莊子

莊子

KR5c0126_CHANT_020-1a

** 20 山木第二十

莊子行於山中,

見大木,

枝葉盛茂,

伐木者止其旁

而不取也。

問其故,

曰:

「无所可用。」

莊子曰:

「此木以不材

得終其天年。」

# src: ZHUANG 20.1.2 Guo Qingfan 667; Wang Shumin 719; Fang Yong 519; Chen Guying 498

# dating: 8110

夫子出於山,

舍於故人之家。

故人喜,

命豎子殺鴈而烹之。

豎子請曰:

「其一能鳴,

其一不能鳴,

請奚殺?」

主人曰:「殺不能鳴者。」

# src: ZHUANG 20.1.3 Guo Qingfan 668; Wang Shumin 719; Fang Yong 519; Chen Guying 498

# dating: 8110

明日,

弟子問於莊子曰:

「昨日山中之木,

以不材得終其天年;

今主人之鴈,

以不材死;

先生將何處?」

KR5c0126_CHANT_020-2a

# src: ZHUANG 20.1.4 Guo Qingfan 668; Wang Shumin 719; Fang Yong 519; Chen Guying 498

# dating: 8110

莊子笑曰:

「周將處夫材與不材之閒。

材與不材之閒,

似之而非也,

故未免乎累。

若夫乘道德而浮遊則不然。

无譽无訾,

一龍一蛇,

與時俱化,

而无肯專為;

# src: ZHUANG 20.1.5 Guo Qingfan 668; Wang Shumin 719; Fang Yong 519; Chen Guying 498

# dating: 8110

一上一下,

以和為量,

浮遊乎萬物之祖;

物物而不物於物,

則胡可得而累邪!

此神農黃帝之法則也。

# src: ZHUANG 20.1.6 Guo Qingfan 668; Wang Shumin 719; Fang Yong 519; Chen Guying 498

# dating: 8110

若夫萬物之情,

人倫之傳,則不然。

合則離,

成則毀;

廉則挫,

尊則議,

# src: ZHUANG 20.1.7 Guo Qingfan 668; Wang Shumin 719; Fang Yong 519; Chen Guying 498

# dating: 8110

有為則虧,

賢則謀,

不肖則欺,

胡可得而必乎哉!

悲夫!

弟子志之,

其唯道德之鄉乎!」

KR5c0126_CHANT_020-3a

# src: ZHUANG 20.2.1 Guo Qingfan 670; Wang Shumin 726; Fang Yong 522; Chen Guying 501

# dating: 8110

巿南宜僚見魯侯,

魯侯有憂色。

巿南子曰:

「君有憂色,何也?」

# src: ZHUANG 20.2.2 Guo Qingfan 671; Wang Shumin 726; Fang Yong 522; Chen Guying 501

# dating: 8110

魯侯曰:

「吾學先王之道,

脩先君之業;

吾敬鬼尊賢,

親而行之,

无須臾離居;

然不免於患,

吾是以憂。」

KR5c0126_CHANT_020-4a

# src: ZHUANG 20.2.3 Guo Qingfan 671; Wang Shumin 726; Fang Yong 522; Chen Guying 501

# dating: 8110

巿南子曰:

「君之除患之術淺矣!

夫豐狐文豹,

棲於山林,

伏於巖穴,

靜也;

夜行晝居,

戒也;

# src: ZHUANG 20.2.4 Guo Qingfan 671; Wang Shumin 726; Fang Yong 522; Chen Guying 502

# dating: 8110

雖飢渴隱約,

猶且胥䟽於江湖之上

而求食焉,

定也;

然且不免於罔羅機辟之患。

是何罪之有哉?

其皮為之災也。

今魯國獨非君之皮邪?

