi4hua2 787; Yishu 42:68.65a; tr. Legge 2.349;
# dating: 8110
《國風》曰:
『言笑晏晏,
信誓旦旦,
不思其反;
反是不思,
亦已焉哉!』」
# src: LIJI 32.01.71; Couvreur 2.510; Su1n Xïda4n 13.35f; Jia1ng Yi4hua2 788; Yishu 42:68.66a-66b; tr. Legge 2.349;
# dating: 8110
33.26子曰:
「君子不以色親人;
情疏而貌親,
在小人則穿窬之盜也與?」
子曰:
「情欲信,
辭欲巧。」
# src: LIJI 32.01.72; Couvreur 2.510f; Su1n Xïda4n 13.36; Jia1ng Yi4hua2 788; Yishu 42:68.67a; tr. Legge 2.349;
# dating: 8110
33.27子言之:
「昔三代明王
皆事天地之神明,
無非卜、筮之用,
不敢以其私
褻事上帝。
是故不犯日月,
不違卜、筮。
卜、筮不相襲也。
# src: LIJI 32.01.73; Couvreur 2.510f; Su1n Xïda4n 13.36f; Jia1ng Yi4hua2 788; Yishu 42:68.69a; tr. Legge 2.350;
# dating: 8110
大事有時日;
小事無時日,
有筮。
外事用剛日,
內事用柔日。
不違龜筮。」
# src: LIJI 32.01.74; Couvreur 2.511; Su1n Xïda4n 13.37; Jia1ng Yi4hua2 789; Yishu 42:68.70a; tr. Legge 2.350;
# dating: 8110
子曰:
「牲牷、禮樂、齊盛,
是以無害乎鬼神,
無怨乎百姓。」
# src: LIJI 32.01.75; Couvreur 2.511f; Su1n Xïda4n 13.37; Jia1ng Yi4hua2 789; Yishu 42:68.70b; tr. Legge 2.350;
# dating: 8110
33.28子曰:
「后稷之祀易富也;
其辭恭,
其欲儉,
其祿及子孫。
《詩》曰:
『后稷兆祀,
庶無罪悔,
以迄于今。』」
# src: LIJI 32.01.76; Couvreur 2.512; Su1n Xïda4n 13.37; Jia1ng Yi4hua2 790; Yishu 42:68.72a; tr. Legge 2.350;
# dating: 8110
33.29子曰:
「大人之器威敬。
天子無筮;
諸侯有守筮。
天子道以筮;
諸侯非其國不以筮。
卜宅寢室。
天子不卜處大廟。」
# src: LIJI 32.01.77; Couvreur 2.513; Su1n Xïda4n 13.38; Jia1ng Yi4hua2 790; Yishu 42:68.75a; tr. Legge 2.351;
# dating: 8110
子曰:
「君子敬則用祭器。
是以不廢日月,
不違龜筮,
以敬事其君長。
是以上不瀆於民,
下不褻於上。」