莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_009-1a

** 9 馬蹄第九

馬,蹄可以踐霜雪,

毛可以禦風寒,

齕草飲水,

翹足而陸,

此馬之真性也。

雖有義臺路寢,

无所用之。

# src: ZHUANG 9.1.2 Guo Qingfan 330; Wang Shumin 329; Fang Yong 248; Chen Guying 244

# dating: 8110

及至伯樂,

曰:「我善治馬。」

燒之,

剔之,

刻之,

雒之,

連之以羈馽,

編之以皁棧,

馬之死者十二三矣;

# src: ZHUANG 9.1.3 Guo Qingfan 330; Wang Shumin 329; Fang Yong 248; Chen Guying 244

# dating: 8110

飢之,

渴之,

馳之,

驟之,

整之,

齊之,

前有橛飾之患,

而後有鞭筴之威,

而馬之死者已過半矣。

# src: ZHUANG 9.1.4 Guo Qingfan 330; Wang Shumin 329; Fang Yong 248; Chen Guying 244

# dating: 8110

陶者曰:

「我善治埴,

圓者中規,

方者中矩。」

匠人曰:

「我善治木,

曲者中鉤,

直者應繩。」

夫埴木之性,

豈欲中規矩鉤繩哉?

然且世世稱之曰:

「伯樂善治馬,

而陶匠善治埴木。」

此亦治天下者之過也。

# src: ZHUANG 9.1.5 Guo Qingfan 334; Wang Shumin 329; Fang Yong 248; Chen Guying 246

# dating: 8110

吾意善治天下者不然。

彼民有常性,

織而衣,

耕而食,

是謂同德;

一而不黨,

命曰天放。

# src: ZHUANG 9.1.6 Guo Qingfan 334; Wang Shumin 335; Fang Yong 248; Chen Guying 246

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_009-2a

故至德之世,

其行填填,

其視顛顛。

當是時也,

山无蹊隧,

澤无舟梁;

萬物群生,

連屬其鄉;

禽獸成群,

草木遂長。

# src: ZHUANG 9.1.7 Guo Qingfan 334; Wang Shumin 335; Fang Yong 248; Chen Guying 246

# dating: 8110

是故禽獸可係羈而遊,

鳥鵲之巢可攀援而闚。

夫至德之世,

同與禽獸居,

族與萬物並,

惡乎知君子小人哉!

# src: ZHUANG 9.1.8 Guo Qingfan 336; Wang Shumin 335; Fang Yong 248; Chen Guying 246

# dating: 8110

同乎无知,

其德不離;

同乎无欲,

是謂素樸;

素樸而民性得矣。

及至聖人,

蹩躠為仁,

踶跂為義,

而天下始疑矣;

澶漫為樂,

摘僻為禮,

而天下始分矣。

# src: ZHUANG 9.1.9 Guo Qingfan 336; Wang Shumin 335; Fang Yong 248; Chen Guying 247

# dating: 8110

故純樸不殘,

孰為犧樽!

白玉不毀,

孰為珪璋!

道德不廢,

安取仁義!

# src: ZHUANG 9.1.10 Guo Qingfan 336; Wang Shumin 335; Fang Yong 248; Chen Guying 247

# dating: 8110

性情不離,

安用禮樂!

五色不亂,

孰為文采!

五聲不亂,

孰應六律!

夫殘樸以為器,

工匠之罪也;

毀道德以為仁義,

聖人之過也。

# src: ZHUANG 9.2.1 Guo Qingfan 339; Wang Shumin 340; Fang Yong 248; Chen Guying 249

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_009-3a

夫馬,陸居則食草飲水,

喜則交頸相靡,

怒則分背相踶。

馬知已此矣。

# src: ZHUANG 9.2.2 Guo Qingfan 339; Wang Shumin 340; Fang Yong 249; Chen Guying 249

# dating: 8110

夫加之以衡扼,

齊之以月題,

而馬知介倪闉

扼鷙曼

詭銜竊轡。

故馬之知而能至盜者,

伯樂之罪也。

# src: ZHUANG 9.2.3 Guo Qingfan 341; Wang Shumin 340; Fang Yong 249; Chen Guying 249

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_009-4a

夫赫胥氏之時,

民居不知所為,

行不知所之,

含哺而熙,

鼓腹而遊,

民能以此矣。

及至聖人,

屈折禮樂

以匡天下之形,

# src: ZHUANG 9.2.4 Guo Qingfan 341; Wang Shumin 340; Fang Yong 249; Chen Guying 249

# dating: 8110

縣跂仁義

以慰天下之心,

而民乃始踶跂好知,

爭歸於利,

不可止也。

此亦聖人之過也。