吾願君刳形去皮,

洒心去欲,

而遊於无人之野。

# src: ZHUANG 20.2.5 Guo Qingfan 671; Wang Shumin 726; Fang Yong 522; Chen Guying 502

# dating: 8110

南越有邑焉,

名為建德之國。

其民愚而朴,

少私而寡欲;

知作而不知藏,

與而不求其報;

不知義之所適,

不知禮之所將;

# src: ZHUANG 20.2.6 Guo Qingfan 671; Wang Shumin 726; Fang Yong 522; Chen Guying 502

# dating: 8110

猖狂妄行,

乃蹈乎大方;

其生可樂,

其死可葬。

吾願君去國捐俗,

與道相輔而行。」

KR5c0126_CHANT_020-5a

# src: ZHUANG 20.2.7 Guo Qingfan 674; Wang Shumin 730; Fang Yong 523; Chen Guying 502

# dating: 8110

君曰:

「彼其道遠而險,

又有江山,

我无舟車,

奈何?」

# src: ZHUANG 20.2.8 Guo Qingfan 674; Wang Shumin 730; Fang Yong 523; Chen Guying 502

# dating: 8110

巿南子曰:

「君无形倨,

无留居,

以為君車。」

君曰:

「彼其道幽遠而无人,

吾誰與為鄰?

吾无糧,

我无食,

安得而至焉?」

KR5c0126_CHANT_020-6a

# src: ZHUANG 20.2.9 Guo Qingfan 674; Wang Shumin 730; Fang Yong 523; Chen Guying 502

# dating: 8110

巿南子曰:

「少君之費,

寡君之欲,

雖无糧而乃足。

君其涉於江而浮於海,

望之而不見其崖,

愈往而不知其所窮。

送君者皆自崖而反,

君自此遠矣!

# src: ZHUANG 20.2.10 Guo Qingfan 674; Wang Shumin 730; Fang Yong 523; Chen Guying 502

# dating: 8110

故有人者累,

見有於人者憂。

故堯非有人,

非見有於人也。

吾願去君之累,

除君之憂,

而獨與道遊於大莫之國。

# src: ZHUANG 20.2.11 Guo Qingfan 675; Wang Shumin 730; Fang Yong 523; Chen Guying 502

# dating: 8110

方舟而濟於河,

有虛船來觸舟,

雖有惼心之人

不怒;

# src: ZHUANG 20.2.12 Guo Qingfan 675; Wang Shumin 730; Fang Yong 523; Chen Guying 502

# dating: 8110

有一人在其上,

則呼張歙之;

一呼而不聞,

再呼而不聞,

於是三呼邪,

則必以惡聲隨之。

向也不怒

而今也怒,

向也虛而今也實。

人能虛己以遊世,

其孰能害之!」

KR5c0126_CHANT_020-7a

# src: ZHUANG 20.3.1 Guo Qingfan 676; Wang Shumin 733; Fang Yong 528; Chen Guying 506

# dating: 8110

北宮奢為衛靈公賦斂

以為鍾,

為壇乎郭門之外,

三月

而成上下之縣。

# src: ZHUANG 20.3.2 Guo Qingfan 676; Wang Shumin 733; Fang Yong 528; Chen Guying 506

# dating: 8110

王子慶忌見而問焉,

曰:

「子何術之設?」

# src: ZHUANG 20.3.3 Guo Qingfan 676; Wang Shumin 734; Fang Yong 528; Chen Guying 506

# dating: 8110

奢曰:

「一之閒,

无敢設也。

奢聞之,

『既彫既琢,

復歸於朴。』

侗乎其无識,

儻乎其怠疑;

# src: ZHUANG 20.3.4 Guo Qingfan 676; Wang Shumin 734; Fang Yong 528; Chen Guying 506

# dating: 8110

萃乎芒乎,

其送往

而迎來;

來者勿禁,

往者勿止;

從其彊梁,

隨其曲傅,

因其自窮,

故朝夕賦斂

而豪毛不挫,

而況有大塗者乎!」

KR5c0126_CHANT_020-8a

# src: ZHUANG 20.4.1 Guo Qingfan 679; Wang Shumin 737; Fang Yong 530; Chen Guying 508

# dating: 8110

孔子圍於陳蔡之閒,

七日不火食。

# src: ZHUANG 20.4.2 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 530; Chen Guying 508

# dating: 8110

太公任往弔之曰:

