禮記

禮記

KR1d0052_tls_045-1a

** 45 昏義

45.1昏禮者,

將合二姓之好,

上以事宗廟,

而下以繼後世也。

故君子重之。

# src: LIJI 44.01.02; Couvreur 2.641f; Su1n Xïda4n 14.18; Jia1ng Yi4hua2 889; Yi4 Shu1 46:74.15a; tr. Legge 2.428;

# dating: 8110

是以昏禮納采、

問名、

納吉、

納徵、

請期,

皆主人筵几於廟,

而拜迎於門外,

入,

揖讓而升,

聽命於廟,

所以敬慎重正昏禮也。

KR1d0052_tls_045-2a

# src: LIJI 44.01.03; Couvreur 2.642f; Su1n Xïda4n 14.18; Jia1ng Yi4hua2 890; Yi4 Shu1 46:74.20a; tr. Legge 2.429;

# dating: 8110

45.2父親醮子,

而命之迎,

男先於女也。

子承命以迎,

主人筵几於廟,

而拜迎于門外。

壻執鴈入,

揖讓升堂,

再拜奠鴈,

蓋親受之於父母也。

# src: LIJI 44.01.04; Couvreur 2.642f; Su1n Xïda4n 14.18f; Jia1ng Yi4hua2 890; Yi4 Shu1 46:74.20b; tr. Legge 2.429;

# dating: 8110

出,

御婦車,

而壻授綏,

御輪三周。

先俟于門外,

婦至,

壻揖婦以入,

共牢而食,

合卺而酳,

所以合體、

同尊卑以親之也。

KR1d0052_tls_045-3a

# src: LIJI 44.01.05; Couvreur 2.644; Su1n Xïda4n 14.19; Jia1ng Yi4hua2 891; Yi4 Shu1 46:74.24a; tr. Legge 2.430;

# dating: 8110

45.3敬慎重正而后親之,

禮之大體,

而所以成男女之別,

而立夫婦之義也。

男女有別,

而后夫婦有義;

夫婦有義,

而后父子有親;

父子有親,

而后君臣有正。

# src: LIJI 44.01.06; Couvreur 2.644; Su1n Xïda4n 14.19; Jia1ng Yi4hua2 891; Yi4 Shu1 46:74.24a; tr. Legge 2.430;

# dating: 8110

故曰:

「昏禮者,

禮之本也。」

KR1d0052_tls_045-4a

# src: LIJI 44.01.07; Couvreur 2.644f; Su1n Xïda4n 14.20; Jia1ng Yi4hua2 891; Yi4 Shu1 46:74.24b; tr. Legge 2.430;

# dating: 8110

45.4夫禮始於冠,

本於昏,

重於喪、祭,

尊於朝、聘,

和於射、

鄉,此禮之大體也。

KR1d0052_tls_045-5a

# src: LIJI 44.01.08; Couvreur 2.645f; Su1n Xïda4n 14.20; Jia1ng Yi4hua2 891f; Yi4 Shu1 46:74.25b; tr. Legge 2.430;

# dating: 8110

45.5夙興,

婦沐浴以俟見;

質明,

贊見婦於舅姑,

執笲、棗、栗、段脩以見,

贊醴婦,

婦祭脯、醢,

祭醴,

成婦禮也。

# src: LIJI 44.01.09; Couvreur 2.645f; Su1n Xïda4n 14.20f; Jia1ng Yi4hua2 892; Yi4 Shu1 46:74.27a-28a; tr. Legge 2.431;

# dating: 8110

舅姑入室,

婦以特豚饋,

明婦順也。

厥明,

舅姑共饗婦以一獻之禮,

奠酬。

舅姑先降自西階,

婦降自阼階,

以著代也。

KR1d0052_tls_045-6a

# src: LIJI 44.01.10; Couvreur 2.646f; Su1n Xïda4n 14.21; Jia1ng Yi4hua2 892; Yi4 Shu1 46:74.32a; tr. Legge 2.431;

# dating: 8110

45.6成婦禮,

明婦順,

又申之以著代,

所以重責婦順焉也。

婦順者,

順於舅姑,

和於室人;

