莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_018-1a

** 18 至樂第十八

天下有至樂无有哉?

有可以活身者无有哉?

今奚為奚據?

奚避奚處?

奚就奚去?

奚樂奚惡?

# src: ZHUANG 18.1.2 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

夫天下之所尊者,

富貴壽善也;

所樂者,

身安厚味美服好色音聲也;

所下者,

貧賤夭惡也;

所苦者,

身不得安逸,

口不得厚味,

形不得美服,

目不得好色,

耳不得音聲;

# src: ZHUANG 18.1.3 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

若不得者,

則大憂以懼。

其為形也亦愚哉!

KR5c0126_CHANT_018-2a

# src: ZHUANG 18.1.4 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

夫富者,

苦身疾作,

多積財而不得盡用,

其為形也亦外矣。

夫貴者,

夜以繼日,

思慮善否,

其為形也亦䟽矣。

人之生也,

與憂俱生,

壽者惽惽,

久憂不死,

何之苦也!

其為形也亦遠矣。

# src: ZHUANG 18.1.5 Guo Qingfan 609; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

列士為天下見善矣,

未足以活身。

吾未知善之誠善邪,誠不善邪?

# src: ZHUANG 18.1.6 Guo Qingfan 610; Wang Shumin 639; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

若以為善矣,

不足活身;

以為不善矣,

足以活人。

故曰:

「忠諫不聽,

蹲循勿爭。」

故夫子胥爭之以殘其形,

不爭,

名亦不成。

誠有善无有哉?

KR5c0126_CHANT_018-3a

# src: ZHUANG 18.1.7 Guo Qingfan 611; Wang Shumin 642; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

今俗之所為與其所樂,

吾又未知樂之果樂邪,

果不樂邪?

吾觀夫俗之所樂,

舉群趣者,

誙誙然如將不得已,

而皆曰樂者,

吾未之樂也,

亦未之不樂也。

# src: ZHUANG 18.1.8

# dating: 8110

果有樂无有哉?

吾以无為誠樂矣,

又俗之所大苦也。

故曰:

「至樂无樂,

至譽无譽。」

KR5c0126_CHANT_018-4a

# src: ZHUANG 18.1.9 Guo Qingfan 612; Wang Shumin 642; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

天下是非果未可定也。

雖然,

无為可以定是非。

至樂活身,

唯无為幾存。

請嘗試言之。

天无為以之清,

地无為以之寧,

故兩无為相合,

萬物皆化生。

# src: ZHUANG 18.1.10 Guo Qingfan 612; Wang Shumin 642; Fang Yong 464; Chen Guying 446

# dating: 8110

芒乎芴乎,

而无從出乎!

芴乎芒乎,

而无有象乎!

萬物職職,

皆從无為殖。

故曰:

天地无為也,

而无不為也,

人也孰能得无為哉!

KR5c0126_CHANT_018-5a

# src: ZHUANG 18.2.1 Guo Qingfan 614; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450

# dating: 8110

莊子妻死,

惠子弔之,

莊子則方箕踞鼓盆而歌。

# src: ZHUANG 18.2.2 Guo Qingfan 614; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450

# dating: 8110

惠子曰:「與人居,長子老身,

死不哭亦足矣,

又鼓盆而歌,

不亦甚乎!」

# src: ZHUANG 18.2.3 Guo Qingfan 614; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450

# dating: 8110

莊子曰:

「不然。

是其始死也,

我獨何能无概然!

察其始而本无生,

非徒无生也

而本无形,

非徒无形也

而本无氣。

# src: ZHUANG 18.2.4 Guo Qingfan 615; Wang Shumin 645; Fang Yong 468; Chen Guying 450

# dating: 8110

雜乎芒芴之間,

變而有氣,

氣變而有形,

形變而有生,

今又變而之死,

是相與為春秋冬夏四時行也。

人且偃然寢於巨室,

而我噭噭然隨而哭之,

自以為不通乎命,

故止也。」

KR5c0126_CHANT_018-6a

# src: ZHUANG 18.3.1 Guo Qingfan 615; Wang Shumin 647; Fang Yong 469; Chen Guying 452

# dating: 8110

支離叔與滑介叔觀於冥伯之丘,

崑崙之虛,

黃帝之所休。

俄而柳生其左肘,

其意蹶蹶然惡之。

# src: ZHUANG 18.3.2 Guo Qingfan 616; Wang Shumin 647; Fang Yong 469; Chen Guying 452

# dating: 8110

支離叔曰:「子惡之乎?」

滑介叔曰:「亡,予何惡!

生者,假借也;

假之而生生者,

塵垢也。

死生為晝夜。

且吾與子觀化

而化及我,

我又何惡焉!」

KR5c0126_CHANT_018-7a

# src: ZHUANG 18.4.1 Guo Qingfan 617; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 453

# dating: 8110

莊子之楚,

見空髑髏,

髐然有形,

撽以馬捶,

因而問之,

曰:

「夫子貪生失理,

而為此乎?

將子有亡國之事,

斧鉞之誅,

而為此乎?

