論語

論語

KR1h0004_CHANT_014-1a

** 14 《憲問篇第十四》

14.1憲問恥。

子曰:

「邦有道、穀,

邦無道、穀,

恥也。」

KR1h0004_CHANT_014-2a

# src: LY 14.01:02; tr. CH

「克、伐、怨、欲

不行焉,

可以為仁矣?」

子曰:

「可以為難矣,

仁則吾不知也。」

KR1h0004_CHANT_014-3a

# src: LY 14.02; tr. CH

14.2子曰:

「士而懷居,

士@shì

不足以為士矣。」

KR1h0004_CHANT_014-4a

# src: LY 14.03; tr. CH

14.3子曰:

「邦有道,

危言

危行;

邦無道,

危行

言孫。」

KR1h0004_CHANT_014-5a

# src: LY 14.04; tr. CH

14.4子曰:

「有德者

必有言,

有言者

不必有德。

仁者

必有勇,

勇者

不必有仁。」

KR1h0004_CHANT_014-6a

# src: LY 14.05; tr. CH

14.5南宮适問於孔子曰:

「羿善射,

奡盪舟,

俱不得其死

然。禹、稷躬稼而有天下。」

夫子不答。

KR1h0004_CHANT_014-7a

南宮适出,

子曰:

「君子哉若人!

尚德哉若人!」

KR1h0004_CHANT_014-8a

# src: LY 14.06; tr. CH

14.6子曰:

「君子而不仁者有矣夫,

未有小人而仁者也。」

KR1h0004_CHANT_014-9a

# src: LY 14.07; tr. CH

14.7子曰:

「愛之,

能勿勞乎?

忠焉,

能勿誨乎?」

KR1h0004_CHANT_014-10a

# src: LY 14.08; tr. CH

14.8子曰:

「為命,

裨諶草創之,

世叔討論之,

行人子羽脩飾之,

東里子產潤色之。」

KR1h0004_CHANT_014-11a

# src: LY 14.09:01; tr. CH

14.9或問子產。

子曰:

「惠人也。」

KR1h0004_CHANT_014-12a

問子西。

曰:

「彼哉!彼哉!」

KR1h0004_CHANT_014-13a

# src: LY 14.09:02; tr. CH

問管仲。

曰:

「人也。

奪伯氏駢邑三百,

飯疏食,

沒齒

無怨言。」

KR1h0004_CHANT_014-14a

# src: LY 14.10; tr. CH

14.10子曰:

「貧而無怨、

難,

富而無驕、

易。」

KR1h0004_CHANT_014-15a

# src: LY 14.11; tr. CH

14.11子曰:

「孟公綽

為趙、魏老則優,

不可以為滕、薛大夫。」

KR1h0004_CHANT_014-16a

# src: LY 14.12:01; tr. CH

14.12子路問成人。

子曰:

「若臧武仲之知,

公綽之不欲,

卞莊子之勇,

冉求之藝,

文之以禮樂,

亦可以為成人矣。」

# src: LY 14.12:02; tr. CH

曰:

「今之成人者

何必然?

見利思義,

見危授命,

久要不忘平生之言,

亦可以為成人矣。」

KR1h0004_CHANT_014-17a

# src: LY 14.13:01; tr. CH

14.13子問公叔文子於公明賈

曰:

「信乎,

夫子不言、

不笑、不取乎?」

KR1h0004_CHANT_014-18a

# src: LY 14.13:02; tr. CH

公明賈對曰:

「以告者過也。

夫子時然後言,

人不厭其言;

樂然後笑,

人不厭其笑;

義然後取,

人不厭其取。」

KR1h0004_CHANT_014-19a

子曰:

「其然。

豈其然乎?」

# src: LY 14.14; tr. CH

14.14子曰:

「臧武仲以防求為後於魯,

雖曰不要君,

吾不信也。」

KR1h0004_CHANT_014-21a

# src: LY 14.15; tr. CH

14.15子曰:

「晉文公譎而不正,

齊桓公正而不譎。」

KR1h0004_CHANT_014-22a

# src: LY 14.16; tr. CH

14.16子路曰:

「桓公殺公子糾,

召忽死之,

管仲不死。」

曰:

「未仁乎?」

子曰:

「桓公九合諸侯,

不以兵車,

管仲之力也。

如其仁,

如其仁。」

KR1h0004_CHANT_014-23a

# src: LY 14.17:01; tr. CH

14.17子貢曰:

「管仲非仁者與?

