莊子
莊子
** 18 至樂第十八
天下有至樂无有哉?
有可以活身者无有哉?
今奚為奚據?
奚避奚處?
奚就奚去?
奚樂奚惡?
# src: ZHUANG 18.1.2 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
夫天下之所尊者,
富貴壽善也;
所樂者,
身安厚味美服好色音聲也;
所下者,
貧賤夭惡也;
所苦者,
身不得安逸,
口不得厚味,
形不得美服,
目不得好色,
耳不得音聲;
# src: ZHUANG 18.1.3 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
若不得者,
則大憂以懼。
其為形也亦愚哉!
# src: ZHUANG 18.1.4 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
夫富者,
苦身疾作,
多積財而不得盡用,
其為形也亦外矣。
夫貴者,
夜以繼日,
思慮善否,
其為形也亦䟽矣。
人之生也,
與憂俱生,
壽者惽惽,
久憂不死,
何之苦也!
其為形也亦遠矣。
# src: ZHUANG 18.1.5 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
列士為天下見善矣,
未足以活身。
吾未知善之誠善邪,誠不善邪?
# src: ZHUANG 18.1.6 Guo Qingfan 610; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
若以為善矣,
不足活身;
以為不善矣,
足以活人。
故曰:
「忠諫不聽,
蹲循勿爭。」
故夫子胥爭之以殘其形,
不爭,
名亦不成。
誠有善无有哉?
# src: ZHUANG 18.1.7 Guo Qingfan 611; Wang Shumin 642; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
今俗之所為與其所樂,
吾又未知樂之果樂邪,
果不樂邪?
吾觀夫俗之所樂,
舉群趣者,
誙誙然如將不得已,
而皆曰樂者,
吾未之樂也,
亦未之不樂也。
# src: ZHUANG 18.1.8
# dating: 8110
果有樂无有哉?
吾以无為誠樂矣,
又俗之所大苦也。
故曰:
「至樂无樂,
至譽无譽。」
# src: ZHUANG 18.1.9 Guo Qingfan 612; Wang Shumin 642; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
天下是非果未可定也。
雖然,
无為可以定是非。
至樂活身,
唯无為幾存。
請嘗試言之。
天无為以之清,
地无為以之寧,
故兩无為相合,
萬物皆化生。
# src: ZHUANG 18.1.10 Guo Qingfan 612; Wang Shumin 642; Fang Yong 464; Chen Guying 446
# dating: 8110
芒乎芴乎,
而无從出乎!
芴乎芒乎,
而无有象乎!
萬物職職,
皆從无為殖。
故曰:
天地无為也,
而无不為也,
人也孰能得无為哉!
# src: ZHUANG 18.2.1 Guo Qingfan 614; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450
# dating: 8110
莊子妻死,
惠子弔之,
莊子則方箕踞鼓盆而歌。
# src: ZHUANG 18.2.2 Guo Qingfan 614; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450
# dating: 8110
惠子曰:「與人居,長子老身,
死不哭亦足矣,
又鼓盆而歌,
不亦甚乎!」
# src: ZHUANG 18.2.3 Guo Qingfan 614; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450
# dating: 8110
莊子曰:
「不然。
是其始死也,
我獨何能无概然!
察其始而本无生,
非徒无生也
而本无形,
非徒无形也
而本无氣。
# src: ZHUANG 18.2.4 Guo Qingfan 615; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450
# dating: 8110
雜乎芒芴之間,
變而有氣,
氣變而有形,
形變而有生,
今又變而之死,
是相與為春秋冬夏四時行也。
人且偃然寢於巨室,
而我噭噭然隨而哭之,
自以為不通乎命,
故止也。」
# src: ZHUANG 18.3.1 Guo Qingfan 615; Wang Shumin 647; Fang Yong 469; Chen Guying 452
# dating: 8110
支離叔與滑介叔觀於冥伯之丘,
崑崙之虛,
黃帝之所休。
俄而柳生其左肘,
其意蹶蹶然惡之。
# src: ZHUANG 18.3.2 Guo Qingfan 616; Wang Shumin 647; Fang Yong 469; Chen Guying 452
# dating: 8110
支離叔曰:「子惡之乎?」
滑介叔曰:「亡,予何惡!
生者,假借也;
假之而生生者,
塵垢也。
死生為晝夜。
且吾與子觀化
而化及我,
我又何惡焉!」
# src: ZHUANG 18.4.1 Guo Qingfan 617; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 453
# dating: 8110
莊子之楚,
見空髑髏,
髐然有形,
撽以馬捶,
因而問之,
曰:
「夫子貪生失理,
而為此乎?
將子有亡國之事,
斧鉞之誅,
而為此乎?
