莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_010-1a

** 10 胠篋第十

將為胠篋探囊發匱之盜而為守備,

則必攝緘縢,

固扃鐍,

此世俗之所謂知也。

# src: ZHUANG 10.1.2 Guo Qingfan 342; Wang Shumin 345; Fang Yong 258; Chen Guying 252

# dating: 8110

然而巨盜至,

則負匱揭篋

擔囊而趨,

唯恐緘縢扃鐍之不固也。

然則鄉之所謂知者,

不乃為大盜積者也?

KR5c0126_CHANT_010-2a

# src: ZHUANG 10.1.3 Guo Qingfan 343; Wang Shumin 345; Fang Yong 260; Chen Guying 253

# dating: 8110

故嘗試論之,

世俗所謂知者,

有不為大盜積者乎?

所謂聖者,

有不為大盜守者乎?

何以知其然邪?

# src: ZHUANG 10.1.4 Guo Qingfan 343; Wang Shumin 345; Fang Yong 260; Chen Guying 253

# dating: 8110

昔者齊國鄰邑相望,

雞狗之音相聞,

罔罟之所布,

耒耨之所刺,

方二千餘里。

闔四竟之內,

所以立宗廟社稷,

治邑屋州閭鄉曲者,

曷嘗不法聖人哉!

# src: ZHUANG 10.1.5 Guo Qingfan 343; Wang Shumin 345; Fang Yong 260; Chen Guying 253

# dating: 8110

然而田成子一旦殺齊君而盜其國。

所盜者豈獨其國邪?

并與其聖知之法而盜之。

故田成子有乎盜賊之名,

而身處堯舜之安;

小國不敢非,

大國不敢誅,

十二世有齊國。

則是不乃竊齊國,

并與其聖知之法

以守其盜賊之身乎?

KR5c0126_CHANT_010-3a

# src: ZHUANG 10.1.7 Guo Qingfan 346; Wang Shumin 349; Fang Yong 260; Chen Guying 255

# dating: 8110

嘗試論之,

世俗之所謂至知者,

有不為大盜積者乎?

所謂至聖者,

有不為大盜守者乎?

何以知其然邪?

昔者龍逢斬,

比干剖,

萇弘胣,

子胥靡,

故四子之賢

而身不免乎戮。

# src: ZHUANG 10.1.8 Guo Qingfan 346; Wang Shumin 349; Fang Yong 260; Chen Guying 255

# dating: 8110

故跖之徒問於跖曰:

「盜亦有道乎?」

跖曰:

「何適而无有道邪!」

# src: ZHUANG 10.1.9 Guo Qingfan 346; Wang Shumin 349; Fang Yong 260; Chen Guying 256

# dating: 8110

夫妄意室中之藏,

聖也;

入先,

勇也;

出後,

義也;

知可否,

知也;

分均,

仁也。

五者不備而能成大盜者,天下未之有也。

# src: ZHUANG 10.1.10 Guo Qingfan 346; Wang Shumin 349; Fang Yong 260; Chen Guying 256

# dating: 8110

由是觀之,

善人不得聖人之道

不立,

跖不得聖人之道

不行;

天下之善人少

而不善人多,

則聖人之利天下也少

而害天下也多。

# src: ZHUANG 10.1.11 Guo Qingfan 346; Wang Shumin 349; Fang Yong 260; Chen Guying 256

# dating: 8110

故曰,

脣竭則齒寒,

魯酒薄而邯鄲圍,

聖人生而大盜起。

掊擊聖人,

縱舍盜賊,

而天下始治矣。

# src: ZHUANG 10.1.12 Guo Qingfan 346; Wang Shumin 349; Fang Yong 260; Chen Guying 256

# dating: 8110

夫川竭而谷虛,

丘夷而淵實。

聖人已死,

則大盜不起,

天下平而无故矣。

# src: ZHUANG 10.1.13 Guo Qingfan 350; Wang Shumin 354; Fang Yong 260; Chen Guying 256

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_010-4a

聖人不死,

大盜不止。

雖重聖人而治天下,

則是重利盜跖也。

為之斗斛以量之,

則并與斗斛而竊之;

為之權衡以稱之,

則并與權衡而竊之;

# src: ZHUANG 10.1.14 Guo Qingfan 350; Wang Shumin 354; Fang Yong 261; Chen Guying 256

# dating: 8110

為之符璽以信之,

則并與符璽而竊之;

為之仁義以矯之,

則并與仁義而竊之。

何以知其然邪?

彼竊鉤者誅,

竊國者為諸侯,

諸侯之門而仁義存焉,

則是非竊仁義聖知邪?

