莊子
莊子
** 5 德充符第五
魯有兀者王駘,
從之遊者
與仲尼相若。
常季問於仲尼曰:
「王駘,兀者也,
從之遊者與夫子中分魯。
立不教,
坐不議,
虛而往,
實而歸。
# src: ZHUANG 5.1.2 Guo Qingfan 187; Wang Shumin 171; Fang Yong 147; Chen Guying 144
# dating: 8110
固有不言之教,
无形而心成者邪?
是何人也?」
仲尼曰:
「夫子,聖人也,
丘也直後而未往耳。
丘將以為師,
而況不若丘者乎!
# src: ZHUANG 5.1.3 Guo Qingfan 188; Wang Shumin 171; Fang Yong 147; Chen Guying 144
# dating: 8110
奚假魯國!
丘將引天下而與從之。」
常季曰:
「彼兀者也,
而王先生,
其與庸亦遠矣。
若然者,
其用心也獨若之何?」
# src: ZHUANG 5.1.4 Guo Qingfan 189; Wang Shumin 171; Fang Yong 147; Chen Guying 144
# dating: 8110
仲尼曰:
「死生亦大矣,
而不得與之變;
雖天地覆墜,
亦將不與之遺。
審乎无假而不與物遷,
命物之化,
而守其宗也。」
# src: ZHUANG 5.1.5 Guo Qingfan 190; Wang Shumin 174; Fang Yong 148; Chen Guying 145
# dating: 8110
常季曰:
「何謂也?」
仲尼曰:
「自其異者視之,
肝膽楚越也;
自其同者視之,
萬物皆一也。
夫若然者,且不知耳目之所宜,
而遊心乎德之和;
# src: ZHUANG 5.1.6 Guo Qingfan 192; Wang Shumin 174; Fang Yong 148; Chen Guying 145
# dating: 8110
物視其所一
而不見其所喪,
視喪其足猶遺土也。」
常季曰:
「彼為己,以其知
得其心,以其心
得其常心,
物何為最之哉?」
仲尼曰:
「人莫鑑於流水
而鑑於止水,
# src: ZHUANG 5.1.7 Guo Qingfan 193; Wang Shumin 174; Fang Yong 148; Chen Guying 145
# dating: 8110
唯止能止眾止。
受命於地,
唯松柏獨也
在冬夏青青;
受命於天,
唯舜獨也正,
幸能正生,
以正眾生。
夫保始之徵,不懼之實。
# src: ZHUANG 5.1.8 Guo Qingfan 193; Wang Shumin 174; Fang Yong 148; Chen Guying 145
# dating: 8110
勇士一人,雄入於九軍。
將求名而能自要者,而猶若是,
而況官天地,
府萬物,
直寓六骸,
象耳目,
一知之所知,
而心未嘗死者乎!
彼且擇日而登假,
人則從是也。
彼且何肯以物為事乎!」
# src: ZHUANG 5.2.1 Guo Qingfan 196; Wang Shumin 177; Fang Yong 153; Chen Guying 150
# dating: 8110
申徒嘉,兀者也,
而與鄭子產同師於伯昏无人。
子產謂申徒嘉曰:
「我先出則子止,
子先出則我止。」
其明日,又與合堂同席而坐。
子產謂申徒嘉曰:
「我先出則子止,
子先出則我止。
# src: ZHUANG 5.2.2 Guo Qingfan 196; Wang Shumin 177; Fang Yong 153; Chen Guying 150
# dating: 8110
今我將出,
子可以止乎,其未邪?
且子見執政
而不違,
子齊執政乎?」
申徒嘉曰:
「先生之門,
固有執政焉如此哉?
子而說子之執政
而後人者也?
# src: ZHUANG 5.2.3 Guo Qingfan 197; Wang Shumin 177; Fang Yong 153; Chen Guying 150
# dating: 8110
聞之曰:
『鑑明則塵垢不止,
止則不明也。
久與賢人處則无過。』
今子之所取大者,先生也,
而猶出言若是,
不亦過乎!」
# src: ZHUANG 5.2.4 Guo Qingfan 198; Wang Shumin 1i1; Fang Yong 153; Chen Guying 150
# dating: 8110
子產曰:
「子既若是矣,
猶與堯爭善,
計子之德,
足以自反邪?」
申徒嘉曰:
「自狀其過
以不當亡者眾,
不狀其過
以不當存者寡。
# src: ZHUANG 5.2.5 Guo Qingfan 199; Wang Shumin 1i1; Fang Yong 153; Chen Guying 150
# dating: 8110
知不可柰何
而安之若命,
唯有德者能之。
遊於羿之彀中。
中央者,中地也;
然而不中者,命也。
人以其全足笑吾不全足者眾矣,
我怫然而怒;
而適先生之所,
則廢然而反。
# src: ZHUANG 5.2.6 Guo Qingfan 199; Wang Shumin 1i1; Fang Yong 153; Chen Guying 150
# dating: 8110
不知先生之洗我以善邪?