# src: ZHUANG 18.4.2 Guo Qingfan 617; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454
# dating: 8110
將子有不善之行,
愧遺父母妻子之醜,
而為此乎?
將子有凍餒之患,
而為此乎?
將子之春秋
故及此乎?」
# src: ZHUANG 18.4.3 Guo Qingfan 618; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454
# dating: 8110
於是語卒,
援髑髏,
枕而臥。
夜半,
髑髏見夢曰:
「子之談者似辯士,
諸子所言,
皆生人之累也,
死則无此矣。
子欲聞死之說乎?」
# src: ZHUANG 18.4.4 Guo Qingfan 618; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454
# dating: 8110
莊子曰:「然。」
# src: ZHUANG 18.4.5 Guo Qingfan 619; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454
# dating: 8110
髑髏曰:
「死,
无君於上,
无臣於下;
亦无四時之事,
從然以天地為春秋,
雖南面王樂,
不能過也。」
# src: ZHUANG 18.4.6 Guo Qingfan 619; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454
# dating: 8110
莊子不信,
曰:
「吾使司命
復生子形,
為子骨肉肌膚,
反子父母妻子閭里知識,
子欲之乎?」
# src: ZHUANG 18.4.7 Guo Qingfan 619; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454
# dating: 8110
髑髏深矉蹙頞曰:
「吾安能棄南面王樂,
而復為人間之勞乎!」
# src: ZHUANG 18.5.1 Guo Qingfan 620; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
顏淵東之齊,
孔子有憂色。
子貢下席而問曰:
「小子敢問,
回東之齊,夫子有憂色,何邪?」
# src: ZHUANG 18.5.2 Guo Qingfan 620; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
孔子曰:「善哉女問!
昔者管子有言,
丘甚善之,
曰:
『褚小者不可以懷大,
綆短者不可以汲深。』
夫若是者,
以為命有所成,
而形有所適也,
# src: ZHUANG 18.5.3 Guo Qingfan 620; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
夫不可損益。
吾恐回與齊侯
言堯舜黃帝之道,
而重以燧人
神農之言。
彼將內求於己
而不得,
不得則惑,
人惑則死。
# src: ZHUANG 18.5.4 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
且女獨不聞邪?
昔者海鳥止於魯郊,
魯侯御而觴之于廟,
奏《九韶》以為樂,
具太牢以為膳。
鳥乃眩視憂悲,
不敢食一臠,
不敢飲一杯,
三日而死。
# src: ZHUANG 18.5.5 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
此以己養養鳥也,
非以鳥養養鳥也。
夫以鳥養養鳥者,
宜栖之深林,
遊之壇陸,
浮之江湖,
食之鰌䱔,
隨行列而止,
委蛇而處。
彼唯人言之惡聞,
奚以夫譊譊為乎!
# src: ZHUANG 18.5.6 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
《咸池》、《九韶》之樂,
張之洞庭之野,
鳥聞之而飛,
獸聞之而走,
魚聞之而下入,
人卒聞之,
相與還而觀之。
魚處水而生,
人處水而死,
# src: ZHUANG 18.5.7 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456
# dating: 8110
彼必相與異
其好惡,故異也。
故先聖不一其能,
不同其事。
名止於實,
義設於適,
是之謂條達而福持。」
# src: ZHUANG 18.6.1 Guo Qingfan 623; Wang Shumin 652; Fang Yong 476; Chen Guying 459
# dating: 8110
列子行
食於道從,
見百歲髑髏,
攓蓬而指之曰:
「唯予與女知而未嘗死,
未嘗生也。
若果養乎?
予果歡乎?」
# src: ZHUANG 18.7.1 Guo Qingfan 624; Wang Shumin 657; Fang Yong 476; Chen Guying 460
# dating: 8110
種有幾?
得水則為㡭,
得水土之際則為鼃蠙之衣,
生於陵屯則為陵舄,
陵舄得鬱棲則為烏足,
烏足之根為蠐螬,
其葉為胡蝶。
胡蝶胥也化而為蟲,
生於竈下,
其狀若脫,
其名為鴝掇。
# src: ZHUANG 18.7.2 Guo Qingfan 625; Wang Shumin 657; Fang Yong 476; Chen Guying 460
# dating: 8110
鴝掇千日為鳥,
其名為乾餘骨。
乾餘骨之沫為斯彌,
斯彌為食醯。
頤輅生乎食醯,
黃軦生乎九猷,
瞀芮生乎腐蠸。
羊奚比乎不筍,
久竹生青寧;
# src: ZHUANG 18.7.3 Guo Qingfan 625; Wang Shumin 657; Fang Yong 476; Chen Guying 460
# dating: 8110
青寧生程,
程生馬,
馬生人,
人又反入於機。
萬物皆出於機,
皆入於機。