# src: ZHUANG 10.1.15 Guo Qingfan 350; Wang Shumin 354; Fang Yong 261; Chen Guying 256

# dating: 8110

故逐於大盜,

揭諸侯,

竊仁義

并斗斛權衡符璽之利者,

雖有軒冕之賞

弗能勸,

斧鉞之威

弗能禁。

此重利盜跖而使不可禁者,

是乃聖人之過也。

# src: ZHUANG 10.1.16 Guo Qingfan 353; Wang Shumin 356; Fang Yong 261; Chen Guying 259

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_010-5a

故曰:

「魚不可脫於淵,

國之利器不可以示人。」

彼聖人者,

天下之利器也,

非所以明天下也。

故絕聖棄知,

大盜乃止;

擿玉毀珠,

小盜不起;

焚符破璽,

而民朴鄙;

掊斗折衡,

而民不爭;

# src: ZHUANG 10.1.17 Guo Qingfan 353; Wang Shumin 356; Fang Yong 261; Chen Guying 259

# dating: 8110

殫殘天下之聖法,

而民始可與論議。

擢亂六律,

鑠絕竽瑟,

塞瞽曠之耳,

而天下始人含其聰矣;

滅文章,

散五采,

膠離朱之目,

而天下始人含其明矣;

# src: ZHUANG 10.1.18 Guo Qingfan 353; Wang Shumin 356; Fang Yong 261; Chen Guying 259

# dating: 8110

毀絕鉤繩

而棄規矩,攦工倕之指,

而天下始人含其巧矣。

故曰:

「大巧若拙。」

# src: ZHUANG 10.1.19 Guo Qingfan 353; Wang Shumin 356; Fang Yong 261; Chen Guying 260

# dating: 8110

削曾史之行,

鉗楊墨之口,

攘棄仁義,

而天下之德始玄同矣。

彼人含其明,

則天下不鑠矣;

人含其聰,

則天下不累矣;

# src: ZHUANG 10.1.20 Guo Qingfan 353; Wang Shumin 356; Fang Yong 261; Chen Guying 260

# dating: 8110

人含其知,

則天下不惑矣;

人含其德,

則天下不僻矣。

彼曾、史、楊、墨、師曠、工倕、離朱

者,

皆外立其德

而以爚亂天下者也,

法之所无用也。

# src: ZHUANG 10.2.1 Guo Qingfan 357; Wang Shumin 360; Fang Yong 267; Chen Guying 262

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_010-6a

子獨不知至德之世乎?

昔者容成氏、大庭氏、伯皇氏、中央氏、栗陸氏、驪畜氏、軒轅氏、赫胥氏、尊盧氏、祝融氏、伏戲氏、神農氏,當是時也,

民結繩而用之,

# src: ZHUANG 10.2.2 Guo Qingfan 357; Wang Shumin 360; Fang Yong 267; Chen Guying 262

# dating: 8110

甘其食,

美其服,

樂其俗,

安其居,

鄰國相望,

雞狗之音相聞,

民至老死

而不相往來。

# src: ZHUANG 10.2.3 Guo Qingfan 357; Wang Shumin 360; Fang Yong 267; Chen Guying 262

# dating: 8110

若此之時,

則至治已。

今遂至使民延頸舉踵曰:

「某所有賢者。」

贏糧而趣之,

# src: ZHUANG 10.2.4 Guo Qingfan 357; Wang Shumin 360; Fang Yong 267; Chen Guying 262

# dating: 8110

則內棄其親

而外去其主之事,

足跡接乎諸侯之境,

車軌結乎千里之外。

則是上好知之過也。

# src: ZHUANG 10.2.5 Guo Qingfan 359; Wang Shumin 362; Fang Yong 267; Chen Guying 263

# dating: 8110

KR5c0126_CHANT_010-7a

上誠好知而无道,

則天下大亂矣。

何以知其然邪?

# src: ZHUANG 10.2.6 Guo Qingfan 359; Wang Shumin 362; Fang Yong 267; Chen Guying 263

# dating: 8110

夫弓弩畢弋機變之知多,

則鳥亂於上矣;

鉤餌網罟罾笱之知多,

則魚亂於水矣;

削格羅落罝罘之知多,

則獸亂於澤矣;

知詐漸毒頡滑

堅白解垢

同異之變多,

則俗惑於辯矣。

# src: ZHUANG 10.2.7 Guo Qingfan 359; Wang Shumin 362; Fang Yong 267; Chen Guying 263

# dating: 8110

故天下每每大亂,

罪在於好知。

故天下皆知求其所不知

而莫知求其所已知者,

皆知非其所不善

而莫知非其所已善者,

是以大亂。

故上悖日月之明,

下爍山川之精,

中墮四時之施;

# src: ZHUANG 10.2.8 Guo Qingfan 359; Wang Shumin 362; Fang Yong 268; Chen Guying 263

# dating: 8110

惴耎之蟲,

肖翹之物,

莫不失其性。

甚矣夫好知之亂天下也!

# src: ZHUANG 10.2.9 Guo Qingfan 359; Wang Shumin 362; Fang Yong 268; Chen Guying 263

# dating: 8110

自三代以下者是已,

舍夫種種之民,而悅夫役役之佞,

釋夫恬淡无為而悅夫啍啍之意,

啍啍已亂天下矣!