吾與夫子遊十九年矣,
而未嘗知吾兀者也。
今子與我遊於形骸之內,
而子索我於形骸之外,
不亦過乎!」
子產蹴然
改容更貌曰:
「子无乃稱!」
# src: ZHUANG 5.3.1 Guo Qingfan 202; Wang Shumin 1i4; Fang Yong 155; Chen Guying 153
# dating: 8110
魯有兀者叔山无趾,
踵見仲尼。
仲尼曰:「子不謹,
前既犯患若是矣。
雖今來,何及矣!」
# src: ZHUANG 5.3.2 Guo Qingfan 202; Wang Shumin 1i4; Fang Yong 156; Chen Guying 153
# dating: 8110
无趾曰:
「吾唯不知務而輕用吾身,
吾是以亡足。
今吾來也,
猶有尊足者存,
吾是以務全之也。
夫天无不覆,
地无不載,
吾以夫子為天地,
安知夫子之猶若是也!」
# src: ZHUANG 5.3.3 Guo Qingfan 203; Wang Shumin 1i4; Fang Yong 156; Chen Guying 153
# dating: 8110
孔子曰:「丘則陋矣。
夫子胡不入乎,
請講以所聞!」
无趾出。
孔子曰:
「弟子勉之!
# src: ZHUANG 5.3.4 Guo Qingfan 203; Wang Shumin 1i4; Fang Yong 156; Chen Guying 153
# dating: 8110
夫无趾,兀者也,
猶務學
以復補前行之惡,
而況全德之人乎!」
无趾語老聃曰:
「孔丘之於至人,
其未邪?
彼何賓賓以學子為?
# src: ZHUANG 5.3.5 Guo Qingfan 204; Wang Shumin 1i4; Fang Yong 156; Chen Guying 153
# dating: 8110
彼且蘄以諔詭幻怪之名聞,
不知至人之以是為己桎梏邪?」
老聃曰:
「胡不直使彼以死生為一條,
以可不可為一貫者,
解其桎梏,其可乎?」
无趾曰:
「天刑之,安可解!」
# src: ZHUANG 5.4.1 Guo Qingfan 206; Wang Shumin 187; Fang Yong 157; Chen Guying 156
# dating: 8110
魯哀公問於仲尼曰:
「衛有惡人焉,曰哀駘它。
丈夫與之處者,
思而不能去也。
婦人見之,請於父母曰
『與為人妻寧為夫子妾』者,
十數而未止也。
未嘗有聞其唱者也,
常和人而已矣。
# src: ZHUANG 5.4.2 Guo Qingfan 206; Wang Shumin 187; Fang Yong 157; Chen Guying 156
# dating: 8110
无君人之位
以濟乎人之死,
无聚祿以望人之腹。
又以惡駭天下,
和而不唱,
知不出乎四域,
且而雌雄合乎前。
# src: ZHUANG 5.4.3 Guo Qingfan 206; Wang Shumin 187; Fang Yong 158; Chen Guying 156
# dating: 8110
是必有異乎人者也。
寡人召而觀之,
果以惡駭天下。
與寡人處,不至以月數,
而寡人有意乎其為人也;
不至乎期年,
而寡人信之。
國无宰,
寡人傳國焉。
# src: ZHUANG 5.4.4 Guo Qingfan 206; Wang Shumin 187; Fang Yong 158; Chen Guying 156
# dating: 8110
悶然而後應,
氾若而辭。
寡人醜乎,
卒授之國。
无幾何也,去寡人而行,
寡人卹焉,若有亡也,
若无與樂是國也。
是何人者也?」
# src: ZHUANG 5.4.5 Guo Qingfan 209; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 156
# dating: 8110
仲尼曰:
「丘也嘗使於楚矣,
適見㹠子
食於其死母者,
少焉眴若皆棄之而走。
不見已焉爾,
不得類焉爾。
所愛其母者,
非愛其形也,
愛使其形者也。
# src: ZHUANG 5.4.6 Guo Qingfan 209; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 156
# dating: 8110
戰而死者,
其人之葬也
不以翣資;
刖者之屨,
无為愛之;
皆无其本矣。
為天子之諸御,
不爪
翦,不穿耳;
# src: ZHUANG 5.4.7 Guo Qingfan 210; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 156
# dating: 8110
取妻者止於外,
不得復使。
形全猶足以為爾,
而況全德之人乎!