而后當於夫,

以成絲麻、布帛之事,

以審守委積、蓋藏。

# src: LIJI 44.01.11; Couvreur 2.646f; Su1n Xïda4n 14.21; Jia1ng Yi4hua2 892; Yi4 Shu1 46:74.33b; tr. Legge 2.431;

# dating: 8110

是故婦順備而后內和理;

內和理而后家可長久也;

故聖王重之。

KR1d0052_tls_045-7a

# src: LIJI 44.01.12; Couvreur 2.647f; Su1n Xïda4n 14.22; Jia1ng Yi4hua2 893; Yi4 Shu1 46:74.33a; tr. Legge 2.432;

# dating: 8110

45.7是以古者婦人先嫁三月,

祖禰未毀,

教于公宮,

祖禰既毀,

教于宗室,

教以婦德、婦言、婦容、婦功。

教成祭之,

牲用魚,

芼之以蘋藻,

所以成婦順也。

KR1d0052_tls_045-8a

# src: LIJI 44.01.13; Couvreur 2.648f; Su1n Xïda4n 14.23; Jia1ng Yi4hua2 893f; Yi4 Shu1 46:74.35b; tr. Legge 2.432;

# dating: 8110

45.8古者天子后立六宮、

三夫人、九嬪、二十七世婦、

八十一御妻,

以聽天下之內治,

以明章婦順;

故天下內和而家理。

# src: LIJI 44.01.14; Couvreur 2.648f; Su1n Xïda4n 14.23; Jia1ng Yi4hua2 894; Yi4 Shu1 46:74.35b; tr. Legge 2.432;

# dating: 8110

天子立六官、

三公、九卿、二十七大夫、

八十一元士,

以聽天下之外治,

以明章天下之男教;

故外和而國治。

故曰:

「天子聽男教,

后聽女順;

# src: LIJI 44.01.15; Couvreur 2.648f; Su1n Xïda4n 14.23; Jia1ng Yi4hua2 894; Yi4 Shu1 46:74.36a; tr. Legge 2.432;

# dating: 8110

天子理陽道,

后治陰德;

天子聽外治,

后聽內職。

教順成俗,

外內和順,

國家理治,

此之謂盛德。」

KR1d0052_tls_045-9a

# src: LIJI 44.01.16; Couvreur 2.650f; Su1n Xïda4n 14.24; Jia1ng Yi4hua2 894; Yi4 Shu1 46:74.39a; tr. Legge 2.433;

# dating: 8110

45.9是故男教不脩,

陽事不得,

適見於天,

日為之食;

婦順不脩,

陰事不得,

適見於天,

月為之食。

# src: LIJI 44.01.17; Couvreur 2.650f; Su1n Xïda4n 14.24; Jia1ng Yi4hua2 894; Yi4 Shu1 46:74.39a; tr. Legge 2.433;

# dating: 8110

是故日食則天子素服而脩六官之職,

蕩天下之陽事;

月食則后素服而脩六宮之職,

蕩天下之陰事。

故天子之與后,

猶日之與月,

陰之與陽,

相須而后成者也。

# src: LIJI 44.01.18; Couvreur 2.650f; Su1n Xïda4n 14.24; Jia1ng Yi4hua2 894f; Yi4 Shu1 46:74.40b; tr. Legge 2.434;

# dating: 8110

天子脩男教,

父道也;

后脩女順,

母道也。

# src: LIJI 44.01.19; Couvreur 2.650f; Su1n Xïda4n 14.24; Jia1ng Yi4hua2 895; Yi4 Shu1 46:74.40b; tr. Legge 2.434;

# dating: 8110

故曰:

「天子之與后,

猶父之與母也。」

故為天王服斬衰,

服父之義也;

為后服資衰,

服母之義也。