桓公殺公子糾,

不能死,

又相之。」

# src: LY 14.17:02; tr. CH

子曰:

「管仲相桓公,

霸諸侯,

一匡天下,

民到于今受其賜。

微管仲,

吾其被髮左衽矣。

豈若匹夫匹婦之為諒也,

自經於溝瀆

而莫之知也?」

KR1h0004_CHANT_014-24a

# src: LY 14.18; tr. CH

14.18公叔文子之臣大夫僎,

與文子同升諸公。

子聞之,曰:

「可以為『文』矣。」

KR1h0004_CHANT_014-25a

# src: LY 14.19; tr. CH

14.19子言衛靈公之無道也,

康子曰:

「夫如是,

奚而不喪?」

孔子曰:

「仲叔圉治賓客,

祝鮀治宗廟,

王孫賈治軍旅。

夫如是,

奚其喪?」

KR1h0004_CHANT_014-26a

# src: LY 14.20; tr. CH

14.20子曰:

「其言之不怍,

則為之也難。」

KR1h0004_CHANT_014-27a

# src: LY 14.21:01; tr. CH

14.21陳成子弒簡公。

孔子沐浴而朝,

告於哀公曰:

「陳恆弒其君,

請討之。」

公曰:

「告夫三子!」

KR1h0004_CHANT_014-28a

孔子曰:

「以吾從大夫之後,

不敢不告也。

# src: LY 14.21:02; tr. CH

君曰:

『告夫三子者!』」

KR1h0004_CHANT_014-29a

之三子告,

不可。

孔子曰:

「以吾從大夫之後,

不敢不告也。」

KR1h0004_CHANT_014-30a

# src: LY 14.22; tr. CH

14.22子路問事君。

子曰:

「勿欺也

而犯之。」

KR1h0004_CHANT_014-31a

# src: LY 14.23; tr. CH

14.23子曰:

「君子上達,

小人下達。」

KR1h0004_CHANT_014-32a

# src: LY 14.24; tr. CH

14.24子曰:

「古之學者為己,

今之學者為人。」

KR1h0004_CHANT_014-33a

# src: LY 14.25; tr. CH

14.25蘧伯玉使人於孔子。

孔子與之坐

而問焉,

曰:

「夫子何為?」

對曰:

「夫子欲寡其過而未能也。」

KR1h0004_CHANT_014-34a

使者出。

子曰:

「使乎!

使乎!」

KR1h0004_CHANT_014-35a

# src: LY 14.26; tr. CH

14.26子曰:

「不在其位,

不謀其政。」

KR1h0004_CHANT_014-36a

曾子曰:

「君子思不出其位。」

KR1h0004_CHANT_014-37a

# src: LY 14.27; tr. CH

14.27子曰:

「君子恥其言

而過其行。」

KR1h0004_CHANT_014-38a

# src: LY 14.28; tr. CH

14.28子曰:

「君子道者三,

我無能焉:

仁者不憂,

知者不惑,

勇者不懼。」

子貢曰:

「夫子自道也。」

KR1h0004_CHANT_014-39a

# src: LY 14.29; tr. CH

14.29子貢方人。

子曰:

「賜也

賢乎哉?