今哀駘它未言而信,
无功而親,
使人授己國,
唯恐其不受也,
是必才全而德不形者也。」
# src: ZHUANG 5.4.8 Guo Qingfan 212; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 157
# dating: 8110
哀公曰:「何謂才全?」
仲尼曰:
「死生存亡,
窮達貧富,
賢與不肖毀譽,
飢渴寒暑,
是事之變,
命之行也;
日夜相代乎前,
而知不能規乎其始者也。
# src: ZHUANG 5.4.9 Guo Qingfan 212; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 157
# dating: 8110
故不足以滑和,
不可入於靈府。
使之和豫,
通而不失於兌;
使日夜无郤
而與物為春,
是接而生時乎心者也。
是之謂才全。」
# src: ZHUANG 5.4.10 Guo Qingfan 214; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 157
# dating: 8110
「何謂德不形?」
曰:
「平者,水停之盛也。
其可以為法也,
內保之而外不蕩也。
德者,成和之脩也。
德不形者,
物不能離也。」
# src: ZHUANG 5.4.11 Guo Qingfan 216; Wang Shumin 190; Fang Yong 158; Chen Guying 157
# dating: 8110
哀公異日以告閔子曰:
「始也吾以南面
而君天下,
執民之紀
而憂其死,
吾自以為至通矣。
今吾聞至人之言,
恐吾无其實,
輕用吾身而亡吾國。
吾與孔丘,非君臣也,
德友而已矣。」
# src: ZHUANG 5.5.1 Guo Qingfan 216; Wang Shumin 197; Fang Yong 163; Chen Guying 162
# dating: 8110
闉跂支離无脤說衛靈公,
靈公說之;
而視全人,
其脰肩肩。
甕盎大癭說齊桓公,
桓公說之;
而視全人,
其脰肩肩。
故德有所長
而形有所忘,
人不忘其所忘
而忘其所不忘,
此謂誠忘。
# src: ZHUANG 5.5.2 Guo Qingfan 217; Wang Shumin 197; Fang Yong 163; Chen Guying 162
# dating: 8110
故聖人有所遊,
而知為孽,
約為膠,
德為接,
工為商。
# src: ZHUANG 5.5.3 Guo Qingfan 217; Wang Shumin 197; Fang Yong 163; Chen Guying 162
# dating: 8110
聖人不謀,
惡用知?
不斲,
惡用膠?
无喪,
惡用德?
不貨,
惡用商?
四者,
天鬻也。
# src: ZHUANG 5.5.4 Guo Qingfan 217; Wang Shumin 197; Fang Yong 163; Chen Guying 162
# dating: 8110
天鬻也者,
天食也。
既受食於天,
又惡用人!
有人之形,
无人之情。
有人之形,
故群於人,
# src: ZHUANG 5.5.5 Guo Qingfan 217; Wang Shumin 197; Fang Yong 163; Chen Guying 163
# dating: 8110
无人之情,
故是非不得於身。
眇乎小哉,
所以屬於人也!
謷乎大哉,
獨成其天!
# src: ZHUANG 5.6.1 Guo Qingfan 220; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 164
# dating: 8110
惠子謂莊子曰:
「人故无情乎?」
# src: ZHUANG 5.6.2 Guo Qingfan 220; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 164
# dating: 8110
莊子曰:
「然。」
# src: ZHUANG 5.6.3 Guo Qingfan 220; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 164
# dating: 8110
惠子曰:
「人而无情,
何以謂之人?」
# src: ZHUANG 5.6.4 Guo Qingfan 221; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 165
# dating: 8110
莊子曰:
「道與之貌,
天與之形,
惡得不謂之人?」
# src: ZHUANG 5.6.5 Guo Qingfan 221; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 165
# dating: 8110
惠子曰:
「既謂之人,
惡得无情?」
# src: ZHUANG 5.6.6 Guo Qingfan 221; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 165
# dating: 8110
莊子曰:
「是非吾所謂情也。
吾所謂无情者,
言人之不以好惡內傷其身,
常因自然而不益生也。」
# src: ZHUANG 5.6.7 Guo Qingfan 222; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 165
# dating: 8110
惠子曰:
「不益生,
何以有其身?」
# src: ZHUANG 5.6.8 Guo Qingfan 222; Wang Shumin 200; Fang Yong 165; Chen Guying 165
# dating: 8110
莊子曰:
「道與之貌,
天與之形,
无以好惡內傷其身。
今子外乎子之神,
勞乎子之精,
倚樹而吟,
據槁梧而瞑。
天選子之形,
子以堅白鳴!」