# src: ZHUANG 18.4.2 Guo Qingfan 617; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454

# dating: 8110

將子有不善之行,

愧遺父母妻子之醜,

而為此乎?

將子有凍餒之患,

而為此乎?

將子之春秋

故及此乎?」

# src: ZHUANG 18.4.3 Guo Qingfan 618; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454

# dating: 8110

於是語卒,

援髑髏,

枕而臥。

夜半,

髑髏見夢曰:

「子之談者似辯士,

諸子所言,

皆生人之累也,

死則无此矣。

子欲聞死之說乎?」

# src: ZHUANG 18.4.4 Guo Qingfan 618; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454

# dating: 8110

莊子曰:「然。」

# src: ZHUANG 18.4.5 Guo Qingfan 619; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454

# dating: 8110

髑髏曰:

「死,

无君於上,

无臣於下;

亦无四時之事,

從然以天地為春秋,

雖南面王樂,

不能過也。」

# src: ZHUANG 18.4.6 Guo Qingfan 619; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454

# dating: 8110

莊子不信,

曰:

「吾使司命

復生子形,

為子骨肉肌膚,

反子父母妻子閭里知識,

子欲之乎?」

# src: ZHUANG 18.4.7 Guo Qingfan 619; Wang Shumin 649; Fang Yong 471; Chen Guying 454

# dating: 8110

髑髏深矉蹙頞曰:

「吾安能棄南面王樂,

而復為人間之勞乎!」

KR5c0126_CHANT_018-8a

# src: ZHUANG 18.5.1 Guo Qingfan 620; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

顏淵東之齊,

孔子有憂色。

子貢下席而問曰:

「小子敢問,

回東之齊,夫子有憂色,何邪?」

KR5c0126_CHANT_018-9a

# src: ZHUANG 18.5.2 Guo Qingfan 620; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

孔子曰:「善哉女問!

昔者管子有言,

丘甚善之,

曰:

『褚小者不可以懷大,

綆短者不可以汲深。』

夫若是者,

以為命有所成,

而形有所適也,

# src: ZHUANG 18.5.3 Guo Qingfan 620; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

夫不可損益。

吾恐回與齊侯

言堯舜黃帝之道,

而重以燧人

神農之言。

彼將內求於己

而不得,

不得則惑,

人惑則死。

# src: ZHUANG 18.5.4 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

且女獨不聞邪?

昔者海鳥止於魯郊,

魯侯御而觴之于廟,

奏《九韶》以為樂,

具太牢以為膳。

鳥乃眩視憂悲,

不敢食一臠,

不敢飲一杯,

三日而死。

# src: ZHUANG 18.5.5 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

此以己養養鳥也,

非以鳥養養鳥也。

夫以鳥養養鳥者,

宜栖之深林,

遊之壇陸,

浮之江湖,

食之鰌䱔,

隨行列而止,

委蛇而處。

彼唯人言之惡聞,

奚以夫譊譊為乎!

# src: ZHUANG 18.5.6 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

《咸池》、《九韶》之樂,

張之洞庭之野,

鳥聞之而飛,

獸聞之而走,

魚聞之而下入,

人卒聞之,

相與還而觀之。

魚處水而生,

人處水而死,

# src: ZHUANG 18.5.7 Guo Qingfan 621; Wang Shumin 652; Fang Yong 473; Chen Guying 456

# dating: 8110

彼必相與異

其好惡,故異也。

故先聖不一其能,

不同其事。

名止於實,

義設於適,

是之謂條達而福持。」

KR5c0126_CHANT_018-10a

# src: ZHUANG 18.6.1 Guo Qingfan 623; Wang Shumin 652; Fang Yong 476; Chen Guying 459

# dating: 8110

列子行

食於道從,

見百歲髑髏,

攓蓬而指之曰:

「唯予與女知而未嘗死,

未嘗生也。

若果養乎?

予果歡乎?」

# src: ZHUANG 18.7.1 Guo Qingfan 624; Wang Shumin 657; Fang Yong 476; Chen Guying 460

# dating: 8110

種有幾?

得水則為㡭,

得水土之際則為鼃蠙之衣,

生於陵屯則為陵舄,

陵舄得鬱棲則為烏足,

烏足之根為蠐螬,

其葉為胡蝶。

胡蝶胥也化而為蟲,

生於竈下,

其狀若脫,

其名為鴝掇。

# src: ZHUANG 18.7.2 Guo Qingfan 625; Wang Shumin 657; Fang Yong 476; Chen Guying 460

# dating: 8110

鴝掇千日為鳥,

其名為乾餘骨。

乾餘骨之沫為斯彌,

斯彌為食醯。

頤輅生乎食醯,

黃軦生乎九猷,

瞀芮生乎腐蠸。

羊奚比乎不筍,

久竹生青寧;

# src: ZHUANG 18.7.3 Guo Qingfan 625; Wang Shumin 657; Fang Yong 476; Chen Guying 460

# dating: 8110

青寧生程,

程生馬,

馬生人,

人又反入於機。

萬物皆出於機,

皆入於機。