「子幾死乎?」

曰:

「然。」

# src: ZHUANG 20.4.3 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 530; Chen Guying 508

# dating: 8110

「子惡死乎?」

曰:

「然。」

# src: ZHUANG 20.4.4 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 531; Chen Guying 509

# dating: 8110

任曰:

「予嘗言不死之道。

東海有鳥焉,

其名曰意怠。

其為鳥也,翂翂翐翐,

而似无能;

引援而飛,

迫脅而棲;

# src: ZHUANG 20.4.5 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 531; Chen Guying 509

# dating: 8110

進不敢為前,

退不敢為後;

食不敢先嘗,

必取其緒。

是故其行列不斥,

而外人卒不得害,

是以免於患。

直木先伐,

甘井先竭。

# src: ZHUANG 20.4.6 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 531; Chen Guying 509

# dating: 8110

子其意者飾知以驚愚,

脩身以明汙,

昭昭乎如揭日月而行,

故不免也。

昔吾聞之大成之人曰:

# src: ZHUANG 20.4.7 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 531; Chen Guying 509

# dating: 8110

『自伐者无功,

功成者墮,

名成者虧。』

孰能去功與名

而還與眾人!

道流而不明,居

得行而不名處;

純純常常,

乃比於狂;

削迹捐勢,

不為功名;

# src: ZHUANG 20.4.8 Guo Qingfan 680; Wang Shumin 737; Fang Yong 531; Chen Guying 509

# dating: 8110

是故无責於人,

人亦无責焉。

至人不聞,

子何喜哉?」

# src: ZHUANG 20.4.9 Guo Qingfan 6i3; Wang Shumin 737; Fang Yong 531; Chen Guying 509

# dating: 8110

孔子曰:「善哉!」

辭其交遊,

去其弟子,

逃於大澤;

衣裘褐,

食杼栗;

入獸不亂群,

入鳥不亂行。

鳥獸不惡,

而況人乎!

KR5c0126_CHANT_020-9a

# src: ZHUANG 20.5.1 Guo Qingfan 6i4; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

孔子問子桑雩曰:

「吾再逐於魯,

伐樹於宋,

削迹於衛,

窮於商周,

圍於陳蔡之閒。

吾犯此數患,

親交益䟽,

徒友益散,

何與?」

KR5c0126_CHANT_020-10a

# src: ZHUANG 20.5.2 Guo Qingfan 685; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

子桑雩曰:

「子獨不聞

假人之亡與?

林回棄千金之璧,

負赤子而趨。

或曰:

『為其布與?

赤子之布寡矣;

為其累與?

赤子之累多矣;

棄千金之璧,

負赤子而趨,何也?』

# src: ZHUANG 20.5.3 Guo Qingfan 685; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

林回曰:

『彼以利合,

此以天屬也。』

夫以利合者,

迫窮禍患害

相棄也;

以天屬者,

迫窮禍患害相收也。

夫相收之與相棄亦遠矣。

# src: ZHUANG 20.5.4 Guo Qingfan 685; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

且君子之交淡若水,

小人之交甘若醴;

君子淡以親,

小人甘以絕。

彼无故以合者,

則无故以離。」

KR5c0126_CHANT_020-11a

# src: ZHUANG 20.5.5 Guo Qingfan 686; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

孔子曰:

「敬聞命矣!」

徐行翔佯而歸,

絕學捐書,

弟子无挹於前,

其愛益加進。

# src: ZHUANG 20.5.6 Guo Qingfan 686; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

異日,

桑雩又曰:

「舜之將死,

真泠禹曰:

『汝戒之哉!