夫我則不暇。」

KR1h0004_CHANT_014-40a

# src: LY 14.30; tr. CH

14.30子曰:

「不患人之不己知,

患其不能也。」

KR1h0004_CHANT_014-41a

# src: LY 14.31; tr. CH

14.31子曰:

「不逆詐,

不億不信,

抑亦先覺者,

是賢乎!」

KR1h0004_CHANT_014-42a

# src: LY 14.32; tr. CH

14.32微生畝謂孔子曰:

「丘何為是栖栖者與?

無乃為佞乎?」

孔子曰:

「非敢為佞也,

疾固也。」

KR1h0004_CHANT_014-43a

# src: LY 14.33; tr. CH

14.33子曰:

「驥不稱其力,

稱其德也。」

KR1h0004_CHANT_014-44a

# src: LY 14.34; tr. CH

14.34或曰:

「『以德報怨』,

何如?」

子曰:

「何以報德?

『以直報怨,

以德報德。』」

KR1h0004_CHANT_014-45a

# src: LY 14.35; tr. CH

14.35子曰:

「莫我知也夫!」

子貢曰:

「何為其莫知子也?」

子曰:

「不怨天,

不尤人,

下學而上達。

知我者

其天乎!」

KR1h0004_CHANT_014-46a

# src: LY 14.36; tr. CH

14.36公伯寮愬子路於季孫。

子服景伯以告,

曰:

「夫子固有惑志於公伯寮,

吾力猶能肆諸市朝。」

KR1h0004_CHANT_014-47a

子曰:

「道之將行也與,

命也;

道之將廢也與,

命也。

公伯寮其如命何!」

KR1h0004_CHANT_014-48a

# src: LY 14.37; tr. CH

14.37子曰:

「賢者辟世,

其次辟地,

其次辟色,

其次辟言。」

KR1h0004_CHANT_014-49a

子曰:

「作者七人矣。」

KR1h0004_CHANT_014-50a

# src: LY 14.38; tr. CH

14.38子路宿於石門。

晨門曰:

「奚自?」

子路曰:

「自孔氏。」

曰:

「是知其不可而為之者與?」

KR1h0004_CHANT_014-51a

# src: LY 14.39:01; tr. CH

14.39子擊磬於衛,

有荷蕢而過孔氏之門者,

曰:

「有心哉,

擊磬乎!」

# src: LY 14.39:02; tr. CH

既而曰:

「鄙哉,

硜硜乎!

莫己知也,

斯已而已矣。

『深則厲,

淺則揭。』」

KR1h0004_CHANT_014-52a

子曰:

「果哉!

末之難矣。」

KR1h0004_CHANT_014-53a

# src: LY 14.40; tr. CH

14.40子張曰:

「《書》云:

『高宗諒陰,三年不言。』

何謂也?」

子曰:

「何必高宗,

古之人皆然。

君薨,

百官總己以聽於冢宰

三年。」

KR1h0004_CHANT_014-54a

# src: LY 14.41; tr. CH

14.41子曰:

「上好禮,

則民易使也。」

KR1h0004_CHANT_014-55a

# src: LY 14.42:01; tr. CH

14.42子路問君子。

子曰:

「脩己以敬。」

KR1h0004_CHANT_014-56a

曰:

「如斯而已乎?」

曰:

「脩己以安人。」

KR1h0004_CHANT_014-57a

# src: LY 14.42:02; tr. CH

曰:

「如斯而已乎?」

曰:

「脩己以安百姓。

脩己以安百姓,

堯、舜其猶病諸?」

KR1h0004_CHANT_014-58a

# src: LY 14.43; tr. CH

14.43原壤夷俟。

子曰:

「幼而不孫弟,

長而無述焉,

老而不死,

是為賊。」

以杖叩其脛。

# src: LY 14.44; tr. CH

KR1h0004_CHANT_014-59a

14.44闕黨童子將命。

或問之曰:

「益者與?」

子曰:

「吾見其居於位也,

見其與先生並行也。

非求益者也,

欲速成者也。」