形莫若緣,

情莫若率。

# src: ZHUANG 20.5.7 Guo Qingfan 686; Wang Shumin 743; Fang Yong 534; Chen Guying 512

# dating: 8110

緣則不離,

率則不勞;

不離不勞,

則不求文

以待形;

不求文

以待形,

固不待物。』」

KR5c0126_CHANT_020-12a

# src: ZHUANG 20.6.1 Guo Qingfan 687; Wang Shumin 748; Fang Yong 537; Chen Guying 515

# dating: 8110

莊子衣大布而補之,

正緳係履

而過魏王。

魏王曰:「何先生之憊邪?」

# src: ZHUANG 20.6.2 Guo Qingfan 688; Wang Shumin 748; Fang Yong 537; Chen Guying 515

# dating: 8110

莊子曰:

「貧也,

非憊也。

士有道德

不能行,

憊也;

衣弊履穿,

貧也,

非憊也;

此所謂非遭時也。

# src: ZHUANG 20.6.3 Guo Qingfan 688; Wang Shumin 748; Fang Yong 537; Chen Guying 515

# dating: 8110

王獨不見夫騰猿乎?

其得柟梓豫章也,

攬蔓其枝而王長其閒,

雖羿、蓬蒙不能睥睨也。

# src: ZHUANG 20.6.4 Guo Qingfan 688; Wang Shumin 748; Fang Yong 537; Chen Guying 516

# dating: 8110

及其得柘棘枳枸之閒也,

危行側視,

振動悼慄,

此筋骨非有加急

而不柔也,

處勢不便,

未足以逞其能也。

# src: ZHUANG 20.6.5 Guo Qingfan 688; Wang Shumin 748; Fang Yong 537; Chen Guying 516

# dating: 8110

今處昏上亂相之閒,

而欲无憊,

奚可得邪?

此比干之見剖心徵也夫!」

KR5c0126_CHANT_020-13a

# src: ZHUANG 20.7.1 Guo Qingfan 690; Wang Shumin 752; Fang Yong 539; Chen Guying 517

# dating: 8110

孔子窮於陳蔡之閒,

七日不火食,

左據槁木,

右擊槁枝,

而歌焱氏之風,

有其具而无其數,

有其聲而无宮角,

木聲與人聲,

犁然有當於人之心。

# src: ZHUANG 20.7.2 Guo Qingfan 690; Wang Shumin 752; Fang Yong 539; Chen Guying 518

# dating: 8110

顏回端拱

還目而窺之。

仲尼恐其廣己而造大也,

愛己而造哀也,

曰:

「回,

无受天損易,

无受人益難。

无始而非卒也,

人與天一也。

夫今之歌者其誰乎?」

KR5c0126_CHANT_020-14a

# src: ZHUANG 20.7.3 Guo Qingfan 691; Wang Shumin 752; Fang Yong 539; Chen Guying 518

# dating: 8110

回曰:

「敢問

无受天損易。」

# src: ZHUANG 20.7.4 Guo Qingfan 691; Wang Shumin 752; Fang Yong 539; Chen Guying 518

# dating: 8110

仲尼曰:

「飢渴寒暑,

窮桎不行,

天地之行也,

運物之泄也,

言與之偕逝之謂也。

為人臣者,

不敢去之。

執臣之道而猶若是,

而況乎所以待天乎!」

KR5c0126_CHANT_020-15a

# src: ZHUANG 20.7.5 Guo Qingfan 692; Wang Shumin 755; Fang Yong 539; Chen Guying 518

# dating: 8110

「何謂

无受人益難?」

# src: ZHUANG 20.7.6 Guo Qingfan 692; Wang Shumin 755; Fang Yong 539; Chen Guying 518

# dating: 8110

仲尼曰:

「始用四達,

爵祿並至而不窮,

物之所利,

乃非己也,

吾命有在外者也。

君子不為盜,

賢人不為竊。

吾若取之,何哉!

# src: ZHUANG 20.7.7 Guo Qingfan 692; Wang Shumin 755; Fang Yong 540; Chen Guying 518

# dating: 8110

故曰:

鳥莫知於鷾鴯,

目之所不宜處,

不給視,

雖落其實,

棄之而走。

其畏人也,

而襲諸人閒,

社稷存焉爾。」

KR5c0126_CHANT_020-16a

# src: ZHUANG 20.7.8 Guo Qingfan 692; Wang Shumin 755; Fang Yong 540; Chen Guying 518

# dating: 8110

「何謂

无始而非卒?」

# src: ZHUANG 20.7.9 Guo Qingfan 694; Wang Shumin 755; Fang Yong 540; Chen Guying 518

# dating: 8110

仲尼曰:

「化其萬物

而不知其禪之者,

焉知其所終?

焉知其所始?

正而待之而已耳。」

# src: ZHUANG 20.7.9 Guo Qingfan 694; Wang Shumin 755; Fang Yong 540; Chen Guying 518

# dating: 8110

「何謂人與天一邪?」

# src: ZHUANG 20.7.10 Guo Qingfan 694; Wang Shumin 755; Fang Yong 540; Chen Guying 518

# dating: 8110

仲尼曰:

「有人,天也;

有天,亦天也。

人之不能有天,

性也,

聖人晏然體逝

而終矣!」

KR5c0126_CHANT_020-17a

# src: ZHUANG 20.8.1 Guo Qingfan 695; Wang Shumin 758; Fang Yong 543; Chen Guying 522

# dating: 8110

莊周遊乎雕陵之樊,

覩一異鵲自南方來者,

翼廣七尺,

目大運寸,

感周之顙

而集於栗林。

# src: ZHUANG 20.8.2 Guo Qingfan 695; Wang Shumin 758; Fang Yong 544; Chen Guying 523

# dating: 8110

莊周曰:「此何鳥哉,

翼殷不逝,

目大不覩?」

蹇裳躩步,

執彈而留之。

覩一蟬,

方得美蔭

而忘其身;

# src: ZHUANG 20.8.3 Guo Qingfan 695; Wang Shumin 758; Fang Yong 544; Chen Guying 523

# dating: 8110

螳蜋執翳而搏之,

見得而忘其形;

異鵲從而利之,

見利而忘其真。

# src: ZHUANG 20.8.4 Guo Qingfan 695; Wang Shumin 758; Fang Yong 544; Chen Guying 523

# dating: 8110

莊周怵然曰:

「噫!

物固相累,

二類相召也!」

捐彈而反走,

虞人逐而誶之。

# src: ZHUANG 20.8.5 Guo Qingfan 697; Wang Shumin 758; Fang Yong 544; Chen Guying 523

# dating: 8110

莊周反入,

三月不庭。

藺且從而問之:

「夫子何為頃閒甚不庭乎?」

# src: ZHUANG 20.8.6 Guo Qingfan 698; Wang Shumin 758; Fang Yong 544; Chen Guying 523

# dating: 8110

莊周曰:

「吾守形

而忘身,

觀於濁水

而迷於清淵。

且吾聞諸夫子曰:

『入其俗,

從其俗。』

# src: ZHUANG 20.8.7 Guo Qingfan 698; Wang Shumin 758; Fang Yong 544; Chen Guying 523

# dating: 8110

今吾遊於雕陵

而忘吾身,

異鵲感吾顙,

遊於栗林而忘真,

栗林虞人

以吾為戮,

吾所以不庭也。」

KR5c0126_CHANT_020-18a

# src: ZHUANG 20.9.1 Guo Qingfan 698; Wang Shumin 764; Fang Yong 547; Chen Guying 526

# dating: 8110

陽子之宋,

宿於逆旅。

逆旅人有妾二人,

其一人美,

其一人惡,

惡者貴而美者賤。

陽子問其故,

逆旅小子對曰:

「其美者自美,

吾不知其美也;

其惡者自惡,

吾不知其惡也。」

# src: ZHUANG 20.9.2 Guo Qingfan 700; Wang Shumin 764; Fang Yong 547; Chen Guying 526

# dating: 8110

陽子曰:

「弟子記之!

行賢而去自賢之行,

安往而不愛哉!」